
Đơn vị THPT Nguyễn Đình Chiểu


(Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi)
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT VÀI KINH NGHIỆM RÈN LUYỆN
KỸ NĂNG LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VĂN HỌC
CHO HỌC SINH THPT - LỚP 12.
 !"#$%"&'(
')"* "(" +#
,-#."/01234  1
,56"71738$9 :;<=">*?" 1
,')"* @1  1

Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN
1=A"15B"<C< 15<." 1D!"*E@1

Năm học: 2013-2014.
F
GHF,GAIJJ
K
Sáng kiến kinh nghiệm: MỘT VÀI KINH NGHIỆM RÈN LUYỆN KỸ NĂNG
LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VĂN HỌC CHO HỌC SINH THPT- LỚP 12.
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Tác phẩm văn học nghệ thuật là một “chiếc gương soi” của cuộc sống, là một
kho kinh nghiệm sống, một kho tư liệu dồi dào về cuộc sống là ý thức, băn khoăn,
rung động của con người trước cuộc sống. Cho nên để hiểu cuộc sống một cách cụ
thể, để có thể hình dung một cách cụ thể thời đại đã qua, không gì có thể thay thế
bằng tác phẩm văn chương.( Lí luận văn học – Vấn đề và suy nghĩ, NXB GD,1998)

@WT7B""&/#E"*?"9  M<o/!vHwW^<:SP 2"("A"N8"9
"W^<3_N#":A"/SNe I2T g"/S/032@M" 1 [</2]P@="S2
+"@9 <=">*?"P"e/S7Z"<="E7/S<*?"
L">"/032WTP=WM"S"A<\P"(" +#*S*E"34"*S2 M
."38$“Một vài kinh nghiệm rèn luyện kỹ năng làm bài nghị luận văn học cho
học sinh THPT- Lớp 12”
II.CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1. Cở sở lý luận:
6"NA"1234 7b=":I"S"@j<[2-#$MW&"FxyKHHxy-,
G"S$vyxyKHHx YIG;NO"G;zW"(#“Phát huy tính tích cực,
tự giác, chủ động, sáng tạo của HS, phù hợp với đặc trưng môn học, đặc điểm đối
tượng học sinh, điều kiện của từng lớp học, bồi dưỡng cho HS phương pháp tự
học, khả năng hợp tác, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác
động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú và trách nhiệm học tập cho HS”.
b + 28W;"38$9 [2_"s   P71#$"?"/  YW;"P1"
82O ."38$/q""9 P `N9"@1R#1";3#"@M"+ 82#E"/]
W^9 "/)";*S71N^" 1 I21 3#$@2I9 ?" "*S{
34"]7/0 1 76"!"N2"38$9 P“nâng cao chất lượng thực hành hướng
tới đảm bảo sự phát triển năng lực cho mỗi cá nhân”aS/!#:m3|"12*("
38$/_7},41234 N#"9 NI"xP~c'_7} g""/_7FK/S">"/_7 #
e7"(" T<;*&NsM+ R#I"N9"*LI7.b"@MW] ">"@M"+ P@)
"?"W] 9 E7PNj"/#$!"N2"R#1NA"9 P*LI7. #Q":& 2 1 @•P82
Z<MPC</  2 1 [</(":E 89 2k W*S2 #; " M
&/#E""T #"P"&/#E"*C<;1 7Q<?"9 "TN(" T*&NsNe
R#I"N9"N2" 6"NA"E7/S<*?"/_7FK&/#E"*?"9 /S<;38"
"&/#E"<S 1 *e"WCWINI:S"/#E"/S 1 *e"WC*?"9 1 7Q<P1 .P
W8*?"9 PNS2/#P 1 1N&*C";3#"P"!#EPA"]"P YI<;1
7Q< 4^
d#e71LWk N" YI*?"9  Ts"A"]"PS<` PWI")IP!
"r/S"!#E"="Lr/S76"!" #$^".">"O"PA" .< YI

