Họ và tên : Nguyễn Thảo Nguyên
Lớp: VB3
Khoa: Viết văn – Báo chí
Tiểu luận : Vấn đề bạo lực học đường – Thực
trạng và giải pháp.
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI
BÀI ĐIỀU KIỆN
MÔN: XÃ HỘI HỌC ĐẠI CƯƠNG
Đề bài: Anh/chị hãy vận dụng khái niệm cơ bản trong xã hội học để phân tích 1 vấn đề xã
hội hiện nay.
BÀI TIỂU LUẬN:
VẤN ĐỀ BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG – THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
LỜI NÓI ĐẦU
Bạo lực học đường không chỉ là những hiện tượng cá biệt mà giờ đây đã trở thành vấn
nạn của toàn xã hội. Trên tất cả các trường học đều xuất hiện bạo lực học đường. Tuy
mức độ có khác nhau nhưng cả thành thị và nông thông, cả đồng bằng và miền núi thì các
vụ liên quan đến bạo lực học đường đều ra tăng. Vị thành niên là đối tượng của nhiều bộ
môn khoa học quan tâm nghiên cứu đáng chú ý là trong sinh lý học, tâm lý học, xã hội
học Ở mỗi thời kỳ trong đời sống con người, sự phát triển về thể chất và tâm lý và cả
nhân cách có quy luật riêng. Tuổi vị thành niên là lứa tuổi thiếu niên nhưng đây là giai
đoạn phát triển rất cao về thể chất và có những biến chuyển tâm lý hết sức phức tạp.
Chính yếu tố tâm lý cũng như thể chất và nhân cách chưa hoàn thiện một cách đầy đủ này
khiến cho trẻ em trong lứa tuổi vị thành niên hay bị khủng hoảng về tâm lý, dần đến
những suy nghĩ và hành động sai lệch. Nghiên cứu xã hội học phạm tội là một chuyên
ngành nghiên cứu với tư cách là một hiện tượng xã hội, coi đó là những hành vi sai lệch,
trên cơ sở và phương pháp nghiên cứu đặc thù của xã hội học.
Vì lý do trên mà em chọn đề tài “ Vấn đề bạo lực học đường ở lứa tuổi vị thành niên. Do
lượng kiến thức và nguồn thông tin còn hạn hẹo nên không tránh khỏi những sai sót trong
quá trình làm bài.Em kính mong nhận được sự đóng góp của thầy cô để bài viết của em
được hoàn thiện.
Em xin chân thành cảm ơn !
các tội được quy định trong Bộ luật hình sự. Với các đặc điểm:
- Có hành vi nguy hiểm cho xã hội
- Hành vi nguy hiểm cho xã hội phải được quy định trong Bộ luật
hình sự
- Chủ thể của tội phạm phải là người có năng lực, trách nhiệm
hình sự.
- Người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội phải là người có
lỗi
Page 2
- Khách thể của tội phạm là các quan hệ xã hội bị xâm phạm mà
các quan hệ xã hội đó được Bộ luật hình sự bảo vệ.
Xã hội học phạm tôi là một chuyên ngành nghiên cứu của xã hội
học với tư cách là một hiện tượng xã hội, coi đó là những hành vi
sai lệch, trên cơ sở phương pháp nghiên cứu nói chung và phương
pháp nghiên cứu đặc thù của xã hội học nói riêng.
2. Cơ sở thực tiễn của vấn đề : : Thực trạng về bạo lực học
đường ở lứa tuổi vị thành niên”
2.1 Khái quát thực trạng về bạo lực học đường ở lứa tuổi vị
thành niên hiện nay ở Việt Nam nói chung và việc cần thiết
phải đưa ra những giải pháp để giảm tỷ lệ bạo lực học đường.
* Thực trạng về bạo lực học đường ở lưa tuổi vị thành niên tại
Việt Nam hiện nay:
Tình trạng học sinh mang hung khí tới trường và sẵn sang đánh nhau
để giải quyết mâu thuẫn xuất hiện ngày càng nhiều trong các trường
phổ thông trên toàn quốc. Thực tế này được báo động tại Hội thảo về
giải pháp, nâng cao hiệu quả công tác giáo dục đạo đức, lối sống,
phòng chống tội phạm, bạo lực học đường do Bộ GD-ĐT tổ chức ngày
25/11/2009. Ngành Giáo dục đang phải đối mặt với tình trạng bạo lực
học đường ngày càng có xu hướng gia tăng và tính chất vụ việc ngày
càng nguy hiểm. Ông Phùng Khắc Bình, Vụ trưởng Vụ Công tác học
thần, trầm cảm, nơi cổng trường không yên tĩnh luôn ám ảnh
với những nạn nhân yếu ớt của nạn bắt nạn, bạo lực học đường.
