SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
"MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÚP HỌC SINH CÓ KỸ NĂNG GIẢI
PHƯƠNG TRÌNH VÔ TỈ"
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”
Chắc hẳn trong mỗi chúng ta ai cũng hiểu được ý nghĩa của câu nói này. Vâng trẻ em
chính là chủ nhân tương lai của đất nước, là búp măng non đang từng ngày, từng ngày
lớn lên mang theo những phẩm chất, trí tuệ, đạo đức của con người Việt Nam. Lứa tuổi
mầm non là lứa tuổi luôn luôn được toàn xã hội quan tâm cũng như tạo điều kiện để trẻ
phát triển nhân cách một cách toàn diện. Bản thân tôi là một giáo viên mầm non trực tiếp
chăm sóc – giáo dục trẻ, ý thức được vai trò và trách nhiệm của mình, tôi đã cố gắng
hoàn thành nhiệm vụ của một người giáo viên, xứng đáng là người mẹ thứ hai của trẻ.
Trong tất cả các nhiệm vụ chăm sóc – giáo dục trẻ lứa tuổi mầm non, thì nhiệm vụ chăm
sóc – giáo dục trẻ ở lứa tuổi 5 tuổi chuẩn bị bước vào lớp 1 là vô cùng quan trọng, đó là
một bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời của trẻ.
Khi bước vào trường tiểu học tất cả đều trở nên xa lạ đối với trẻ về cả môi trường,
hoạt động chủ đạo, mối quan hệ, thời gian sinh hoạt trong một ngày. Như chúng ta đã
biết, ở trường mầm non trẻ đang sống trong một môi trường được sự chăm lo chu đáo của
các cô giáo mầm non, được các cô chăm sóc chu đáo từng bữa ăn giấc ngủ. Nhưng khi
lên lớp một trẻ phải sống trong môi trường học tập và tự lập, cần phải chuẩn bị cho trẻ
một tâm thế vững vàng, sẵn sàng bước vào lớp 1 để trẻ tiếp cận môi trường mới một cách
tốt nhất. Nhằm giúp trẻ tiếp thu kiến thức ở bậc tiểu học đạt hiệu quả nhất.
Ở Trường mầm non hoạt động chủ đạo của trẻ là vui chơi, các yếu tố của hoạt động
học tập đã xuất hiện, nhưng mới ở dạng sơ khai, học nhưng vẫn mang tính chất vui chơi
“Học mà chơi, chơi mà học”. Khi lên tiểu học, việc học tập là hoạt động chủ yếu. Quá
trình chuyển đổi hoạt động chủ đạo sẽ tạo ra cho trẻ rất nhiều khó khăn, nhất là về mặt
tâm lý. Ở hoạt động học tập các em sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc thực hiện nội quy
học tập, khả năng điều khiển tâm lý của bản thân. Các em chưa ý thức được rõ giới hạn
giữa chơi và học nên gặp nhiều khó khăn trong khi chuyển trạng thái từ hoạt động chơi
sang học, trẻ chưa biết phân bố thời gian ôn bài giữa các môn sao cho phù hợp. Đặc biệt,

