BÒ GlAO
DUC
VA
DÀO TAO
DAI HOC
QUÓC
GIÀ
HA
NÓI
TRUÒNG
DAI
HOC
KHOA
HOC
XÀ
HÓI
VA
NHAN VÀN
VU
HOÀNG
GIAO
CHiNH TR! VÓI KINH TÉ VA Sii
VAN
DUNG
VÀG
QUA TRlNH OÓI MÒI Ò NUÒC TA HIÉN NAY
Chuyén ngành : Chù nghTa duy
vàt
bién
chCmg
va

NHÀN VÀN
VO HOÀNG
GIAO
CHiNH TR!
VÓI
KINH TÉ VA
Sii
VAN
DUNG
VAO
QUA TRlNH OÓI
MÓl Ò
NUÓC TA HIÉN NAY
Chuyén ngành
Chù nghTa duy vàt bién
chùhg
va
Chù nghTa duy vàt Ijch
su
MàsÓ
50102
\
f.'OI
I
''• .i;U,!ÉN
U
o
Luàn àn Thac
sT
Khoa hoc

vói Kinh
té
:
Ljch sCrvà ly
luàn
§1 :
Chfnh tri
va
kinh
té"
: Khài nièm
,
cflu
tnic
va
vai trò
cùa nò
trong
dòri s<!Jng x3 hOi 13
§2
. Chfnh tri vói kinh té trong
lich sii phàt trién
cùa x3
hOi
loài ngiròfi 18
§3.
NliOng
quan
didrn ccf bàn
cùa chù nghia

qufi
trình
còng nghiép hoà
,
hièn
dai
hoà <t niróc
ta
hi^n
nay 46
§3.
fX^i mdi SII lanh
dao cùa
Dàng va
quàn
1^
cùa Nhà
niróc
dói
vói
nén
kinh
té
thi
tniòmg va qua
trình c6ng
nghiep hoà
,
hiCn
dai

Thèfi
k^
Dàng
13nh dao chfnh quyèn , theo
càch
nói cùa
Le
- nin, là
thè'i
k^
lich
sù^
ma \f
luàn d3 bién
thành
thuc tién
, là
thèri
k^
chù
nghia cóng san khòng
con
là
mot
hoc thuyét ,
khóng con
là
mot cucrng llnh
,
khóng con

nhà
ve
kinh
t/
.
Su khùng
hoàng dàn
tòi
viec
sup
dò
cùa chù
nghia
xS hOi vói
tu
càch
là
mOt che
dò
xS
hòi à
mot loat
nuóc
Dòng Àu
va Lién Xò
(
cQ
)
co nhiéu
nguyen

nhirng chira niróc xS hOi chù nghTa
nào
tao ra
mOt
nén kinh té
co ndng sua't lao dOng
cao
hcrn
chù
nghla tir bàn
-
cai dirac L6 *
nin
xem
là
nhdn tó
bào dkm thàng Ieri cutfi
cùng cùa
che dO xa hOi
mói
A6ì
vói
chef do
x3
hói cQ .
Trong qua trình
dói
mói
ò
niróc ta hién nay ,

quan
he
xa
hOi lành
manh
tìTng buóc
dutfc xac làp
.
Mat khac , trong thuc tién
dÓi
mói cQng
xua't hifin
hai
quan nièm
khOng
that
dtìng lión
quan tói
va'n de
chfnh tri vói kinh té
. Mot
là
, co hièn tirang
chfnh tri
bi hoà tan trong kinh
té^
. Ò
nhffng Itic
,
nhGng noi

khOng
thi
kiém
soat
ndi dòi
vói
cor
thè
xa
hOi .
Hai là
, co hien tuong
chfnh tri tach
rói
kinh
t^
. Day
dò co
lue da
xua't
hién thai
dO
coi
thuóng
cac
nhu
càu
kinh té
, tuyèt dóì
hoa

