PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
Chúng ta đang sống trong thời đại khoa học, công nghệ, thông tin phát
triển như vũ bão. Nhân loại đang tiến vào thế kỷ XXI bằng sự cạnh tranh
trong nền kinh tế tri thức. Việt Nam chúng ta đang từng bước vững chắc tiến
trên con đường chiếm lĩnh khoa học kỹ thuật đưa đất nước ta ra khỏi tình
trạng nghèo nàn lạc hậu tiến tới Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá.
Mục tiêu chung của toàn Đảng, toàn dân ta là xây dựng một nước Việt
Nam độc lập, dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Để
thực hiện được mục tiêu ấy Đảng và Nhà nước ta chọn giải pháp thiết thực
và bền vững là thực hiện chiến lược phát triển giáo dục, đặt giáo dục đào tạo
vào vị trí cao. Mục tiêu giáo dục đào tạo phải hướng vào đào tạo những con
người năng động, sáng tạo, làm việc có kỷ luật, có kỹ thuật và có năng suất
cao, thích ứng với mọi sự phát triển đa dạng và tốc độ nhanh của xã hội.
Trên lĩnh vực giáo dục, đổi mới phương pháp dạy học là một vấn đề đã được
đề cập và bàn luận sôi nổi từ nhiều thập kỷ qua. Những năm gần đây định
hướng đổi mới phương pháp dạy học đã được thống nhất theo tư tưởng tích
cực hoá hoạt động của học sinh dưới sự tổ chức, hướng dẫn của giáo viên.
Là cán bộ quản lý ở một trường Tiểu học, bản thân tôi luôn trăn trở,
tìm tòi các biện pháp tốt nhất nhằm giúp học sinh tham gia một cách tích
cực, chủ động vào học tập, phát huy tính năng động, sáng tạo của học sinh.
Tôi nhận thấy một trong các yếu tố quyết định đến việc đổi mới phương
pháp dạy và học có hiệu quả là việc nâng cao hiệu quả sử dụng các thiết bị
đồ dùng dạy học trong quá trình giảng dạy.
Trong quá trình công tác quản lý ở trường Tiểu học Phụ Khánh, tôi
nhận thấy chất lượng học tập của các em học sinh của trường chưa cao do rất
nhiều nguyên nhân trong đó có nguyên nhân lớn là một bộ phận giáo viên
1
chưa thực sự đổi mới phương pháp dạy học, chưa tích cực khai thác và sử
dụng thiết bị dạy học trong các giờ dạy. Đó là điều làm cho tôi trăn trở suy
nghĩ tìm ra giải pháp mới nhằm nâng cao hiệu quả giờ dạy: đó là phải đổi
mới phương pháp dạy học, phải tích cực sử dụng thiết bị dạy học trong các

riêng diễn ra theo quy trình: Từ trực quan sinh động đến tư duy trìu tượng, từ
tư duy trìu tượng đến thực tiễn. Như vậy trực quan sinh động là khâu đầu
tiên của quá trình nhận thức. Thiết bị dạy học nhằm đáp ứng yêu cầu này.
3
Muốn triển khai một nội dung và phương pháp giáo dục cần có thiết bị
dạy học, khi đó nó đứng vai trò hỗ trợ. Thiết bị dạy học tạo ra sự hứng thú, là
cầu nối giữa lý thuyết và thực hành.
Thiết bị dạy học vừa là phương tiện để nhận thức, vừa là đối tượng
của nhận thức. Sử dụng, phát huy lợi thế của thiết bị dạy học hoàn toàn phù
hợp với phương pháp dạy học, phương pháp dạy học mới trong đó người học
là nhân vật trung tâm của quá trình giáo dục, là đối tượng chủ động tiếp thu
tri thức chứ không phải chỉ là nghe, nhớ và cố hiểu những lý thuyết, những
tri thức khô khan một cách thụ động.
Thiết bị dạy học đảm bảo chất lượng dạy và học. Xuất phát từ đặc
trưng tư duy hình ảnh, tư duy cụ thể của con người nói chung, học sinh nói
riêng thì vấn đề được quan sát, được thao tác trên vật thật hoặc vật mô phỏng
sẽ là con đường ngắn nhất của nhận thức. Như vậy vấn đề tạo cơ hội cho học
sinh được trực quan, được thực hành là hết sức quan trọng. Để đáp ứng yêu
cầu này, vấn đề trang thiết bị dạy học càng đa dạng, phong phú bao nhiêu
càng tốt bấy nhiêu.
Thiết bị dạy học giúp cho giáo viên và học sinh tiết kiệm được thời
gian, lượng kiến thức được truyền tải nhiều hơn, hấp dẫn và mang tính
thuyết phục, đảm bảo tính bền vững; giúp cho việc giáo dục nhân cách cho
học sinh hiệu quả và toàn diện.
Khi sử dụng thiết bị dạy học cần đảm bảo những nguyên tắc: Sử dụng
đúng mục đích, đúng lúc, đúng chỗ, đúng mức độ và sử dụng thành công.
Điều 2 - Luật giáo dục ghi rõ: “ Mục tiêu giáo dục là đào tạo con
người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ
và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã
hội, hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực công dân,

