NGUYÊN NHÂN VÀ BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC KHÓ KHĂN TÂM LÝ TRONG
HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN NĂM THỨ NHẤT Ở TRƯỜNG
ĐẠI HỌC QUẢNG BÌNH
Nguyễn Thị Xuân Hương
Nguyễn Thị Diễm Hằng
Khoa SP Tiểu học – Mầm
non

ĐẶT VẤN ĐỀ
Hoạt động học tập của sinh viên là một dạng lao động trí óc căng thẳng, thường
diễn ra một cách lâu dài và liên tục nhưng không phải lúc nào cũng gặp thuận lợi. Đặc
biệt, học sinh, sinh viên thường gặp phải những khó khăn nhiều hơn trong hoạt động
học tập ở những giai đoạn chuyển cấp học. Khi chuyển từ phổ thông lên đại học, do
yêu cầu, nội dung và phương pháp học tập có nhiều thay đổi làm cho sinh viên thường
gặp phải những khó khăn tâm lý trong hoạt động học tập. Những khó khăn này vừa
ảnh hưởng xấu đến sự ham thích học tập của sinh viên; mặt khác dẫn đến kết quả học
tập không cao. Việc hiểu được những nguyên nhân gây ra khó khăn tâm lý trong hoạt
động học tập của sinh viên năm thứ nhất và đề ra được những biện pháp phù hợp để
khắc phục những khó khăn ấy sẽ góp phần giúp sinh viên nâng cao hiệu quả học tập và
đạt được kết quả cao.
I. KHÁCH THỂ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1. Khách thể nghiên cứu
- 106 sinh viên năm thứ nhất ở trường Đại học Quảng Bình
2. Phương pháp nghiên cứu
Chúng tôi chủ yếu sử dụng phương pháp điều tra bằng anket để tìm hiểu khó khăn
và những nguyên nhân gây ra khó khăn tâm lý trong hoạt động học tập của sinh viên
năm thứ nhất ở trường Đại học Quảng Bình. Bảng hỏi này gồm 13 câu hỏi nhằm tìm
hiểu những khó khăn mà sinh viên năm thứ nhất gặp phải với 3 mức độ từ ảnh hưởng
nhiều nhất đến ít ảnh hưởng nhất.
Ngoài ra chúng tôi sử dụng toán thống kê để xử lý số liệu (%) kết quả nghiên cứu,
nhằm chính xác hóa công trình nghiên cứu đảm bảo độ chính xác và độ tin cậy cao.

gây ra khó khăn tâm lý trong hoạt động học tập của sinh viên năm thứ nhất và đề ra
những giải pháp phù hợp giúp họ tháo gỡ khó khăn.
2. Nguyên nhân gây ra khó khăn tâm lý trong hoạt động học tập của sinh
viên năm thứ nhất ở trường Đại học Quảng Bình
Có nhiều nguyên nhân gây ra khó khăn tâm lý trong hoạt động học tập của sinh
viên; trong đó có hai nhóm: nguyên nhân chủ quan và nguyên nhân khách quan
2.1 Nhóm các nguyên nhân chủ quan
Qua khảo sát 106 sinh viên năm thứ nhất ở trường Đại học Quảng Bình, chúng tôi
thu được kết quả ở bảng sau:
Bảng 1: Các nguyên nhân chủ quan gây ra khó khăn tâm lý trong hoạt động học tập
của sinh viên năm thứ nhất.
TT Các nguyên nhân Ảnh
hưởng
nhiều
Ảnh hưởng
ít
Không ảnh
hưởng
SL % SL % SL %
1 Do rụt rè, nhút nhát 40 37.7 50 47.2 16 15.1
2 Do chưa tìm ra phương pháp học tập phù hợp 66 62.3 31 29.2 9 8.5
3 Do tâm lý căng thẳng, lo âu 25 23.6 58 54.7 23 21.7
4 Do năng lực hạn chế của bản thân 35 33 57 53.8 14 13.2
5 Do chưa có hứng thú học tập 21 19.8 54 50. 9 31 29.3
6 Do động cơ chọn nghề 21 19.8 35 33 50 47.2
7
Do bị thu hút vào các mối quan hệ xã hội/ các
hoạt động khác
12 11.3 46 43.4 48 45.3
Nhìn vào bảng chúng ta nhận thấy, có nhiều nguyên nhân chủ quan gây ra khó

