Tiết: 1, 2 Ngày Soạn: 28/8/07
Tuần: 1 Ngày dạy : 29/8/07
BÀI 1: CHƯƠNG TRÌNH BẢNG TÍNH LÀ GÌ?
I/ MỤC TIÊU:
a) Kiến thức:
- Biết được nhu cầu sử dụng bảng tính trong đời sống và trong học tập.
- Biết được các chức nămg chung của chương trình bàng tính.
- Biết nhập sữa, xoá dữ liệu.
- Biết cách di chuyển trên bảng tính.
b) Kỉ năng:
-Nhận biết được các thành phần cơ bảng của màng hình trang tính.
-Hiểu rõ những khái niệm hàng, cột, ô, đỉa chỉ ô tính.
c) Thái độ:
-Biết hợp tác trong việc học nhóm.
II/ LƯU Ý SƯ PHẠM:
-Sử dụng các phương pháp: Minh hoạ, thuyết trình,
III/ ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
-Chuẩn bị của giáo viên: Giáo án, máy tính, máy chiếu, tranh 1, 2, 3, 4, 5 trong sách giáo khoa.
-Chuẩn bị của học sinh: Sách giáo khoa, đọc trước bài.
IV/ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
TG Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
15
15
Hoạt động 1: Giới thiệu bảng và nhu cầu
sử lý thông tin.
•Mục tiêu:
- Biết được nhu cầu sử dụng bảng tính trong
đời sống và trong học tập.
•Cách tiến hành:
- Giáo viên treo bảng tính 1.1; 1.2; 1.3.
- Giáo viên giới tiệu từng bảng tính.
- Cả lớp nghe giới thiệu và ghi nhận.
- Cả lớp nghe giới thiệu và ghi nhận.
- Cả lớp nghe giới thiệu và ghi nhận.
15
20
20
liệu.
- Giáo viên giới thiệu cách tạo biểu đồ.
Hoạt động 3: Giới thiệu màn hình làm
việc của chương trình bảng tính.
•Mục tiêu:
-Nhận biết được các thành phần cơ bảng của
màn hình trang tính.
-Hiểu rõ những khái niệm hàng, cột, ô, đỉa
chỉ ô tính.
•Cách tiến hành:
- Giáo viên treo bảng tính 1.6.
- Giáo viên giới thiệu các nút lệnh: cột, hàng,
địa chỉ ô, khối . . .
- Cho học sinh lên bảng chỉ lại các địa chỉ:
cột, hàng, địa chỉ ô, khối.
- Vậy trang tính gồm có những gì?
- Cho lớp nhận xét.
- Giáo viên rút ra kết luận.
Hoạt động 4: Biết cách nhập, sữa, xoá, di
chuyển dữ liệu.
•Mục tiêu:
- Biết nhập sữa, xoá dữ liệu.
- Biết cách di chuyển trên bảng tính.
•Cách tiến hành:
tính dùng để chứa dữ liệu)
- Học sinh quan sát tranh.
- Cả lớp nghe giới thiệu và ghi nhận.
- Cả lớp nghe giới thiệu và ghi nhận.
- Cả lớp nghe giới thiệu và ghi nhận.
- Cả lớp nghe giới thiệu và ghi nhận.
- Cả lớp nghe giới thiệu và ghi nhận.
Ba học sinh lên nhập, xoá, sữa một dữ
liệu.
- Cá nhân nhận xét câu trả lời của bạn.
-Nhóm thảo luận. Một học sinh đại diện
trả lời. Học sinh nhóm khác nhận xét.
-Nhóm thảo luận. Một học sinh đại diện
trả lời. Học sinh nhóm khác nhận xét.
-Nhóm thảo luận. Một học sinh đại diện
trả lời. Học sinh nhóm khác nhận xét.
-Cả lớp về làm theo lời dặn của giáo viên.
kích hoạt có gì khác ô tính khác?
•Dặn dò:
-Về học bài, xem trước bài thực hành số 1
-Giáo viên chia nhóm chuẩn bị cho tiết thực
hành sau.