trong nghiệp vụ sư phạm, thể hiện qua các kỹ năng phân tích, lựa chọn kiến
thức cơ bản và trọng tâm; các kỹ năng xác định, lựa chọn và sử dụng PPDH
bộ môn; kỹ năng hướng dẫn cách thức cho học sinh học tập; kỹ năng kiểm
tra đánh giá kết quả học tập của học sinh theo hướng đổi mới
5
Qua thực tế công tác ở trường tôi, việc thực hiện đổi mới phương pháp
dạy học và sử dụng thiết bị dạy học bước đầu đã có sự thành công nhưng còn
nhiều bất cập, còn nhiều giáo viên chậm đổi mới, ít sử dụng thiết bị dạy học.
Để đáp ứng được mục tiêu giáo dục trong giai đoạn mới và trước sự phát
triển như vũ bão của khoa học công nghệ hiện nay, đòi hỏi toàn ngành giáo
dục chúng ta phải nâng cao chất lượng giáo dục hơn nữa, phải đổi mới triệt
để phương pháp dạy học, nhất thiết phải sử dụng các thiết bị dạy học trong
các giờ dạy. Việc quản lý và sử dụng thiết bị dạy học đặt ra cho các trường
phải có biện pháp quản lý, sử dụng, bảo quản hiệu quả và chất lượng.
Đối với các em học sinh đại đa số là ngoan nhưng các em vẫn quen
lối học cũ thụ động, thậm chí ỷ lại, lười học. Vì vậy phải tăng cường đổi
mới phương pháp dạy học, phải tăng cường tổ chức các hoạt động sử dụng
thiết bị dạy học để thu hút các em tích cực tham gia vào các hoạt động do
giáo viên tổ chức, rèn luyện kỹ năng thực hành cho các em, giúp các em nắm
vững bài nhanh để nâng cao chất lượng học tập.
Để khắc phục dần những khó khăn nêu trên người cán bộ quản lý cần
tìm những biện pháp cụ thể, phù hợp để nâng cao hiệu quả sử dụng thiết bị
dạy học trong các giờ dạy ở nhà trường.
3. Các biện pháp đã tiến hành chỉ đạo sử dụng thiết bị dạy học:
Bước 1: Bồi dưỡng cho giáo viên nhận thức được đầy đủ, đúng đắn
vai trò của thiết bị dạy học trong nhà trường.
Giúp cho giáo viên nhận thức rõ: Thiết bị dạy học là một thành tố của
quá trình dạy học, có mối quan hệ tương hỗ với các thành tố khác trong quá
trình dạy học; là điều kiện để thực hiện nguyên lý giáo dục “ Học đi đôi với
hành, lý luận gắn liền với thực tiễn”; là tiền đề để góp phần đổi mới phương

- Tổ chuyên môn giữ một vị trí hết sức quan trọng trong việc thực hiện
nhiệm vụ trung tâm của nhà trường, góp phần quyết định đến việc nâng cao
chất lượng đào tạo con người.
- Tổ chuyên môn cần đi sâu các chuyên đề về sử dụng hiệu quả TBDH
trong giờ dạy.
- Phát động, thi đua tự làm đồ dùng dạy học trong tổ chuyên môn.
- Thảo luận trao đổi, tiến hành thực hiện những thí nghiệm khó để giáo
viên có kỹ năng sử dụng.
* Cách thức tiến hành bồi dưỡng ở tổ chuyên môn:
- Lập kế hoạch bồi dưỡng.
- Trao đổi, học tập lý thuyết.
- Phân công người chuẩn bị, báo cáo các chuyên đề.
- Tiến hành dạy thực nghiệm.
- Tổng kết rút kinh nghiệm, thống nhất cách thực hiện.
- Thảo luận trao đổi, tiến hành thực hiện những thí nghiệm khó để giáo
viên có kỹ năng sử dụng.
- Hướng dẫn học sinh đổi mới cách học: Cần phải biết tham gia vào
các hoạt động, các thao thác trong giờ học do giáo viên hướng dẫn.
Bước 5: Chỉ đạo việc sử dụng thiết bị dạy học có hiệu quả:
Từ trước tới nay các nhà quản lý đã đưa ra tiêu chí cần quản lý tốt cơ
sở vật chất, trang thiết bị đồ dùng dạy học nhưng chưa quan tâm nhiều đến
công tác quản lý tốt việc khai thác, sử dụng thiết bị, phương tiện kỹ thuật
phục vụ cho việc dạy và học. Để làm tốt việc này, người quản lý phải đưa ra
những nội quy, quy định có tính nguyên tắc như: Chống dạy chay trong các
giờ học.
Ngoài chỉ đạo việc khai thác sử dụng thiết bị của giáo viên trên giáo
án người cán bộ quản lý còn có nhiều hình thức quản lý khác: Quản lý trên
hệ thống sổ mượn, trả thiết bị; qua kiểm tra, dự giờ đột xuất, theo kế hoạch;
8
qua tổ chuyên môn; qua đánh giá chéo giữa các giáo viên, giáo viên tự đánh

