SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
"GIÁO DỤC Ý THỨC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG CHO HỌC SINH
TRUNG HỌC CƠ SỞ"
1
PHẦN MỞ ĐẦU
I. BỐI CẢNH CỦA ĐỀ TÀI:
Vấn đề môi trường hiện nay bị ô nhiễm nghiêm trọng và cùng với nhiều biện pháp
đã được đề ra để bảo vệ môi trường, đã được Đảng và Nhà Nước ta quan tâm rất nhiều,
đối với các em học sinh thì ngành cũng đã có một số biện pháp để giáo dục ý thức bảo vệ
môi trường cho các em như : cho các em lao động nhặt rác sân trường , tham gia phong
trào làm cho thế giới sạch hơn, tuyên truyền dưới cờ về bảo vệ môi trường …. và ở một
số môn học cũng được lồng ghép chủ đề môi trường vào giảng dạy, cũng góp phần nào
làm sạch hơn môi trường của chúng ta .Tuy nhiên cũng chưa đi vào hoạt động có hiệu
quả lắm vì đa số các em chưa có ý thức cao trong việc bảo vệ môi trường , những việc
làm của các em chưa có tính tự giác, khi nào giáo viên nhắc nhỡ yêu cầu các em mới
làm , nếu có thì chỉ có số ít các em làm ,nếu như một trường mà chưa có được một tập thể
học sinh có ý thức về bảo vệ môi trường thì việc thực hiện phong trào thi đua “ Xây
dựng trường học xanh – sạch – đẹp” khó có thể thực hiện tốt, bằng chứng là ở một số
trường học trong Huyện ta vẫn còn nhìn thấy rác ( bọc , giấy , chai nhựa , lá cây ….) cụ
thể là trường mà tôi đang giảng dạy, trường THCS Vĩnh Lộc. Trước thực tế như thế tôi
cảm thấy bản thân phải tìm cách nào để giáo dục các em ý thức bảo vệ môi trường tốt
hơn , không những trong nhà trường mà còn ở gia đình và xã hội, và tôi có một cách nhỏ
có thể áp dụng giáo dục cho học sinh trường tôi ý thức bảo vệ và làm sạch hơn môi
trường.
II. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trong những năm gần đây cùng với tốc độ phát triển các khu công nghiệp,cụm công
nghiệp , trung tâm công nghiệp, cộng với tốc độ tăng trưởng kinh tế, nền kinh tế nước ta
phát triển nhanh chóng, tăng tỷ trọng GDP , khoa học kỹ thuật, công nghệ phát triển giúp
2
người lao động thủ công thay thế bằng những máy móc. Tăng năng suất lao động rất
bảo vệ môi trường đó cũng là lực lượng tốt bảo vệ, khôi phục thiên nhiên, góp phần xóa
đói giảm nghèo cải thiện sức khỏe con người. Nhưng ý thức không là chưa đủ mà cần
phải có những biện pháp , những cách làm , biện pháp để góp phần bảo vệ môi trường
.
Cho học sinh nhận ra trách nhiệm của mình đóng góp bảo vệ môi trường. Nhằm góp
tiếng nói chung trong quá trình đào tạo thế hệ trẻ. Tôi viết sáng kiến kinh nghiệm: “ Giáo
dục ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh trung học cơ sở”. Đề tài này chủ yếu áp
dụng cho học sinh THCS .
III. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Trường THCS Vĩnh Lộc ( Xã Vĩnh Lộc , Huyện An Phú , Tỉnh An Giang )
VI. ĐIỂM MỚI TRONG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Dựa trên thực tế ,từ đó tôi chọn viết đề tài “ Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho
học sinh trung học cơ sở” và sẽ áp dụng cho các em học sinh trường tôi , và sau quá
trình thực hiện tôi thấy đã đem lại hiệu quả thiết thực . Việc giáo dục cho các em ý thức
bảo vệ môi trường không những làm cho môi trường xanh – sạch – đẹp mà còn đem lại
4
khoản tiền nho nhỏ cho gia đình các em và cho nhà trường để lấy làm phí hoạt động cho
Đoàn – Đội và đây là hoạt động có tính lâu dài .
PHẦN NỘI DUNG
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN
1. Môi trường là gì ?
Là tổng hợp các điều kiện tự nhiên bao quanh sinh vật có ảnh hưởng trực tiếp
hoặc gián tiếp đến sự tồn tại và phát triển của sinh vật và cả xã hội loài người. Như các
nhân tố : đất , đá , không khí , tài nguyên thiên nhiên ,………
2. Giáo dục bảo vệ môi trường là gì ?
Chúng ta thực hiện mọi biện pháp, việc làm ,cách làm nhằm mục đích là làm cho
môi trường xanh – sạch – đẹp.
Hiện nay với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế và đã thải ra ngoài rất nhiều lượng
chất thải có hại cho con người và môi trường chúng ta , những chất thải như : bọc nilon,
chai nhựa , chai sành sứ , thủy tinh …
cho học sinh và giáo viên, nhà trường luôn giáo dục ý thức bảo vệ môi trường bằng các
công việc hằng ngày như trồng cây, chăm sóc cây, trồng chậu cây cảnh, vệ sinh trường
6
lớp.Những nội dung đó đã được nhà trường đưa vào danh mục thi đua của từng lớp, từng
tuần, từng tháng cho mỗi lớp.