V/ TỔNG KẾT RÚT KINH NGHIỆM
Tiết: 5, 6 Ngày Soạn: 28/8/07
Tuần: 3 Ngày dạy : 29/8/07
Bài 2 CÁC THÀNH PHẦN CHÍNH VÀ DỮ LIỆU TRÊN TRANG TÍNH
I. MỤC TIÊU
- Biết được các thành phần chính của trang tính: hàng, cột, các ô, hộp tên, khối, thanh
côngthức;
- Hiểu vai trò của thanh công thức;
hình, có nhãn màu
trắng,tên trang viết bằng
chữ đậm.
- Để kích hoạt một trang
tính, em cần nháy chuột
vào nhãn tương ứng.
Gv yêu cầu Hs thực hiện
trên máy .
- Hs lắng nghe, quan
sát hình 13
- Hs thực hiện mở
một bảng tính mới,
phân biệt bảng tính
Các nhãn với tên trang
tính
và trang tính, kích
hoạt trang tính.
Hoạt động 2: Các thành phần chính trên trang tính
- Em đã biết một số
thành phần của trang
tính. Hãy nêu các thành
phần đó?
- Ngoài ra, trên trang tính
còn có một số thành
phần khác (h.14 SGK):
+ Hộp tên:Là ô ở góc
trên,bên trái trang
tính,hiển thò đòa chỉ của ô
được chọn.
tượng.
- Sau đó,Gv hướng dẫn
Hs xem lại cách chọn
-Hs đọc bài theo
nhóm
Hs thảo luận
Hs phát biểu về cách
chọn đối tượng
Hs quan sát hình 15 –
16 SGK và lắng nghe
Đòa chỉ
ô chọn
Hộp
tên
Thanh công
thức
Ô đang được
chọn
từng đối tượng, quan sát
sự thay đổi hình dạng của
con trỏ chuột và sự thay
đổi màu sắc trên hàng,
tên cột và màu sắc của
đối tượng được chọn.
Gv chốt lại:
Để chọn các đối tượng
trên trang tính, em thực
hiện như sau :
hướng dẫn của Gv
Hs phát biểu
thao tác trên máy.
Thực hiện theo nhóm
Hoạt động 4: Dữ liệu trên trang tính
- Có thể nhập các dạng
dữ liệu khác nhau vào
các ô của trang tính. Dưới
đây em làm quen với hai
dạng dữ liệu thường
dùng:dữ liệu số và dữ liệu
kí tự.
- Giới thiệu dữ liệu số
- Hãy cho ví dụ về dữ
liệu số?
- Ở chế độ ngầm đònh, dữ
liệu số được căn thẳng lề
phải trong ô tính.
Thông thường, dấu
phẩy(,) được dùng để
phân cách hàng nghìn,
hàng triệu…, dấu chấm
(.) để phân cách phần
nguyên và phần thập
phân.
- Giới thiệu dữ liệu kí tự
Lắng nghe
Chú ý
Ví dụ về dữ liệu số:
120; +38;
-162;15.55; 156;
320.01.
Tiết: 7-8 Ngày Soạn: 28/8/07
Tuần: 4 Ngày dạy : 29/8/07
BÀI THỰC HÀNH 2
I – MỤC TIÊU:
1. Kiến thức:
• Phân biệt được bảng tính, trang tính và các thành phần của
trang tính.
• Phân biệt các kiểu dữ liệu khác nhau vào ô tính.
2. Kó năng:
• Mở và lưu bảng tính trên máy.
• Nhập các dữ liệu khác nhau vào ô tính.
3. Thái độ:
• Thể hiện tính chính xác khi nhập dữ liệu vào trang tính.
II – ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
THẦY:
• Máy chiếu, phòng máy( 2 học sinh trên một máy) hoạt động
tốt.
• Bài giảng điện tử với phần mềm POWERPOINT.
TRÒ:
• SGK, lưu bảng tính với tên danh Danh sách lớp em (đã làm ở
bài thực hành 1)
III – LƯU Ý SƯ PHẠM:
• Giáo viên cần đònh dạng sẵn hiển thò các thanh công cụ cần
thiết, đònh dạng kiểu ngày theo M / D / YYYY.