TBDH dưới đây:
Năm
học
TS
GV
Kết quả xếp loại sử dụng TBDH Giáo viên giỏi
T K TB Y
Trường Huyện Tỉnh
TS % TS % TS % TS %
2010-
2011
2011-
2012
b. Với học sinh:
Học sinh có tâm lý thích đến trường, thích tham gia vào quá trình học
tập. Phát huy được tính tích cực, sáng tạo, giờ học sôi nổi. Khắc phục được
tình trạng lười học, ỷ nại. Có kỹ năng thực hành, làm việc khoa học, có kỹ
thật, có kỷ luật. nắm bắt kiến thức nhanh nhạy hơn.
*Về chất lượng giáo dục:
Năm học
TS
HS
Giỏi Khá TBình Yếu
TS % TS % TS % TS %
2010- 2011
2011-2012
Sở dĩ có kết quả trên là do các em được tham gia nhiều vào hoạt động
học tập và sử dụng thiết bị học tập khác nhau.
Kết thúc các năm học, nhà trường đều được Phòng GD&ĐT Hạ Hòa
đánh giá việc sử dụng thiết bị dạy học của nhà trường đạt loại tốt.

học.
Kết quả giáo dục đào tạo của nhà trường đạt tới mức nào. Một trường
học mà trong đó thầy dạy tốt, trò học tốt thì rất cần các lực lượng giáo dục và
các nhà tài trợ quan tâm đầu tư bằng mọi khả năng cho phép.
Muốn vậy, nhà trường mà trực tiếp là người cán bộ quản lý phải biết
trăn trở nghiên cứu thực tiễn kết hợp với lý luận khoa học về công tác quản
lý thiết bị dạy học để không ngừng tìm ra những giải pháp thích hợp nhằm
nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý nhà trường nói chung và công tác
quản lý thiết bị dạy học nói riêng.
Chính vì thế, đối với người quản lý trong trường tiểu học, công tác tổ
chức chỉ đạo chỉ có thực tiễn không thì chưa đủ mà phải biết kết hợp giữa lý
luận và thực tiễn, vừa cụ thể, vừa chính xác, vừa khoa học.
Đứng trước yêu cầu thực tế của tình hình xã hội hiện nay thì thực
trạng công tác quản lý thiết bị dạy học của nhà trường chúng tôi vẫn chưa
đáp ứng đầy đủ, kịp thời. Tôi tự xác định cho mình phải luôn luôn học hỏi
kinh nghiệm của đồng nghiệp đi trước, tích cực tự học, tự rèn luyện để nâng
cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ quản lý, phải có sự vận dụng năng động,
sáng tạo cho phù hợp với tình hình thực tế của nhà trường để góp phần đem
12
lại hiệu quả cao nhất trong công tác chỉ đạo nhà trường, nhất là trong việc
chỉ đạo chuyên môn nói chung và chỉ đạo thiết bị dạy học nói riêng ở trường
Tiểu học Phụ Khánh – Hạ Hòa - Phú Thọ.
2. Kiến nghị:
* Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Phú Thọ:
Hàng năm Sở Giáo dục và Đào tạo nên mở lớp bồi dưỡng chuyên
môn, nghiệp vụ cho cán bộ phụ trách thiết bị vào dịp hè, để mỗi giáo viên
đều được học tập bồi dưỡng phương pháp, kĩ năng sử dụng thiết bị khi lên
lớp để việc sử dụng thiết bị dạy học tại các đơn vị trường học đạt hiệu quả
hơn. Cần đào tạo và phân bổ cán bộ thư viện, thiết bị chuyên trách cho các
trường học để việc thực hiện kế hoạch có hiệu quả hơn.

10. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII - NXB Chính trị
quốc gia. Hà Nội, 1996.

14