ta^t
cà
cac
diéu
nfiu tròn
,
viéc hình thành
cho
mình mot quan
nifim ddng
dàn
ve
chfnh tri
ddi
vói kinh
té^
co
tàm quan trong
ve nguyén
tàc. Bòi
vdy,
viec chon
de
tài
"
Chfnh trj vói kinh té
va
su
vdn
dung vào qua

thuong
tàng
thuòc
chuong
trình triét hoc
Màc
-
Lenin
. Trong
qua
trình dói mói à nuóc ta ,
de
làm
sàng
tò quan
diém
cùa
DAng
Còng
sAn Viét
Nam
ve mèi
quan
he giGa
dói
mói kinh té
va dÓi
mói chfnh tri , nhiéu nhà
ly
luàn

dò
lén
chù nghia x3
hòi
à
Viet nam
" cùa
Thàn viCn
Uà
nói
, Khoa kinh té chfnh tri - Uà
nói
,
thàng
3 nam
1994
; "
Cai e ^ e
h
nén
h à n h
chfnh
q u
é e già
, q u
a
n d i
6 ni
=
8

san
thang 04
nàm
1995;
" Tur
Hoc
thuyét
chuyén
chfnh vO
san
cùa chù nghla
Mac
- Lenin
dén
dói mói he
thóng
chfnh tri b nuóc ta hien nay
"
cùa
Pham Ngoc Quang -Phó Giao su, Phò Tién si triét hoc,
Tap chf Triét hoc,
sÓ
2,
1993;"Chfnh
tri vói kinh té
trong qua trình cOng nghiep hóa , hien dai hoa b nuóc
ta hien nay
"
cùa Phó Giao su
,

niróc
vói
tu càch là mot bO
phdn
cùa kién truc thuong tàng
chfnh tri
dèi
vói viec phat trién nén kinh té hàng hoa
nhiéu thành phàn vàn hành
theo
co
che
thi
truóng "
cùa
Thac
SI
Thiéu Quang Dóng ;
"
DÓi mói su tac dOng
cùa Nhà nuóc nhàm chuyén nén kinh té
tir
tu cung ,
tu
càp
sang san
xuàt
hàng hoa
"
( qua thuc tién b

si neu tren da
de càp
tói mOt sé khfa
canh
trong vai
= 9
=
trò cùa chfnh tri , cùa Nhà nuóc nói chung
dèi
vói su
phat trién kinh té . Nhung dói
song
chfnh tri thuc
tién khOng
ngùrng
vàn dOng
va
phat trién
,
tir dò da
va
dang xua't hien nhiéu va'n
de
mói càn
duoc
tiép
tue
nghien ctìru
.
Do

hon nOa de chiing
c6
thè cdp nhàt
vói dòi hòi mói cùa tình hình . Viéc thuc
hien c6
két qua
luàn vàn này hy vong sé gòp phàn dap
lirng
dòi hòi dò
,
3.GÌÓÌ
han
nghien cóu
cua luan
vdn
- Chfnh tri
co
két càu
rat phurc
tap ,
góm
nhiéu
yéu té tao thành
.Trong ludn
vàn này
chùng lOi
huóng
trong tàm vào viec nghien
curu
vai trò cùa Nhà nuóc

,
hien dai hoa dàt nuóc .
= 10 =
4.
Myc dìch
,
nhiém vy nghien
curu cua luàn vàn
Dua tren quan diém cùa triét hoc
Mac
- Lenin ,
tu tuòng
Ho
Chf Minh
ve
vai trò cùa chfnh tri dèi vói
kinh té , luan van góp phàn làm sang tò vai trò cùa
chfnh tri dèi vói
qua
trình dÓi mói kinh té ò nuóc ta
nói chung , dèi vói
qua
trình chuyén sang kinh té thi
truóng
,
qua trình thuc hien cOng nghiep hoa , hien dai
hoa dàt nuóc nói rieng .
De dat duoc
muc dfch tren day ,
ludn

