LI NểI U

Qun Cu Giy l ca ngừ phớa tõy ca th ụ H Ni l a bn cú tc
ụ th hoỏ phỏt trin nhanh. Nhu cu v nh ca nhõn dõn cp thit, mt khỏc
dõn cỏc tnh, thnh ph khỏc v tp trung sinh sng nhiu, trong khi ú qu t cú
hn. Giỏ t cao rt nhiu ln so vi cỏc a bn khỏc, giỏ t Cu Giy cao hn
rt nhiu so vi cỏc a bn cỏc qun khỏc. phc v cho quỏ trỡnh ụ th hoỏ v
phỏt trin ca a phng, qun ó trin khai thc hin cụng tỏc gii phúng mt
bng c 368 d ỏn vi din tớch thu hi 2.589 ha. Mc dự s lng cỏc d ỏn
nhiu, din tớch t thu hi ln, song vi tinh thn quyt tõm ca ng b, chớnh
quyn v cỏc on th qun chỳng cựng s ng h ca nhõn dõn ni cú t thu
hi, nờn hu ht cỏc d ỏn c giao, qun u hon thnh bn giao mt bng
ỳng tin . Hn ch vic khiu ni t cỏo ca cụng dõn, an ninh trờn a bn
c gi vng.
Trong nhng nm tip theo (2010-2015), cựng vi c im tỡnh hỡnh
chung ca c nc v Th ụ, qun Cu Giy Phng Dch Vng ó chuyn
phn ln t nụng nghip sang t xõy dng c bn. Thc tin ny ũi hi cụng
tỏc qun lý nh nc trong lnh vc ny cn phi xỏc nh l nhim v quan
trng v thng xuyờn; phi m bo thc hin ỳng chớnh sỏch phỏp lut ca
Nh nc, hn ch khiu ni t cỏo phc tp, gi gỡn an ninh trờn a bn.
Tuy nhiờn, cụng tỏc gii phúng mt bng do nhiu nguyờn nhõn nờn luụn
l vn phc tp, vic trin khai thc hin thng gp khụng ớt khú khn. Xin
nờu mt thc tin khú trỏnh khi l một số nơi có những chủ trơng hoặc việc làm
sai lầm làm cho nhân dân hiểu rằng Nhà nớc có chủ trơng trả lại đất cũ, trả lại đất
ông cha. Việc Nhà nớc luôn tách, nhập hoặc thành lập các đơn vị hành chính mới,
việc xác định địa giới không làm kịp thời hoặc không rõ ràng, làm cho tình hình
tranh chấp đất đai phức tạp thêm. Trong quá trình đô thị hóa do nhu cầu phát triển
kinh tế - xã hội, việc giải phóng mặt bằng ( GPMB ) thu hồi đất để xây dựng cơ sở
hạ tầng diễn ra ở khắp nơi dẫn đến phát sinh khiếu kiện về đền bù cha đúng chính
sách, không đúng đối tợng, thiếu dân chủ công khai, giá đền bù thấp, không nhất

