Nâng cao hiệu quả tổ chức hợp tác theo nhóm ở trên lớp trong dạy học Tiếng Anh THCS

1. më ®Çu:
1.1. Lý do chọn đề tài:
Tiếng anh đã ngày càng được coi trọng ở trong nhà trường bởi lẽ xã hội
ngày càng phát triển nhu cầu biết sử dụng Tiếng anh ngày càng trở nên phổ biến ,
nó được xem là cầu nối con người từ những nước khác nhau trên thế giới xích lại
gần nhau hơn. Hơn thế nữa nhờ có tiếng Anh mà con người đã có được những
bước tiến đáng kể trong nhiều lĩnh vực. Việc học Tiếng Anh là quan trọng và cần
thiết hơn bao giờ hết.
Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc học Tiếng Anh, đã nhiều năm nay Bộ
GD& ĐT quyết định môn Tiếng Anh là một trong những môn học chính khoá ở
tất cả các bậc học trong hệ thống giáo dục. Tiếng Anh ngày càng được đông đảo
các tầng lớp trong xã hội quan tâm, càng có nhiều học sinh có hứng thú , có nhu
cầu nghiên cứu chuyên sâu với môn học.
Vậy làm thế nào để áp dụng được các phương pháp dạy học tích cực nhằm
nâng cao chất lượng giảng dạy môn tiếng Anh, một môn học mà học sinh từ trước
đến nay vẫn coi là môn “khó”? Làm thế nào để học sinh khắc phục được tâm lí
này? Làm thế nào để học sinh trở nên yêu thích hứng thú với bộ môn, giờ học
không cảm thấy nhàm chán, tẻ nhạt và đồng thời cũng khắc phục những điểm hạn
chế do hoàn cảnh hiện tại của giáo dục. Làm thế nào để rèn luyện tính độc lập, tự
chủ, khả năng diễn đạt, lập luận vấn đề, sự hợp tác tương trợ lẫn nhau, ý thức cộng
đồng, tính kỷ luật,vv Từ đó giúp cho học sinh có thể thích ứng nhanh. Là những
suy nghĩ, trăn trở của bản thân tôi qua nhiều năm làm công tác giảng dạy môn
tiếng Anh ở trường THCS. Từ đó, tôi mạnh dạn đưa ra một số một số kinh nghiệm
nhằm Nâng cao hiệu quả tổ chức hợp tác theo nhóm ở trên lớp trong dạy học
tiếng Anh THCS ”.
1.2: Phạm vi áp dụng,điểm mới của đề tài:
*Đề tài này áp dụng cho Trường THCS nơi tôi đang công tác và có thể áp dụng
được tất cả các khối lớp của bộ môn Tiếng Anh THCS.
* Điểm mới của đề tài:

sinh yếu kém thường ngại khó, không đủ tự tin để bày tỏ ý kiến của mình trước
lớp. Vậy làm thế nào để tăng thời gian học tập của học sinh tạo điều kiện cho học
sinh được nói và bày tỏ ý kiến. Muốn tăng thời gian học sinh luyện tập, đảm bảo
100% số học sinh được tham gia thực hành trong buổi học thì chắc chắn một
phương pháp dạy học không thể thiếu đó là phải tổ chức dạy học hợp tác theo
nhóm ở trên lớp trong dạy học tiếng Anh. Tuy nhiên trong quá trình tổ chức
hoạt động nhóm thường mắc phải một số khó khăn đó là: một bộ phận học sinh ỷ
lại có bạn, lợi dụng trong quá trình trao đổi thảo luận để nói chuyện riêng và
không đưa ra ý kiến của mình, hoặc đôi khi nhàm chán vì biết mình sẽ phải làm
việc với bạn nào Vì thế tôi tìm tòi nghiên cứu và đưa ra một số biện pháp nhằm
tạo hứng thú và "nâng cao hiệu quả tổ chức hợp tác nhóm trong dạy học".
* Một số khảo sát trước khi thực hiện đề tài:
Chất lượng kiểm tra học kì II năm học 2011-2012.
Lớp TSHS
Giỏi Khá T.Bình  Yếu Kém
SL % SL % SL % SL % SL %
7a 35 2 5,7 4 11,4 25 71,4 10 28,6 0 0
7b 39 3 7,7 5 12,8 24 61,5 15 38,5 0 0
Năm học:2012- 2013.
Giáo viên: Dương Thị Thu Hương: Trường THCS Sen Thủy
2
Nâng cao hiệu quả tổ chức hợp tác theo nhóm ở trên lớp trong dạy học Tiếng Anh THCS