*SE7/S<*?"N2" MP7Z"<="E7/S<*?"/#="W]  2/S7Z"<="@T
"e@=" oW9 "<S \"W*_ .12*("GOW^/S<W] :S*?"I$
W\V3#$P@„"?"*S<;7B""?"@M# YI"*M
C7sI12*("
 N2" 6"NA""&/#E"*?"9 /_7FKP"&/#E"*C<;1 7Q<P<;
W28"Ns *?"f#=r"&/#E"*C<;W28"6P:S6r"&/#E"*C<;0@M":S"
*C*?"9 WW] 1 NIS"L"7B"PL":SW^_"3q" 29 ""t<
W] Wk N" 6:." YIL"38":SLWTP`79 " T 1 /S<L"/28
:S*?" 4^[2$(# B# YIWC:S#$"("P32I"[2553S" 2
M9 E7/S<*?""S$sD6"">IP:."Z"= g""<;12*("N2"b
@38$">"ME7/S<*?" I `N9"P IWB#"(" +#@„";3#"P
@^#:SPW^ T76"71738$7l]7=""WM"">"ME7/S<*?"P
12*(" o_"3q"9 ""t<W] ";3#" YI:S/S<*?"WT…"8"P
g"_"3q"9 "A<^#WCP/E73S"0 MP*M<O:SPZ":SP@M:S
2">"WC*?"<S1 12@2IWINI"<; MP"C#WCN2"
v
">"WCWT"T@="2S"2S"M *_ 6"NA"P<4 Ws <S9 "
/_7FKWI"9 N2"@WTP<;12*("/8@="/"W;"@28"121"
W^I$MWC:S@1 7l]7*_ 6"NA"9 "/_7FKWI"M7 E"<S
*q"W.<:.2$(# B#*C@^#:S
! NIWC@^<NI YI12*("!""I$ g" \""C#WC# B":S";
12*("@=""(" +#@„ 6"NA"P@=""t< t $(# B# YIL"@^#
:S†3q"WM"NIWC@=" #Q"< P@="W.<:.2s"@2I9 Ps"O"P
s" MC*?"@=" T1 34"]3#$1"82@ .<4*?"9  YI
9 "
C7sI9 "
[2@MR#.WC#NI YI:."Z"=*S2WB#"?<9 :€"7M#/e$0@M"
Học phân môn Tập làm văn: Thích ¨Không thích ¨
Năng lực học Tập làm văn của em ở mức nào?
Giỏi ¨Khá ¨TB ¨ Yếu ¨

WT^!"NeNnR#I@MR#. 1 :S@^<NIP:So/!WE#"!7W] "Z"
/("W1"@^R#IL""?<
>".717=WINIWZ$ t  t"@=" \"/S">".717<_/8
"WZ$/S">".717M P 4^TIW^7l]7*_W]"9
"N"D5#$%"A"^#
III.TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP
^ T<;:S*?"2S" o""*M7.N.R#I 1 :_ A<^#WCP
A<0r/E73S"0r*M:S*?"rW9 *S{I:S#$"("O78<*:S*M"S$= o
E7N#"<;*e"WC Ts"M "eW*_9 "/_7FK"I#
1.Tìm hiểu để
^A<^#W^P"*M B"W9 @)WCP `0L">[" W^f1 W&"
W`"$(# B#*C";3#"PA"+ *S/!#{34"
a)Xác định kiểu bài:C:S$(# B#"&/#E"*C<;W28"6P:S6r"&
/#E"*C<;W28"Ns P<;1 7Q<*?"f#=I$"&/#E"*C<;0@M":S"*C
*?"9 ˆ'$(# B#*C@^#:S[2/N M7I$1"M7ˆ=""9
"@"E"W] WC:SI$:VR#I@Z#"S$P"" 1 [</8@=":MN€"WZ$
/S*! R#I"N9"`7 1 [<"E"+  1 @Z# \"/8N2":_ A<^#WC
A*E$P@38$=/#="$(# B#9 " !"@Z#"S$N_ ("<S@=":I2
W] :VR#I
…"8"
CFPhân tích hình tượng người línhZ$M"R#IW28"6I#
 Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc
Quân xanh màu lá dữ oai hùm
~
Mắt trừng gửi mộng qua biên giới
Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm
Rải rác biên cương mồ viễn xứ
Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh
Áo bào thay chiếu anh về đất
Sông Mã gầm lên khúc độc hành