*Khó khăn:
Bên cạnh thuận lợi thì còn gặp phải những khó khăn:
-Học sinh là con gia đình có hòan cảnh kinh tế còn thiếu thốn và khó khăn.
-Ý thức của học sinh về môi trường và bảo vệ môi trường chưa cao.
-Diện tích quy hoạch sân chơi trong trường chưa có khu vực chuyên biệt và hình thức
phong phú, trồng cây xanh chỉ mang tính tạo cảnh quan.
-Đồ dùng dạy học của môn lồng ghép bảo vệ môi trường hầu như không có, việc dạy chủ
yếu là dạy chay, học chay.
-Ngoài việc cơ sở vật chất còn thiếu thốn ra hiện nay công tác giáo dục môi trường của
chúng ta gặp nhiều khó khăn.
-Hạn chế nữa mà chúng ta không thể bỏ qua đó là: Thông tin về giáo dục môi trường đã
có nhưng chưa đồng bộ, chưa đến được nhiều với học sinh, khi có vi phạm về môi trường
chưa có biện pháp xử lý kịp thời và có hiệu quả. Hình thức tuyên truyền còn mang tính
hình thức , cho xong việc , nên học sinh chưa có ý thức bảo vệ môi trường và chưa thấy
được tác hại của những chất thải độc hại .
-Gia đình các em cũng chưa giáo dục cho các em về ý thức bảo vệ môi trường , xem đây
là chuyện của nhà nước , của người khác .
-Nhà trường chưa có nơi đổ rác hợp lý , thùng rác không đủ cho nhà trường sử dụng, cho
các em lao động chưa đạt kết quả tốt .
-Nhà trường chưa có xe thu gom rác thải .
7
-Hiện tại sân trường còn rất nhiều rác và những chai nhựa chưa được xử lý : bọc nilon,
giấy , chai nhựa mũ , lá cây ……
2. Thực trạng tại địa phương các em sinh sống
*Thuận lợi :
bọc nilon vì nó có rất nhiều lợi ích ( đựng đồ , giữ gìn sạch sẽ cho đồ vật….).Tuy nhiên
bên cạnh những lợi ích của nó , nó cũng tiềm ẩn những mối nguy hiểm cho người sử
dụng nếu chúng ta không biết cách để sử dụng chúng và nguy hiểm đến môi trường, và
làm mất đi vẽ đẹp cho nhà trường nói riêng và toàn đất nước ta nói chung nhất là ở các
khu đô thị … Đây cũng là vấn đề mà hiện nay được nhiều người quan tâm.
Trong bọc nilon chứa rất nhiều chất nguy hiểm cho con người như, khi chúng ta đem
đi đốt chúng thì mùi hôi của chúng cũng gây ra căn bệnh cho chúng ta nhất là về mũi , và
khi ta dùng để đựng những thức ăn nóng thì độ nóng của thức ăn sẽ làm cho bọc nilon
sinh ra những chất rất nguy hiểm, vì mắt thường ta không thể nào nhìn thấy được những
hóa chất ấy.
Bọc nilon ảnh hưởng đến môi trường : làm cho môi trường ô nhiễm nặng nề , mất vẽ
mỹ quan, ảnh hưởng đến các sinh vật như cá , vì chúng tưởng bọc nilon là thức ăn mà ăn
9
vào thì sẽ chết . Chúng ta đốt bọc nilon thì hơi của nó bay vào bầu khí quyển gây ô
nhiễm môi trường không khí .
*Giấy , đồ hộp : Đây cũng là những vật rất gần gũi với chúng ta bên cạnh những lợi
ích do nó đem lại , nó cũng có những tác hại cho mội trường làm ô nhiễm môi trường,
mất vẽ đẹp .
* Chai nhựa , chai thuốc sâu , lọ sành sứ , đồ mũ hư : nhìn chung đây là những vật rất
có ích cho chúng ta và nó cũng rất gần gũi với chúng ta trong cuộc sống , tuy nhiên nó
cũng là những vật làm cho môi trường chúng ta ô nhiễm và gây nguy hiểm cho chúng ta .
III. CÁC BIỆN PHÁP ĐỂ TIẾN HÀNH GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Trước những vấn đề cấp thiết trên đòi hỏi phải có những biện pháp giải quyết để tiến
hành giải quyết vần đề, ở đây tôi muốn đề cập đến biện pháp phân loại và xử lý rác thải.
1. Về nhà trường :
Chúng ta phải giáo dục cho học sinh biết được những tác hại từ những chất thải trên
thông qua các buổi sinh hoạt dưới cờ , tổ chức cho các em thi về môi trường , diễn kịch
về môi trường … từ đó các em sẽ có nhận thức đúng đắn hơn về môi trường xung quanh
nơi các em sinh sống học tập ,để tự bản thân các em nói ,các em diễn các em sẽ ý thức
cao hơn và có tác dụng hơn là thầy cô nói ,thầy cô sinh hoạt vì như thế các em sẽ nhàm
học sinh phụ trách công việc đổ rác theo đúng quy định( từng loại rác, từng khu vực chứa
rác).
