Trường THPT V nh ĩ Định Sáng kiến kinh
nghiệm
A/ PHẦN MỞ ĐẦU
Môn Giáo dục công dân (GDCD) giữ vai trò quan trọng và trực tiếp trong
việc giáo dục học sinh ý thức và hình thành phát triển nhân cách con người toàn
diện. Tuy nhiên thực trạng hiện nay đa số học sinh ngại học môn GDCD vì coi
đây là môn phụ, không phục vụ cho việc thi tốt nghiệp và Đại học, Cao đẳng. Từ
quan niệm đó nên các em chỉ học một cách đối phó, qua loa, xem nhẹ bộ môn
đang diễn ra phổ biến và trở thành thực trạng chung. Có nhiều nguyên nhân dẫn
đến tình trạng đó.
Thứ nhất: Nội dung, chương trình môn GDCD khô khan, nhiều kiến thức
trừu tượng dẫn đến học sinh khó hiểu, khó tiếp thu vì vậy không gây được sự
hứng thú đối với người học.
Thứ hai: Tư tưởng “thi gì học ấy” đã len lỏi vào trong nhận thức của các em
học sinh và gia đình, vì vậy các em chỉ tập trung đầu tư vào các môn thi Đại học.
Các em xem nhẹ môn GDCD, đến lớp chỉ học qua loa, học một cách đối phó. Và
một trong những nguyên nhân dẫn đến thực trạng đó là cách kiểm tra, đánh giá kết
quả học tập của học sinh đối với bộ môn GDCD ở trường THPT hiện nay.
Vì vậy, nhằm phát huy tính tích cực của học sinh, để học sinh đóng vai trò
trung tâm trong các tiết học đòi hỏi mỗi giáo viên dạy môn GDCD cần phải đổi
mới phương pháp dạy học, trong đó có đổi mới công tác kiểm tra đánh giá theo
định hướng phát triển năng lực của học sinh. Xuất phát từ những yêu cầu trên,
trong quá trình giảng dạy, tôi đã tích lũy được một số kinh nghiệm trong việc đổi
mới kiểm tra đánh giá để mang lại hiệu quả trong dạy - học. Tôi xin mạnh dạn
trình bày ở đây với hi vọng cung cấp cho các bạn đồng nghiệp một số kinh
nghiệm nhỏ trong quá trình giảng dạy.
GV: Đậu Thị Thu Hà
1
Trường THPT V nh ĩ Định Sáng kiến kinh
nghiệm
B. PHẦN NỘI DUNG

tính chủ quan, nhất là đối với môn học mang tính khái quát và trừu tượng hoá cao
như môn học này.
II/ THỰC TRẠNG VỀ KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ MÔN GDCD HIỆN
NAY Ở TRƯỜNG THPT.
1. Ưu điểm và nhược điểm
a. Ưu điểm:
Trong quá trình dạy học ở các trường THPT trước đây chúng ta thường kiểm
tra đánh giá kết quả học tập của học sinh bằng hình thức tự luận là chủ yếu. Ưu
điểm:
+ Đánh giá được trình độ tổng hợp và cách thức diễn đạt của học sinh.
+ Nội dung kiểm tra thường xoáy vào những kiến thức trọng tâm của bài.
+ Học sinh có thể phân tích, so sánh kiến thức, từ đó vận dụng kiến thức
trong sách giáo khoa để giải thích hiện tượng thực tế.
+ Học sinh có thể trả lời theo ý mình, diễn đạt theo suy nghĩ của mình.
Bên cạnh phương pháp truyền thống, chúng ta đã tiến hành kiểm tra đánh giá
học sinh bằng hình thức trắc nghiệm khách quan. Ưu điểm của hình thức trắc
nghiệm khách quan:
+ Có thể kiểm tra được một phạm vi kiến thức rộng của chương trình.
+ Mức tin cậy của bài trắc nghiệm khách quan cao hơn tự luận.
+ Khuyến khích học sinh tích luỹ được nhiều kiến thức.
+ Kết quả kiểm tra khách quan hơn, không phụ thuộc vào ý muôn chủ quan
của người chấm.
+ Trắc nghiệm khách quan có thể đánh giá khả năng ghi nhớ các số liệu, sự
kiện, các đặc trưng, khả năng phán đoán và suy luận của học sinh.
+ Khâu chấm bài, chữa bài diễn ra nhanh hơn.
Bước đầu khâu kiểm tra đánh giá đã có tích cực như đã biết kết hợp kiểm tra
giữa phương pháp truyền thống (tự luận) với trắc nghiệm khách quan. Thực hiện
nghiêm túc việc kiểm tra thường xuyên trên các tiết dạy và kiểm tra định kỳ theo
phân phối chương trình và theo sự chỉ đạo của đơn vị.
GV: Đậu Thị Thu Hà

