PHẦN A: ĐẶT VẤN ĐỀ
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Ở thời đại nào, dưới chế độ nào, việc giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ
cũng là trung tâm chú ý của mọi thành viên xã hội.Trước đây, nhiều người
vẫn cho rằng, khi kinh tế phát triển, con người giàu có thì đạo đức, quan hệ
giữa người và người sẽ tốt đẹp hơn. ngày nay, xã hội đã giàu hơn trước
nhiều, nhưng đâu đâu cũng báo hiệu về sự suy thoái đạo đức thể hiện dưới
những hình thức khác nhau, đang làm vẩn đục cuộc sống yên lành của xã
hội loài người.
Trong những năm vừa qua, đất nước ta đang chuyển mình trong công
cuộc đổi mới sâu sắc và toàn diện, từ một nền kinh tế tập trung quan liêu
bao cấp sang nền kinh tế nhiều thành phần vạn hành theo cơ chế thị trường
có sự quản lý của nhà nước. Với công cuộc đổi mới đất nước ta đã có nhiều
thành tựu to lớn rất đáng tự hào về phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa, giáo
dục.
Tuy nhiên mặt trái của cơ chế mới cũng ảnh hưởng không nhỏ đến sự
nghiệp giáo dục, trong đó sự suy thoái về đạo đức và những giá trị nhân văn
tác động đến đại đa số thanh thiếu niên và học sinh hiện nay.Vậy giáo dục
đạo đức càng trở lên cấp thiết đối với thế hệ trẻ bởi vì các em chính là chủ
nhân tương lai của đất nước là những người sẽ quyết định sự phát triển của
đất nước sau này. Nếu không có đạo đức các em sẽ không thể hiện tốt trách
nhiệm đối với bản thân, gia đình, cộng đồng và đất nước.
Lứa tuổi học sinh THPT là lứa tuổi đang hình thành những giá trị
nhân cách, giàu ước mơ, ham hiểu biết, thích tìm tòi, khám phá song còn
thiếu hiểu biết sâu sắc về xã hội, còn thiếu kinh nghiệm sống, dễ bị lôi kéo,
kích động vào các hành vi tiêu cực, bạo lực, vào lối sống ích kỉ, lai căng ,
thực dụng dễ bị phát triển lệch lạc về nhân cách. Một trong những nguyên
nhân dẫn đến các hiện tượng vi pham, sa sút về đạo đức của một bộ phận
học sinh THPT trong thời gian vừa qua như: Nghiện hút, bạo lực học
đường, đua xe máy, ăn chơi sa đọa, du nhập các loại văn hóa phẩm đồi trụy
thông qua phương tiện, phim ảnh, game, mạng Internet,… làm ảnh hưởng

1. Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng về đạo đức học sinh trung học
phổ thông
2. Khách thể nghiên cứu:
- Đạo đức học sinh trường trung học phổ thông
V. NHIỆM VỤ CẦN NGHIÊN CỨU
1. Tổng hợp cơ sở lý luận của vấn đề đạo đức học sinh
2. Khảo sát thực trạng đạo đức học sinh trường trung học phổ
thông.
3. Đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao giáo dục đạo đức cho
học sinh.
VI. CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1. Phương pháp phân tích tổng hợp:
Những hiện tượng yếu kém về đạo đức, người làm giáo dục phải thâu
tóm lại từng vấn đề, làm sao cho bản chất của vấn đề được bộc lộ rõ ràng
nhất thì mới thu được kết quả cao trong giảng dạy.
2. Phương pháp quan sát:
- Quan sát là việc con người sử dụng các giác quan để thu thập các
giữu liệu, số liệu.

4
* Các dạng quan sát:
+ Quan sát toàn diện hay từng hoạt động.
+ Sử dụng quan sát lâu dài hoặc trong một thời gian ngắn.
+ Quan sát thăm dò hoăc đi sâu.
+ Quan sát phát hiện và kiểm nghiệm.
3. Phương pháp điều tra bằng an két:
Là phương pháp mà nhà nghiên cứu dùng hệ thống các câu hỏi để thu
thập các ý kiến chủ quan của các thành viên trong cộng đồng về vấn đề nào
đó.
- Câu hỏi mở: Để thăm dò và phát hiện vấn đề