b)Xác định nội dung trọng tâm yêu cầu của đề:
T^ ?" +*S2WC:SW^f1 W&"";3#"N9"Z<T:S*M o B"3I
*S2WC:S/S T^"E"e$";3#"N9"Z<"7B"/_" 1 :S*MWC#
W\V"*M7.#$/#E"(<R#I";3#"N_ <taW] ^!"NeNnO
WC:ScWC:S$(# B#"*M7."E"+ (<*C*e"W^AˆT/S">"*e"
WCO" YWCZ#t  YI1 7Q<<S<9 MPA"."P Z# >P YI1
7Q<WC#_"WM"^!"
Chẳng hạn với đề bài [2I"a &cPs"3Z"; N2":S6 Š!Gt iW]
^#!" 4^O">"76"3!""S2ˆNA":S$*t"t*S"(#3q" +"<"
28
;3#"N9"Z< YI:S*M/S5Z"s s"3Z"; N2":S6‰!
Gt ‰ YID># (Tr 5-‹j" luyện kỹ năng làm bài thi tốt nghiệp và đại học môn Văn-
NXB ĐHQG Hà Nội)
J„"?"tìm hiểu đề/S@„"?"W&"_" 22S":;R#1NA" !"<;
:SE7/S<*?"#$*E$PWI9 ""@=" `0WM":_ "S$A*E$P
N2"R#1NA"/S<:S 1 [<"/8 WC2k fIWC"(":S*?""@=" T
W^< I2g" s"*A/†WT_"3q" 1 [</S<:_ "S$†`79 "
N1"W] *! /8 WCPfIWCLWT:S*?"†6"
t<W] 8" MWT YI9 ""("=/#="_"3q"9 " !"
I21 "S$*S"TW] /k7W/k7/8O<U:S*M g""N_  1 WCN2":S
9 N(" 6OWT 1 [<†:M""TS"<;@„"?" B"MN_ @*M:S
^9 "f[<A<^#WC/S<;:_ @="^M#@/S<:SA12
*("7.`7 1 [<S"82:_ "S$N2"R#1NA"38$9 12*("
"("E"34"I"W^ 2 1 [</#$!"E7…"8"PNIWC*S$(# B#D*C
"S !"PN_  1 :S*MFPKPuP3IN("";3#"="E7W"
"e
^`79 "A<^#WCPN_ <;WC:S="$(# B#9 "W9
"C#/B"aE< s$(# B#9 "W9 #; WCcr/e$:` A8  Z"">"L
B" `0P ‚7/8WC*_">"0 T8 WB#3\"W^/S< 2"b:E 1 $(# B#
YIWCrf1 W&":I$(# B# YIWCs345Z"s A"]""/s"Z$M"

chiều dài của dòng sông mà còn cảm nhận về dáng hình, dòng chảy của nó. Sông Đà
trong một sự vận động, chảy trôi miên man, vô tận. Sông Đà hung dữ đã thay bằng
hình ảnh một con sông mềm mại, uốn lượn, được hình dung như mái tóc của người
thiếu nữ. Hình ảnh gợi cảm, duyên dáng, tình tứ, có khá năng tạo ra những trường
liên tưởng rộng lớn qua trí tưởng tượng sinh động của nhà văn. (Đề bài : Phân tích
hình ảnh thơ mộng, trữ tình của những dòng sông Việt Nam qua hai bài tuỳ bút
Người lái đò sông Đà (Nguyễn Tuân) và Ai đã đặt tên cho dòng sông ? (Hoàng Phủ
Ngọc Tường).
FH
Trong đoạn văn trên, người viết đã phân tích câu văn (Con sông Đà) “tuôn dài,
tuôn dài như áng tóc trữ tình ” trên cả hai phương diện: nội dung (chiều dài cùa
dòng sông; dáng hình, dồng chây cửa nó; hình ảnh một con sông mềm mại, uốn
lượn, ) và nghệ thuật (Biện pháp so sánh; Hình ảnh gợi cảm; trường liên tưởng
rộng lớn, ) để làm rõ ý văn của tác giả.
So sánh:W M#II$"C#*EP2k /S 1 <kN2" l"<;*E
"€< oNI">""‚6"Wm"I$@1 :!PLWTe$NnWk W^<*S1N&
lIL"*EJ21" B" `0/I 9"*S3#$NA<;(# sP<;:A"3!"
21""eW&"…"8"
Nguyễn Văn Siêu đã rất đúng đắn khi đặt ra một yêu cầu cho văn chương chân
chính, đó phải là tiếng nói, hơi thở của cuộc sống đời thường, đưa ra nhiệm vụ phản
ánh hiện thực cho văn chương. Yêu cầu này đòi hỏi ở nhà văn một sự tinh tế, nhạy
cảm, thức nhọn các giác quan rất cao để có thế giới quan cuộc sống, nhập thân vào
cuộc sống để khám phá, tìm tòi. Một tác phẩm ưu tú "không đem đến một cách cho
người đọc sự thoát ly hay sự quên", nó đem đến cho người đọc hơi thỏ, nhịp đập của
chính cuộc đời cho người đọc những “bài học trông nhìn và thưởng thức" (Theo
dòng)-Thạch Lam. “Tác phẩm văn nghệ phải thể hiện sự sống thật hơn là sự sống
bình thường, cô đọng hơn, khái quát hơn, cao hơn cuộc sống mà văn là cuộc sống”
(Trường Chinh), Người nghệ sĩ phải nhận thức, phản ánh cuộc sống có lí tưởng, chứ
không phải mình họa li tưởng cuộc sống. Lí tưởng nằm ngay trong cuộc sống chứ
không tách ra khỏi cuộc sống, không khiến người ta thoát ly hay quên lãng (Bài

