Cải cách hành chính ở địa phương
Trung Quốc sau khi gia nhập WTO
Bài viết của Giáo sư Trần Nguyên Trung - Đại học dân tộc Quảng Tây,
Trung Quốc tại Hội thảo “ Trung Quốc sau 5 năm gia nhập WTO: chia sẻ
kinh nghiệm với Việt Nam”, Hà Nội tháng 9/2007, do Lê Anh Tuấn, Viện
KHTCNN, Bộ Nội vụ tổng hợp và biên tập)
Sau khi gia nhập WTO năm 2001, nền kinh tế của Trung Quốc
đã phát triển rất mạnh mẽ, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tăng bình quân
10,14% trong 5 năm (2001-2006). GDP bình quân đầu người tăng gần gấp 2
lần (năm 2001 là 1042 USD, năm 2006 là 2004 USD), tổng kinh ngạch xuất
khẩu tăng bình quân 30%/năm. Năm 2006, xuất khẩu đạt 969 tỷ USD, nhập
khẩu đạt 791 tỷ USD…Những thành tích nổi bật mà Trung Quốc đạt được sau
5 năm là rất ấn tượng và sau 5 năm Trung Quốc đã rút ra được nhiều kinh
nghiệm về chuẩn bị các điều kiện trong nước để đạt được những kỳ tích trên,
trong đó có việc đẩy mạnh cải cách hành chính ở cả trung ương và địa
phương.
I. Cải cách thể chế quản lý hành chính, chuyển đổi chức năng chính
quyền
Thể chế quản lý hành chính là hệ thống và chế độ cơ cấu quản lý hành
chính, quan hệ hành chính và chức năng hành chính. Chức năng quyết định cơ
cấu, chức năng của chính quyền địa phương quyết định bởi thể chế hành
chính. Vì vậy, việc chuyển đổi chức năng của chính quyền địa phương, nâng
cao hiệu quả hành chính phải cải cách thể chế quản lý hành chính, tập trung
giải quyết những trở ngại về cơ chế, thể chế kìm hãm sự phát huy đầy đủ hiệu
quả hành chính nhà nước. Trên tinh thần đó, chính quyền Khu tự trị dân tộc
Choang Quảng Tây đang có những nỗ lực cải cách theo hướng đơn giản hoá
thủ tục hành chính, “nới lỏng quyền lực, hành chính theo pháp luật, thông
thuận chức năng, sát hạch thành tích”.
1. Đẩy mạnh cải cách chế độ xét hành chính, đơn giản hoá thủ tục
hành chính, nới nỏng quyền lực.
“Xét duyệt”- Cấp phép hành chính là một khâu và nội dung quan trọng

ban ngành chuyển đi, chuyển lại, quần chúng chạy đi, chạy lại”. Các cơ quan
trực thuộc Chính quyền Khu tự trị Quảng Tây đều thành lập chế độ nâng cao
hiệu quả xét duyệt hành chính.
2. Xác định lại chức năng của Chính phủ, nâng cao hiệu quả hành
chính.
Xác định rõ hơn chức năng công tác và quyền hạn quản lý của các ban
ngành, phân chia chức quyền hợp lý, xác định rõ trách nhiệm, giảm thiểu các
hiện tượng chồng chéo chức năng, quyền hạn và trách nhiệm không rõ ràng,
quyền hạn và trách nhiệm tách rời nhau, có quyền không có trách nhiệm và
ngược lại có trách nhiệm nhưng không có quyền.
Vấn đề quan trọng đầu tiên là xác định rõ chức năng của Chính phủ,
chuyển “ Chính phủ theo kiểu mọi chức năng và trách nhiệm” thành Chính
phủ có chức năng phục vụ, đảm nhận việc cung cấp dịch vụ công, điều tiết
kinh tế, giám sát, quản lý thị trường, quản lý xã hội.
3. Thúc đẩy hành chính theo pháp luật, quy phạm hành vi hành chính
Hành chính theo pháp luật, xây dựng chính quyền pháp trị, chuyển đổi
chức năng của chính quyền, nâng cao hiệu quả hành chính. Chính quyền Khu
tự trị dân tộc Choang Quảng Tây đã thực hiện việc phân chia khoa học và quy
phạm theo pháp luật các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan hành
chính các cấp. Dựa trên nguyên tắc tinh giản, thống nhất, hiệu quả, sắp xếp
khoa học và hợp lý các cơ quan hành chính, nghiêm túc thẩm tra quyết định
biên chế nhân viên, thực hiện pháp luật hoá chức năng, cơ cấu và biên chế.
Kết hợp giữa tình hình bãi bỏ các giấy phép hành chính, chủ thể thực thi xử
phạt hành chính để phân chia hợp lý chức trách và quyền hạn của các cơ quan
hành chính các cấp, từng bước hình thành sự phân công, phân cấp, quan hệ
chức quyền rõ ràng, phối hợp lẫn nhau, trách nhiệm và quyền hạn thống nhất.
Trao quyền quản lý hành chính cho cấp dưới ở mức độ phù hợp, mở rộng
quyền quản lý hành chính đối với kinh tế – xã hội của chính quyền cấp huyện.
Từng bước xây dựng cơ chế phối hợp nhịp nhàng các tranh chấp về chức năng
hành chính.