Phần III. Kết luận

3

PHẦN II
NỘI DUNG
I. MÔ TẢ TÌNH HUỐNG
1. Hoàn cảnh ra đời tình huống
Thực hiện Quyết định số: 5672/QĐ-UB ngày 18/10/2004 của UBND
Thành phố Hà Nội về việc thu hồi đất tại phường Mai Dịch, quận Cầu Giấy
(đoạn Cầu Mai Dịch, đường Hồ Tùng Mậu); Tạm giao cho Ban quản lý dự án
Giao thông đô thị (sở Giao thông công chính) để điều tra, lập phương án giải
phóng mặt bằng chuẩn bị thực hiện dự án mở rộng đường quốc lộ 32 (đoạn Cầu
Vượt Mai Dịch – Nghĩa trang Mai Dịch) theo chỉ giới mở đường rộng 50m và
hệ thống đường vòng tránh cầu vượt Mai Dịch.
Lãnh đạo Quận uỷ, HĐND, UBND quận nhận định dự án mở rộng đường
quốc lộ 32 (đoạn Cầu Vượt Mai Dịch – Nghĩa trang Mai Dịch) theo chỉ giới mở
đường rộng 50m là công trình không lớn, số hộ dân giải phóng mặt bằng không
nhiều, nhưng lại phục vụ cho một dự án trọng điểm của Quốc gia, do đó đã chỉ
đạo phải kiên trì vận động thuyết phục nhân dân tạo điều kiện thuận lợi trong
giải phóng mặt bằng, giải quyết dứt điểm các vấn đề phát sinh trong quá trình
thực hiện dự án. Giao cho Ban quản lý Dự án quận Cầu Giấy, chính quyền
phường Mai Dịch và các cơ quan, đoàn thể có liên quan tổ chức nhiều cuộc họp
với nhân dân để:
- Thông báo quyết định thu hồi đất của UBND Thành phố Hà Nội và các
hồ sơ pháp lý liên quan;
- Trình bày quá trình thực hiện dự án và mục tiêu sử dụng của dự án;
- Giải thích và trả lời các vấn đề liên quan đến việc thu hồi và phương án
đền bù cho những hộ dân bị thu hồi đất;
Để triển khai thực hiện được các Quyết định nói trên, vấn đề đầu tiên là

2216/QĐ - UB ngày 10/7/2008, Ban quản lý dự án quận Cầu Giấy đã tiến hành
thông báo trả tiền và đề nghị các hộ dân đến nhận tiền và bàn giao mặt bằng. Về
cơ bản, các hộ dân thuộc diện bị giải phóng mặt bằng do nắm bắt và hiểu được
chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về Dự án này nên đã nhiệt tình ủng
hộ. Vì vậy, sau các lần thông báo, đa số các hộ dân đã đến nhận tiền đền bù và
sẵn sàng thực hiện bàn giao mặt bằng theo đúng tiến độ, yêu cầu. Duy có 01 hộ
đã không đến nhận tiền đến bù, chưa bàn giao mặt bằng vì không nhất trí với
phương án đền bù cho gia đình mình nên đã có đơn khiếu nại, làm phát sinh tình

5

huống. Đơn khiếu nại gửi UBND quận Cầu Giấy, Hội đồng bồi thường hỗ trợ tái
định cư quận Cầu Giấy, UBND phường Mai Dịch là của gia đình bà NguyÔn
BÝch Ph¬ng (58 tuổi), thường trú tại số nhà 11, tổ 4, phường Mai Dịch, Cầu
Giấy, Hà Nội.
Bà NguyÔn BÝch Ph¬ng và chồng là ông Trần Văn Khánh trong quá trình
chung sống đã mua tổng diện tích đất là 154m
2
tại địa chỉ số số nhà 11, tổ 4,
phường Mai Dịch, Cầu Giấy, Hà Nội. Sau năm 1986, gia đình bà Phương đã
nhượng lại cho gia đình ông Cao Văn Mạnh người hàng xóm 52 m
2
. Hiện tại
chỉ còn lại 102 m
2
. Trong đó:
+ Diện tích đất trong chỉ giới GPMB là 62 m
2

