TRƯỜNG THPT TÂN PHƯỚC KHÁNH
Ngày soạn: 10/03/2015
Ngày dạy: 12/03/2015 Tiết PPCT :80- 81
Lớp: 10C4
TRUYỆN KIỀU
Phần I: Tác giả Nguyễn Du
A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC :
1/ KIẾN THỨC :
- Những yếu tố về thời đại, gia đình và cuộc đời làm nên thiên tài Nguyễn
Du cùng sự nghiệp văn học vĩ đại của ông.
- Nắm được các sáng tác chính, đặc điểm về nội dung và nghệ thuật của
sự nghiệp văn học Nguyễn Du.
2/ KĨ NĂNG : Nhìn nhận sự tiếp nhận với mức độ phổ thông một đỉnh
cao văn học.
3/ THÁI ĐỘ : Học sinh biết trân trọng và tự hào về một danh nhân văn
hóa và một di sản văn học vô giá của nhân loại.
B/ CHUẨN BỊ BÀI HỌC :
1/ GIÁO VIÊN :
Phương pháp :
- Học sinh đọc và chuẩn bị trước ở nhà : dàn ý, kết cấu, một số khái niệm.
- Giáo viên tổ chức cho học sinh thảo luận, đối thoại…Nhằm tạo không khí
sinh động cho tiết học.
Phương tiện : SGK, SGV, giáo án.
2/ HỌC SINH : Soạn bài theo hệ thống câu hỏi trong SGK, vở ghi, SGK.
C. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
1. Ổn định tổ chức lớp ( 1 phút )
2. Kiểm tra kiến thức cũ ( 6 phút ):
Hãy đọc 8 câu thơ tiếp trong bài “ Tình cảnh lẻ loi của người chinh
phụ” và phân tích tâm trạng người chinh phụ trong đoạn thơ đó ?
- Nỗi sầu muộn triền miên:
ở bậc THCS, HS thảo luận,
thống nhất nội dung thảo luận
của nhóm theo sự phân công của
GV.
Sau bài thảo luận của mỗi nhóm,
GV nhận xét, định hướng thêm
một số kiến thức trọng tâm.
Em hãy cho biết gia đình
Nguyễn Du có gì đặc biệt? Tác
động của nó như thế nào đến
Nguyễn Du?
Yếu tố quê hương và tác động
của nó như thế đối với cụ
Nguyễn Du?
I/ Cuộc đời :
- Nguyễn Du (1765 - 1820)
tên chữ là Tố Như, hiệu là Thanh
Hiên
1. Gia đình và quê hương:
a. Gia đình:
- Cha: Nguyễn Nghiễm (1708-
1775), tài hoa, từng giữ chức tể
tướng.
- Mẹ: Trần Thị Tần (1740-1778),
người con gái Kinh Bắc, có tài hát
xướng.
=> Có điều kiện để học tập, trau
dồi tài năng, tạo điều kiện thuận
lợi cho năng khiếu văn học nẩy nở
và phát triển.
bẩm sinh và thiên tài… Tất cả
đều đó có ảnh hưởng rất sâu sắc
đến sự nghiệp văn học của
Nguyễn Du, tạo ra những nét
riêng độc đáo trong thơ văn của
2. Thời đại và xã hội :
- Xã hội phong kiến Việt Nam nửa
cuối thế kỉ XVIII – nửa đầu thế
kỉ XIX khủng hoảng trầm trọng.
Đời sống nhân dân vô cùng cực
khổ, điêu đứng.
- Các cuộc khởi nghĩa nông
dân khởi nghĩa, đỉnh cao là
phong trào Tây Sơn.
- Do mồ côi cha mẹ sớm nên ông
phải đến ở cùng người anh khác
mẹ là Nguyễn Khản. Nguyễn
Khản nổi tiếng phong lưu một
thời, rất mê hát xướng. Chính
những điều đó đã ảnh hưởng và
để lại dấu ấn trong sáng văn học
của ông, và có thể do đó mà hình
ảnh người ca nhi, kĩ nữ luôn
được phát họa đậm nét trong các
tác phẩm của ông.
Sống trong xã hội đầy biến
động và có thời gian dài sống vất
vả giúp ông có nhiều trải nghiệm,
hiểu thêm về cuộc sống khốn khó
nghèo đói của nhân dân và nắm
Nôm của Nguyễn Du. Nội dung
chính là gì?
Hs th¶o luËn, ph¸t biÓu.
Gv nhËn xÐt, bæ sung
tài… Tất cả điều đó có ảnh hưởng
rất sâu sắc đến sự nghiệp văn học
của Nguyễn Du, tạo ra những nét
riêng độc đáo trong thơ văn của
ông. Năm 1965 hội đồng Hòa bình
thế giới đã công nhận Nguyễn Du
la danh nhân văn hóa thế giới.
II. Sự nghiệp văn học:
1. Các sáng tác chính:
a. Sáng tác bằng chữa Hán:
- Thanh Hiên thi tập: sáng tác
trước khi ra làm quan nhà
Nguyễn
Nam trung tạp ngâm: sáng tác
trong thời gian làm quan ở Huế và
Quảng Bình…
Tâm trạng buồn đau, day dứt với
sự suy ngẫm, quan sát tinh tế về
cuộc đời, về xã hội của tác giả
- Bắc hành tạp lục: sáng tác trong
chuyến đi sứ Trung Quốc.
Nội dung thơ chữ Hán nói
chung: Thể hiện tư tưởng, tình cảm,
nhân cách của nhà thơ. Phê phán
chế độ phong kiến Trung Hoa chà
đạp lên quyền sống của con người.
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………
5