Tài liệu: Docs.vn Hỗ trợ : Y!M minhu888
A. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Hội đồng Bảo an ( HĐBA) là một trong 6 cơ quan quan trọng nhất và
hoạt động thường xuyên của Liên hợp quốc, chịu trách nhiệm chính về duy
trì hòa bình và an ninh quốc tế. HĐBA đã đóng vai trò to lớn và đặc biệt
quan trọng trong đời sống chính trị quốc tế. Vai trò của HĐBA đã được thể
hiện ngay trong hiến chương Liên Hợp Quốc- văn bản pháp lí quốc tế quan
trọng nhất. Vì vậy trong bài viết này tôi xin nêu và bình luận vai trò của
HĐBA trong hiến chương và trong thực tiễn hoạt động của Liên hợp quốc:
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
II)GIỚI THIỆU CHUNG VỀ HĐBA LIÊN HỢP QUỐC:
1) Sự hình thành:
Kết thúc đại chiến thế giới lần thứ II, một trật tự thế giới mới được thiết
lập mà trọng tâm cần phải có một cơ chế đảm bảo duy trì hòa bình và an
ninh thế giới. Trên cơ sở thỏa thuận tại hội nghị Ianta, đại biểu của 50 quốc
gia đã tham dự hội nghị San Francisco tháng 4/1945 và kí vào bản dự thảo
hiến chương Liên Hợp Quốc. Trên cơ sở Hiến chương, tổ chức Liên Hợp
quốc đã chính thức thành lập. Trong cơ cấu của Liên Hợp Quốc, HĐBA
chiếm vị trí đặc biệt quan trọng(1); HĐBA là cơ quan lãnh đạo chính trị
thường trực của Liên hợp quốc.
2) Cơ cấu tổ chức:
Thành phần của HĐBA gồm 15 thành viên( trước năm 1966 là 11 thành
viên), trong đó có 5 ủy viên thường trực( trước năm 1966 gồm 6 nước) bao
gồm: Cộng hòa Liên bang Nga( kế thừa tư cách của Liên Xô cũ); Cộng hòa
nhân dân Trung Hoa; Cộng hòa Pháp; Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc
Ailen; Hợp chủng quốc Hoa Kỳ. Mười ủy viên không thường trực của
HĐBA được Đại hội đồng bầu ra với nhiệm kì 2 năm theo cơ cấu: Đông Âu-
1; Châu Á- 2; Châu Phi- 3; Mỹ La tinh- 2; Tây Âu và các nước khác- 2. Các
ủy viên không thường trực không được bầu 2 nhiệm kì liên tiếp.
HĐBA có các cơ quan phụ trợ đáng chú ý sau đây:
- Các ủy ban thường trực gồm ủy ban chuyên gia về các vấn đề thủ tục

vấn đề thủ tục được thông qua khi có 9 ủy viên của HĐBA bỏ phiếu thuận;
Những nghị quyết còn lại được thông qua khi có 9 ủy viên hội đồng, trong
đó tất cả các ủy viên thường trực bỏ phiếu thuận. Ủy viên thường trực của
HĐBA có quyền phủ quyết ( quyền Veto) đối với nghị quyết của HĐBA( bỏ
phiếu chống để ngăn cản việc thông qua một nghị quyết của HĐBA về một
Tài liệu: Docs.vn Hỗ trợ : Y!M minhu888
vấn đề không liên quan đến thủ tục khi các thành viên của HĐBA bỏ phiếu
thông qua.)
Trong vòng gần 65 năm hoạt động của mình, HĐBA đã thông qua một số
lượng lớn các kiến nghị và quyết định về các vấn đề chính trị khác nhau,
trong đó chủ yếu là các vấn đề củng cố hòa bình và an ninh thế giới.
