SỞ GD & ĐT ĐỒNG NAI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM DẠY HỌC NGỮ VĂN
THÚC ĐẨY TÍNH TÍCH CỰC CỦA HỌC SINH LỚP 12
TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRÃI TRONG ÔN TẬP
THI TỐT NGHIỆP MÔN NGỮ VĂN .
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI :
Những năm gần đây , việc HS lớp 12 chỉ quan tâm học các môn tự
nhiên để thi đại học , dẫn đến coi thường , sao nhãng các môn học xã
hội (đã thành thói quen từ lâu) càng trở nên trầm trọng , tạo ra những
hệ lụy ảnh hưởng lớn đến lĩnh vực giáo dục nói riêng , sự phát triển
của xã hội nói chung . Ngữ văn tuy là một trong những môn học luôn
có mặt trong các kì thi , nhưng vẫn không nhận được sự quan tâm
thích đáng từ phía người học . Kết quả thi tốt nghiệp môn học ngày
càng bị tuột dốc ở nhiều tỉnh thành , trong đó có Đồng Nai . Trường
THPT Nguyễn Trãi cũng không ngoại lệ . Điều này tạo nên sự băn
khoăn lo lắng cho những người làm công tác giáo dục ở các cấp , nhất
là các giáo viên trực tiếp đứng lớp.
Trước thực trạng nói trên , là giáo viên trực tiếp giảng dạy Ngữ
văn 12, là tổ trưởng chuyên môn phụ trách môn học của trường
,chúng tôi trăn trở, suy nghĩ rất nhiều về việc tìm ra giải pháp góp
Người thực hiện: Thái Thị Kim , trường THPT Nguyễn Trãi Năm học 2011 - 2012 1
SỞ GD & ĐT ĐỒNG NAI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM DẠY HỌC NGỮ VĂN
phần khắc phục tình trạng nói trên. Trong học kì I vừa qua , trường
chúng tôi tổ chức chuyên đề “Ôn tập Ngữ văn cho HS khối 12 thi Tốt
nghiệp” - ôn tập chung theo đơn vị trường . Trên cơ sở đó , học kì II
các giáo viên tự tổ chức ôn tập cho các lớp do mình phụ trách- ôn tập
riêng theo đơn vị lớp. Có thể xem như đây là giải pháp tình thế,
nhằm thúc đẩy HS khối 12 tích cực hơn trong việc ôn tập , quan tâm
hơn đến môn học , nhằm đạt được mục tiêu trước mắt.
II.THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP
CỦA ĐỀ TÀI:
1. Thuận lợi :

Người thực hiện: Thái Thị Kim , trường THPT Nguyễn Trãi Năm học 2011 - 2012 3
SỞ GD & ĐT ĐỒNG NAI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM DẠY HỌC NGỮ VĂN
trong công tác giảng dạy, đi đầu trong mọi hoạt động của trường ;
từng được nhận bằng khen, giấy khen của UBND tỉnh Đồng Nai ,
Sở GD và ĐT Đồng Nai về danh hiệu tập thể tổ lao động xuất sắc
và tiên tiến trong nhiều năm học . Tổ đã góp phần tích cực trong
việc làm nên bề dày thành tích của trường .
- Bản thân chúng tôi là giáo viên có thâm niên giảng dạy tại
trường Nguyễn Trãi 28 năm (từ 1984 – 2012) , yêu nghề , toàn
tâm toàn ý với sự nghiệp giảng dạy , từng nếm trải mọi vui ,buồn
của nghề dạy học Ngữ văn; chứng kiến từng bước đi lên của
trường , sự trưởng thành của nhiều thế hệ học sinh bay ra từ mái
trường .
2. Khó khăn :
- Theo xu thế của thời đại, học sinh trường THPT Nguyễn Trãi đa
số chọn thi khối A, tập trung học các môn tự nhiên để thi đại học
nên ít quan tâm đến các môn xã hội, kể cả môn Ngữ văn .
- Thi tốt nghiệp 6 môn chỉ cần 30 điểm , điểm liệt của mỗi môn là 0
nên tạo ra tâm lí học lệch của học sinh, lấy các môn tự nhiên bù cho
các môn xã hội . Qui chế không tuyển thẳng đại học đối với những
Người thực hiện: Thái Thị Kim , trường THPT Nguyễn Trãi Năm học 2011 - 2012 4
SỞ GD & ĐT ĐỒNG NAI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM DẠY HỌC NGỮ VĂN
học sinh tốt nghiệp loại giỏi , không tuyển thẳng vào cao đẳng những
HS tốt nghiệp loại khá ,khiến cho HS không chú trọng học đều các
môn nữa.
- Cha mẹ HS chỉ đầu tư cho con học học các môn thi khối tự nhiên,
ngoại ngữ. Đây cũng là một thực trạng khiến nhiều HS bỏ bê các
môn xã hội , không mặn mà với môn Ngữ văn .
- Trường không có kinh phí để thực hiện tăng tiết từ đầu năm ( học
tới đâu ôn luyện tới đó) như các trường bạn . Giáo viên chỉ có đủ thời

vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui hứng thú học tập
cho từng học sinh".
Nhằm tiếp tục thực hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm
gương đạo đức Hồ Chí Minh” và Chỉ thị 06-CT/TW ngày 07/11/2006
của Bộ Chính trị gắn với thực hiện cuộc vận động “Mỗi thầy giáo, cô
giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo” và phong trào thi
đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”.
Và thực hiện kế hoạch chỉ đạo chuyên môn 2011 – 2012 của BGH
trường THPT Nguyễn Trãi về: Đổi mới phương pháp dạy học, đổi
mới kiểm tra đánh giá, nâng cao chất lượng giáo dục; trọng tâm là
nâng cao tỉ lệ thi tốt nghiệp của các môn xã hội nói chung , môn Ngữ
văn nói riêng . Muốn vậy phải tìm ra giải pháp thu hút sự quan tâm
của HS đối với môn học;thúc đẩy các em tích cực hơn với việc học
tập , nắm vững kiến thức cơ bản của môn học Ngữ văn .
2. Nội dung , biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài :
Thực ra đây là một vấn đề mà tất cả các Giáo viên đứng lớp , các tổ
bộ môn , các trường học đều quan tâm . Mỗi Giáo viên , mỗi tổ , mỗi
trường đều áp dụng những biện pháp , cách thức riêng để hướng đến
Người thực hiện: Thái Thị Kim , trường THPT Nguyễn Trãi Năm học 2011 - 2012 7
SỞ GD & ĐT ĐỒNG NAI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM DẠY HỌC NGỮ VĂN
cùng một mục đích: nâng cao chất lượng giảng dạy , để nâng cao tỉ lệ
trong các kì thi tốt nghiệp của môn học .
Sau đây chúng tôi xin trình bày cụ thể một số công việc mà chúng
tôi đã thực hiện trong năm học 2011- 2012 với mục đích nói trên .
Xin lưu ý, đây là những nội dung , giải pháp mà chúng tôi căn cứ vào
điều kiện thực tế của tổ , của trường mà thực hiện .
*Qui trình thực hiện chuyên đề “Ôn tập Ngữ văn cho học sinh
khối 12 thi tốt nghiệp” ở học kì I- theo đơn vị trường :
Bước thứ nhất: lập kế hoạch
- Ngay từ đầu năm học, chúng tôi bàn bạc và đưa vào kế hoạch Tổ

2011 – 2012 cho khối 12, cụ thể:

I - Chuẩn bị nội dung chương trình, câu hỏi và phương án trả lời :
tháng 9 – 12 năm 2011 (phần học kỳ I).
II - Hình thức, nội dung, địa điểm: sân chơi hiểu biết và vui vẻ về
khoa học – nghệ thuật môn Ngữ Văn, bám sát chuẩn kiến thức bộ môn,
phục vụ các kỳ thi sắp tới, một phần hành trang vào đời cho học sinh; tại
sân khấu hội trường nhà trường.
III - Tổ chức thực hiện:
1 - Hiệu trưởng: Trương Văn Sơn – Chỉ đạo chung.
2 - Hội trưởng Hội C.M.H.S.: Nguyễn Văn Phương - Nhà tài trợ
chuyên đề.
3 - Phó hiệu trưởng: Trịnh Phương Ngọc – Chỉ đạo trực tiếp.
4 - Tổ trưởng Ngữ Văn Thái Thị Kim: trực tiếp tổ chức chuyên đề –
Lên kế hoạch , chuẩn bị nội dung bộ môn, phân công nhiệm vụ thực
hiện chuyên đề cho các thành viên trong tổ , phổ biến thể thức thi đến
từng lớp 12 ; đốc thúc HS các lớp 12 chuẩn bị chuyên đề.
5 – Tổ phó Ngữ Văn Nguyễn Thị Bích Đào : cùng tổ chức chuyên
đề – tham gia chuẩn bị nội dung , liên hệ vận động các GV chủ nhiệm
Người thực hiện: Thái Thị Kim , trường THPT Nguyễn Trãi Năm học 2011 - 2012 10
SỞ GD & ĐT ĐỒNG NAI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM DẠY HỌC NGỮ VĂN
12 hỗ trợ thực hiện chuyên đề , đốc thúc HS các lớp 12 chuẩn bị chuyên
đề .
6 – Giáo viên Ngữ Văn: Định Thị Ngọc Ngà - tham gia chuẩn bị nội
dung , đốc thúc HS các lớp 12 chuẩn bị chuyên đề; dẫn chương trình
( cùng với một giáo viên khác hoặc một học sinh- tự chọn)
7 - Giáo viên Ngữ Văn : Bùi Thị Nga , tham gia chuẩn bị nội dung ;
đốc thúc HS các lớp 12 chuẩn bị chuyên đề; phối hợp với GV chủ nhiệm
khối 12 và ban quản sinh duy trì trật tự kỉ luật .
8 - Giáo viên Ngữ Văn: Trần Thị Ngọc Anh - tham gia chuẩn bị nội

NGƯỜI LẬP KẾ HOẠCH DUYỆT CỦA HIỆU TRƯỞNG
Tổ trưởng Ngữ Văn: ( Hiệu trưởng đã duyệt)

Người thực hiện: Thái Thị Kim , trường THPT Nguyễn Trãi Năm học 2011 - 2012 12
SỞ GD & ĐT ĐỒNG NAI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM DẠY HỌC NGỮ VĂN
Thái Thị Kim
Nơi nhận : Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng,Hội trưởng cha mẹ học sinh,
Các thành viên Tổ Ngữ Văn (9), GV CN khối 12 , Ban Quản sinh , Bí
thư Đoàn trường .
Tổng số: 26 bản
Bước thứ hai : Phân công nhiệm vụ các thành viên
Tổ trưởng chuyên môn căn cứ vào năng lực và vị trí công tác của
các thành viên mà giao việc phù hợp cho họ và giới hạn thời gian
hoàn thành:
+ Phân công cho các giáo viên đang trực tiếp giảng dạy khối 12 soạn
câu hỏi và đáp án với yêu cầu chuẩn xác , tinh giản , vững chắc –
căn cứ vào Mục tiêu cần đạt của mỗi bài và Tài liệu chuẩn kiến thức
và kĩ năng Ngữ văn 12.
+ Khi các cá nhân soạn xong các câu hỏi ở các bài được phân công ,
tổ trưởng lại phân công các thành viên thẩm định – người này đọc bài
soạn của người kia để bổ sung , chỉnh sửa các sai sót.
Sau đây là văn bản về việc thẩm định tài liệu:
Người thực hiện: Thái Thị Kim , trường THPT Nguyễn Trãi Năm học 2011 - 2012 13
SỞ GD & ĐT ĐỒNG NAI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM DẠY HỌC NGỮ VĂN
TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRÃI
TỔ NGỮ VĂN
Biên Hòa, ngày 30- 10 – 2011
VỀ VIỆC THẨM ĐỊNH CÁC CÂU HỎI BIÊN SOẠN CHO
CHUYÊN ĐỀ ÔN TẬP NGỮ VĂN 12
Để tài liệu có thể sử dụng được lâu dài , chất lượng , thiết thực ,

