SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
"MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC GIÁO VIÊN
THPT"
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Để nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục - đào tạo, đổi mới công tác quản lí là khâu
đột phá, có tính then chốt và quyết định. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lí
(CBQL) đặt ra như một yêu cầu cấp bách hàng đầu của việc tiếp tục đẩy mạnh đổi mới
giáo dục – đào tạo hiện nay. Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI cũng đã khẳng
định: “Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hoá, hiện đại
hoá, xã hội hoá, dân chủ hoá và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lí giáo
dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lí là khâu then chốt”.
Cán bộ quản lí trường học là người có trách nhiệm và thẩm quyền về mặt hành chính và
chuyên môn, đại diện cho Nhà nước về mặt pháp lí, chịu trách nhiệm trước các cơ quan
quản lí cấp trên để cụ thể hoá các chủ trương, chính sách, Chỉ thị, Nghị quyết trên bằng
các Quyết định quản lí, tác động điều khiển các thành tố trong hệ thống nhà trường nhằm
thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ giáo dục được quy định bằng luật pháp hoặc bằng các văn
bản do các cấp có thẩm quyền ban hành. Để đáp ứng được vị trí, vai trò và thực hiện tốt
nhiệm vụ, đội ngũ CBQL ở các trường trung học phổ thông (THPT) phải có đủ những
phẩm chất, năng lực cần thiết theo tiêu chuẩn về chất lượng cán bộ quản lí trường THPT,
chấp nhận sự thay đổi và mạnh dạn đổi mới theo điều kiện thực tiễn của từng địa
phương .
2. THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ CBQL Ở CÁC TRƯỜNG THPT THUỘC ĐịA BÀN
HUYỆN NHƠN TRẠCH TỈNH ĐỒNG NAI.
2.1 Về phẩm chất và năng lực của CBQL: Qua khảo sát tại huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng
Nai, chúng tôi nhận thấy: Về năng lực, CBQL các trường THPT đã đáp ứng được các
công việc hiện tại. Tuy nhiên, xét góc độ trình độ quản lí lâu dài và tính chuyên nghiệp,
đội ngũ CBQL trường THPT huyện Nhơn Trạch tỉnh Đồng Nai còn nhiều hạn chế sau:
- Năng lực của đội ngũ CBQL chưa ngang tầm với yêu cầu nhiệm vụ luôn luôn đổi mới.
- Tính chuyên nghiệp chưa cao, đặc biệt trong việc thực thi công vụ, khả năng tham mưu,
đề xuất, chỉ đạo và tổ chức thực hiện các lĩnh vực còn hạn chế.
CBQL tại Trường Cán bộ QLGD thuộc Bộ GD&ĐT. Qua khảo sát cho thấy số CBQL đã
được bổ nhiệm được bồi dưỡng sau khi bổ nhiệm là 8/8. Tuy nhiên, hình thức và thời
gian đào tạo, bồi dưỡng chưa đa dạng, chưa phù hợp với thực tiễn hoạt động của CBQL
các trường THPT trên địa bàn. Nội dung đào tạo, bồi dưỡng chưa theo kịp với những đổi
mới của giáo dục phổ thông, chưa gắn liền với yêu cầu xây dựng một đội ngũ chuẩn hoá,
hiện đại hoá phục vụ nhu cầu của sự nghiệp đổi mới. Như vậy, việc quản lí công tác đào
tạo, bồi dưỡng CBQL các trường THPT huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai hiệu quả chưa
cao. Nhu cầu được đào tạo, bồi dưỡng chưa trở thành nhu cầu tự thân của mỗi CBQL.
Một số CBQL trường THPT tham gia các khoá đào tạo, bồi dưỡng nhằm mục đích tiêu
chuẩn hoá chứ chưa xuất phát từ nhu cầu công việc hàng ngày, chưa thực sự gắn kết việc
đào tạo, bồi dưỡng trong trường lớp với việc tự bồi dưỡng, rèn luyện trong thực tiễn công
tác.
2.3 Về việc đánh giá, tuyển chọn, bổ nhiệm, miễn nhiệm, luân chuyển đội ngũ CBQL
Đội ngũ CBQL các trường THPT huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai trưởng thành và
được tuyển chọn chủ yếu từ hoạt động thực tiễn của họ trong nhà trường cùng với việc
theo dõi, đánh giá của cơ quan quản lí nhân sự. Tất cả đều là những giáo viên đã đạt
chuẩn, giáo viên giỏi theo quy định trong Điều lệ trường THPT và đạt các tiêu chuẩn
khác theo quy định của Nhà nước và của địa phương. Do vậy, việc đánh giá, tuyển chọn,
bổ nhiệm, miễn nhiệm, luân chuyển CBQL các trường THPT huyện Nhơn Trạch, tỉnh
Đồng Nai đã được các cấp có thẩm quyền thực hiện theo đúng quy định, đúng thủ tục, có
sự phối kết hợp giữa quản lí ngành, quản lí theo lãnh thổ và sự lãnh đạo của cấp uỷ Đảng.
