Bài tập lớn học kì
Chu Thuy Linh̀
A - ĐẶT VẤN ĐỀ
Tài sản đáp ứng các nhu cầu, lợi ích của con người nhưng bên cạnh đó
nó cũng tiềm ẩn nguy cơ, rủi ro nhất định mà con người không thể luôn luôn
kiểm soát được. Trong thực tế mặc dù con người đã có ý thức phòng ngừa
cũng như nhờ vào các thành tựu khoa học công nghệ hiện đại, nhưng bất cứ
lúc nào con người cũng có thể bị thiệt hại do chính tài sản mang lại. Do đó
mà pháp luật đã đưa ra khái niệm nguồn nguy hiểm cao độ cũng như đặt ra
vấn đề trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra
để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của chủ thể bị thiệt hại.
Trong bài viết này em xin đi vào phân tích các vấn đề liên quan đến
trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra đó là:
các điều kiện phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm
cao độ gây ra và xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nguồn nguy
hiểm cao độ gây ra, đồng thời nêu ra các điểm bất cập và đưa ra các ý kiến
đóng góp nhằm hoàn thiện qui định của pháp luật về bồi thường thiệt hại do
nguồn nguy hiểm cao độ gây ra.
Lu
ậ
t Dân
Sự
Vi
ệ
t Nam
1
Bài tập lớn học kì
Chu Thuy Linh̀
B - GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TRÁCH NHIỆM BỒI THƯỜNG THIỆT
HẠI NGOÀI HỢP ĐỒNG

kiện do pháp luật qui định. Trên cơ sở Điều 604 BLDS 2005 thì trách nhiệm
bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng phát sinh khi thỏa mãn các điều kiện
sau:
- Phải có thiệt hại xảy ra: thiệt hại này bao gồm những thiệt hại về vất
chất và những tổn thất về tinh thần.
- Phải có hành vi trái pháp luật: là những hành vi pháp luật cấm,
không cho phép thực hiện, được thể hiện dưới dạng hành động hoặc không
hành động.
- Phải có mối quan hệ nhân quả giữa thiệt hại xảy ra và hành vi trái
pháp luật: trách nhiệm bối thường thiệt hại ngoài hợp đồng chỉ phát sinh khi
thiệt hại là hậu quả, hành vi trái pháp luật là nguyên nhân.
- Phải có lỗi cố ý hoặc lỗi vô ý của người gây thiệt hại, trừ một số
trường hợp đặc biệt pháp luật qui định trách nhiệm bồi thường thiệt hại
ngoài hợp đồng phát sinh ngay cả khi người gây thiệt hại không có lỗi.
1.3 Nguyên tắc bồi thường thiệt hại
Theo Điều 605 BLDS 2005 thì việc bồi thường thiệt hại phải tuân
theo 3 nguyên tắc sau:
- Thiệt hại phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời. Các bên có thể
thỏa thuận về mức bồi thường, hình thức bồi thường bằng tiền, bằng hiện vật
hoặc thực hiện một công việc, phương thức bồi thường nhiều lần hoặc một
lần, trừ trường hợp pháp luật có qui định khác.
Lu
ậ
t Dân
Sự
Vi
ệ
t Nam
3
Bài tập lớn học kì