/S/28 o #$(" `O*?" 6"'28W1"/S/28 #$(" `O 2"
"iD$71:^#0@M"*CR#I""!<N("‰c
N2"7B"*?":."N("P"*MW{34"I21 :1 :VW^:1 W0@M"
YI#$%"?"(#@="7Y"E"2S"2S"*IN\ YIA"+ "!#E
N2"1"1 *?"9 G€"*! WINI">"*e"WC/s/#E"*S7Z"s <;s34
4^a:S6h6A" #<lI#i YId#Z"-#•"cP"*MW@…"W&"
*IN\@="^M# YI"!#EW*_<;1 7Q<*?"9  T1N&LWTP
oNIM#TN2"R#I""!< YI#$%"?"(#thiếu cái nhìn toàn diện, chưa
nhận thức đầy đủ về giá trị, vai trò của các yếu tố hình thức, nghệ thuật trong văn
chương.
Bình luận::S":8 *SW1"1*^W`"IPE.P/]8 YI 1 1 7Q<P
1 *e"WC*?"9 P 1 0@M":S"*C*?"9 P#":A"/#E"<;*e"WC B"/#
0f1 W&"W]":A"/#E"P_!#W]"WT*SWCf#e0@M":A"/#E"
a7Z"s W]"<; 1  4^*S"A"W]"L"C#<R#I"!c…"
8"
DA".""/s"Z$M"/S<;:+ ]"WSW‡7W†*_M(""I"P
*_@s71 I"l"*S T .">"I$<(P_ *9"/"<8"PW‡7W†"6
-#I"g" \".Ne *C">"<e<1P$" YIW2S":"Z$M"
J="*&TI!" P"\:`6-#I"g"31<"A""E"*S2">"Rb"
ee$M# YI 2""N2" M"NI"S"@ (Bài viết “Vẻ đẹp bi tráng của
"/s"N2":S6Tây Tiến YI-#I"g"ic
N2"W28"*?"N("P"*MW{34"I21 :A"/#E"W^W1"1*^6
-#I"g"<S 4^/S:S6‰Z$M"‰*SA".""/s"N2":S6
DA".""/s"Z$M"h/S<;:+ ]"WSW‡7W†i6-#I"g"h.
Ne *^">"<e<1P$" YIW2S":"Z$M"J="*&TI!"
 •Ž31<"A""E"*S2">"b"ee$M# YI 2""N2" M"NI"
FK
S"@ ”.
(Tr 5,6,7-Rèn luyện kỹ năng làm bài thi tốt nghiệp và đại học môn Văn-NXB ĐHQG
Hà Nội)