+ Diện tích đất còn lại là 40 m

hồi đất: “Nhà nước thu hồi đất của người sử dụng đất mà người sử dụng đất có
giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc đủ điều kiện để cấp giấy chứng nhận
quyền sử dụng đất theo quy định tại Điều 50 của Luật đất đai năm 2003 thì được
bồi thường, trừ các trường hợp quy định tại các khoản 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11
và 12 Điều 38 và các điểm b, c, d, đ khoản 1 Điều 43 Luật đất đai 2003”.
- Nghị định 181/2004/NĐ-CP của Chính phủ hướng dẫn thực hiện một số
điều của Luật Đất đai năm 2003;
- Nghị định số 188/2004/NĐ-CP ngày 16/11/2004 của Chính phủ về
phương pháp xác định giá đất và khung giá các loại đất;
- Nghị định 197/2004/NĐ-CP ngày 3-12-2004 của Chính phủ về bồi
thường thiệt hại, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất;
- Quyết định 72/2001/QĐ-UB ngày 17-9-2001 của UBND Thành phố Hà
Nội quy định về trình tự, thủ tục tổ chức thực hiện công tác bồi thường thiệt hại,
tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất;
- Quyết định số 100/QĐ-UB ngày 21/8/ 2003 của UBND Thành phố Hà
Nội về việc điều chỉnh bổ sung một số điều tại quyết định số 72/2001/QĐ-UB
ngày 17-9-2001 của UBND Thành phố Hà Nội.
- Quyết định số 18/2008/QĐ ngày 29/9/2008 UBND của UBND Thành
phố Hà Nội ban hành Quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trên địa bàn
thành phố Hà Nội và thay Quyết định 26/2005/QĐ-UB.
- Quyết định số 199/2004/NĐ-CP ngày 29-12-2004 của UBND thành phố
Hà Nội về việc ban hành giá các loại đất trên địa bàn thành phố Hà Nội;
- Quyết định số 62/2008/QĐ-UBND ngày 31/12/2008 của UBND Thành
phố Hà Nội, về việc ban hành giá các loại đất trên địa bàn Thành phố Hà Nội năm
2009.
1.2. Căn cứ văn bản thực tiễn của Dự án:
- Quyết định 6192/QĐ-UB ngày 17/10/2003 của UBND Thành phố Hà
Nội về việc phê duyệt điều chỉnh, bổ sung dự án đầu tư nâng cấp quốc lộ 32

7


8

- Phiếu xác nhận nhân khẩu của Công an phường Mai Dịch ký ngày
25/2/2007;
- Quyết định công nhận thuận tình ly hôn số 65/QĐTTLH của Toà án
nhân dân quận Cầu Giấy ngày 15/11/2002;
- Đơn khiếu nại của bà Nguyễn Bích Phương ngày 09/2/2009 và
25/10/2009.
- Giấy thoả thuận chia nhà của bà Phương, ông Khánh (tự lập, có người
làm chứng nhưng không có chứng thực của cơ quan có thẩm quyền).
2. Nguyên nhân:
2.1. Nguyên nhân khách quan:
Nước ta, trong đó có thủ đô Hà Nội nói chung và Quận Cầu Giấy nói riêng,
đã trải qua rất nhiều biến động về đất đai.
Qua mỗi thời kỳ chúng ta lại thực hiện chính sách khác nhau. Ngày nay,
bước sang nền kinh tế thị trường, Hà Nội đang trên đà phát triển kinh tế, đời sống
nhân dân ngày càng được cải thiện. Hà Nội thu hút rất nhiều dân cư đèn sinh sống,
do vậy đây là thành phố có mật độ dân cư lớn dẫn đến thực tế khan hiếm đất đai.
Đặc biệt tại quận Cầu Giấy là nơi tập trung nhiều trường đại học lớn - nơi đang đô
thị hoá nhanh thì quan hệ đất đai diễn ra hết sức phức tạp. Khi quan hệ đất đai đi
vào cơ chế thị trường sẽ có rất nhiều tình huống quan hệ kinh tế có thể nảy sinh cần
phải được chế định về mặt pháp lý để có cơ sở giải quyết. Đồng thời khi chuyển
sang cơ chế mới, khiếu, kiện về quyền sử dụng đất đai khi thu hồi giải phóng mặt
bằng cũng có nội dung và tính chất khác biệt với các chủ thể sử dụng đất (nhất là
các hộ ở nông thôn cũng như ở thành thị) được cấp sử dụng, ổn định, lâu dài.
Chính sách đất đai thay đổi nhiều lần theo xu hướng ngày càng mở rộng
quyền và lợi ích cho người sử dụng đất, giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất
thường xuyên và không kiểm soát được gây khó khăn cho công việc giải phóng
mặt bằng. Nhiều dự án kéo dài nhiều năm và phải áp dụng các mức giá khác

sản vật kiến trúc, cây cối hoa màu xây dựng theo giá trung bình Quý IV/2009 chưa
được điều chỉnh kịp thời dẫn đến việc người dân không đồng thuận.
3. Hậu quả
So với một số trường hợp xảy ra khiếu kiện trong giải phóng mặt bằng và
vấn đề bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng ở nhiều dự án khác thì đây không
phải là tình huống phức tạp. Song tình huống này có tính khá phổ biến do chính
sách tái định cư mang tính đền bù trong giải phóng mặt bằng của nhà nước ta.