trình
cOng
nghiep
hoa
va
hien dai hoà dàt nuóc .
-Neu
ra mot sé giài phap nhàm nàng cao hieu
qua
tac dOng cùa chfnh tri dèi vói kinh té ò nuóc ta
hien nay .
5. Ca sa ly luan
va phirang
phàp
nghien
curu
- Luàn vàn dua trèn
nhffng
quan diém co bàn
cùa
chù nghla Mac
-
Lenin va
tu tuòng
IIÓ Clii Minh
ve vai trò cùa e !i f
n h
tri dèi vói kinh té
;
trong

ve
mèi quan he
giOa
chfnh tri vói
kinh
té
,
phuong
phap lOgfch va
lich
sir

6.
Cài mói
cùa luan vdn
.
- Góp phàn he thèng hoa lich
sir va ly
luàn lien
quan dén vàn
de
chfnh tri vói kinh té .
-
Làm
s^ng
tò vai
trò tlch cu e
cùa
clifnii
tri

va
Dang
ta
ve
vai trò
cùa
chfnh tri dèi vói
kinh té nói chung
,
ve
vai trò
cùa
chfnh tri dèi vói
qua trình dói mói
= 12 =
kinh té , truóc hét là qua trình chuyén sang kinh té
thi truóng
va
qua trình thuc hien cOng nghiep hoa ,
hien dai hoà Ò nuóc ta nói rieng .
Luàn van
co thè
dùng làm tài
lieu 'ham
khào cho
viec giàng day
chuyén de
phép bien eh' g
giOa
co

CHLfONG
I
CHiNH
TRI VÓI KINH TÉ : LICH
SLT VA
LY LUÀN
§1.Chfnh
trj
va
kinh
ié
:Khài
niém ,càu
truc
va vai
trò cùa
nò
trong dòi
s6ng xS
hòi.
1.
Kinh
té
.
Theo nguyén nghia cùa
nò
,
"
kinh té " là pham
trù dùng

mot che
dò x3
ho nhà't
dinh .
Hai là , nén kinh té
quéc
dàn cùa
mot
nuóc hay
là
mot
bò phàn
cùa
nén kinh té quéc dàn . Nò bao
góm càc ngành
va
càc hình
thiJc san xuà^t
tuong
l'rng
.
Nò cung bao góm cà co
cfl'u
nén kinh té làn co
cà'u
thành pliàn
kinh té cùa
mot che
dò xà
hòi

màt càu
trùc
,
linh
vuc kinh té cùa dói
sèng
xa
hOì bao
gómrQuan he san
xua't , lue
luong san
xuàt ,
mèi quan
he
kinh té giGa
cac
don vi kinh té
( quan
he gì&a cac
ngành ,
gifta
càc
viìng
lành
thó
,
giOa
càc co
8Ò san
xuàt - kinh doanh

chat
boat dOng cùa con nguói ,
chùng
ta
cflng
thày ràng trong tfnh da dang
va
muOn
ve
cùa
cac loai
hình boat dOng khac nhau , boat dOng
san
xua't
cùa cài vàt
chat
vàn là boat dOng co bàn nhàt
cùa con nguói . Chfnh boat dOng
dò
truc
tiép
tao ra
nhtTng
diéu kien vàt
ehà"!
càn thiét
de
duy
tri
su tón

he giGa
ngirói va
nguói trén
llnh
vuc kinh
té
- san xua't cOng
là co
so
hién thuc cùa toàn bO
nhffng quan
he trCn linh
vuc tu tuòng , tinh thàn . Bòi
vày
, su phat trién cùa
linh
vuc san xuàt vàt
chat
,
(I)
C.MAc
-PhÀng ghcn . TtiyAi (ftp NXR SiT thAt
.
H,
1980
; TI
Tr 268
= 15 =
xét
dén