Thông qua việc tuyển chọn, đánh giá, bổ nhiệm, luân chuyển, sử dụng, bố trí đội ngũ này
phát triển năng lực, sở trường. Từ đó ngành GD&ĐT tỉnh Đồng Nai tiếp tục củng cố kiện
toàn tổ chức bộ máy theo tinh thần Nghị quyết TW 7 (Khoá VIII), nâng cao năng lực lãnh
đạo và chất lượng công tác; đồng thời làm căn cứ xây dựng quy hoạch đào tạo, bồi dưỡng
và thực hiện các chế độ, chính sách đối với CBQL. Qua đó, xây dựng được đội ngũ
CBQL vững vàng về chính trị, gương mẫu về đạo đức, trong sạch về lối sống, có trí tuệ,
kiến thức, có tinh thần trách nhiệm và năng lực hoạt động, sáng tạo. Chính vì vậy, cơ
quan quản lí của đội ngũ CBQL trường THPT hiểu rõ hơn về cán bộ, chủ động xây dựng
kế hoạch, biện pháp quản lí đội ngũ CBQL trường THPT của ngành.
theo thành tích và thiếu các chính sách hậu đánh giá. Vì vậy, ít có tác dụng trong việc
động viên, khuyến khích, giáo dục CBQL trường THPT. Công tác khen thưởng, kỉ luật
còn có điểm chưa tốt, ít có tác dụng. Việc khen thưởng, bình xét thi đua bị khống chế
theo tỉ lệ hoặc chỉ tiêu, không căn cứ vào quá trình và thực chất CBQL. Chế độ khen
thưởng ít, chưa chú trọng đến vật chất, chưa hợp lí nên chưa có tác dụng lớn đối với việc
thúc đẩy, động viên CBQL trường THPT.
Việc thực hiện các chế độ, chính sách đối với đội ngũ CBQL trường THPT huyện Nhơn
Trạch, tỉnh Đồng Nai bước đầu đã có tác dụng thiết thực trong việc nâng cao đời sống vật
chất, tinh thần, động viên khuyến khích đội ngũ CBQL trường THPT nỗ lực lao động,
sáng tạo, cống hiến cho ngành, cho địa phương. Tuy nhiên, hệ thống chế độ, chính sách
này còn bị động, thiếu đồng bộ chưa tạo được động lực để tập hợp, thu hút nhân tài,
những người làm việc có hiệu quả. Vì vậy, cần được hoàn thiện, điều chỉnh, bổ sung
nhằm tác động thiết thực vào đội ngũ CBQL trường THPT, đem lại hiệu quả quản lí cao
hơn.
2.5 Về việc tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với việc nâng cao chất lượng đội ngũ
CBQL
Các trường THPT huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai đã sâu sát, kịp thời, đúng trọng tâm,
thể hiện sự quyết tâm của Đảng bộ, chính quyền, nhân dân và ngành GD&ĐT Đồng Nai
trong việc thực hiện đường lối chiến lược của Đảng, thực hiện chiến lược phát triển giáo
dục và chấn hưng đất nước. Tuy nhiên, vấn đề này vẫn còn bộc lộ một số thiếu sót làm
hạn chế hiệu quả của công việc nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL. Việc tổ chức kiểm
tra, đôn đốc, sơ kết, tổng kết việc thực hiện các Nghị quyết, Chỉ thị của các cấp quản lí
cũng còn nhiều bấp cập. Các cấp uỷ còn chưa có những nghị quyết chuyên đề về công tác
đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL. Việc phối hợp hoạt động giữa
các ngành, các cấp chưa đồng bộ, thiếu chặt chẽ nên hiệu quả của hoạt động nâng cao
chất lượng đội ngũ CBQL các trường THPT huyện Nhơn Trạch chưa cao.
Vì vậy, việc đề xuất và thực hiện các giải pháp quản lí chủ yếu nhằm tăng cường sự lãnh
đạo của Đảng đối với việc nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL các trường THPT huyện
Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai là một nhu cầu cấp thiết.
3. MỘT SỐ GIẢI PHÁP CƠ BẢN NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ
phần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lí. Luân chuyển CBQL sẽ khắc phục được
tình trạng quan liêu, trì trệ, kinh nghiệm, chủ quan, không chịu đổi mới, từ đó tự thân chủ
động rèn luyện, phấn đấu trong hoàn cảnh mới, môi trường mới.
3.2. Sử dụng cán bộ quản lí
Đây là một khâu quan trọng của việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong điều kiện
hiện nay. Sử dụng đúng chỗ, đúng năng lực, sở trường sẽ phát huy được năng lực và
phẩm chất của người cán bộ. Sử dụng cán bộ không đúng năng lực, theo định kiến và ý
muốn chủ quan của cá nhân, không những không phát huy được năng lực của cán bộ mà
làm tổn hại đến chất lượng của cơ sở giáo dục. Sử dụng cán bộ là cả một nghệ thuật của
người đứng đầu và của các cấp quản lí trực tiếp cán bộ; phải coi trọng việc kiểm tra, đánh
giá cán bộ là việc làm thường xuyên; phải ngăn ngừa kịp thời các biểu hiện làm giảm
lòng tin đối với cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh nhà trường.