10

Đây là một chính sách ưu việt, nhân văn, vì con người nhưng đã bị lợi dụng khá
phố biến, gây ra nhiều khó khăn cho các dự án. Vì vậy, nhiệm vụ đặt ra trong
quản lý nhà nước là phải phát huy tính tích cực, ưu thế của công tác giải phóng
mặt bằng, hạn chế, khắc phục những tiêu cực, kẽ hở dễ bị lợi dụng gây thất
thoát, thiệt hại cho nhà nước.
Trong tình huống vừa nêu trên đây, có thể thấy các quyết định về mở rộng
đường quốc lộ 32 (đoạn Cầu Vượt Mai Dịch – Nghĩa trang Mai Dịch) theo chỉ
giới mở đường rộng 50m của Thành phố Hà Nội là hết sức đúng đắn, thiết thực
nhằm góp phần phát triển kinh tế, xã hội không chỉ của riêng địa bàn quận Cầu
Giấu mà còn của cả Thành phố Hà Nội. Dự án mở rộng đường 32(đoạn Cầu
Vượt Mai Dịch – Nghĩa trang Mai Dịch) theo chỉ giới mở đường rộng 50m đã
được người dân Cầu giấy mong đợi từ lâu và đa phần đều có ý thức ủng hộ, chấp
hành nghiêm túc. Vì vậy, trường hợp như hộ nhà bà Phương là hết sức cá biệt.
Thường trực Quận uỷ - HĐND - UBND quận cũng phải trực tiếp xuống
làm việc tại phường Mai Dịch nhằm đảm bảo: Các phương án bồi thường, hỗ trợ
giải phóng mặt bằng là đầy đủ, đúng chính sách, pháp luật hiện hành. Cụ thể:
Sau khi UBND huyện đã chỉ đạo Hội đồng giải phóng mặt bằng, chủ đầu
tư và UBND quận Cầu Giấy dựa trên cơ sở chính sách hiện hành của UBND
Thành phố; thực hiện đúng các trình tự, công khai các thủ tục pháp lý; tổ chức
họp dân, giải thích, vận động, hướng dẫn kê khai; phát tờ khai theo mẫu đến

đất, phòng Tài nguyên và Môi trường quận Cầu Giấy, UBND phường Mai Dịch
phối hợp tổ chức họp với bà Phương để động viên, khuyến khích, giải thích cho
bà Phương hiểu rõ về phương án bồi thường, hỗ trợ, từ đó nhận tiền và bàn giao
mặt bằng. Tuy nhiên, bà Phương đã không nhất trí (Không nhận tiền bồi thường,
hỗ trợ và chưa bàn giao mặt bằng).
Ngày 15/10/2009, Hội đồng bồi thường và hỗ trợ tái định cư quận Cầu
Giấy đã gửi Thông báo số 765/TB-HĐBTHT&TĐC yêu cầu bà Phương phá dỡ
phần công trình trong chỉ giới GPMB và bàn giao mặt bằng đúng chỉ giới cho dự
án. Bà Phương không thực hiện Thông báo này với lý do “Gia đình chưa tháo
giỡ vì chưa có phương án khiếu nại”. Ngày 25/10/2009, bà Phương tiếp tục gửi
đơn khiếu nại lần 2 với nội dung đúng như đơn khiếu nại lần đầu.
Đến thời điểm này, vấn đề đặt ra là UBND quận Cầu Giấy và các cơ quan
chức năng phải nghiên cứu đề xuất các phương án giải quyết, để bảo đảm tiến độ
thi công của Dự án.
III. XỬ LÝ TÌNH HUỐNG