. Su phat trién cùa
càc
linh
vuc khac trong dói sèng
xa hOi ve
ca bàn
phu thuOc vào su phat trién cùa dói sèng kinh té .
1.
Chinh tri
Chfnh tri là
llnh
vuc
phtìrc
tap nhàt cùa dói
sèng
xa
hOi
co
giai càp . Tiép càn vói chfnh tri
tur
nhffng phuong
dien
, nhffng càp dO khac nhau
va
trén nhffng quan diém giai
ca'p
khac nhau sé c6 quan
niém khOng
nhu
nhau

ce
5^
déu
dòng mOt vai trò nhàt dinh,
nhirng su
tón tai cùa
"
nhà hàt
"
lai khòng phu
thu
Oc
vào
e a nhàn
ày .
Frong "
nhà hat chfnh tri
" dò
màc
dù
vàn
co
dao dién
,
nhung lai
co
nhiéu ngàu
hi'rng
trong
qua trình

Màc -
Lenin
,
co thè
xem
chfnh
tri là mèi
quan he
giffa
càc giai
càp
,
cac
dàn tOe , càc quèc
già
trong vàn
de
giành , giff ,
su
dung quyén lue nhà nuóc ; là
nhffng phuong huóng
,
nhffng muc
tiéu
duoc quy dinh
bòi
loi
fch co bàn cùa
giai ca'p
, cùa dàng

càu
triic
phtìrc tap duoc tao thành
tir
nhiéu nhàn tè
khàc nhau
:
quan
diém
chfnh
tri ,
he
tu
tuòng chfnh tri ,
1^
tuòng chinh tri , dOng lue boat
dOng
chfnh tri ,eac phuong tien boat dOng
va thiét
che boat
dOng
chfnh
tri , càc chù
truóng va
chfnh
sach
Trong
cac
nhàn tè
càu thành chfnh

tàp trung nhàt co
so
kinh té cùa xa bòi
= 17 =
Bòi vày,
nò
c6 tac dOng manh nhàt dén moi
linh
vuc
,
khàc cùa dói sèng
xa
hòi nói chung , dén dói sèng
kinh té nói riéng
,
Thuc tién
chtìrng
minh ràng ,
he
tu
tuòng chfnh tri tién bO , mang tfnh khoa hoc
co
vai trò
to lón trong viéc bién tfnh tàt yéu khach quan cùa su
phàt trién
xa
hOi thành hién thuc
bang
tÓ
chffc

xa
hOi
Ngirói da
khàng
dinh : mOt ngày càch mang mang lai su
chuyén bién
bang
20 nàm
NgUóc
lai , mot quan diém chfnh tri , mOt
thè
che
chfnh tri lac
bau
,
mot
quyét
sach
chfnh tri sai
làm sé
co
tac dOng kìm hàm to lón dèi vói su phàt
trién
xa
boi , làm thay dÓi
thè che
theo
huóng
tiéu
cuc.

rdt
ra két luàn quan trong :
quan
he
chfnh tri, xét
ve
bàn
chà't,
do quan he kinh té
quy dinh. Chfnh su ra dói
va
tón tai cùa giai càp ,
chfnh nhu càu cùa càc giai
ca'p
quyét dinh nOi dung
cùa
cac
loi fch chfnh tri .
Theo
quan diém cùa chù nghla Màc -
Lenin
,
chfnh tri cà vói tu cach là nhffng quan
he
thuc tién ,
cà vói tu càch là
he
tu tuòng déu duoc quyét dinh bòi
su vàn dOng
cùa

sijr
khàc
nhau
. Diéu
dó
phu
thu
Oc vào su
triròng
thành cùa
cac
giai càp
và^
tuong
ffng vói nò
,
su
chln
mudi cùa nhffng quan diém
chfnh tri khoa hoc ; nò efing phu thuOc vào tfnh
chat
cùa che
do chfnh
tri
, trang thai
cùa
giói càm
quyén
,
mure dO chfn