giai đoạn này quá trình phát triển sinh lý ảnh hưởng rất nhiều đến tính cách
của các em như: Tính tình không ổn định, dễ nổi cáu, khi thì quá sôi nổi
nhiệt tình, nhưng có khó khăn trở ngại lại buông xuôi chán nản. Lứa tuổi
này các em cảm thấy cái gì cũng đơn giản và luôn ở hai trạng thái hoặc tự ti
hoặc hiếu thắng dẫn đến hành động thiếu suy nghĩ, nhiều lúc mình vi phạm
nhân cách mà không hề biết. Bởi vậy, người lớn và cha mẹ, các thầy cô giáo
và các lực lượng xã hội cần phải nắm được đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi vị
thành niên, những vấn đề lý luận về đạo đức học để giáo dục, quản lý các
em có hiệu quả theo những chuẩn mực của xã hội.
Bên cạnh việc hình thành và phát triển những giá trị mới tích cực,
nhiều hiện tượng tiêu cực đã nảy sinh khi chuyển sang kinh tế thị trường và
đã có ảnh hưởng xấu đến đạo đức thế hệ trẻ, thể hiện ở những điểm sau đây:
- Chính sách mở cửa, mở rộng giao lưu với nước ngoài đã du nhập
vào Việt Nam lối sống hưởng lạc tiêu xài, xa xỉ là điều rất hấp dẫn thanh
niên và con người nói chung. Trong lúc đất nước vừa trải qua chiến tranh ác
liệt, lâu dài, nền kinh tế còn nghèo nàn, lạc hậu, đời sống nhân dân còn
thấp, mà muốn đua đòi, tiêu sài hưởng lạc thì nảy sinh tệ tham nhũng và
nhiều tệ nạn xã hội khác. Quan hệ giữa người và người sẽ bị vẩn đục do tác
động của đồng tiền. Triết lý “trọng nghĩa khinh tài” mà ông cha ta đã rút ra
qua quá trình lịch sử bị xói mòn, hoen ố.
- Sự phân hoá giàu nghèo đã diễn ra rất nhanh là tiền đề cho sự bất
bình đẳng nhiều lĩnh vực.
- Việc xoá bỏ cơ chế bao cấp, bên cạnh ư điểm mở rộng dân chủ trong
quản lý kinh tế xã hội, làm cho một bộ phận, nhân dân cảm thấy bị bỏ rơI
trong việc: Tìm kiếm công ăn việc làm, cung cấp nhà cửa, chăm sóc sức
khoẻ, giáo dục con cái bảo lãnh đời sống vật chất và tinh thần nói chung.
Do vậy này đã làm nảy sinh trong một bộ phận cán bộ và nhân dân cảm giác
quan hệ giữa người dân và nhà nước không còn gắn bó chặt chẽ nữa. Tâm
lý hay tự do lo lấy bản thân, gia đình tăng lên và tinh thần trách nhiệm đối
với cộng động, Tổ quốc bị giảm xuống.

thành viên xã hội đang rất lo lắng trước sự sa sút về đạo đức ngày càng gia
tăng của một bộ phận học sinh. Điều đáng chú ý là sự sa sút dạo đức của
học sinh không những đang tăng lên về mặt số lượng mà tăng lên cả về mức
độ nguy hại dẫn đến học sinh thường có biểu hiện như:
- Thiếu ý thức tổ chức kỷ luật, lười học, lười lao động, hay trốn học
để đi chơi.
- Thiếu lễ phép với thầy cô, với người lớn, với cha mẹ, đặc biệt có
trường hợp xúc phạm thầy, cô giáo.
- Hay gây gổ, nói tục, chửi bậy, cắt, nhuộm tóc, ăn mặc không phù
hợp với lứa tuổi học sinh.
- Mất trật tự ngoài xã hội, la cà ăn uống, tham gia các nhóm đánh
nhau, cá biệt còn có học sinh bỏ nhà đi qua đêm, đi theo sự rủ rê của bạn bè
cùng lứa tuổi đã bỏ học.
- Gian dối, quay cóp, càng lên lớp trên hiện tượng quay cóp càng tăng.
- Nạn nghiện hút, ma tuý đang xâm nhập một số trường học.
- Sinh hoạt tình dục sớm, số em gái vị thành niên nạo hút thai ngày
càng tăng.
- Chưa có động cơ phấn đấu cao trong học tập.
- Mơ hồ về truyền thống dân tộc, chưa tự hào về truyền thống dân tộc
và con người Việt Nam.

7
- Chưa có động cơ phấn đấu cao trong học tập để góp phần đưa đất
nước thoát khỏi nghèo nàn lạc hậu tiến kịp các nước phát triển. "Đặc biệt
đáng lo ngại là trong một bộ phận học sinh " mờ nhạt về lý tưởng, theo
lối sống thực dụng, thiếu hoài bão lập thân, lập nghiệp vì tương lai của bản
thân và đất nước.
Nhìn chung, đạo đức của học sinh nói chung và học sinh THPT nói
riêng đang giảm sút . Tuy theo các kết quả điều tra trên quy mô lớn, đạo
đức vẫn còn ở vị trí cao trong bậc thang giá trị xã hội, nhưng có những biểu

* Nhóm những chuẩn mực đạo đức trong gia đình, bao gồm:
+ Quy định về cách cư xử với người thân.

8