12

1. Mục tiêu giải quyết tình huống.
Mục tiêu giải quyết tình huống là nhằm hướng tới đạt được những kết quả
mà hai bên trong quan hệ tình huống mong muốn thông qua việc thực hiện
những hành động cụ thể của mình trên cơ sở quy định của pháp luật. Tức là,
phải dựa trên các văn bản, chính sách hiện hành của nhà nước để giải quyết tình
huống vừa có tình nhưng phải đúng pháp luật nhằm:
- Đảm bảo tính dân chủ, công khai, minh bạch, hiệu quả của dự án, của
việc giải phóng mặt bằng và việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư…
- Đảm bảo tiến độ bàn giao mặt bằng đề ra, đáp ứng tiến độ thi công của
công trình đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác định trước.
- Đảm bảo được quyền và lợi ích của người dân có đất bị thu hồi phục vụ
cho dự án như: tiền bồi thường, nơi tái định cư, điều kiện sinh sống, học tập, lao

2.1. Phương án 1:
Trên cơ sở quy định của pháp luật và nếu phương án bồi thường, hỗ trợ do
UBND quận Cầu Giấy phê duyệt là phù hợp thực tế và đúng đắn thì buộc bà
Phương phải bàn giao mặt bằng đúng thời hạn quy định. Nếu tiếp tục không
thực hiện việc bàn giao mặt bằng thì sẽ cưỡng chế theo Nghị định
số197/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ; Quyết định 26/2005/QĐ-
UB ngày 18/02/2005 của UBND Thành phố Hà Nội: Trong quá trình tổ chức
thực hiện GPMB người có đất bị thu hồi không chấp hành quyết định thu hồi
đất, kế hoạch giải toả, có hành vi cố ý gây cản trở thì UBND quận, huyện ra
quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý và sử dụng đất
đai; tổ chức thực hiện cưỡng chế theo quy định của pháp luật để giải phóng mặt
bằng…
+ Ưu điểm: Đảm bảo tính kịp thời, hiệu lực của quyết định giải phóng
mặt bằng và tiến độ, hiệu quả của việc thực hiện dự án.
+ Nhược điểm: Mang tính mệnh lệnh, cứng nhắc, có thể thiếu chính xác
và không đảm bảo được các quyền và lợi ích của người bị thu hồi đất. Trường
hợp này chưa chắc phương án bồi thường, hộ trợ mà UBND quận Cầu Giấy phê
chuẩn đã là đúng đắn. Vì vậy, nếu cưỡng chế có thể sẽ dẫn đến sự phản ứng
quyết liệt từ phía người dân bị thu hồi đất. 14

3.2. Phương án 2:
Xuất phát từ tình hình thực tế, việc bà Phương và ông Khánh đã ly hôn từ
năm 2002 theo Quyết định của Toà án nhân dân quận Cầu Giấy và có đủ giấy tờ
hợp pháp đối với phần tài sản được chia (nhà, đất…) và có đủ điều kiện về hộ
khẩu (đã tách 2 hộ) thì có căn cứ pháp lý để xem xét bổ sung mức bồi thường,
hỗ trợ còn thiếu và cấp 2 xuất đất tái định cư.
+ Ưu điểm: Bảo vệ tốt hơn quyền và lợi của người bị thu hồi đất, trên cơ