2.2. Giải pháp:
2.2.1. Qui trình các bước trong dạy học hợp tác nhóm:
Bước 1: Chia nhóm
Tạo hứng thú cho các em ngay từ lúc chia nhóm, chia nhóm cố định hoặc chia
nhóm ngẫu nhiên phụ thuộc vào mục đích chia nhóm. Chia nhóm ngẫu nhiên có
nhiều cách:
- Chia theo sở thích của học sinh.

Giáo viên: Dương Thị Thu Hương: Trường THCS Sen Thủy
3
Nâng cao hiệu quả tổ chức hợp tác theo nhóm ở trên lớp trong dạy học Tiếng Anh THCS

+ Phải xác định nội dung trả lời, dựa vào thông tin nào trong SGK hay các
phương tiện khác: tranh ảnh, tài liệu bổ sung
Bước 3: Làm việc trong nhóm
Giáo viên phân công công việc cho từng thành viên, nhóm đầy đủ thường có
các vai:
Người giữ thời gian có nhiệm vụ báo cáo cho cả nhóm biết bao nhiêu thời gian
đã trôi qua, để điều chỉnh thời gian cho hợp lý với nhiệm vụ được giao.
Thư kí có nhiệm vụ ghi chép lại những câu trả lời hoặc ghi vắn tắt ý chính của
cuộc thảo luận. Trước khi ghi thư kí phải đảm bảo rằng tất cả các thành viên trong
nhóm đều đã đồng ý.
Người động viên có nhiệm vụ khuyến khích và nhắc nhở tất cả các thành viên
trong nhóm tham gia đóng góp ý kiến cho buổi thảo luận, có thể hỏi họ đang nghĩ
gì, thậm chí nhắc nhở một cách khéo léo “Chúng tôi chưa được nghe ý kiến của
bạn”
Người kiểm tra
Phải đảm bảo rằng tất cả các thành viên đã hiểu và đồng ý với những vấn đề mà
cả nhóm đang bàn bạc. Phải lưu ý là không được phép bỏ qua những dấu hiệu,
ngôn ngữ mà mọi người dễ bị nhầm lẫn hoặc có thắc mắc, có thể yêu cầu ai đó giải
thích rõ ý kiến của họ.
Người tóm tắt có nhiệm vụ tóm lược những gì đang được thảo luận, phải đảm
bảo rằng các thành viên đều đồng ý với các ý kiến đã nhất trí.
Người báo cáo có nhiệm vụ thông báo hay truyền đạt lại cho toàn lớp kết quả làm
việc của nhóm. Họ có thể thay mặt nhóm giải thích, làm rõ những câu hỏi của mọi
người về công việc mà nhóm đã làm.
Người đảm bảo những công việc về động não
Họ có nhiệm vụ nhắc nhở các thành viên không được thảo luận trong khi động

thiện kiến thức.
- Giáo viên tổng kết và nêu vấn đề mới.
Tổ chức nhóm và đặc điểm mỗi nhóm:
- Làm việc theo cặp 2 học sinh: Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh. Hai học
sinh ngồi cạnh nhau cùng thảo luận, trao đổi thông tin để giải quyết tình huống
giáo viên đưa ra. Trong quá trình đó , học sinh sẽ thu nhận kiến thức một cách tích
cực.
- Làm việc theo nhóm 4-6 học sinh:
+ Chia lớp thành nhiều nhóm nhỏ (Từ 4-6 học sinh song nên tổ chức nhóm 4 sẽ
thuận lợi hơn về khoảng cách không gian, tiện trao đổi, thảo luận, tăng cường
độ làm việc của học sinh)
+ Để các nhóm trao đổi, thảo luận các bài tập mà giáo viên giao.
- Ghép nhóm: Tổ chức các nhóm có tính luân chuyển:
Thứ nhất:
+ Chia lớp thành các nhóm nhỏ 4-6 học sinh (Đặt tên cho mỗi nhóm)
+ Mỗi nhóm thảo luận và giải quyết vấn đề của bài học.
Thứ hai:
+ Tổ chức các nhóm mới. Mỗi nhóm mới chỉ chứa một thành viên của mỗi
nhóm ban đầu (các thành viên nhóm mới mang một tên mới).
+ Mỗi cá nhân trong nhóm mới sẽ đem kiến thức của mình vừa khám phá
lắp ghép với nhau để thành thông tin hoàn chỉnh.
Phương pháp này rất hiệu quả đối với các bài dài, có nhiều nội dung kiến thức,
nhiều tình huống cần giải quyết. Nó còn giúp cho mọi học sinh tham gia hoạt động
Năm học:2012- 2013.
Giáo viên: Dương Thị Thu Hương: Trường THCS Sen Thủy
5
Nâng cao hiệu quả tổ chức hợp tác theo nhóm ở trên lớp trong dạy học Tiếng Anh THCS

