Giáo viên: Trần Thò Hồng Hạnh Sáng kiến kinh nghiệm
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH HỌC TỐT
PHÂN MÔN LUYỆN TỪ VÀ CÂU
I/ Nêu vấn đề
-Môn tiếng việt trong chương trình bậc tiểu học nhằm hình thành và
phát triển giúp học sinh các kỹ năng sử dụng Tiếng Việt ( nghe,nói, đọc,
viết)để học tập và giao tiếp trong các môi trường hoạt động của lứa tuổi.
Giúp học sinh có cơ sở tiếp thu kiến thức ở các lớp trên. Trong bộ môn Tiếng
Việt phân môn luyện từ và câu có một nhiệm vụ cung cấp nhiều kiến thức
sơ giản về viết, rèn luyện kỹ năng dùng từ đặt câu ( nói – viết).
Lý do để tôi quyết đònh đi đến chọn đề tài này là vì :
Nhiều năm tôi đứng lớp và tôi rất trăn trở về việc học sinh rất nghèo nàn về
vốn từ, câu văn bò cụt, lặp từ,…………. Từ đó chọn đề tài này để giúp học sinh
rèn luyện các kỹ năng dùng từ đặt câu và sử dụng câu. Bồi dưỡng cho học
sinh thói quen dùng từ đúng, nói và viết thành câu, có ý thức sử dụng Tiếng
Việt văn hoá trong giao tiếp, biết sử dụng từ điển Tiếng Việt.
II/ Biện pháp thực hiện
* Để tổ chức một giờ bài tập từ ngữ, giáo viên phải nắm được mục
đích, ý nghóa cơ sở xây dựng, nội dung bài tập và biết cách giải chính xác
bài tập, biết trình tự cần tiến hành giải bài tập để hướng dẫn cho học sinh.
Trong giáo án phải ghi rõ mục đích bài tập, lời giải mẫu, những sai phạm dự
tính học sinh có thể mắc phải và cách điều chỉnh đưa về cách giải đúng.
Tuần tự công việc giáo viên cần làm trên lớp lúc này là ra nhiệm vụ, hướng
dẫn thực hiện, kiểm tra đánh giá.
- Giáo viên cần nêu đề bài một cách rõ ràng, nên yêu cầu học sinh
nhắc lại đề ra, khi cần, phải giải thích để em nào cũng nắm được yêu cầu
của bài tập. Có nhiều hình thức nêu bài tập : Chỉ dùng lời, viết lên bảng yêu
cầu học sinh nêu đề ra trong SHS hoặc vở bài tập. Nhưng dù đề bài được
nêu ra dưới hình thức nào cũng cần kiểm tra xem tất cả học sinh đã nắm
được yêu cầu của bài tập chưa. Có những trường hợp không thể sử dụng bài
tập của SHS như một đề bài mà phải chia cắt bài tập của SHS thành những

Nghe trong cuộc sống thầm thì tiếng xưa
Vàng cơn nắng, trắng cơn mưa
Con sông chảy có rặng dừa nghiêng soi
Đời cha ông với đời tôi
Như con sông với chân trời đã xa
Chỉ còn truyện cổ thiết tha
Cho tôi nhận mặt ông cha của mình.
CH1:Tìm những từ ngữ chỉ sự vật trong đoạn thơ
CH2:Sắp xếp các từ vừa tìm được theo nhóm
- Từ chỉ người :
- Từ chỉ vật :
- Từ chỉ hiện tượng :
- Từ chỉ khái niệm :
- 2 -
Giáo viên: Trần Thò Hồng Hạnh Sáng kiến kinh nghiệm
- Từ chỉ đơn vò :
CH3: Những từ đó thuộc loại từ gì?
CH4: Vậy danh từ là gì?
- Như vậy qua 4 câu hỏi gợi mở cho các em đã kết thúc một khái niệm
ngữ pháp mà nội dung bài yêu cầu. Trong quá trình tiến hành phải tăng dần
mức độ độc lập làm việc của học sinh.
- Giáo viên khuyến khích các em sử dụng từ điển Tiếng Việt để làm
giàu thêm vốn từ của mình, ở trường không có điều kiện thì giáo viên vận
động các em nên mua từ điển để sử dụng.
* Cuối cùng là bước kiểm tra đánh giá. Đây là một việc làm quan
trọng mà đôi khi giáo viên thường bỏ qua hoặc không chú ý đúng mức. Việc
kiểm tra đánh giá vừa kích thích hứng thú học tập của học sinh vừa cho học
sinh một mẫu sản phẩm tốt nhất, giáo viên cần dành thời gian thích hợp cho
khâu này. Phải có mẫu lời giải đúng và dùng nó đối chiếu với bài của học
sinh. Với những bài làm sai, giáo viên không nhận xét chung chung là sai

Cụ thể : Kết quả khảo sát lần một vào cuối tháng 9, bài “ Từ đơn – Từ
ghép” kết quả thu được như sau:
Lớp Só số Xếp loại
Giỏi Khá Tb Yếu
4B 26 2 3 13 8
- Sau khi khảo sát chất lượng số học sinh yếu còn rất nhiều và số học
sinh khá, giỏi chưa cao. Tôi đã tìm tòi và áp dụng các biện pháp đó vào
giảng dạy nhằm giúp học sinh nắm bắt bài tốt hơn. Sau khi áp dụng tôi đã
khảo sát lần hai vào cuối tháng 11 với bài tập tìm Danh từ – Động từ –Tính
từ trong đoạn văn. Kết quả như sau:
Lớp Só số Xếp loại
Giỏi Khá Tb Yếu
4B 26 6 7 9 4
- Kết quả khảo sát cho thấy chất lượng của học sinh được nâng lên rõ
rệt. Cụ thể trong bài làm của học sinh các em đã hiểu và phân biệt được từ
loại, biết sử dụng từ loại trong cách đặt câu và viết văn.
IV / Bài học kinh nghiệm.
- Trong quá trình thực hiện tôi rút ra một số bài học kinh nghiệm như
sau:
* Học sinh:
- Học sinh phát huy tính tích cực, tự phát triển tư duy chiếm lónh tri
thức qua gợi ý của giáo viên, tự thể hiện bộc lộ thái độ, tự khẳng đònh
mình…. Giáo viên không nên áp đặt, ép buộc, gò bó hay có thái độ uy quyền,
mệnh lệnh đối với các em.
* Giáo viên:
- Giáo viên phải thực sự yêu nghề mến trẻ xem học sinh như con của
mình, phải thật sự có tình thương yêu đối với trẻ, đặc biệt là học sinh yếu
Phải được quan tâm một cách chu đáo hơn, thường xuyên có sự liên hệ giữa
giáo viên và gia đình.
- 4 -