- Có thể ảnh hưởng đến tiến độ triển khai thực hiện dự án.
IV. XÂY DỰNG KẾ HOẠCH TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHƯƠNG ÁN ĐÃ
LỰA CHỌN.
Trong đó phương án 3 là có tính khả thi và đảm bảo hiệu quả giải quyết
tình huống tốt hơn cả. Các ưu điểm của phương án 3 được xem là quan trọng
nhất và rất cần thiết trong việc giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo hay thắc mắc,
kiến nghị của nhân dân. Chỉ khi nào chúng ta có được những thông tin chính
xác, khách quan, kết quả đáng tin cậy thì mới có thể giải quyết tốt những đơn
thư khiếu nại đó. Đồng thời, nếu theo hai phương án 1 và 2 thì những hạn chế
của phương án 3 cũng chưa chắc đã tránh khỏi.
Vì vậy, tôi chọn phương án 3 để giải quyết tình huống này. Tuy nhiên,
việc thực hiện phương án 3 cần tiến hành theo các bước với các quyết định được
ban hành đảm bảo tính chính xác, đúng pháp luật và khoa học.
Để thực hiện được phương án 3, UBND quận Cầu Giấy cần chỉ đạo và tổ
chức họp với Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; phòng Tài nguyên và
Môi trường, phòng Tài chính, phòng Quản lý đô thị của quận Cầu Giấy, Tổ công
tác giải phóng mặt bằng, UBND và Công an phường Mai Dịch, Toà án nhân dân
quận Cầu Giấy để:
+ Đánh giá lại kết quả điều tra, kê khai ban đầu … về đất đai, nhân khẩu,
rà soát lại các quy định của pháp luật về bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng
trong phương án bồi thường, hỗ trợ số 29B/3/PA-BT-HT-TĐC đã không được
bà Phương chấp nhận. Trên cơ sở đó chỉ rõ những điểm phù hợp, chưa phù hợp
và trách nhiệm trong từng khâu của việc lập phương án bồi thường, hỗ trợ này.
+ Thống nhất cách thức thực hiện phương án 3 và trách nhiệm của các cơ
quan có thẩm quyền theo các bước sau:

16

Bước thứ nhât: Kiểm chứng, đối chiếu các thông tin đã thu thập được để
lập phương án bồi thường, hỗ trợ số 29B/3/PA-BT-HT-TĐC với hiện trạng thực

17

Trên cơ sở thực hiện các nội dung ở bước thứ nhất cho thấy những thông
tin hết sức cơ bản và quan trọng cho việc giải quyết tình huống là:
* Về nguồn gốc, diện tích đất
:
- Bản đồ đo đạc năm 1988:
Hộ gia đình bà Nguyễn Bích Phương và ông Trần Văn Khánh đang sử
dụng thuộc thửa đất số 250, tờ bản đồ số 3, diện tích 154m
2
, sở mục kê ghi tên
Nguyễn Bích Phương.
- Bản đồ đo đạc năm 1994:
Do sai sót của cơ quan đo vẽ lập bản đồ nên thửa đất hộ gia đình bà
Nguyễn Bích Phương và ông Trần Văn Khánh sử dụng không có số thửa, diện
tích, sổ mục kê không ghi tên, chỉ xác định được thuộc tờ bản đồ số 34.
Vì bản đồ năm 1994 không thể hiện, do đó căn cứ vào bản đồ năm 1988
để xác định như sau:
- Hộ gia đình bà Nguyễn Bích Phương và ông Trần Văn Khánh đang sử
dụng thuộc thửa đất số 250, tờ bản đồ số 3, diện tích 154m
2
như đã nêu trên. Sau
đó gia đình bà Phương bán lại cho gia đình ông Cao Văn Mạnh người hàng xóm
52 m
2
. Số diện tích bà Phương bán chỉ có giấy viết tay, không có xác nhận của
cơ quan có thẩm quyền. Sau khi bán 52 m
2
, thửa đất của gia đình ông Hoàng
Mạnh Hùng còn lại là: 102 m

2

- Diện tích đất hỗ trợ đất giao thông: 12 m
2
.
Diện tích ngoài chỉ giới giải phóng mặt bằng là: 21 m
2
.
+ Theo biên bản điều tra hiện trạng của Tổ công tác, ông Trần Văn Khánh
có tổng diện tích sử dụng là 42 m
2
, được xác định cụ thể gồm:
Diện tích trong chỉ giới giải phóng mặt bằng là: 42 m
2
, trong đó:
- Diện tích đất được bồi thường đất ở: 18 m
2

- Diện tích đất hỗ trợ đất giao thông: 08 m
2
.
Diện tích ngoài chỉ giới giải phóng mặt bằng là: 16 m
2

* Về quan hệ hôn nhân:
Theo Quyết định số 65/QĐTTLH của Toà án nhân dân quận Cầu Giấy
ngày 15/11/2002 đã:
+ Công nhận sự thuận tình ly hôn giữa: Bà Nguyễn Bích Phương và ông
Trần Văn Khánh.
+ Công nhận sự thoả thuận của hai bên về tài sản chung là: Không yêu