học tập, làm tăng sự tự tin, khả năng tự học chủ động, sáng tạo, năng lực tư duy
cho học sinh.

- Số lượng học sinh mỗi nhóm, thành lập nhóm ngẫu nhiên hay chủ định
- Chuẩn bị tài liệu, đồ dùng
- Sắp xếp phòng học, bố trí chỗ học cho từng nhóm
- Chí định vai trò từng nhóm, từng thành viên trong nhóm.
d) Giám sát can thiệp
Năm học:2012- 2013.
Giáo viên: Dương Thị Thu Hương: Trường THCS Sen Thủy
6
Nâng cao hiệu quả tổ chức hợp tác theo nhóm ở trên lớp trong dạy học Tiếng Anh THCS

Hỗ trợ để hoàn thành công việc
Giám sát hành vi của học sinh
Can thiệp: Đôi khi phải tạm dừng hoạt động của nhóm để hướng dẫn lại hoặc
hỏi học sinh nên làm thế nào?
e) Đánh giá hoạt động nhóm
Đánh giá ý thức làm việc của các nhóm
Đánh giá kết quả làm việc
2.2.3. Một số lưu ý khi tổ chức hoạt động nhóm.
Không phải cứ chia lớp thành các nhóm nhỏ là dạy học theo phương pháp hợp
tác nhóm.
Dạy học bằng phương pháp hợp tác nhóm không phải giáo viên yêu cầu học
sinh làm việc còn họ được rảnh rang. Hiệu quả của hoạt động nhóm phụ thuộc rất
nhiều vào khâu chuẩn bị của giáo viên. Giáo viên không chỉ phải chuẩn bị về cơ sở
vật chất mà cần phải có một kiến thức rộng và liên quan đến vấn đề tổ chức thảo
luận, có vậy mới hướng dẫn học sinh hoạt động tốt.
Cần tạo cho người học có tâm thế khi thảo luận nhóm. Để làm tốt điều này giáo
viên cần phải cân nhắc kĩ lưỡng trước khi chọn chủ đề, luôn tự đặt câu hỏi:
Nếu lựa chọn phương pháp hợp tác nhóm, để giải quyết vấn đề này thì có lợi gì so
với phương pháp khác? Chỉ tiến hành hoạt động nhóm khi vấn đề giáo viên đặt ra
cần có sự hợp tác của học sinh mới giải quyết được.