Điều này ảnh hưởng rất lớn đến vấn đề học tập cũng như sinh
hoạt của các em học sinh. => Với tất cả những lý do trên thì
việc khẩn trương đưa ra các giải pháp của các ngành chức năng,
nhà trường, nhà đình và toàn thể xã hội vào vấn nạn bạo lực học
đường là hết sức cần thiết.
I. Nội dung
1.Thực trạng nạn bạo lực học đường ở lứa tuổi vị thành
niên.
1.1 Nạn bạo lực học đường ở lứa tuổi vị thành niên có xu hướng
tăng nhanh trong những năm gần đây và chiếm tỷ lệ khá cao
so với những vấn đề phạm tội ở lứa tuổi vị thành niên.
Theo số liệu thống kê từ đường dây nóng được Cục Bảo vệ chăm
sóc trẻ em (Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội) công bố trong
những ngày cuối năm 2012, so với 10 năm trở về trước, số vụ bạo
hànhtại trường học tăng gấp 13 lần (trong khi bạo hành tại cộng
đồng tăng bảy lần, bạo hành với trẻ tại gia đình tăng gấp ba lần).
Bạo lực học đường hiện đang có xu hướng gia tăng, kể cả số lượng
vụ việc lẫn tính chất nghiêm trọng.
Page 4
Bạo lực học đường không phải là điều gì mới. Nhưng sự gia tăng,
bùng phát về số lượng cũng như tính chất nghiêm trọng của vụ việc
mang màu sắc xã hội đen gần đây đã khiến xã hội hoang mang, lo
lắng. Không chỉ xảy ra với đối tượng nhỏ tuổi, giờ bạo lực đã lan tới
cả giảng đường đại học, nơi những trí thức tương lai và đều đã ở độ
tuổi trưởng thành đang “dùi mài kinh sử”. Chỉ trong tháng đầu năm
2013, giảng đường đã phải chứng kiến tới ba vụ việc đau lòng. Một
nam sinh viên ĐH Kinh doanh Công nghệ mất mạng chỉ vì câu nói
bênh bạn. Một sinh viên trường Kỹ thuật công nghệ bị đâm chết vì can
Theo như số liệu thống kê của cả nước ta có những con số không hề
nhỏ của nạn bạo lực học đường:
Năm học 2011-2012, tổng số bỏ học của kỳ I ở các tỉnh thành trên là
13.980 em. TP.HCM là địa phương có nhiều học sinh bỏ học nhất với
5.619 em. Bình Định, Quảng Ngãi, Sóc Trăng cũng có tới hơn 1.000
em không tiếp tục đến trường. Ngoài ra, theo bảng thống kê, năm học
qua có 384 học sinh đánh nhau, với số lượng nhiều nhất thuộc về
Quảng Ninh (169 em). Tây Ninh cũng là tỉnh có số lượng học sinh
tham gia các vụ ẩu đả, bạo lực học đường lớn với 126 em.Về số lượng
học sinh vi phạm và bị kỷ luật, Lạng Sơn đứng đầu với 151 em, tiếp
theo là Bà Rịa Vũng Tàu với 132 em, Tây Ninh có 83 em. Tổng 12
tỉnh thành có 376 em đã bị kỷ luật vì vi phạm trong năm học 2011-
2012. Thành phố Hà Nội không có tên trong danh sách này. Những
con số trên cũng đã phần nào phản ánh thực tế khá rõ ràng về nạn bạo
lực học đường gia tăng trong các năm học gần đây. Liên tiếp các vụ
nữ sinh đánh nhau, nam sinh gây án mạng được cập nhật khiến dư
luận lo lắng về sự xuống cấp của đạo đức trong giới trẻ cũng như đòi
hỏi phải có mối quan hệ mật thiết hơn nữa giữa gia đình và nhà
trường.
1.2. Nạn bạo lực học đường ngày càng nghiêm trọng với
những hậu quả hết sức nghiêm trọng.