ệ
t Nam
4
Bài tập lớn học kì
Chu Thuy Linh̀
+ Người từ đủ 15 đến chưa đủ 18 tuổi gây thiệt hại thì phải bồi thường
bằng tài sản của mình, nếu không đủ tài sản để bồi thường thì cha mẹ phải
bồi thường phần tài sản còn thiếu đó.
2. TRÁCH NHIỆM BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI DO NGUỒN
NGUY HIỂM CAO ĐỘ GÂY RA
2.1 Khái niệm nguồn nguy hiểm cao độ, trách nhiệm bối thường
thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra và các loại nguồn nguy hiểm
cao độ
Trong cuộc sống, sản xuất, sinh hoạt có rất nhiều sự vật như máy móc,
phương tiện, hệ thống điện, dây chuyền sản xuất trong nhà máy… mà bản
thân hoạt động của nó luôn tiềm ẩn khả năng gây thiệt hại cho con người và
môi trường xung quanh. Mặc dù con người luôn tìm mọi cách kiểm soát, vận
hành nó một cách an toàn nhưng vẫn có những thiệt hại khách quan bất ngờ
có thể xảy ra nằm ngoài sự kiểm soát đó. Trong khoa học pháp lý xuất hiện
thuật ngữ “nguồn nguy hiểm cao độ” để chỉ những sự vật tiềm ẩn nguy cơ
gây ra thiệt hại.
Vậy nguồn nguy hiểm cao độ chính là: những vật chất nhất định do
pháp luật qui định luôn tiềm ẩn nguy cơ gây thiệt hại cho con người mà con
người không thể kiểm soát nó một cách tuyệt đối để đảm bảo an toàn cho
chính mình và các chủ thể khác.
Bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra là loại trách
nhiệm đặc biệt bởi lẽ thiệt hại xảy ra không phải do hành vi và do lỗi của
con người mà do hoạt động của những sự vật mà hoạt động của chúng luôn
tiềm ẩn khả năng gây thiệt hại. Mặc dù chủ sở hữu hoặc người chiếm hữu
nguồn nguy hiểm cao độ có thể không có lỗi đối với thiệt hại nhưng để bảo

lớn hơn 70k Bq/kg gây bệnh hoặc gây nhiễm xạ với con người, động vật và
môi trường.
- Thú dữ là những động vật bậc cao có lông mao, có tuyến vú, nuôi
con bằng sữa, to lớn, hung dữ có khả năng làm hại con người. Thú dữ gây
Lu
ậ
t Dân
Sự
Vi
ệ
t Nam
6
Bài tập lớn học kì
Chu Thuy Linh̀
thiệt hại để làm phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nguồn nguy
hiểm cao độ gây ra phải đang chịu sự quản lý của một chủ thể nhất định, nếu
không có sự quản lý (ở môi trường tự nhiên, thiên nhiên hoang dã) thì không
phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại mặc dù tài sản này thuộc sở hữu
nhà nước.
- Các nguồn nguy hiểm cao độ khác do pháp luật qui định.
2.2 Điều kiện phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nguồn
nguy hiểm cao độ gây ra
a. Có hoạt động gây thiệt hại trái pháp luật do nguồn nguy hiểm cao
độ gây ra
Thiệt hại liên quan đến các loại nguồn nguy hiểm rất phong phú, đa
dạng và bắt nguồn từ những nguyên nhân khác nhau. Tuy nhiên, trách nhiệm
bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra chỉ áp dụng khi thỏa
mãn hai dấu hiệu sau:
- Dấu hiệu thứ nhất: Những sự vật được coi là nguồn nguy hiểm cao
độ phải đang trong tình trạng vận hành, hoạt động như: phương tiện giao

giao thông đường sắt, những thiệt hại trên đường sắt do tàu hỏa gây ra cho
các chủ thể khác không bị coi là trái pháp luật và ngành đường sắt không có
trách nhiệm bồi thường.
- Loại trừ trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao
độ gây ra nếu xuất hiện một trong hai lý do đó là thiệt hại xảy ra do lỗi cố ý
của người bị thiệt hại hoặc do sự kiện bất khả kháng, tình thế cấp thiết (Theo
Điều 623 Bộ luật dân sự).
Tóm lại, có thể khẳng định như sau: trách nhiệm bồi thường thiệt hại
do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra là trách nhiệm đối với sự kiện gây thiệt
hại trái pháp luật của nguồn nguy hiểm cao độ chứ không phải thiệt hại do
hành vi của con người.
b. Nguồn nguy hiểm cao độ gây thiệt hại cho “người xung quanh”.
Lu
ậ
t Dân
Sự
Vi
ệ
t Nam
8