Người thực hiện: Thái Thị Kim , trường THPT Nguyễn Trãi Năm học 2011 - 2012 15
SỞ GD & ĐT ĐỒNG NAI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM DẠY HỌC NGỮ VĂN
Thái Thị Kim
Nơi nhận :
- Các thành viên tổ Ngữ văn – để thực hiện
- Ban Giám hiệu – để báo cáo
+ Sau khi các thành viên được phân công thẩm định xong tổ trưởng tập
hợp , thẩm định lại lần cuối các câu hỏi đã được các thành viên soạn
thảo và thẩm định ; biên sọan thành một tài liệu chung , thống nhất gồm
54 câu hỏi và đáp án – bao quát hầu hết kiến thức cơ bản của chương
trình học kì I , Ngữ văn 12)
+ Phân công các thành viên khác trong tổ lo về công tác tổ chức( in
tài liệu , xin kinh phí , liên hệ với các giáo viên chủ nhiệm , Đoàn
thanh niên , Quản sinh cùng phối hợp thực hiện ).
Bước thứ ba: Triển khai việc chuẩn bị chuyên đề tới các lớp 12.
Tổ trưởng tổ Ngữ văn tập trung các lớp trưởng của khối 12 để :
Người thực hiện: Thái Thị Kim , trường THPT Nguyễn Trãi Năm học 2011 - 2012 16
SỞ GD & ĐT ĐỒNG NAI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM DẠY HỌC NGỮ VĂN
+ Phát cho mỗi lớp 1 bộ tài liệu do tổ biên soạn – “Câu hỏi và đáp án
ôn tập thi tốt nghiệp Ngữ văn 12 , học kì I”- và yêu cầu các lớp pho to
cho mỗi HS một bản ; phổ biến cách thức ôn tập như thế nào cho
hiệu quả .
+ Phát động phong trào ôn tập trong các lớp: dưới sự chủ trì của các
giáo viên Ngữ văn trực tiếp giảng dạy , phối hợp với giáo viên chủ
nhiệm và ban cán sự lớp , các lớp tiến hành ôn tập theo các câu hỏi
trong tài liệu đã phát , mỗi lớp chia ra thành thành các đội thi ôn tập
với nhau ( theo nhóm , tổ) ,mỗi tuần ít nhất thực hiện một lần . Mục
tiêu hướng tới là: làm sao cho tất cả HS của lớp đều hăng hái học
tập để nắm vững được kiến thức cơ bản của môn học.
+ Thông báo cụ thể thời gian sẽ tiến hành thực hiện chuyên đề và thể

4. Điểm thi của mỗi đội là điểm tổng của 3 phần thi ( mỗi phần tối
đa 10 điểm) cộng với điểm thêm – trả lời câu hỏi mà đội bạn
không trả lời được (nếu có)
Thang điểm mỗi phần :
- Hình thức ( cách trình bày , diễn đạt …): 3 điểm
- Nội dung ( đủ , chính xác , hay …): 7 điểm
5. Nếu còn thời gian thì cho đội bạn trả lời câu hỏi giành điểm ,
nếu hết thời gian thì cho hiện đáp án lên màn hình và chuyển sang
lượt thi của đội khác.
6 . Điểm xếp thứ hạng của mỗi đội là điểm trung bình cộng của 3
giám khảo , xếp theo thứ tự từ cao xuống thấp.
7. Một số câu hỏi ( có thưởng) giành cho khán giả - nếu còn thời
gian.