“1. Sở hữu chung của vợ chồng là sở hữu chung hợp nhất.
2. Vợ chồng cùng nhau tạo lập, phát triển khối tài sản chung bằng công
sức của mỗi người; có quyền ngang nhau trong việc chiếm hữu, sử dụng, định
đoạt tài sản chung…”.
Theo nguyên tắc, khi ly hôn, tài sản của hai vợ chồng phải chia đôi. Vì
vậy, dù ông Khánh có chưa làm thủ tục đăng ký quyền sở hữu nhà, quyền sử
dụng đất đối với phần tài sản của mình thì vẫn có quyền sở hữu phần nhà và
quyền sử dụng phần đất trong tổng diện tích hiện vẫn đứng tên bà Phương.
* Về đăng ký hộ khẩu
:
Căn cứ vào Phiếu xác nhận nhân khẩu của Công an phường Mai Dịch thì
tại địa chỉ số 11, tổ 4, phường Mai Dịch, quận Cầu Giấy có 2 hộ là hộ của bà
Nguyễn Bích Phương và ông Trần Văn Khánh.
1.2. Thực hiện bước thứ hai:
Kết quả thực hiện bước thứ nhất đã cho thấy việc xác lập phương án bồi
thường, hỗ trợ số 29B/3/PA-BT-HT-TĐC là thiếu chính xác đối với phần tài sản

20

của bà Phương. Đơn khiếu nại của bà Phương là có căn cứ và thiết thực để bảo
vệ quyền lợi hợp pháp của mình. Dựa vào kết quả điều tra của Tổ công tác về
hiện trạng nhà, đất… gia đình bà Phương và ông Khánh có hộ khẩu ở Hà Nội
và thoả mãn đủ các điều kiện được bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo quy
định tại Điều 8 Nghị định 197/CP ngày 3-12-2004 của Chính phủ.
Vì vậy, Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cần lập Tờ trình để
UBND quận Cầu Giấy ra quyết định giải quyết khiếu nại của bà Phương đúng
pháp luật, bảo vệ quyền, lợi ích của công dân. Tờ trình cần nêu rõ và đầy đủ các
nội dung mà UBND quận Cầu Giấy cần điều chỉnh phương án bồi thường:
+ Điều chỉnh bổ sung phần diện tích đất thuộc diện phải giải phóng mặt
bằng của hộ bà Phương, ông Khánh và số tiền bồi thường, hỗ trợ tương ứng.

Tổ công tác… chưa chặt chẽ. Chưa thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ được giao
trong việc triển khai thực hiện các khâu giải phóng mặt bằng của Dự án.
+ Hệ thống bản đồ quản lý đất đai còn chưa đầy đủ, thiếu chính xác, chưa
phán ánh kịp thời tình hình biến động đất đai trên thực tế.
+ Hệ thống văn bản từ Trung ương đến cơ sở quy định về giải phóng mặt
bằng cũng như chế độ, chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư… còn nhiều,
hay biến đổi và chưa thực sự phù hợp với quy mô, tính chất, tầm quan trọng và
tình hình thực tế của dự án ở từng địa bàn cụ thể.
+ Đội ngũ cán bộ còn hạn chế về trình độ, kinh nghiệm thực tế và kỹ năng
áp dụng pháp luật để giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện
công tác giải phóng mặt. Một mặt là do cơ chế, chính sách, thủ tục hành chính
còn rườm rà, phức tạp, mặt khác là do quy trình còn cứng nhắc, thiếu linh
hoạt…
V. KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT
Qua tình huống trên bản thân xin được đưa ra một số kiến nghị, đề xuất
sau nhằm giải quyết các vụ việc tranh chấp đất đai trong quá trình giải phóng
mặt bằng ở chính quyền cơ sở và góp phần làm giảm các vụ khiếu kiện về giải
phóng mặt băng trong nhân dân:
- Trong công tác giải phóng mặt bằng, vấn đề quản lý nhà nước về công
tác này ngày càng cần phải được nghiên cứu, tổng kết thông qua thực tiễn để xây
dựng những cơ chế, chính sách phù hợp, sát thực hơn. Trong đó, để công tác bồi
thường thiệt hại GPMB được tiến hành nhanh chóng, chính xác và hiệu quả đòi
hỏi phải có một hệ thống pháp luật đúng đắn, thống nhất, rõ ràng, rành mạch,
đồng thời phải ổn định và công bố công khai cho mọi người dân đều biết.
- Thủ tục hành chính càng đơn giản, dễ hiểu, rõ ràng về trách nhiệm thì
công tác giải phóng mặt bằng mới làm nhanh, làm dứt điểm được (Một phương
án bồi thường, hỗ trợ… có khi phải có đến 10 chữ ký và con dấu; nên mất rất