Nạn bạo lực học đường không chỉ gia tăng về số lượng và mức độ,
hậu quả của nó còn nghiêm trọng gấp nhiều lần. Không chỉ còn là
những cuộc ẩu đả, đánh nhau thông thường giữa các “anh hùng rơm”
mà hiện nay xuất hiện ngày càng nhiều của các hung khí, vũ khí đó
như là: gậy, gộc rùi dao, kiếm, mã tấu, và có khi còn là súng hoa cải
Page 6
trong các cuộc ẩu đả đó. Tại kỳ họp HĐND thành phố Hạ Long khóa
VII từ 8-10/12/2009, Ban Văn hóa-xã hội HĐND thành phố đề nghị
UBND thành phố sớm ban hành đề án “ Phòng chống bạo lực học
( Nữ sinh đánh nhau)
Page 8
1.3 Đây không chỉ là thực trạng chung của riêng lứa tuổi vị
thành niên ở nước ta mà còn cả thế giới.
Từ đầu năm đến nay, ở Việt Nam đã diễn ra hàng loạt những vụ bạo
hành trường học khiến dư luận rất bất bình, xót xa. Nhưng không chỉ
riêng ở nước ta, hầu như năm nào cũng có những vụ bạo hành trường
học thảm khốc thường xuyên xảy ra trên thế giới. Ở Hàn Quốc, theo
thống kê cho thấy rằng gần 13,2% học sinh nam và 5,8% học sinh nữ từ
lớp 4 đến lớp 12 bị các bạn trong cùng lớp đánh hoặc làm tổn thương.
Tại Trung Quốc, ngày 15/5/2009, nhiều báo chí cũng đã đưa tin về vụ
một học sinh trung học giết chết 2 người bạn và làm bị thương 4 người
khác ngay sau giờ học. Còn ở Mỹ, ngay sau vụ thảm sát kinh hoàng của
Cho Seung Hui -23 tuổi người Hàn Quốc tại trường Đại học công nghệ
Virginia làm 32 người chết và nhiều người khác bị thương vào tháng
4/2009 thì chỉ 2 ngày sau, một học sinh 16 tuổi tại trường trung học phổ
thông North Mecklenburg đã chĩa súng dọa bạn cùng trường ngay trong
bãi đỗ xe. Điều đáng buồn là, theo một cuộc điều tra ở Mỹ, số lượng các
vụ bạo hành trường học đến từ học sinh châu Á chiếm một số lượng
lớn. Điểm qua những dẫn chứng, những con số, để thấy rằng nạn bạo
lực học đường ở lứa tuổi vị thành niên không chỉ là vấn đề quan tâm
nhức nhối của các cấp lãnh đạo ở nước ta, của các nhà trường, gia đình,
của cộng đồng dân cư mà đây là vấn đề chung của giáo dục quốc tế.
2. Hậu quả của nạn bạo lực học đường ở lứa tuổi vị thành niên.
Theo điều tra của chuyên gia xã hội học, 80% số vụ xô xát giữa các em
học sinh bắt nguồn từ xích mích nhưng thay vì tìm cách giảng hòa, các
em đã chọn “nắm đấm” và nguy hiểm hơn là dùng hung khí. Thực ra
lớp học, giảng đường là một phần và là tấm gương phản ánh trung thực
xã hội bên ngoài, nơi bạo lực dường như đã trở thành một phương thức
nhanh về số lượng và ngày càng nguy hiểm hơn về mức độ của sự
việc.
a. Nguyên nhân trực tiếp:
Qua hàng loạt những vụ bạo lực học đường được giải quyết xử lý trong
toàn thành phố trong thời gian qua, hầu hết các câu trả lời mà giáo viên,
Page 10
cũng như cơ quan điều tra nhận được từ phía các em học sinh về nguyên
nhân vì sao đánh nhau thì đều là những mâu thuẫn trong học tập trên lớp
hay những va chạm nhỏ bên ngoài xã hội như: nhìn thấy ghét thì đánh,
một cái nhìn đều, một câu nói đùa và một học sinh đã cho biết 90% các
vụ đánh nhau đều do “tình ái”, và có một nữ sinh khai báo trước cơ
quan công an rằng: “em đánh ban ấy vì chẳng có lý do nào cả”. Những
vụ ẩu đả thường diễn ra bên ngoài cổng trường thường ít được báo cáo
với hiệu trưởng mà chỉ lan truyền trong giới học sinh với nhau. Bản
thân các nạn nhân, những người bị bắt nạt, bị hành hung cũng thường
dấu kín vụ việc ngay cả với bố mẹ, thầy cô mình. Những vụ nữ sinh ẩu
đả được đăng tải lên mạng Internet đã cho thấy rất rõ sự bang quan thờ
ơ, lạnh lung của những người đứng xem. Không hề ai có dấu hiệu định
can thiệp hay báo cáo các cơ quan chức năng, mà đơn thuần chỉ là
“đừng xem cho vui mắt”.