s345Z"s "Z"*E&N2"W28"Ns h] m"5Yi YI=D2S
D9 " B"f1 W&"W] 
Fu
+Kiểu bài:"&/#E"*C<;W28"Ns *?"f#=,7Z"s "Z"*EN2"W28"
Ns 
+Nội dung trọng tâm:7Z"s "Z"*E&,•O"PA" .< YI"S*?"R#I
W28"Ns 
+Thao tác lập luận:7Z"s P.s P +"<"P:A"/#E"PN2"WT7Z"
s *S:A"/#E"/SII21  s"
+Phạm vi tư liệu:W28"Ns h] m"5YiP<ON;" .1 7Q<
N2"R#1NA"38$p9 a"e/SOMN.:Sc=W 29 "e$<;
1 "(<` N€"/8 WC/S/U"k""eP"(<N9""e YI<;:SE7/S<
*?";:S*?"/8 WC3l T">"W28"*?"I$WM"WZ# g"@="^W8W]
W^< I2*_12*("PN_ <;WCE7/S<*?"*! A<^#WC/SW6"."
""*_9 "@Z#"S$NeR#I"N9"A*E$PN_ :e +<;WC*?""S212
*("/#="$(# B#9 " !"@Z#"S$
T^"TN€"WZ$/S<;:_ <esI" YIM9 """T<I"/8
^#R#.Ne 29 " MP"C#"?<38$/_7FKPWk :!OM/#$!"E7
N1:#b=W1734".717"S$*SL":_ W8W] @MR#.W1"@^oR#I
<;PIM_"3q"A<^#WCP3l/S">"9 "@‚<*C<="?"""s
"C# 1 [<*q""E"+ W] W`"$(# B# YIWC:SN2"">"/_7=74
N1 PN"]79 "^#IWC o/SF2k K[<O:S*MF*S@MR#.
W] "Z"O">":S*MM7[2
2. Lập dàn ý
]" YI:S"&/#E"*?"9 /SWI38"P#$"("f#e71L"# B#
M P7l]7W]"9 "("O.717"S$= o_8"38"WC
"&/#E"*C<;W28"6P<;1 7Q<PW28"Ns *?"f#=
! /E73S"0`7"*M:I2R#1W] *e"WCPW.<:.2W] s"!"
YI/E7/#E"Ps" Z"W YI:S*MPf1 W&"W] <+ W;NA":S$<U0PLWT
7Z":I"]7/sT_"3q"9 "t7fM7 1 0[2NA"";3#"P

“ Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc
Quân xanh màu lá dữ oai hùm
Mắt trừng gửi mộng qua biên giới
Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm
Rải rác biên cương mồ viễn xứ
Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh
Áo bào thay chiếu anh về đất
Sông Mã gầm lên khúc độc hành ”
N2"<O:SN("P"*MN M7_!#:S6 YI-#I"g"*S*&
NsP*IN\ YI1 7Q<W*_1 .*S"C"*?"9 !I<a/s32W^"*M
h$(#s i1 7Q<,A" .<Pe"]"@1R#1 YI"*Mc
Fv
,O:S1"M7P"*Mf#e71L<;*e"WC@1R#16"P<;0@M"P
<; Z# #$!"P<; Z#6PW28"*?"P<;71"=" YI"Z"*E"bM""S2
WTP3q"3t"W9 WM"*e"WC†:S"/#E"N2":S*Mg"WC:SN("PI T
^<O1"M7"I#
Văn học Việt Nam giai đoạn 1945-1975 viết về đề tài người lính đã để lại nhiều
bài thơ hay. Nếu như Đồng chí của Chính Hữu, Nhớ của Hồng Nguyên là những tiếng
thơ về người lính xuất thân từ “nước mặn đồng chua”, “đất cày lên sỏi đá” thì Tây
Tiến lại viết từ cảm hứng thẩm mĩ của một lớp chiến sĩ hoàn toàn khác. Bài thơ hiện
lên bức chân dung, vẻ đẹp tâm hồn của người lính- những chàng trai thành thị trong
cuộc kháng chiến chống Pháp. Tiêu biểu nhất qua đoạn thơ sau:
“ Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc
Quân xanh màu lá dữ oai hùm
Mắt trừng gửi mộng qua biên giới
Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm
Rải rác biên cương mồ viễn xứ
Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh
Áo bào thay chiếu anh về đất
Sông Mã gầm lên khúc độc hành ”