1 Do phương pháp dạy của thầy chưa phù hợp 32 30.2 55 51. 9 19 17. 9
2 Do thầy ít hướng dẫn về phương pháp học 40 37.7 52 49.1 14 13.2
3 Nội dung môn học khó, mới lạ 44 41.5 46 43.4 16 15.1
4 Khối lượng kiến thức tiếp thu trong một
ngày quá nhiều
54 50. 9 39 36.8 13 12.3
5 Thiếu giáo trình và tài liệu tham khảo 50 47.2 40 37.7 16 15.1
6 Do điều kiện kinh tế 21 19.8 42 39.6 43 40.6
7 Do sự tác động của yếu tố xã hội 14 13.2 50 47.2 42 39.6
Bên cạnh các nguyên nhân chủ quan, các nguyên nhân khách quan cũng ảnh
hưởng lớn đến hoạt động học tập của sinh viên năm thứ nhất. Từ bảng 2 chúng tôi nhận
thấy, nguyên nhân “Khối lượng kiến thức tiếp thu trong một ngày quá nhiều” gây ra
khó khăn nhiều nhất trong hoạt động học tập của sinh viên. Trong số 106 sinh viên
đươc hỏi có 50.9% cho rằng đây là nguyên nhân ảnh hưởng nhiều, 36.8% cho là ít ảnh
hưởng và chỉ có 12.3% cho là không ảnh hưởng. Đối với sinh viên năm thứ nhất, khi
mà bản thân họ còn đang bỡ ngỡ, lúng túng trước môi trường học tập mới, chưa tìm ra
phương pháp học tập phù hợp thì việc tiếp thu khối lượng kiến thức trong một ngày
quá nhiều sẽ gây ra cho sinh viên những khó khăn nhất định. Chính lượng tri thức tiếp
thu trong một ngày quá lớn gây cho họ những khó khăn khi nghe giảng, ghi bài, khó
khăn trong việc ôn tập và hệ thống hóa kiến thức cũng như trong kiểm tra, thi cử…
Nguyên nhân “Thiếu giáo trình và tài liệu tham khảo” cũng ảnh hưởng đến hoạt
động học của sinh viên. Việc học tập ở đại học chủ yếu là tự học và tự nghiên cứu nên
tài liệu tham khảo là rất cần thiết. Tuy nhiên, thực tế hiện nay, giáo trình và tài liệu
tham khảo dành cho sinh viên vẫn còn nghèo nàn, ít ỏi. Điều này hạn chế sinh viên đào
sâu, mở rộng tri thức, tầm hiểu biết cho bản thân. Nhiều sinh viên năm thứ nhất cho
biết là khi gặp nhiều vấn đề khó và trừu tượng, muốn đào sâu hơn vấn đề nhưng tài liệu
tham khảo về chuyên ngành quá ít. Vậy việc thiếu tài liệu tham khảo là một trong
những nguyên nhân ảnh hưởng lớn đến khó khăn tâm lý trong hoạt động học tập của
sinh viên năm thứ nhất.
Các nguyên nhân khác như: “Nội dung môn học mới lạ, khó hiểu”, “Do thầy ít

được những vấn đề khó khăn cụ thể trong từng môn học, mặt khác, có thể mở rộng tầm
hiểu biết của họ đối với chuyên ngành theo học.
- Tổ chức các hình thức tư vấn cho sinh viên, đặc biệt là sinh viên năm thứ nhất,
ví dụ thành lập văn phòng tư vấn ở trong nhà trường để sinh viên có thể được các
chuyên gia tư vấn học tập cũng như các mặt khác trong đời sống khi cần thiết.
- Tổ chức nhiều hoạt động về văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, hoạt động
chính trị xã hội… cho sinh viên tham gia đặc biệt là sinh viên năm thứ nhất. Sự tham
gia tích cực của sinh viên sẽ giúp họ mạnh dạn hơn trong cuộc sống, mở rộng hơn các
mối quan hệ xã hội và từ đó sẵn sàng tích cực tham gia các hoạt động như thảo luận
trên lớp, làm việc theo nhóm…
- Trang bị đầy đủ sách, báo, giáo trình, tài liệu tham khảo… đáp ứng được yêu
cầu của các ngành học khác nhau cũng như các phương tiện học tập hiện đại nhằm tạo
điều kiện về cơ sở vật chất cho sinh viên học tập tốt.
- Nhà trường tạo ra nhiều quỹ học bổng, nhiều hình thức động viên, khen thưởng
để khuyến khích tinh thần học tập của sinh viên đặc biệt là sinh viên năm thứ nhất.
2.2 Nhóm biện pháp về phía giảng viên
- Trước mỗi môn học, giảng viên cần dành thời gian thích đáng để nêu rõ mục
đích, nhiệm vụ và yêu cầu của môn học, giới thiệu cấu trúc chương trình, phương pháp
kiểm tra, đánh giá. Bên cạnh đó, giảng viên cần hướng dẫn cho sinh viên phương pháp
học tập cho phù hợp với môn học cụ thể mà mình giảng dạy, hướng dẫn cho sinh viên
các giáo trình và tài liệu tham khảo có liên quan đến môn học… Ngoài ra, giảng viên
cũng cần hướng dẫn sinh viên phương pháp hệ thống hóa kiến thức sau từng phần,
từng chương và cả chương trình học. Sự hướng dẫn tận tình của giảng viên sẽ góp phần
quan trọng tạo hứng thú học tập, giúp sinh viên ngăn chặn những khó khăn có thể xảy
ra trong quá trình học, từ đó nâng cao kết quả học tập của sinh viên.
- Giảng viên chủ động gần gũi, quan tâm nhiều hơn đến sinh viên năm thứ nhất,
đặc biệt quan tâm đến đặc điểm tâm sinh lý của sinh viên như: hiểu được nhu cầu,
hứng thú, nguyện vọng thiết thực của sinh viên để có sự giúp đỡ phù hợp, kịp thời.
Đồng thời, giảng viên phải hướng dẫn cho các em phương pháp học tập phù hợp với
môi trường ở đại học. Giảng viên biết động viên, khuyến khích và khen thưởng kịp

4. Nguyễn Quang Uẩn (2005), Tâm lý học đại cương, NXB ĐHSP.