3.3. Đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lí
Đây là giải pháp nhằm khắc phục mặt tiêu cực, phát huy mặt tích cực trong mỗi con
người, bù đắp những thiếu hụt, khiếm khuyết của mỗi cá nhân trong quá trình hoạt động.
Quá trình đào tạo, bồi dưỡng là quá trình tạo ra chất mới và sự phát triển toàn diện trong
mỗi con người. Phẩm chất, trình độ, năng lực của cán bộ quản lí không chỉ được rèn
luyện trong thực tiễn mà còn kết hợp với việc thường xuyên được cung cấp, bồi dưỡng tri
thức và phương pháp làm việc, phương pháp quản lí.
Đối với cán bộ đương chức thì việc đào tạo, bồi dưỡng là yêu cầu tất yếu. Phải kết hợp
vừa bồi dưỡng tập trung theo kế hoạch và tự bồi dưỡng, trong đó coi trọng việc tự bồi
dưỡng là điều kiện tốt nhất để nâng cao phẩm chất, năng lực. Có kế hoạch bồi dưỡng
thường xuyên, định kì theo hình thức tập trung, tại chức, tự bồi dưỡng, trao đổi kinh
nghiệm. Đa dạng hoá hình thức bồi dưỡng và tự bồi dưỡng.
Đối với CBQL trong quy hoạch thì công tác đào tạo, bồi dưỡng trước và sau quy hoạch
đều có ý nghĩa quan trọng. Trước quy hoạch, việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ để tạo nguồn
đưa vào quy hoạch. Trình độ cán bộ được đào tạo càng cao thì nguồn cán bộ đưa vào quy
hoạch càng phong phú và có chất lượng. Không có nguồn cán bộ đã được đào tạo sẽ phải
quy hoạch gượng ép hoặc làm một cách hình thức. Sau quy hoạch, việc đào tạo, bồi
dưỡng có vai trò quyết định kết quả thực hiện quy hoạch. Xây dựng xong quy hoạch mới
phát triển giáo dục và đào tạo; các thông tin về giáo dục toàn cầu
3.5. Đổi mới công tác đánh giá cán bộ quản lí
Là một giải pháp để không ngừng nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng,
năng lực và hiệu quả công tác của cán bộ, là một trong những căn cứ để tuyển chọn, xây
dựng quy hoạch, đào tạo bồi dưỡng, bố trí sử dụng, bổ nhiệm, miễn nhiệm, luân chuyển,
khen thưởng, kỉ luật và thực hiện các chế độ chính sách đối với CBQLGD.
Đánh giá chính xác cán bộ là cơ sở vững chắc để đào tạo và sử dụng hợp lí cán bộ, tạo ra
động lực để cán bộ đảng viên cống hiến sức lực, tâm trí hoàn thành tốt nhiệm vụ được
giao. Đánh giá cán bộ không đúng, không chính xác dẫn đến sử dụng cán bộ một cách tuỳ
tiện, làm mất đi động lực phấn đấu của từng cá nhân, có khi làm xáo trộn tâm lí của cả
một tập thể, gây nên sự trầm lắng, trì trệ trong công việc. Bởi vậy đánh giá cán bộ phải
được xem xét thực hiện thống nhất trên nền tảng những quan điểm và phương pháp đúng
đắn, khoa học.
Để đánh giá cán bộ, cần lượng hoá chi tiết tiêu chuẩn CBQL để các cấp quản lí khi triển
khai đánh giá sẽ thu được kết quả chính xác hơn, khách quan hơn. Bộ GD&ĐT đã ban
hành thông tư số 29/2009/TT-BGDĐT ngày 22/10/2009 về việc Quy định Chuẩn hiệu
trưởng trường THCS, trường THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học. Quy định nêu
rõ đối tượng tham gia đánh giá gồm: thủ trưởng cơ quan quản lí trực tiếp; giáo viên, cán
bộ, nhân viên nơi cán bộ công tác và tự đánh giá của chính cán bộ quản lí đó.
3.6. Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng đối với việc nâng cao chất lượng đội
ngũ cán bộ quản lí
Là một giải pháp có tính nguyên tắc. Các cấp uỷ Đảng lãnh đạo công tác cán bộ, chăm lo
xây dựng đội ngũ cán bộ thông qua đường lối, chủ trương, chính sách, thông qua các tổ
chức Đảng và đội ngũ đảng viên. Các cấp uỷ Đảng kiểm tra, giám sát việc thực hiện Nghị
quyết, Chủ trương, Chính sách của Đảng về công tác cán bộ. Vì vậy, tăng cường sự lãnh
đạo của các cấp uỷ Đảng trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL trường THPT là
một yếu tố quan trọng có ý nghĩa quyết định trong việc làm cho đội ngũ CBQL trường
THPT đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, mạnh về chất lượng, ngang tầm với yêu cầu
nhiệm vụ, phù hợp với xu thế phát triển kinh tế - xã hội địa phương, góp phần đắc lực vào
nhiệm vụ đổi mới giáo dục – đào tạo và sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hóa đất