Sông Mã gầm lên khúc độc hành ”
O:SN("P_!#@1R#1*C1 .P3q"*S2:S6Nm3q"*S2A"]"
"/s"
‘(# B# YI=/S 1 [<*E"34" 1 <O:S"S$ 2e . 1 WC l"38"P
o T@1 O";3#"P/!#’#W^< YI 1 <O:S"S$/S9 "@="/I"
<I"P@="*M3S3\"P@="3q"3t/Y" Y"PM#02k LI0D8" M/S
I71#$MW] @."?"1"82 YIe .9 "#$"("P[2@"
"!<38$=""!7D5PW^ T@MR#."<2"<#" `"I B" T
.717 4^"*E$
 M#*_">""?<9 N_ P"?<9 "S$=1734""I$L:S_"
3q":S*MFP@MR#. 2e$PNnNS"N("}vw9 "/_7FKFPƒHw9
"/_7FKKW:M*M<O:SW`"$(# B#WC:Sr \"/8 g"W8W]
@2."xHwWM"ƒHw$(# B#*M<O:SP@=" TN"]7W^e$Nt"
b) Thân bài
N2"<;:S*?""&/#E"P7B"Z":S T"!<*4/S<1"V*e"WC<S
<O:SW"(#M#f[<7B"<O:S o T"!<*4Wk*e"WCA7B"Z":S
+"*_I21 .R#$M*e"WCWT7B"Z":SP"*M 4^21*e"WC
B""&/#E",W] 9/Sluận đề:€"<;!"luận điểm.U/#E"WCW]
71N^":€""C#luận cứ,
Z":Sm<"C#W28"*?">I 1 W28" T Z#*?"2k L #$^"M7"
@M 1 /#E"W^<*_"I#/S< 2:S*?"/C"<8 C/s#$MP<UW28"Z"
:SE7N#"/S<"b:E<;/#E"W^<'#E"W^<WT"W] ^!":€"
F~
<; Z# &Ns YI Z# W+"WB#2k W+" #W28"*?""N("
 MP/#E"W^<" T"C#";3#""("/#E"W^<e$ B" INIS""C#
W28"N"]7"S$P>I 1 W28"*?":;7E" YI/#E"W^<*q"7. T
#$^"M7*S<UW28"*?" g" T<; Z# "(#/(" YW^ YIW28"
…"8"P*_WC:Sh.<"E" YII"a &c*CA"]"(""("*S 2"
"!Gt N2"W28"6I#Ta về, mình có nhớ taNhớ ai tiếng hát ân tình
thuỷ chung”,:S*M† TI/#E"W^<N#"Z</SA"]"(""("*S 2"

,'#E"W^<K
“'#E" +r
5B"Z":S/S7B".R#$M*e"WCP"("@/E73S"0WM"@Z#"S$W\V
9 "7.f1 W&"W]  4^ 1 /#E"W^<P/#E" +P3q" +"m"P
7.:Mt7fM7 1 /#E"W^<P/#E" +[2NA"/=s ("W1"+ 2
L"/#E"W^<P/#E" +(Tr8,10-Rèn luyện kỹ năng làm bài thi tốt nghiệp và đại học
môn Văn-NXB ĐHQG Hà Nội).…"8"PWC Phân tích nhân vật Việt trong tác
phẩm Những đứa con trong gia đình của Nguyễn Thi,9 " B"f1 /E7/#E"W^<P
/#E" +"I#
'#E"W^<F'S E#:‚"Z$6Pm""("P*=PNŒ 2"PM#t"""S#
A"6"$(#
'#E" +
“s :tM P Z# 1P:t <
“1"k @="] MP]<I
“:;W;*q"t[2"1#"
“DM#t"s S"7B"6"*_ &
XXXXXXXX
'#E"W^<K'S<; M")NŒ3g" .<P@(" "PI"l"
'#E" +
“J \":‚!W31<f="…"*S2W1 1€"WM I<A"
“J/_"/("!W\W\"R#Z"W^N.l 2:I<1PW^.7T"R#(
6"
“Jf="NE" M"We#3g" .<3l"Y712(#3!W] <;,f[
:9 ‚7 YIgiặc Mĩ.
“G&N9"6";<A""€<>I M"N"P*_W=<t@=""A"
e$AP2S"Z"WI#WM"!*q"R#$MZ<N2"M (#3!R#Z"l
Z$/S7B" M<"C#I"PW^<"C#"e*S g"/S7B"s ]7
"C#"e YI:I7Z"<="A*E$P@_"3q"9 " !"7B""S$:I2
= g"$(# B# 1 [<7."t<W] ";3#" YI">":S9 *?" 4^P
N1"A"N8"@/E73S"0<S/8@=""t<W] @M"+ :S9 PWC#"S$3%