hành chính, dịch vụ mà công dân, pháp nhân hoặc tổ chức khác xin tư vấn,
xin giấp phép, xét duyệt phi giấy phép hành chính, xác nhận đăng ký… với cơ
quan hành chính”.
Hiệu quả quản lý của các cơ quan hành chính thể hiện ở hiệu suất xử lý
công việc. Tuy nhiên, hiện nay một số cơ quan hành chính có hiệu quả xử lý
công việc thấp, mức độ hài lòng của người dân và chất lượng làm việc không
cao. Hiệu suất xử lý công việc thể hiện lượng phục vụ và tốc độ phục vụ của
cơ quan, phản ánh thái độ làm việc, trách nhiệm và tinh thần phục vụ của
người làm việc, chất lượng xử lý công việc. Đây chính là việc đo lường hiệu
quả phục vụ. Trong quá trình phục vụ hành chính, hiệu suất và hiệu quả liên
quan chặt chẽ với nhau, hiệu suất là tiền đề, hiệu quả là mục đích. Nâng cấp
hiệu quả hành chính phải nâng cao hiệu suất hành chính và việc thực hiện chế
độ người đứng đầu chịu trách nhiệm trả lời là biện pháp có hiệu quả để giải
quyết tình trạng hiệu quả của cơ quan chính quyền thấp kém, trách nhiệm
nhân viên không cao. Đồng thời làm chuyển biển tác phong làm việc của cán
bộ, xây dựng hình tượng cơ quan chính quyền tốt.
Yêu cầu của chế độ này là các nhân viên làm việc trong cơ quan phải
nghiêm túc thực hiện chức trách, phải nhiệt tình tiếp đón, phục vụ chu đáo
những công việc mà cơ sở và quần chúng yêu cầu xử lý cũng như trong các
hoạt động tác nghiệp hàng ngày: nhận điện thoại, đón tiếp, phỏng vấn của
quần chúng.
2. Nghiêm túc thực hiện chế độ thời hạn xử lý công việc
Chế độ thời hạn xử lý công việc của cơ quan hành chính Khu tự trị dân
tộc Choang Quảng Tây đã quy định “ Thời hạn xử lý công việc là chế độ cơ
quan hành chính xử lý hoặc phúc đáp các công việc hành chính phục vụ công
như tư vấn, xử lý giấy phép hành chính, phê chuẩn giấy phép phi hành chính
và xác nhận đăng ký mà công dân, pháp nhân hoặc các tổ chức khác đề nghị
với cơ quan hành chính giải quyết trong thời gian cam kết”.
Chế độ thời hạn xử lý quy định, đối với các sự việc thuộc phạm vi,
chức năng, nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị mình phải cam kết thời hạn xử lý

Ba chế độ trên đây là một chỉnh thể hữu cơ, các khâu có quan hệ chặt
chẽ với nhau. Chế độ thủ trưởng chịu trách nhiệm là khởi đầu, chế độ thời hạn
xử lý công việc là hạt nhân, chế độ truy cứu trách nhiệm là bảo đảm.
Tóm lại, để xây dựng thể chế thị trường và gia nhập WTO đòi hỏi sự
chuyển biến chức năng của Chính phủ và chính quyền địa phương, dẫn đến
điều chỉnh và quy định lại hoạt động của Chính phủ và chính quyền địa
phương, đòi hỏi chính quyền các cấp phải nghiêm túc thực hiện quyền lực
theo đúng trình tự và quyền hạn mà pháp luật quy định, đặc biệt là đòi hỏi
tăng cường chức năng phục vụ. Để thích nghi với các yêu cầu gia nhập WTO
và phát triển kinh tế thị trường, Chính quyền Khu Tự trị dân tộc Choang
Quảng Tây trong quá trình chuyển đổi chức năng đã tăng cường xây dựng
hiệu quả hành chính, tăng cường chức năng phục vụ, coi đây là nhiệm vụ cải
cách quan trọng, yêu cầu các cấp phải cải cách và đổi mới hơn nữa phương
thức phục vụ, đổi mới quy trình công tác, đơn giản hoá trình tự làm việc, nâng
cao hiệu suất làm việc, thiết thực giải quyết những tệ nạn như quá nhiều tầng
nấc và quá nhiều khâu trong xử lý công việc, thực sự chuyển đổi chức năng
của chính quyền địa phương theo hướng quản lý vĩ mô, quản lý theo pháp luật
và phục vụ tốt, xây dựng Chính quyền địa phương theo phương thức phục vụ.