va
chù
yéu
là
de
di chuyén quàn
dòi
va
nhàm dap
itng
nhu càu chuyén dat mau le càc
cOng vàn ,
cac
van kien lien quan tói cOng
viCc
nOi
tri
va
ngoai giao . Nhung khi nhffng con
duóng
dó
duoc hoàn thành , giói doanh
thuong
cGng
sijf
dung nò
vào viéc
luu
chuyén hàng hoa
,

dai nàm khàu
san
xuàt tién vói 2
\f
do : mot là , tao ra mOt phuong tien duac moi nguói
chàp nhàn
va
tin tuòng , Nhà nuóc
di'rng
ra bào dàm
già
tri cùa dóng tién ; hai là , viéc
san
xuàt tién
cflng là ngành
san
xuàt mang lai loi
nhuàn
lón . Nhà
nuóc nàm khàu này
de
tàng nguón thu
nhàp
bào dàm
nhu càu ehi ngày càng tàng cùa bO
mày
Nhà nuóc .
Trong
thói
k^

san
xua't va
nhàp khàu luong thuc
.
Do vày , càc quèc
già
thói eó
thuong ap
dung nhffng bién phap
nghiém
ngàt de
kiém soàt thi truóng luong thuc
bang
cach
mua
lirong
thuc trong nuóc cGng nhu nuóc ngoài
nhàm diéu hoà luong thuc trong nuóc .
Nhu vày , trong truóng bop
thur nhtft
, Nhà nuóc
làm kinh té ( giao thOng ) truóc hét
vi
quan su ; trong
truóng hop thur 2 (
san
xua't tién té ) chù yéu
ve
kinh
té;

va
dao
Thién
chua chi
phèi
cac
yéu tè kinh té .
Ly
do dao
dtìrc
theo quan
diém
tOn giao , phong
kién
duoc dùng làm tieu chuàn
de
thiét
lap
mot màu muc kinh té
.
Cho vay
lai
bi két
an
là
" bop bau '*
,
" bop có "
, là
"

dAn.
3.
Chinh tri vói kinh té trong
thiyi
ky ra dòi
va
phét tricn cùa Chù
nghia
tir bàn
De gitìp
cho phuong
thffc san
xuàt tu bàn chù
nghia da bàt dàu này sinh ò giai doan cuèi cùa
che
dO
phong kién phuong
Tày
ra dói , mOt yéu càu mang
tfnh tàt yéu kinh té dà này sinh trong
xa
hOi
dirong
thói :
xoà
bò nén kinh té tu
nhién
, tu cung tu càp vói
thi
truóng

tien
de dat
duac
su
già
tàng tién te .
Ho cho
ràng bàt ky
hoat
dOng nào khOng mang lai su tàng
truóng
trong tfch
luy
tién te déu là tieu cuc Nén kinh té
nOng nghiCp
khOng
làm
tàng ,
cQng
chàng
làm
giàm tién te .
NCn
nò
là nghé
trung
gian
giffa
tfch cuc
va tifiu

xac
dinh vai
trò cùa chinh tri
là
phài huóng trong tàm vào
viCc
tao
ra nhffng diéu kién cho su phàt trién thuong nghiep ,
day
manh xuàt
siéu
, tang khèi luong tién té .
Ve mài
xa
hOi , Nhà
nuóc nCu
cao vai trò
cùa
tàng
lóp
thuong
nhàn
.
Khi cOng
truóng thù cOng
ngày càng phàt trién ,
nhffng
co
so
tón tai cho chù nghia trong thuong