b. Nguyên nhân sâu xa:
Một câu hỏi được đặt ra ở đây là nguyên nhân sâu xa, cái gốc của vấn
đền nằm ở đâu? Phải chăng giáo dục là cái gốc của vấn đề, giáo dục
không tốt mới hư hỏng. Như chúng ta đã biết có bốn môi trường xã hội
hóa cơ bản để hình thành nên nhân cách của con người, đó là: gia đình,
nhà trường, bạn bè, thông tin đại chúng. Và nguyên nhân sâu xa xảy ra
những vụ bạo lực học đường ở lứa tuổi vị thành niên ở nước ta cũng
như là nguyên nhân chung cho các trường hợp bạo lực học đường khác
đều xuất phát từ những môi trường xã hội hóa ấy. - Về phía bản thân trẻ
trong lứa tuổi vị thành niên: Theo nghiên cứu của tổ chức Y tế thế giới
lúng túng khi xử lý các tình huống được gặp trong cuộc sống. Trong
thời gian gần đây nổi cộm lên nạn bạo lực học đường của các giáo viên,
cần phải xem lại tư cách sư phạm đối với một số giáo viên.Nói cụ thể
hơn những thầy cô giáo, những giờ dạy học cho học sinh biết suy nghĩ,
ý thức và danh dự để không sa ngã vào còn quá ít, thay vào đó là thầy
cô lúc nào cũng nói đến nội quy, kỷ cương nhưng một khi không có
thầy cô, ai sẽ phạt và lúc đó có dám chắc là những bạn trẻ sẽ không tái
phạm rồi hư hỏng? Thậm chí có những giáo viên còn nghĩ, trường học
chỉ là nơi dạy kiến thức trong sách giáo khoa. Bên cạnh đó các trường
chưa là tốt việc giáo dục tư tưởng, đạo đức công dân cho học sinh. Học
sinh được học môn Giáo dục công dân từ lớp 3 vậy mà nạn bạo lực học
đường vẫn ngày càng gia tăng. Chúng ta cũng cần phải xem lại các hình
thức kỷ luật đối với những trường hợp vi phạm kỷ luật bạo lực học
đường. Đó cũng là nguyên nhân khiến số vụ bạo lực học đường ngày
Page 12
càng gia tăng. - Từ phía bạn bè: Cùng với môi trường gia đình và nhà
trường thì bạn bè cũng là môi trường hết sức thân quen và có mối liên
hệ hết sức mật thiết với mỗi cá nhân. Tục ngữ có câu: “Gần mực thì đen
gần đèn thì sáng”.Phải khẳng định rằng, ở lứa tuổi vị thành niên là tuổi
dễ bốc đồng và khó tực chủ. Các em rất dễ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố
bên ngoài đặc biệt là sự lôi kéo của bạn bè, thường nghe lời bạn hơn là
lời cha mẹ thầy cô giáo nên rất khó quản lý. Cha mẹ thì thường dạy con
cái phải biết chọn bạn mà chơi, nếu như những học sinh ngoan, hiền
chơi với nhau, vậy những học sinh cá biệt sẽ chơi với ai. Trong các
trường học ngày càng xuất hiên các băng nhóm, với các thủ lĩnh là tập
hợp của những học sinh học kém, cá biệt khiến cho nan bạo lực học
đường ngày càng ra tăng. - Sự ảnh hưởng của các phương tiện truyền
thông đại chúng. Mức độ bạo lực học đường ngày càng tăng ở lứa tuổi
vị thành niên đang trong tình trạng báo động. Nguyên nhân khiến bạo
lực học đường ngày càng tăng là do học sinh được tiếp xúc quá nhiều
còn mang tính điển hình. Đó là thực trạng thờ ở, bàng quang , không có
dấu hiệu báo cáo các cơ quan chức năng khi chứng kiến bạo lực học
đường của người dân. Những video clip về bạo lực học đường được
đăng tải vô số trên nhưng mạng với lượng truy cập cao không phải bởi
sự quan tâm về vấn đề bạo lực học đường mà là sự thích thú, tò mò,
xem cho vui.
3. Một số giải pháp để giải quyết nạn bạo lực học đường ở lứa
tuổi vị thành niên.