• Cài đặt các tùy chọn hiển thò màn hình làm việc ở các máy
giống nhau.
IV – HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC:
TG HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA
TRÒ
HOẠT ĐỘNG 1: Tìm hiểu các thành phần chính của trang tính
HOẠT ĐỘNG 2: Chọn các đối tượng trên trang tính
20’
Thực hiện các thao tác chọn một
ô, một hàng, một cột và một khối
trên trang tính. Quan sát sự thay
đổi nội dung của hộp tên trong quá
trình chọn.
(Lưu ý: quan sát hộp tên trong lúc
kéo chuột chọn một khối và sau khi
thả chuột ra)
Cần thực hiện thao tác gì để chọn
cả ba cột A, B và C? Hãy thực hiện
thao tác đó và nhận xét.
Chọn một đối tượng (một ô, một
hàng, một cột hoặc một khối) tùy
ý. Nhấn giữ phím Ctrl và chọn một
đối tượng khác. Hãy nhận xét về
kết quả nhận được.
Với các thao tác trên, ta còn có
- Học sinh thực hiện
và quan sát theo yêu
cầu của giáo viên, sau
đó nhận xét.
- Đưa con trỏ chuột tới
cột A, nháy chuột và
kéo đến cột C rồi thả
ra.
thể dùng thao tác nào khác để chọn
một đối tượng nữa hay không? Ta
cùng tìm hiểu tiếp các bước thực
tính có sẵn.
HOẠT ĐỘNG 4: Nhập dữ liệu vào trang tính
30’
Nhập các dữ liệu trên vào các ô
trên trang tính của bảng tính Danh
sach lop em vừa mở trong hoạt
động trên.
Sau khi nhập dữ liệu xong, các em
hãy lưu bảng tính với tên So theo
doi the luc bằng cách dùng lệnh
File Save As
- Hai học sinh thay
phiên nhau nhập các
dữ liệu.
- Học sinh lưu bảng
tính.
HOẠT ĐỘNG 5: Củng cố
13
’
Câu 1: Hình ảnh dưới đây là một bảng tính : ĐÚNG
SAI
Câu 2: Để mở bảng tính mới , ta mở bằng cách:
a) Nháy chuột Start All Programs Microsoft
Office Microsoft Excel.
b) Nháy biểu tượng trên màn hình.
c) Tất cả đều đúng.
d) Tất cả đều sai.
Câu 3: Để chọn một cột A, ta thực hiện thao tác:
a) Nhập ký tự A vào hộp tên.
Hiểu được cách thức sử dụng 4 trò chơi của Typing Test.
2. Kĩ năng:
Giúp các em luyện gõ phím nhanh hơn.
Hình thành kỹ năng nhanh nhẹn, thích khám phá qua từng trò chơi.
3. Thái độ:
Có thái độ nghiêm túc khi học phần mềm trò chơi cũng như các phần mềm khác.
II. LƯU Ý SƯ PHẠM:
Do đặc điểm phần mềm học tập này là sử dụng tiếng Anh, vì vậy ở mỗi trò chơi phải
hướng dẫn rõ cho HS các nút lệnh để HS không lúng túng.
III. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
1. Chuẩn bị của giáo viên:
Giáo án, máy chiếu, phòng máy phải được cài đặt sẳn phần mềm Typing Test.
2. Chuẩn bị của học sinh:
SGK, vở, bút.
IV. HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC
SINH
Hoạt động 1: Giới thiệu phần mềm(8ph)
Mục tiêu: giúp HS hiểu công dụng của phần mềm
một cách cơ bản nhất.
HS tự nghiên
cứu SGK trước
Cách tiến hành:
GV giới thiệu :Typing Test là phần mềm dùng để luyện
gõ phím nhanh thông qua 4 trò chơi đơn giản. Bằng cách chơi
với máy tính, các em sẽ luyện được kỹ năng gõ bàn phím nhanh.
GV chiếu giao diện phần mềm cho HS xem.
GV chốt lại một lần nữa cho HS nắm.
HS chú ý lắng nghe.
Cách di chuyển, chọn và bắt đầu một trò chơi.
HS tự nghiên cứu SGK
trước.