vi
san xuàt
nOng
nghiep
mang lai cho con nguói nhffng két
qua
cùa
tu nhien
.
Tir quan dièm kinh té dò ,
n
girói theo chù nghia
trong nOng
xàc
dinh vai trò cùa quèc
già
là phài tàp
trung phàt trién nOng
nghiep ,
Nhà nuóc phài xem
nOng nghiep là
ngành
kinh té
eh
iém vi trf hàng dàu .
De
giài phóng
stJc
san xuàt
nOng nghiep ,

so
hffu tu nhàn .
Toàn bO nhffng quan dièm
ly
luàn chfnh tri tren
day
, xét
ve
thuc chà't , phàn ành khat vong
viron
tói
quyén lue
day
dù cùa giai
ca'p
tu
san
, loai bò vi trf
nhà vua ,
xac làp
chédO
eh
iém hffu tu
nhàn
tu bàn
chù
nghla dèi vói ruOng dàt .
Viéc chuyén nOng
nghiep
tir

ITnh
vuc phat trién kinh té
ma
thè
che tu
bàn mang lai (
ve
diéu này , trong tac phàm
"Tu
yen ngOn cùa Dàng COng
san "
, Màc
va
Ang -
ghen
da
thira
nlìàn
ràng , chi trong vòng
thèng
tri
= 24 =
chua
day
ba
thè
ky , chù nghia tu bàn dà tao ra mOt
luong
cùa
cài

dinh
phong kién , càc Ong
con
coi chù nghia tu
bàn là su thèng tri cùa tfnh fch ky
,
Trong xà bòi tu
bàn
chù
nghia , càc nhà tu
san
xem muc tiéu duy nhàt
cùa minh là chay theo loi nhuàn cà nhàn
,
bàt chàp
bau qua
cùa nò dèi vói xa bòi .
Cac
Ong
cfing
chi ra
tinh
trang
san
xuàt vO chfnh
phù
bi chia
cài bòi
loi
fch

dàng va
phàt trién . Chfnh tri
cùa
Nhà
nuóc phài
là thur
chfnh
tri cùa nhàn dàn, vi
nhàn
dàn
Nhung do tình trang chua chfn
muÓi ve nhffng
diéu
kien khach quan
va nhàn
tè chù quan ,
nhffng
quan dièm chfnh
tri tèt dcp cùa
cac
Ong
Irò nCn
ào
tuòng .
= 25 =
Ké thira
va
phat trién nhffng thành qua
ly
luàn

san xua't
càng trò nén càng tbàng
bay
nhieu ,
Màu
thuàn
dèi khang dó trén
ITnh
vuc kinh té
biéu
hién thành màu thuàn càng tbàng
ve
màt xà hOi
giffa giai càp tu
san va
giai càp vO
san
.
Dà'u
tranh giai
cép
( thuOe
ve
pham trù chfnh tri)
giffa hai giai càp này tàt yéu dàn dén
chuyén
chfnh
vO san . Giai
cép
cOng nhàn

nàng suàt giói han
Theo
ly
thuyét " fch
lói
giói han
" ,
su thoà man
nhu càu tàng tói
mffc
nào dò thì fch loi giói han sé
ngày càng giàm ;
fch
loi giói han
cùa
mOt loai san
= 26 =
phàm duoc quyét dinh bòi fch loi cùa san phàm cuèi
ciìng trong
nhóm
. Bòi vày , khà nàng thoà
man
nhu
càu càng cao , fch
Ieri
giói han càng giàm ,
va
tuong
ffng vói
nò , " già

va
càc chù doanh
nghiep khòng
nén thu hùt nhiéu
ngirói
lao
d^ng
vào
day
chuyén san xuàt Duy tri
tình
trang
mot
bò phàn khòng eò viéc làm nhu là
nhu càu
nói
tai
de
làm tàng loi fch cho nhà
tu san
.
Nhffng thàp
ky
dàu cùa thè
ky XX lai ra dói hoc
thuyét kinh té cùa truóng phài
Keynes
.
Nhffng pham trù trung tàm cùa hoc thuyét kinh
té này là " tiéu dùng giói han " , "