Như vậy với cách làm này sẽ góp phần giảm thiểu lượng rác thải và làm sạch thêm
cho sân trường, cũng giáo dục cho học sinh tính tiết kiệm, ý thức bảo vệ môi trường, thể
hiện ở chỗ là các em đổ rác theo quy định, theo phân loại rác, và các em cũng thấy được
rác không phải là thứ bỏ đi mà nó còn có thể đem lại lợi ích cho chúng ta. Như vậy chúng
sẽ góp phần cho sân trường thêm sạch hơn, hạn chế được lượng rác thải và cũng gây
được tính ý thức cho học sinh không bỏ rác bừa bãi nữa vì rác cũng đem lại lợi ích cho
các em, thu được khoản tiền từ rác thải .
2. Về gia đình học sinh :
Nhà trường giáo dục hướng dẫn các em cách phân loại rác và cách thực hiện tiêu hủy
và tái sử dụng rác thải như trên để các em về gia đình mình áp dụng và hướng dẫn mọi
người xung quanh thực hiện theo việc phân loại rác và khuyến khích mỗi gia đình các em
phải có những sọt rác sinh hoạt, không vứt rác bừa bãi và khuyến khích mỗi gia đình học
nên đào một hố đất nhỏ để đựng rác hữu cơ như lá cây , giấy vụn ,…. Tuy đây là một
việc làm nhỏ nhưng cũng góp phần giảm bớt lượng rác thải ra môi trường và đem lại một
nguồn thu từ rác thải cho gia đình, thay vì trước đây ta đem đi bỏ gây ô nhiễm môi
trường.
Các em học sinh vận động gia đình mình thực hiện và đòi hỏi gia đình các em phải ý
thức việc bảo vệ mội trường .
*Như vậy : với những biện pháp trên không những góp phần cho trường học, lớp học
và cả gia đình các em học sinh, địa phương nơi các em sinh sống thêm sạch sẽ hơn và
cũng góp phần giáo dục cho các em ý thức về bảo vệ môi trường rác thải cũng có lợi ích
12
cho chúng ta nếu biết cách sử dụng hợp lý, nếu không sẽ gây nguy hại cho chúng ta và
môi trường. Có sự giáo dục từ gia đình và nhà trường thì ý thức của các em trong việc
bảo vệ môi trường sẽ tốt hơn, hiệu quả hơn .
3. Tồn tại
-Thiếu cơ sở vật chất : thùng đựng rác
-Chưa có khu vực chứa rác hợp lý.
3. Nguyên nhân thành công và tồn tại
* Thành công :
-Các em học sinh có ý thức và thấy đây là việc làm mới trong việc phân loại và xử
lý rác nên các em tham gia tích cực .
-Giáo viên thể hiện tốt tinh thần trách nhiệm khi giáo dục cho học sinh việc bảo vệ
môi trường .
-Gia đình các em học sinh thấy đây là việc làm có lợi ích nên cũng thực hiện khá
tốt .
* Tồn tại
-Chưa có cơ sở vật chất để thực hiện có hiệu quả( xe thu gom rác thải , thùng chứa
rác )
-Một bộ phận nhỏ các em học sinh chưa có ý thức cao .
1
-Một bộ phận nhỏ gia đình các em học sinh chưa có ý thức cao .
-Chưa có sự phối hợp đồng bộ giữa các đoàn thể .
PHẦN KẾT LUẬN
I.NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM
- Thông qua Đoàn - Đội đã có phát động nhiều phong trào thi đua về bảo vệ môi trường
, đã có tuyên truyền dưới nhiều hình thức như sinh hoạt dưới cờ, hái hoa dân chủ.
- Hoạt động dạy học cũng được lồng ghép nội dung môi trường vào một số môn như :
Địa , Sinh , GDCD.
- Liên hệ bàn bạc với nhà trường ý kiến kịp thời .
- Xử lý kịp thời và hiệu quả những trường hợp vi phạm , gây ô nhiễm môi trường .
- Phối hợp chặt chẽ giữa các đoàn thể ( Công đoàn ,Đoàn thanh niên ,Đội …)
- Tham gia nhiều buổi tuyên truyền về môi trường do địa phương tổ chức.
II. Ý NGHĨA CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đây là cách làm tuy nhỏ nhưng đã đem lại hiệu quả tương đối cao.Vì nó góp phần
giáo dục học sinh ý thức bảo vệ và giữ gìn mội trường trong trường học cũng như trong
gia đình và xã hội, góp phần thực hiện tốt phong trào thi đua xây dựng trường học xanh –
sạch – đẹp .Giúp nhà trường có cách xử lý rác tốt hơn ,vạch ra cho các em học sinh
Vĩnh lộc, ngày 31 tháng 10 năm 2011
Người viết
Võ Đức Ninh
1