luận. Câu hỏi đặt ra đang còn theo lối mòn, nặng về học thuộc. Đòi hỏi học sinh
ôm đồm kiến thức, nhồi nhét, ít phát triển tư duy sáng tạo của các em. Giáo viên
GV: Đậu Thị Thu Hà
4
Trường THPT V nh ĩ Định Sáng kiến kinh
nghiệm
đánh giá kết quả nặng về học thuộc lòng, nhớ sự kiện mà không chú ý đến rèn
luyện tư duy, khả năng lập luận.
Phần lớn học sinh coi môn GDCD là môn học “phụ” nên việc học còn mang
tính đối phó là phổ biến, phần lớp các em chỉ học để đối phó với kiểm tra bài cũ,
hoặc khi nào chuẩn bị kiểm tra một tiết học kiểm tra học kỳ thì mới học.
Thời lượng dành cho môn GDCD mỗi tuần 1 tiết nên rất khó khăn cho việc
đổi mới phương pháp kiểm tra, hơn nữa thời gian dành cho đánh giá, nhận xét
không nhiều nên chưa có sự điều chỉnh chu đáo về kiến thức, kĩ năng cho học
sinh. Kỹ năng làm đề kiểm tra phân tích, khả năng vận dụng còn hạn chế do trình
độ nhận thức, kiến thức xã hội của học sinh còn yếu kém.
III/ GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ MÔN GDCD Ở
TRƯỜNG THPT VĨNH ĐỊNH HIỆN NAY.
Từ thực trạng trên, để việc đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá đem lại
hiệu quả chất lượng, góp phần đổi mới phương pháp dạy học môn GDCD ở
trường THPT tôi đã sử dụng một số giải pháp sau:
1. Đối với hình thức kiểm tra miệng:
Tôi đã sử dụng các dạng câu hỏi khác nhau để kiểm tra học sinh vào đầu bài
dạy, giữa hoặc cuối bài dạy hoặc kiểm tra trong quá trình giảng dạy. Nội dung câu
hỏi ngoài việc kiểm tra kiến thức đã học còn phải có sự liên hệ thực tế để rút ra
bài học cho bản thân:
Ví dụ 1: Bài 5: Cách thức vận động phát triển của sự vật, hiện tượng (tiết 2 -
lớp 10)
Câu hỏi: Qua bài học cách thức vận động phát triển của sự vật, hiện tượng
em rút ra được bài học gì cho bản thân trong cuộc sống?

Ví dụ 1: Hãy lựa chọn phương án đúng nhất sau đây: Để phân biệt một sự
vật, hiện tượng này với sự vật, hiện tượng khác, người ta căn cứ vào
A. Lượng của sự vật, hiện tượng
B. Chất của sự vật, hiện tượng
C. Quy mô của sự vật, hiện tượng
D. Thuộc tính của sự vật, hiện tượng
GV: Đậu Thị Thu Hà
6
Trường THPT V nh ĩ Định Sáng kiến kinh
nghiệm
- Trắc nghiệm khách quan dạng đúng, sai. Đưa ra nhiều phương án lựa chọn
có liên quan đến nội dung bài học
Ví dụ 2: Đúng, Sai
a. Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa là nền dân chủ của giai cấp công nhân và
nhân dân lao động
b. Nhà nước mang bản chất của giai cấp thống trị.
c. Nhà nước ta không phải là bộ máy dùng để duy trì sự thống trị của giai cấp
này với giai cấp khác.
- Trắc nghiệm khách quan dạng ghép đôi:
Ví dụ: lựa chọn vế câu thứ 2 để ghép đúng với vế câu thứ nhất
Vế câu thứ nhất Vế câu thứ hai 1. Sự ra đời của tiền tệ A. Tác động qua lại
lẫn nhau để xác định giá cả và số lượng của hàng hoá 2.Giá cả của hàng hoá B.Là
quá trình phát triển lâu dài của các hình thái giá trị 3. Thị trường là lĩnh vực trao
đổi, mua C. Dựa trên thời gian lao động xã hội bán mà ở đó các chủ thể kinh tế
cần thiết Chọn: 1 tương ứng với , 2 tương ứng với , 3 tương ứng với
- Trắc nghiệm khách quan dạng điền khuyết yêu cầu học sinh điền những từ
hoặc cụm từ còn thiếu để hoàn chỉnh một định nghĩa, một nội dung
Ví dụ: Thị trường là lĩnh vực mà ở đó các tác động qua lại lẫn
nhau để xác định số lượng hàng hoá.
b. Hình thức kiểm tra tự luận:

nhiện, biến đổi các yếu tố tự nhiên để tạo ra sản phẩm phù hợp
với nhu cầu của mình.
- Các yếu tố của quá trình sản xuất:
+ Sức lao động
+ Đối tượng lao động
+ Tư liệu lao động
- Trong các yếu tố đó thì sức lao động là quan trong nhất
- Giải thích……………
0.5
0.5
0.5
1.0
Câu 2 : * Nội dung của quan hệ cung-cầu:
Quan hệ cung - cầu là mối quan hệ tác động lẫn nhau giữa
người bán với người mua hay giữa những người sản xuất với
những người tiêu dùng diễn ra trên thị trường để xác định giá
cả và số lượng hàng hóa, dịch vụ
0.5
GV: Đậu Thị Thu Hà
8
Trường THPT V nh ĩ Định Sáng kiến kinh
nghiệm
* Biểu hiện:
- Cung - cầu tác động lẫn nhau
+ Cầu tăng → sản xuất mở rộng → cung tăng
+ Cầu giảm → sản xuất thu hẹp → cung giảm
- Cung - cầu ảnh hưởng đến giá cả thị trường:
+ Cung > cầu → giá cả < giá trị → giá giảm
+ Cung < cầu → giá cả > giá trị → giá tăng
+ Cung = cầu → giá cả = giá trị

Ví dụ: khi thực hành về các chính sách xã hội, phần GDCD 11 Giáo viên
chia lớp thành 4 nhóm, giao đề tài cho từng nhóm về nhà chuẩn bị nội dung, tiết
học tiếp theo sẽ báo cao.
Nhóm 1: Chuẩn bị và trình bày một tình huống nói về thực hiện chính sách
dân số.
Nhóm 2: Chuẩn bị và trình một đề tài nói về bảo vệ tài nguyên.
Nhóm 3: Chuẩn bị và trình bày một đề tài nói về bảo vệ môi trường.
Nhóm 4: Tình huống “ Thanh có giấy gọi nhập ngũ. Nếu là Thanh, em sẽ làm
gì” Yêu cầu nhóm đóng vai.
3. Một số lưu ý khi ra đề kiểm tra:
Đề ra phải phù hợp với từng đối tượng học sinh, phân loại được học sinh, đề
không quá dễ, không quá khó, không đánh đố học sinh để đảm bảo học sinh có
học lực trung bình cũng có thể làm được ở mức trung bình và đạt điểm trung bình.
Bám sát mục tiêu chung của giáo dục, mục tiêu chung của môn học được thể hiện
bằng chuẩn kiến thức và kĩ năng của các đơn vị kiến thức.
Để đảm bảo tính chính xác, khách quan, giáo viên nên thông báo trước kế
hoạch kiểm tra để học sinh chuẩn bị.
4. Hình thức xây dựng đáp án và chấm điểm:
- Đáp án phải chi tiết, rõ ràng . Giáo viên cần tôn trọng cách diễn đạt của học
sinh.
- Công khai đáp án cho học sinh biết để các em tự đánh giá và biết được kết
quả làm bài của mình.
- Thang điểm phải chi tiết, mỗi ý phải rõ ràng, đảm bảo tính khoa học.
- Trong quá trình giảng dạy tôi đã tiến hành thực nghiệm ở lớp 11b2 và đối
chứng ở lớp 11b6. Kết quả như sau:
+ Đối với kiểm tra 15 phút:
Lớp 11b2 sĩ số 38 Điểm 0 - > 3 chiếm 0%; 4.0- > 5 chiếm 2.6%; 6.0- > 7
chiếm 34.2%; 8.0 ->10 chiếm 63.2%.
GV: Đậu Thị Thu Hà
10

công sức, thời gian để suy nghĩ và thực hiện sao cho phù hợp với từng đối tượng
học sinh, nhằm giúp các em làm việc tích cực để nâng cao hiệu quả dạy học môn
GDCD, góp phần đưa đến thành công trong đổi mới chương trình giáo dục nói
chung và đổi mới phương pháp giảng dạy noi riêng.
Xuất phát từ thực tiễn, trong khuôn khổ của SKKN tôi xin mạnh dạn nêu ra
một số biện pháp của bản thân đã thực hiện khi giảng dạy môn GDCD ở trường
THPT Vĩnh Định. Do hạn chế về thời gian, năng lực bản thân và điều kiện thực
hiện nên bản SKKN khó tránh khỏi những hạn chế, rất mong được sự đóng góp ý
kiến xây dựng của các bạn đồng nghiệp để bản SKKN được hoàn thiện hơn. Tôi
xin chân thành cảm ơn!
GV: Đậu Thị Thu Hà
12