II) BÌNH LUẬN VAI TRÒ CỦA HĐBA TRONG HIẾN CHƯƠNG LHQ:
HĐBA là cơ quan chịu trách nhiệm chính đối với việc duy trì hòa bình và
an ninh quốc tế ( Điều 24 hiến chương LHQ). Trong khi thực thi trọng trách
của mình, HĐBA hành động với tư cách thay mặt cho tất cả các quốc gia
thành viên LHQ, Vai trò của HĐBA nhằm thực hiện chức năng duy trì hòa
bình và an ninh quốc tế được thể hiện qua:
1) Vai trò của HĐBA trong việc hòa bình giải quyết các tranh chấp
quốc tế theo chương VI- hiến chương:
HĐBA trong hoạt động của mình luôn nhận thức được rằng tranh chấp
là mặt trái của hoạt động hợp tác quốc tế, nhất là khi quan hệ hợp tác gữa
các quốc gia ngày càng mở rộng thì tranh chấp còn có cơ hội để phát sinh.
Hiến chương LHQ quy định: “ Khi có tranh chấp hoặc tình có thể xẩy ra
dẫn đến sự bất hòa quốc tế hoặc gây ra tranh chấp thì HĐBA có thẩm quyền
điều tra, xác định xem tranh chấp ấy hoặc tình thế ấy nếu kéo dài có thể đe
dọa đến hòa bình và an ninh quốc tế hay không” ( điều 34- Hiến chương
LHQ). Khi tranh chấp có khả năng đe dọa hòa bình và an ninh quốc tế thì
HĐBA sẽ kêu gọi các bên tự kiềm chế để tìm cách giải quyết tranh chấp
bằng các phương pháp hòa bình như đàm phán, điều tra, trung gian, hòa giải,
trọng tài, tòa án hoặc sử dụng những tổ chức hay hiệp định khu vực bằng các

sở quan trong để LHQ triển khai các hoạt động tiếp theo về gìn giữ hòa bình.
Khi xác định thực tế tình hình, HĐBA có quyền đưa ra những kiến nghị
hoặc quyết định các biện pháp nên áp dụng để duy trì hoặc khôi phục hòa
bình và an ninh quốc tế. Cụ thể là:
- Yêu cầu các bên hữu quan phải áp dụng các biện pháp tạm thời nhằm
ngăn chặn không cho tình hình trở nên nghiêm trọng hơn.( Điều 40). Các
biện pháp tạm thời đó có thể là ngừng bắn, rút quân về vị trí ban đầu, thiết
lập giới tuyến tạm thời, thiết lập các giới tuyến phi quân sự…Những biện
pháp tạm thời ấy khi áp dụng phải không làm phương hại tới lợi ích hoặc
tình trạng của các bên hữu quan.
- Trong trường hợp tình hình trở lên xấu đi, HĐBA có quyền áp dụng
những biện pháp phi vũ trang như cắt đứt toàn bộ hay một phần quan hệ
kinh tế, đường sắt, đường biển, đường hàng không, bưu chính, điện tín, vô
tuyến điện và các phương tiện thông tin khác, kể cả việc cắt đứt quan hệ
ngoại giao đối với các quốc gia đã thực hiện hành vi đe dọa hòa bình, phá
hoại hòa bình hoặc hành vi xâm lược.( Điều 41)
Tài liệu: Docs.vn Hỗ trợ : Y!M minhu888
- Nếu HĐBA nhận thấy những biện pháp phi vũ trang như trên là không
thích hợp hay tỏ ra không thích hợp hoặc đã mất hiệu lực thì HĐBA có
quyền sử dụng lực lượng hải quân, không quân để tiến hành những cuộc
biểu dương lực lượng, những biện pháp phong tỏa hoặc những cuộc hành
quân khác mà HĐBA xét thấy cần thiết trong việc duy trì hòa bình và an
ninh quốc tế.( Điều 42)
Tất cả các biện pháp vũ trang hoặc phi vũ trang nêu trên được HĐBA áp
dụng trước hết nhằm mục đích trừng phạt các quốc gia đã thực hiện hành vi
đe dọa, phá hoại hòa bình hoặc hành vi xâm lược, đồng thời qua đó hạn chế
các điều kiện tiếp tục thực hiện hành vi vi phạm của các quốc gia này. Thực
chất đây được hiểu là các biện pháp mang tính cưỡng chế mà HĐBA được
phép tiến hành không cần sự chấp thuận của các bên vì HĐBA đóng vai trò
là cơ quan duy nhất có thẩm quyền áp dụng các biện pháp mang tính cưỡng