Bước thứ tư: Thực hiện chuyên đề
Người thực hiện: Thái Thị Kim , trường THPT Nguyễn Trãi Năm học 2011 - 2012 19
SỞ GD & ĐT ĐỒNG NAI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM DẠY HỌC NGỮ VĂN
- Cử hai học sinh lớp 12 B1 làm người dẫn chương trình: Bùi Vĩnh
Ty và Cao Thị Thanh Hiền .(Chương trình cũng được soạn thảo thành
văn bản gửi tới tận tay những người chịu trách nhiệm thực hiện).
- Cử ba giáo viên dạy Ngữ văn 12 làm giám khảo: Nguyễn Thị Bích
Đào ; Trần Thị Ngọc Anh, Bùi Thị Nga. ( có tờ chấm điểm giành
riêng cho giám khảo- Tổ trưởng thiết kế tiêu chí , in ra và phát cho
mỗi người).
- Đối tượng tham gia: Tất cả học sinh khối 12 . Mỗi lớp cử ra một đội
để thi.
Tất cả giáo viên của tổ Ngữ văn ; ban Quản sinh , các giáo viên chủ
nhiệm khối 12 , các khách mời .

CHƯƠNG TRÌNH THỰC HIỆN CHUYÊN ĐỀ

gian đó, chúng tôi đã rất vất vả , lao tâm khổ trí vô cùng:
+ Việc biên soạn tài liệu: tưởng chừng đơn giản nhưng không hề đơn
giản , “Chín người mười ý” vốn là qui luật muôn thuở của văn
chương. Giữa một biển mênh mông các tài liệu tham khảo, nên lựa
chọn thế nào đây?
Chúng tôi phải đưa ra tiêu chí khi biên soạn : “Chính xác , tinh
giản, vững chắc” . Dù theo quan điểm nào, thì cũng phải căn cứ vào
Mục tiêu cần đạt và Chuẩn kiến thức kĩ năng của mỗi bài để hướng
tới; làm sao giúp học sinh dễ hiểu , dễ nhớ, dễ vận dụng; phải bao
quát được kiến thức cơ bản của chương trình Ngữ văn học kì I.
Trong quá trình biên soạn không tránh khỏi những ý kiến trái
chiều, sự thiếu nhiệt tình của một số thành viên , có người còn làm
cho xong chuyện bằng cách tải một mớ tài liệu từ mạng về mà không
cần chỉnh sửa , cứ thế in ra rồi nộp…Cũng không thể trách họ được ,
vì còn bao nhiêu việc phải làm , còn phải lo gánh nặng áo cơm nữa.
Người thực hiện: Thái Thị Kim , trường THPT Nguyễn Trãi Năm học 2011 - 2012 22
SỞ GD & ĐT ĐỒNG NAI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM DẠY HỌC NGỮ VĂN
Nhưng cuối cùng, sau rất nhiều nỗ lực, chúng tôi cũng đã biên
soạn được một bộ tài liệu có chất lượng , phục vụ cho chuyên đề ôn
thi trước mắt và có thể sử dụng lâu dài.
+Việc phối hợp thực hiện: cũng gặp phải nhiều lực cản, nhiều khó
khăn không kể hết.( kinh phí eo hẹp, một số giáo viên chủ nhiệm
thiếu nhiệt tình…)
+ Đối tượng hướng tới - Các học sinh 12: Bận rộn với việc chạy xô
ôn thi khối nơi này nơi nọ , thái độ coi thường , không thích học các
môn xã hội trở thành căn bệnh trầm kha.
- Bởi vậy, với mục đích thúc đẩy học sinh nhiệt tình học tập ,
không quay lưng với môn học , kéo các em vào cuộc, chúng tôi cố
gắng tạo ra một sân chơi, thông qua hoạt động thi ôn tập như đã
trình bày ở trên, nhằm khuấy động phong trào học tập cho toàn thể

với qui trình :
+ Nhóm (tổ ) được giao nhiệm vụ trình bày bài thông qua các hoạt động
mang tính sáng tạo, linh hoạt để chiếm lĩnh kiến thức.
+ Các thành viên còn lại tích cực hưởng ứng và thực hiện các yêu cầu
của người dẫn chương trình.
+ Kết thúc các hoạt động : các thành viên trong lớp phân tích nhận xét,
rút kinh nghiệm.
+ Cuối cùng , là lời nhận xét, đánh giá , cho điểm cụ thể của giáo viên
đối với các thành viên tham gia hoạt động chiếm lĩnh tri thức.
Người thực hiện: Thái Thị Kim , trường THPT Nguyễn Trãi Năm học 2011 - 2012 25