Cách tiến hành:
GV chiếu giao diện phần mềm Typing Test cho HS xem.
Chỉ cho HS cách gõ tên mới hoặc chọn tên mình trong
danh sách rồi chuyển sang màn hình kế tiếp.
Hướng dẫn HS chọn dòng Warm up Games để vào màn
hình có 4 trò chơi luyện gõ phím.
Hỏi HS cách chọn, dịch chuyển và bắt đầu 1 trò chơi.
GV nhắc lại nội dung cho HS nắm.
HS quan sát hướng dẫn
của GV.
HS thảo luận, phát biểu.
HS lắng nghe, ghi vở.
Hoạt động 4: Trò chơi Bubbles (bong bóng)(8ph)
Mục tiêu:
HS nắm được màn hình và cách chơi trò chơi Bubbles.
Biết cách sử dụng các nút lệnh, phân biệt chữ hoa và chữ
thường.
Cách tiến hành:
GV giới thiệu màn hình
Gọi HS cho biết cách chơi dựa vào giới thiệu của GV.
GV nhận xét, bổ sung
GV hỏi cách gõ chữ in hoa, in thường
GV nhận xét, bổ sung.
GV làm mẫu trò chơi và phổ biến luật chơi.
GV nhắc lại nội dung lần nữa để HS nắm.
HS nghiên cứu SGK
trước.
Biết chơi 2 trò chơi Bubbles và ABC.
2. Kĩ năng:
Hình thành kỹ năng cho các em luyện gõ phím nhanh hơn.
3. Thái độ:
Có thái độ nghiêm túc khi học phần mềm trò chơi cũng như các phần mềm khác.
II. LƯU Ý SƯ PHẠM:
III. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
1. Chuẩn bị của giáo viên:
Giáo án, máy chiếu, phòng máy phải được cài đặt sẳn phần mềm Typing Test.
Phòng máy 2 hs/máy.
2. Chuẩn bị của học sinh:
SGK, vở, bút.
IV. HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
Hoạt động 1: Khởi động và kết thúc phần mềm (8ph)
Mục tiêu: HS thực hành nắm được cách khởi động và kết
thúc Typing Test
Cách tiến hành:
Phát phiếu học tập cho HS.
GV làm mẫu chiếu cho HS xem
GV gọi một HS lên làm mẫu.
GV nhắc một số điểm cần lưu ý.
GV làm lại từng bước chậm cho HS nắm.
GV cho HS tự thực hiện.
HS chú ý xem.
HS trao đổi, nhận xét.
HS lắng nghe, ghi vở.
HS thực hiện ghi lại các
bước thực hiện lên phiếu học
tập.
Hoạt động 2: Trò chơi Bubbles (bong bóng)(15ph)
HS thực hiện ghi lại các
bước thực hiện lên phiếu học
tập
V. CỦNG CỐ, ĐÁNH GIÁ CUỐI BÀI(4ph)
Cách khởi động, thoát khỏi phần mềm Typing Test.
Cách chơi Bubbles.
Cách chơi trò chơi ABC.
Nhận xét tiết học.
VI. DẶN DÒ(1ph)
Xem lại nội dung đã học
Chuẩn bị bài mới.
Tiết: 11 Ngày Soạn: 28/8/07
Tuần: 6 Ngày dạy : 29/8/07
Bài 3: LUYỆN GÕ PHÍM NHANH BẰNG TYPING TEST(tt)
I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức:
Nắm được công dụng của 2 trò chơi Clouds và trò chơi Wordtris.
Hiểu được cách thức sử dụng 2 trò chơi.
2. Kĩ năng:
Giúp các em luyện gõ phím nhanh hơn.
Hình thành kỹ năng nhanh nhẹn, thích khám phá qua từng trò chơi.
3. Thái độ:
Có thái độ nghiêm túc khi học phần mềm trò chơi cũng như các phần mềm khác.
II. LƯU Ý SƯ PHẠM:
Do đặc điểm phần mềm học tập này là sử dụng tiếng Anh, vì vậy ở mỗi trò chơi phải
hướng dẫn rõ cho HS các nút lệnh để HS không lúng túng.
III. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
1. Chuẩn bị của giáo viên:
Giáo án, máy chiếu, phòng máy phải được cài đặt sẳn phần mềm Typing Test.
2. Chuẩn bị của học sinh:
HS suy nghĩ, thảo luận, phát
biểu.
HS xem làm mẫu.
HS lắng nghe, ghi vở.
V. CỦNG CỐ, ĐÁNH GIÁ CUỐI BÀI(4ph)
Cách vào trò chơi và cách chơi Clouds.
Cách vào trò chơi và cách chơi Wordtris
Nhận xét tiết học.
VI. DẶN DÒ (1ph)
Xem lại nội dung đã học
Chuẩn bị kiến thức cho bài thực hành.
Tiết: 12 Ngày Soạn: 28/8/07
Tuần: 6 Ngày dạy : 29/8/07
Bài 4: THỰC HÀNH LUYỆN GÕ PHÍM NHANH BẰNG TYPING TEST(tt)
I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức:
Biết cách vào trò chơi Clouds và Wordtris.
Biết được luật chơi.
2. Kĩ năng:
Hình thành kỹ năng cho các em luyện gõ phím nhanh hơn.
3. Thái độ:
Có thái độ nghiêm túc khi học phần mềm trò chơi cũng như các phần mềm khác.
II. LƯU Ý SƯ PHẠM:
III. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
1. Chuẩn bị của giáo viên:
Giáo án, máy chiếu, phòng máy phải được cài đặt sẳn phần mềm Typing Test.
Phòng máy 2 hs/máy.
2. Chuẩn bị của học sinh:
SGK, vở, bút.
IV. HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
HS lắng nghe, ghi vở.
HS thực hiện ghi lại các
bước thực hiện lên phiếu học
tập
V. CỦNG CỐ, ĐÁNH GIÁ CUỐI BÀI(4ph)
Cách khởi động, thoát khỏi phần mềm Typing Test.
Cách chơi Clouds.
Cách chơi trò chơi Wordtris.
Nhận xét tiết học.
VI. DẶN DÒ(1ph)
Xem lại nội dung đã học
Chuẩn bị bài mới.
Tiết: 15-16 Ngày Soạn: 28/8/07
Tuần: 8 Ngày dạy : 29/8/07
BẢNG ĐIỂM CỦA EM
I/ MỤC TIÊU:
Biết nhập và sử dụng công thức trên trang tính.
II/ CHUẨN BỊ PHƯƠNG TIỆN VÀ ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
1. Thầy:
- Các máy tính trong phòng máy chạy tốt.
- Máy Projecter, bảng và bút.
2. Trò:
- SGK đầy đủ.
- Làm bài tập ở nhà.
III/ NHỮNG LƯU Ý SƯ PHẠM:
- Cần thiết đặt việc hiển thị số trên trang tính.
- Làm mẫu việc mở rộng cột khi chữ số quá dài cho HS quan sát.
- Cách chỉnh sửa công thức của HS, tránh phải gõ từ đầu làm mất thời gian.
IV/ HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ:
* Hoạt động 1: Nhập công thức.
- Nhóm trình bày kết quả.
- Các nhóm nhận xét, đánh giá.
- Các nhóm đối chiếu kết quả
trên bảng.
- Các nhóm lắng nghe và chỉnh
sửa lại công thức.
* Hoạt động 2: Tạo trang tính và nhập công thức
Mục tiêu: Biết cách nhập và sử dụng địa chỉ trong công thức
Cách tiến hành:
HĐ CỦA THẦY HĐ CỦA TRÒ
- GV cho lớp chia thành các nhóm
- Giao bài tập 2 trong SGK cho các nhóm.
- GV yêu cầu các nhóm lập một vài công thức của bài tập 2
trong SGK.
- GV quan sát các nhóm thực hành.
- GV yêu cầu 1 nhóm trình bày kết quả của nhóm mình.
- Gọi nhóm khác nhận xét.
- Kết luận của GV.
- HS làm việc theo nhóm
- Các nhóm thảo luận.
- Các nhóm lập một vài công
thức.