Chỉ một tình huống mà thấu tỏ bao triết nhân sinh chỉ một câu chuyện nhặt vợ
mà Kim Lán đã đưa tới cho bạn đọc những hài học về số phận von người, tình
yêu thươnq, niềm hy vọng, học cách "nghĩ đến cái sống trong khi người ta chỉ
nghĩ đế cái chết”. Cách xây dựng tình huống độc dáo, giọng văn tỉnh táo, khách
quan đã giúp Kim Lân tái hiện chân thực hiện thực cuội sống và chở đi những
chiều sâu tư tưởng khôn cùng. Chỉ khi thấm rỏ, quyện hòa máu tim của người
nghệ sĩ, tình huống truyện mới đạt được đỉnh cao của nghệ thuật, tìm kiếm được
những giá trị nhân sinh. “Nghệ thuật là những câu trả lời đầy thẩm mĩ cho con
người”. Những câu trả lời ấy ta đã tìm ở một tình huống hay chăng?. aC:S
‰5Z"s 1N&"!#E YI*! fZ$3"A"#"N#$!"N2"N#$!"
"t"h]"ki YIJ<'Z"‰c
Kết bài khái quát nội dung và mở rộng, nâng cao vấn đề đã được bàn bạc
KH
trong phần thân bài
*E$P0@M"PR#I""!< YI#$%""(#W"A""E"W] ">"
+ "Z" I2R#0PWk N"Q<<)R#I"N9" YI*?" 6" Z" s",
2"/8^# 1"A"2S"3!"P I"E"+ WB$WY*C1N&P*IN\ YI 1
$M#A"+ P"!#EN2"*?" 6"LWZ$PI^#N€"P<;1
7Q<I$7./S<; o"^Q<<)P/St":TPR#$!"\I>II<k
A"+ *S";3#"
Điều đó có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc sáng tác văn học của các nhà
văn và việc tiếp nhận văn học của độc giả.aGS*MN2"<;:+ /#E":S"*C
*?" 6"P#$%"?"(# T*Mh?" 6"•Ž T/28W1"T/28
@="W1"'28@="W1"/S/28 o #$(" `O*?" 6"'28W1"
/S/28 #$(" `O 2""iD$71:^#0@M"*CR#I""!<N("c (Rèn
luyện kỹ năng làm bài thi tốt nghiệp và đại học môn Văn-NXB ĐHQG Hà Nội)
*E$P TNe"C# 1 W^<O:S*S@M:SI[2@."?"*S_"
N^"@I:S*M<S<U:S*M/8 T<;<O:S*S@M:S6"+"P7l]7
#$"("P*_W]"9 " YI=PW^ 1 [<1"82NI<;@M:SA
"/S 1 [< oT<t/8";3#" YI7B"Z":S2"("O7B""S$P:."

s34'*s*2"N2"h6"i g"NeB"*_3Z"I"T*CA"$(#P
3Z"I"*= l""Mh"TfIiNb<_h"TB"iP@=":I2h"b…""
N#;"IiGS$V"C<M "#*A"6"W/e$ m"P S"NI7.WI
WQ$PfIf=Nm<_:S$V"U"C<
1 . 25Yf#e!"@1W;";N2"<;2S" ."W1""I#*_
{P:&:1P:&W1"W;7S""q"O"S"/s51NIPNm<_@^*C/I/&  YI"Z"
*ET/S<;""j2@bW<e .<‡ I*SI"[<N2"<;NE"WE#
<lI@Y"@M7W7."@M7:6*6@ \"Ne"V*Sh"/S"WT:4"W
:t5YWIf#":1"Wb/e$T  YI"1O3_ 1"Wm"iJ=" I<
&# #; "@"@bP<_FH#bWB#5YW@…"W&"s" 1 I"T 
<;<A"@M<"P9 VWl+"Ch:MW` /| S$/8 S$V*SW?":\
TNe:82i
Cách 3:T<t03q" +"S"/*?" YI<A"P"3l" 2*?"f#=
*S*?"
…"8"PN2"*s343_WZ$P3%":M" YIN#$!"WW] T<t"t"9"
NOS"/*?" YI"*M
NS"3q""WS":S/8*C/S<*]PW^fZ$3"IWA"PM7""
N(":* …< YI 1 MP9A<WM""NS"*#_"*A@!"2/_"P
:e" YIWI""W T*]PI"WI"3?"*]*C"STP MNS"/I"P<A"
g"WTP<‡S g"WTM<S/8/e$*]*S2/` "S$–E/8/l"*S`*&T
/` I" .<e$"]""l"P/`"`" (Tr 11,12-Rèn luyện kỹ năng làm bài thi
tốt nghiệp và đại học môn Văn-NXB ĐHQG Hà Nội)
N2"<;:S/S<*?"P"("3l"Wm":I 1 P@=""("("R#1*C<;
1 "S2a*_">"9 "@1c*_9 "N"=P"@"&/#E"
*C1 7Q<6P=_"3q"9 "[2 1 FP1 7Q<*?"f#=[2 1 K
aGO 1 [<Ne$M#N2" 1 NA":S$P<S$(# B#@M]7"C# 1 N2"<;
KK
:S*M3%3q"WM"A"N8"/q"/;"P/Y" Y"c&"_" 4^PNnNS" 2 1
[<NA":S$3q" +""*E$"("*CA"+ :S*M YI 1 [<NnNS"6"P";
3#""W;"6"PN1 W] "C#/U6"