dục và phòng giáo đào tạo Lệ Thủy đã tiến hành trong nhiều năm qua. Những
chương trình này chẳng những đã góp phần đáng kể nâng cao nhận thức và trình
độ lí luận dạy học cho giáo viên mà còn có tác dụng tăng cường năng lực thực thi
các phương pháp dạy học hiện đại (trong đó có phương pháp dạy học hợp tác
nhóm) của giáo viên trong dạy học tiếng Anh ở các trường THCS.
b) Giáo viên phải khẳng định vai trò, chức năng mới của người thầy trong quá
trình dạy học.
Cụ thể là:
- Người thầy phải là người tổ chức, chỉ đạo, điều khiển các hoạt động học tập
tự giác, chủ động và sáng tạo của học sinh. Người thầy sẽ không còn là
người phát thông tin duy nhất, không phải là người hoạt động chủ yếu ở trên
lớp như trước đây mà sẽ là người tổ chức và điều khiển quá trình học tập của
học sinh.
- Với tư cách là người tổ chức, chỉ đạo điều khiển quá trình học tập của học
sinh, người thầy cần phải đảm nhiệm và thực hiện tốt các chức năng sau đây:
+ Thiết kế tức là lập kế hoạch cho quá trình dạy học về cả mục đích, nội dung,
phương pháp, phương tiện và hình thức dạy học. Người giáo viên cần xuất phát
từ mục đích và nội dung của bài học mà thiết kế ra những tình huống thích hợp
để học sinh chiếm lĩnh nó thông qua hoạt động học tập tích cực, tự giác sáng
tạo theo hướng độc lập hoặc hợp tác, giao lưu.
+ Uỷ thác tức là thông qua đặt vấn đề nhận thức, tạo động cơ hứng thú người
thầy biến ý đồ dạy của mình thành nhiệm vụ học tập tự nguyện, tự giác của trò
và chuyển giao cho trò những tình huống để trò hoạt động và thích nghi.
+ Điều khiển quá trình hoạt động học tập của học sinh trên cơ sở thực hiện mội
hệ thống mệnh lệnh, chỉ dẫn, trợ giúp, đánh giá (Bao gồm cả sự động viên).
+ Thể chế hoá tức là xác nhận, định vị kiến thức mới trong hệ thống tri thức đã
có, đồng nhất hoá kiến thức riêng lẻ của học sinh thành tri thức khoa học xã hội,
hướng dẫn vận dụng và ghi nhớ.
Năm học:2012- 2013.
Giáo viên: Dương Thị Thu Hương: Trường THCS Sen Thủy

+ Nắm chắc quy trình và kế hoạch hoạt động.
+ Biết dựa vào ý kiến của người khác để tăng cường động cơ học tập.
+ Có khả năng đánh giá, điều chỉnh.
+ Có khả năng nhạy cảm với ý kiến của các thành viên khác và nhóm khác.
- Can thiệp: Đôi khi giáo viên phải tạm dừng hoạt động của nhóm để hướng dẫn
lại hoặc hỏi học sinh nên làm như thế nào?
Muốn nhóm hoạt động có hiệu quả thì giáo viên cần:
+ Đảm bảo cho mọi người đều đóng góp vào nhiệm vụ được giao.
+ Không nên vội đi đến kết luận, cần cân nhắc cả những ý kiến nhỏ.
Năm học:2012- 2013.
Giáo viên: Dương Thị Thu Hương: Trường THCS Sen Thủy
9
Nâng cao hiệu quả tổ chức hợp tác theo nhóm ở trên lớp trong dạy học Tiếng Anh THCS

+ Nên thận trọng trước sự nhất trí của mọi thành viên.
+ Đặt mục tiêu trước mắt, tạm thời và lâu dài, nếu cần nên thay đổi.
+ Phân công rõ ràng nhiệm vụ sao cho mọi thành viên trong nhóm đều hiểu
nhiệm vụ của mình là gì và biết thời hạn hoàn thành.
+ Trước khi kết thúc hoạt động cần đánh giá ý thức làm việc của các nhóm và
định hình công việc tiếp theo.
* Đánh giá hoạt động nhóm
Đánh giá ý thức làm việc của các nhóm.
Đánh giá kết quả làm việc.
2.2.5.Yêu cầu đối với học sinh :
- Người học phải trở thành chủ thể hành động, tích cực, tự giác, chủ động và
sáng tạo trong hoạt động để kiến tạo kiến thức. Người học cần phải thực sự hoạt
động để đạt được không chỉ những tri thức và kỹ năng của bộ môn mà quan trọng
hơn là tiếp thu được cách học, cách tự học.
- Tạo ra và duy trì ở học sinh những động lực học tập mạnh mẽ. Đó là động cơ,
hứng thú, niềm lạc quan của học sinh trong quá trình học tập. Những nhân tố này

học hợp tác theo nhóm mà bản thân đã vận dụng trong tiếng Anh THCS.
Ví dụ 1: Các bước thực hiện - điều khiển một hoạt động theo nhóm 4 HS:
English 7: UNIT 5 – Work and play
A: Read then answer the question
Work in groups of 4 discuss to predict T/F statements True/ False statements.
1. Ba’s favorite subject is Electronics.
2. He is not good at fixing things.
3. In his free time, he learns to play the guitar.
4. He is not goods at drawing.
5. He can help his parent at home.
Step 1 :
- T introduces the requirements and asks students what they have to do.
Teacher: Now, you are going to guess which are true, which are false about Ba.
Look at the satements? Who do the statements say?
Read about? S1 the 1
st
sentence?
S1:………
Teacher: good, S2 the next, please?
S2:………
S3
S4
Step 2:
- T asks some students again what have to do.
- Teacher: Do you have to guess or to find out in the text?
S3: guess.
Step 3:
Năm học:2012- 2013.
Giáo viên: Dương Thị Thu Hương: Trường THCS Sen Thủy
11