- Nhóm trình bày kết quả.
- Các nhóm nhận xét, đánh giá.
- Các nhóm lắng nghe.
* Hoạt động 3: Thực hành lập và sử dụng công thức
Mục tiêu: Hiểu và sử dụng công thức để tính
Cách tiến hành:
HĐ CỦA THẦY HĐ CỦA TRÒ
- GV cho lớp chia thành các nhóm.
HĐ CỦA THẦY HĐ CỦA TRÒ
- GV giao bài tập 4 trong SGK cho các nhóm.
- GV yêu cầu các nhóm lập công thức tính điểm tổng kết
theo từng môn học.
- GV quan sát các nhóm thực hành.
- GV yêu cầu 1 nhóm trình bày kết quả của nhóm mình.
- Gọi nhóm khác nhận xét.
- Kết luận của GV.
- GV yêu cầu các nhóm lưu bảng tính với tên Bang diem
cua em.
- Các nhóm nhập bài tập 4 trong
SGK vào máy.
- Các nhóm thảo luận và lập
công thức tính.
- Nhóm trình bày kết quả.
- Các nhóm nhận xét, đánh giá.
- Các nhóm lắng nghe và chỉnh
sửa công thức.
- Các nhóm lưu bảng tính.
V/ CỦNG CỐ - DẶN DÒ:
- HS về nhà tìm hiểu cách mà bảng tính hỗ trợ để tránh mất thời gian nhập công thức như
trong bài thực hành vừa học.
- HS xem trước bài 4 trong SGK.
- Các máy h trong phòng máy đã nạp TIM, chạy tốt. 2 HS / máy tính
- Bài giảng trình bày trên PowerPoint và chiếu trực tiếp kết qủa đang
thực hiện lên màn hình
- Máy Projector, bảng và bút
c máy tính trong phòng máy đã nạp TIM, chạy tốt. 2 HS / máy tính
- Bài giảng trình bày trên PowerPoint và chiếu trực tiếp kết qủa đang
thực hiện lên màn hình
- Có thể bằng so sánh kết quả thực hiện khi dùng hàm và không dùng hàm.
- Hạn chế chỉ giới thiệu đúng nội dung như SGK, trong tiết học chưa cần tìm hiểu thêm về các
mục chọn khác trong thanh bảng chọn.
- Lưu ý có hai cách nhập hàm vào ô tính.
IV/ Hoạt động của giáo viên và học sinh
Hoạt động 1: Hàm trong chương trình bảng tính ( Thời gian:…….phút)
Mục tiêu: Gây hứng thú, thấy được sự cần thiết sử dụng hàm.
Cách tiến hành: So sánh kết quả khi dùng công thức và cách dùng hàm.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
GV đặt vấn đề : Tính trung
bình cộng của ba số: 3; 10; 2 ?
em có biết cách nào khác nửa
để có thể giải được bài toán trên
?
GV giới thiệu cách :
• HS thực hiện phép tính
trên giấy =(3+10+2)/3
• HS trả lời
1/ Hàm trong chương trình
= Average(3,10,2)
GV giới thiệu: Hàm là công
thức được định nghĩa từ trước,
được sử dụng để thực hiện tính
toán theo công thức với các giá
trị cụ thể, sử dụng hàm giúp
việc tính toán dễ dàng và nhanh
chống hơn.
HS quan sát nội dung SGK bảng tính
Hàm là công thức được định
nghĩa từ trước, sử dụng hàm
hay địa chỉ của các ô cần
tính liệt kê trong dấu ()
Nhóm 1 + Nhóm 2: Đọc ví dụ 1
(SGK)
Nhóm 3 + Nhóm 4: Đọc ví dụ 2
(SGK)
Nhóm 5 + Nhóm 6: Đọc ví dụ 3
(SGK)
Các nhóm trình bày qui tắc sử dụng
hàm tính tổng trong bảng tính.
3/ Một số hàm trong chương
trình bảng tính
a/ Hàm tính tổng:
Trong đó: a,b,c,…là các số hay
địa chỉ của các ô cần tính.
=SUM(a,b,c,…)
Copyright: Tài liệu đại học ©