hJ=" o T@s71 (""I"P@(" "*SS2I7T"@21"P
<S"Z"*ED#e"I2 \" T 1Z<N2"1"P I2]"C#WTW] ^!"
Ku
O "C# MPiP
l"<; Z#NM/s2k  Z#6P Z#*?"P0@M""E"W&"W^I$/ #$^"
0s34
hU1 7Q</S<;71<"*CA"+ *S<;@1<71*C";3#"i
a'(,=,"s'(,=,"7chM #$C""2SfIi YI#$%""Z#@=" o/S
@1<71P1"822*_ 1 "S*?"@1 <S \"/S1"82N2" s"1"
1  YI"S*?"1 7Q< 2e$<;_"R#I""!<<_PM":;6"N2"
S"NA"WA< 1W‡7Q"e#N2":CZ#Z<m"<U 2"" YI="P 1W‡7
@="<I"<S#t /"<8"">I<St"*_!" NB"N4i
N2"<;:S*?"P"("Wm"@M]7"C# 1  #$^"0/"28W^82
"("e73q" 2:S*M (Tr 17-Rèn luyện kỹ năng làm bài thi tốt nghiệp và đại
học môn Văn-NXB ĐHQG Hà Nội)
5. Hành văn trong văn nghị luận
IcJ1"!<DS"*?"/S 1 3%"W80a0/_"P0"VcP">" .<f` P#$")
S"/*?" YI"*M
:c1 S"*?"
˜.<:.2s" #Q"f1 
‘(# B#"S$W] ^#/S7."1"W`"s" eP0")I YIW]""&
/#E"J=""TR#1"" g"@=""T.<…"8"P*_‰N#$!"JC#‰ YI
#$%"#I$hs5j2i YII<I2P T^3l"Lh@!1 i@W1"1*C
1N&1 7Q< g""*&Ns YI `"N2""C"*?"9 3Z"; "Lh@!
1 i/8@="^W] 3l" 2"C#1 7Q<@1 h‹L"fS"#i YI#$%"
N#"S"Ph]"ki YIJ<'Z"P
˜.<:.2s"N#$C" .<
,Z#*?" Ts"NM/s82"("s"#$"q<*Ss"O"Z#t N2":S
#"/s/†S#t 7.:M*M">" Z#*?"NM/sT/S">" Z#*?"^!"
R#I""!< #" YI 2""*C 1 *e"WC"Z""*Sf;'s/†<#"Z#t

#; Wo T^#*SWm" .<*_1 .P*_"Z"*EA<_*MW] ">"
Z#*?" T .<f` r"*M7.:M@T P:M *_1 7Q<P7. T"C<
"*S2*e"WC<A"WI""&/#E"J"!A" I"]I$:("* <;*e"WC
"S2WTA Z#*?"†/S/Z<#$MW1$/\"*S@e$<_ T .<f` E*S
Z"S"
“.<f` :; /;N M7^!"R#I">" Z#P">"L .<1"W^:S$V
.<f`  YI<A"
“.<f` :; /;1"M7W] ^!"R#I">" Z#*?"VNIWm" .<*_
"Z"*EP*_">"A"S*?"N?"NO
s34
hZ$Gt !"/("N2" Z#6M'I"("EW‡7P<;*ŒW‡7#$C".2P T
1AWT[2`<S*?"@•*)Ne(#:^# 2*ŒW‡7"`NL"<C"Z$5.R#["
#; *St":T"C#*_Z$Gt <_82NIW] <;A"."6W6"6<S]
.<*SW`"WM"M–
, Z#*?" T9"W!#P"&7W!#
Kv