Teacher: Now, you are going to talk about things you like and things you don’t
like. Look at exercise.
What question can you ask? What about food?
Ss: What food do you like?
T: Good, what answer could you give?
Ss: I like fish.
I like eating apples.
I like noodles ( and so on )
- Teacher writes the basic question the board
“ What (food) do you like?"
Năm học:2012- 2013.
Giáo viên: Dương Thị Thu Hương: Trường THCS Sen Thủy
12
Nâng cao hiệu quả tổ chức hợp tác theo nhóm ở trên lớp trong dạy học Tiếng Anh THCS

Step 2.
- Asks students to make a model conversation.
Step 3:
- Divide the class into pairs.
Teacher: Now, you are going to work in pair in 3 minutes.
+ Ask and answer the question, number1 asks number 2 answers then change
number 2 asks, number 1 answers. If there is a group of three, one asks all
questions then change round turn.
Step 4:
- Students work in pairs. Teacher goes round the class, checking what everyone is
taking but do not try to correct mistakes. It will be better for the teacher to silently
take note mistakes.
Step 5:
- When most pairs finished, stop the activities call one by one pair.
Step 6:

7a 35 2 5,7 11 31,4 32 91,4 3 8,6 0 0
7b 39 3 7,7 8 20,5 32 82,1 7 18,0 0 0
NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM.
Qua quá trình thực hiện đề tài bản thân tôi đúc rút được những bài học kinh
nghiệm sau:
*Đối với giáo viên:
- Giáo viên cần có sự đầu tư, phải mạnh dạn tìm tòi ra những điều cần phải làm
trước khi lên lớp củng như rút kinh nghiệm sau khi lên lớp.
- Giáo viên phải nắm chắc và kiên trì các thủ thuật, phương pháp tổ chức nhóm,
cặp.
- Giáo viên phải luôn tạo môi trường ngoại ngữ trong giờ học và phải sử dụng
tiếng Anh như là ngôn ngữ chính đễ giao tiếp. Tùy theo khối lớp và đối tượng học
sinh, giáo viên có thể sử dụng những câu tiếng Anh ngắn gọn, đơn giản, dể hiểu,
dể nhớ, dể thuộc.
- Giáo viên phải luôn biết khích lệ , động viên học sinh giao tiếp bằng tiếng Anh.
- Giáo viên không nên quá chú ý đến lỗi của học sinh trong khi nói. Hãy để các em
nghe và nói tự nhiên. Đừng bao giờ buộc học sinh phải dừng nói trong khi học sinh
đó đang cố gắng diễn tả ý nghĩa của mình bằng tiếng Anh, làm như vậy sẽ khiến
các em cảm thấy sợ mắc lỗi khi nghe và nói.
- Giáo viên nên lồng ghép các hoạt động nghe và nói tiếng Anh với hình thức " vừa
chơi - vừa học".
- Giáo viên cần phải chọn, sử dụng và phối hợp linh hoạt các phương pháp, kỹ
thuật trong tiến trình của giờ dạy. ngoài các bài tập sách giáo khoa, giáo viên cần
đưa ra các bài tập phù hợp, có tính năng giao tiếp thực tế cao.
- Tiếp sức cho học sinh khi cần thiết.
*Đối với học sinh:- Chuẩn bị bài học ở nhà chu đáo, luôn luôn mang theo bảng
phụ và các đồ dùng hỗ trợ cho học nhóm.
Năm học:2012- 2013.
Giáo viên: Dương Thị Thu Hương: Trường THCS Sen Thủy
14

hơn.
Trong giới hạn đề tài này tôi mới chỉ đưa ra một số kinh nghiệm bước đầu
trong Vận dụng phương pháp dạy học hợp tác theo nhóm ở trên lớp trong dạy
học tiếng Anh THCS chắc chắn không tránh khỏi những lúng túng. Rất mong sự
góp ý xây dựng của các bạn đồng nghiệp.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Năm học:2012- 2013.
Giáo viên: Dương Thị Thu Hương: Trường THCS Sen Thủy
15