Với thực trạng và nguyên nhân của nạn bạo lực học đường thì thành phố
Hà Nội đã khẩn trương và kịp thời đưa ra các giải pháp để thực hiện trong
thời gian qua nhằm khắc phục nạn bạo lực học đường ở lứa tuổi vị thành
niên. Phong trào xây dựng Phong trào xây dựng “Trường học thân thiện,
học sinh tích cực” từ đầu năm học đến nay đã và đang tiếp tục nhận được
sự đồng thuận cao của toàn xã hội vì sự hướng đến giáo dục một nhân cách
toàn diện cho những chủ nhân tương lai. Tuy nhiên, để tới đích, vẫn có
không ít khó khăn, trở ngại. Nhất là trong thời gian gần đây, một số tệ nạn
xã hội vẫn tiếp tục xâm nhập vào trường học, trong đó, đáng báo động là
tình trạng bạo lực học đường có chiều hướng gia tăng ở tất cả các bậc học,
cấp học. Nhận thức rõ điều này, mới đây, UBND thành phố Hà Nội đã tổ
chức một buổi toạ đàm với ngành GD&ĐT và Công an thành phố bàn giải
pháp phối kết hợp “Ngăn chặn và phòng chống bạo lực học đường. Từ sự
trao đổi, bàn bạc những giải pháp nhằm mục tiêu kiềm chế việc vi phạm
pháp luật trong cán bộ ,giáo viên,học sinh; ngăn chặn tận gốc sự phát sinh
Page 14
hành vi bạo lực trong nhà trường, Lãnh đạo UBND thành phố Hà Nội đã
chỉ đạo: Tăng cường trách nhiệm, sự chủ động phối hợp của lực lượng công
an các cấp và các cơ quan quản lý giáo dục, các cơ sở giáo dục. Ngành
Giáo dục và Công an thành phố đẩy mạnh việc thực hiện Thông tư liên tịch
số 10/2002 giữa Bộ GD&ĐT và Bộ Công an về công tác bảo vệ an ninh
trong trường học và cơ sở giáo dục. Đáng chú ý hơn cả là việc giao trách
sinh noi theo. Thắt chặt mối quan hệ giữa gia đình nhà trường và xã hội, tạo
nên một thế kiềng ba chân vững chắc. Bởi lẽ đây là ba môi trường luôn gắn
bó mật thiết trong suốt thời gian đi học của mỗi người. Có được mối qua hệ
chặt chẽ thì sẽ đưa ra được những biện pháp nhằm ngăn chặn kịp thời
những hành vi, dấu hiệu của bạo lực học đường ngay từ đầu, tránh khỏi
được những hậu quả nghiêm trọng và nặng nề về sau. Các cấp ủy Đảng
chính quyền, đoàn thể, cần tăng cường hơn nữa công tác tuyên truyền, giáo
dục, phổ biến chủ trương, nghị quyết của Đảng, chính sách pháp luật của
nhà nước. Ngoài ra chính quyền các cấp cần tạo điều kiện cho thanh thiếu
niên có các hình thức sinh hoạt văn hóa trong sáng lành mạnh, tránh xa các
trò game bạo lực. Tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật ở các phường
xã, đơn vị phát huy vai trò của quần chúng nhân dân chống nạn bạo lực học
đường.
KẾT LUẬN
Nghiên cứu về nạn bạo lực học đường ở lứa tuổi vị thành niên giúp cho các
nhà quản lý giáo dục cũng như các cơ quan an ninh địa phương có một cách
nhìn toàn diện hơn nữa về nạn bạo lực học đường và nắm bắt được số vụ kỷ
luật và số học sinh tham gia bạo lực học đường diễn biến ở các trường
trung học cơ sở và trung học phô thông trên toàn thành phố để có các giải
pháp định hướng cho việc quản lý học sinh một cách có hiệu quả. Bạo lực
học đường cũng chính là một loại tội phạm xã hội có ảnh hưởng nghiêm
trọng đến đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội. Tại thành phố Hà Nội
số lượng các vụ án liên quan đến bạo lực học đường cũng chiếm một tỷ lệ
khá cao, là một hồi chuông cảnh tỉnh đối với các bạn học sinh, các bậc phụ
huynh, nhà trường và toàn bộ xã hội. Với một địa bàn đông dân và nền kinh
tế khá phát triển như thành phố Hà Nội, cùng với nhiều tệ nạn xã hội, đặc
biệt là ma túy thì vấn đề bạo lực học đường còn gặp rất nhiều khó khăn.
Giải quyết vấn đề này không phải một sớm một chiều mà phải có sự đâu tư
lâu dài, phối hợp từ trên xuống dưới, của các ban ngành có liên quan và đặc
biệt là sự thay đổi trong nhận thức của mỗi em học sinh sẽ dần dần giảm và