22


23

+ Giải thích rõ ràng, rành mạch cho các hộ dân về quy định chính sách
của Nhà nước, về trình tự thủ tục GPMB và giải thích rõ về luật khiếu nại tố cáo.
+ Tổ chức thu thập thông tin, số liệu liên quan đến việc khiếu nại từ đó
có những đánh giá, tổng hợp đưa ra giải pháp cụ thể; nhanh chóng báo cáo với
cấp có thẩm quyền xét duyệt và trả lời các hộ dân một cách thấu tình đạt lý.
+ Chỉ điều chỉnh phương án bồi thường một cách hợp lý, tránh phá vỡ
chính sách làm thay đổi kế hoạch giải phóng mặt bằng của cả dự án, cũng như
tạo tiền lệ xấu cho các dự án tiếp theo như: tăng giá bồi thường lên quá cao so
với kinh phí dự toán dẫn dẫn đến nhà đầu tư không còn đủ vốn để thực hiện các
khâu tiếp theo…
+ Khi đã có chính sách giải quyết phù hợp, cán bộ làm công tác giải
phóng mặt bằng nhiều lần tuyên truyền phù hợp, giải thích cặn kẽ, tỉ mỉ mà các
hộ vẫn chống đối thì cương quyết thực hiện cưỡng chế.
+ Giải quyết khiếu nại trong giải phóng mặt bằng phải đảm bảo giữ vững
trật tự, ổn định xã hội, không để làm phát sinh thành những điểm nóng về khiếu
kiện đông người, tính chất phức tạp… Khi đó sẽ rất khó đảm bảo được hiệu quả
của công tác này trong thực tế.
- Về đội ngũ cán bộ làm công tác giải phóng mặt bằng đa số là kiêm
nhiệm hoặc các cán bộ chuyển từ các nghành khác sang. Đây chính là một yếu
tố khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng. Vì vậy, cần đào tạo chuyên sâu,
nâng cao trình độ chuyên môn, kiến thức pháp luật, kỹ năng xử lý các trường
hợp phức tạp trong công tác giải phóng mặt bằng hiện nay. 24

PHẦN III
KẾT LUẬN

25

tuyên truyền, vận động thực hiện tốt chủ trương, chính sách của Nhà nước về
công tác giải phóng mặt bằng. Bên cạnh đó, lãnh đạo quận thường xuyên quan
tâm đến công tác giải quyết khiếu nại trong giải phóng mặt bằng nhằm đảm bảo
tốt lợi ích của cả chủ đầu tư dự án cũng như của nhân dân một cách thiết thực,
hiệu quả. Để tạo được sự đồng thuận trong nhân dân có đất bị thu hồi, các ban,
ngành, đoàn thể từ huyện đến cơ sở phải vào cuộc đồng bộ. Ngoài việc tuyên
truyền trên hệ thống đài phát thanh của quận, truyền thanh của phường về chế độ
chính sách mới, mỗi phường đều thành lập tổ vận động nhằm tuyên truyền, giải
thích đến từng hộ dân để các hộ dân đồng tình, ủng hộ chủ trương giải phóng
mặt bằng của Nhà nước và của Thành phố Hà Nội./.