còn gọi là “độ chín muồi”. Vì thế một trong những yêu cầu quan trọng cần chuẩn bị để
giúp trẻ vào học tốt chương trình tiểu học là: Chuẩn bị tốt cho trẻ về các mặt: Đức – trí –
thể - mỹ - lao động – ngôn ngữ. Ngoài ra cần chuẩn bị tốt cho trẻ về mặt tinh thần để trẻ
chuẩn bị vào lớp 1.
* Khi chuyển tiếp giữa bậc học mầm non và bậc học tiểu học phải đảm bảo sự kế thừa,
tính khoa học. Những kiến thức đã được hình thành ở lứa tuổi mầm non cần phải được
củng cố và mở rộng, hoàn thiện ở mức độ cao hơn giúp trẻ không bị những thay đổi đột
ngột khi chuyển từ hoạt động vui chơi – trường mầm non sang hoạt động học tập - trường
tiểu học. Việc chuẩn bị tốt cho trẻ về thể chất, tâm lý từ tuổi mầm non là yêu cầu quan
trọng giúp trẻ thích ứng tốt với việc học tập ở bậc học tiểu học.
- Việc chuẩn bị cho trẻ vào trường tiểu học được tiến hành thường xuyên và liên tục ở
mọi lúc, mọi nơi và là nhiệm vụ của mọi lực lượng giáo dục: Gia đình, nhà trường, toàn
xã hội. Đặc biệt trường mầm non cần chuẩn bị tốt mọi mặt, tạo cho trẻ tâm thế hứng thú,
thích vào trường tiểu học.
2. Cơ sở thực tiễn:
Năm học 2011 – 2012 tôi được nhà trường phân công dạy lớp Lá 1 tại điểm nội trú
của trường cấp 2/3. Lớp Lá 1 có tất cả 20 cháu người sở tại Raglay đã học qua chương
trình lớp Chồi và có biết Tiếng Việt. Cùng dạy chung với tôi là một cô giáo mới vào
nghành và đang trong thời gian tập sự. Là một giáo viên được nhà trường phân công dạy
lớp Lá nhiều năm, tôi đã tích lũy được cho mình một số kinh nghiệm trong việc nuôi
dưỡng và giáo dục trẻ 5 tuổi. Trong quá trình nuôi dạy trẻ tôi đã có những thuận lợi và
gặp phải một số khó khăn sau:
a. Thuận lợi:
- Lớp là điểm mượn của khu nội trú cấp 2/3. Có sân chơi rộng rãi thoáng mát, thuận
tiện cho việc vui chơi của trẻ.
- Cô giáo trẻ nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ, nắm vững được các phương pháp chăm
sóc giáo dục trẻ, nhất là trẻ mầm non 5 tuổi.
- Được sự quan tâm và chỉ đạo sát sao của ban lãnh đạo nhà trường, cùng sự chia sẽ
và góp ý của các đồng nghiệp.
b. Khó khăn:

lập cao là điều hết sức quan trọng.
Nắm được đắc điểm và hoàn cảnh của trẻ như vậy tôi đã có những biện pháp giúp
các cháu như: Giáo dục cho trẻ ý thức về bản thân như đặt các câu hỏi để kích thích trẻ
biểu lộ những suy nghĩ, cảm xúc của mình; Thông qua tranh ảnh, hình vẽ, thơ, chuyện
giáo dục trẻ có ý thức về những hành vi đúng, hành vi sai từ đó vận dụng giáo dục theo
từng nội dung của chuyện nhằm phát triển những tình cảm xã hội cần thiết…. Khuyến
khích trẻ tự tổ chức các trò chơi đặc biệt là trò chơi phân vai theo chủ đề để trẻ biết tự
phân vai và tự nhập vai, qua đó giúp trẻ có tính tự lập trong mọi tình huống chơi, tự lập
làm các công việc được phân công, giúp trẻ phát triển tính tự tin, tự lực và sáng tạo.
Ngoài ra tôi còn tạo cho trẻ sự ham học, khả năng tập trung chú ý bằng cách thiết kế
những hoạt động thú vị vui nhộn, vừa sức cho trẻ như chơi xếp hình, nấu ăn, gieo hạt và
quan sát sự lớn lên của cây,…. Thông qua các hoạt động hay mọi lúc mọi nơi tôi còn giáo
dục trẻ ý thức chấp hành nội qui, qui định ở trường, lớp học, những nơi công cộng, chấp
hành luật an toàn giao thông. Giáo dục trẻ ý thức và thái độ cư xử phù hợp đối với người
thân trong gia đình như ông, bà, cha, mẹ, anh, chị, em, chú, bác. Giáo dục trẻ tạo dựng
mối quan hệ tốt đẹp với bạn bè, cô giáo và những người lớn khác trong trường mầm non,
đồng thời giúp trẻ có những biểu tượng chính xác về trường tiểu học, làm quen những
môn học ở trường …, về các mối quan hệ giữa bạn bè, thầy cô giáo từ đó kích thích lòng
mong mỏi,yêu mến, háo hức được đến trường học tập của trẻ.
Để làm được điều này tôi đã xin ý kiến nhà trường tổ chức một buổi thăm quan trường
tiểu học cho các cháu.

Trẻ tham quan trường tiểu học
Trẻ hứng thú khi được trải nghiệm.
Mặc dù lên lớp 1 học ở trường khác, những các hoạt động học tập vẫn có những môn học
các con yêu thích ở trường mầm non.
2. Chuẩn bị tốt cho trẻ về mặt trí tuệ.
Như tất cả chúng ta đều biết, để làm tiền đề cho trẻ mẫu giáo lớn bước vào lớp 1 một
cách tốt nhất không thể không chuẩn bị tốt cho trẻ về tri thức. Bởi tri thức là vô cùng
quan trọng và cần thiết cho trẻ. Trẻ có một trí tuệ tốt, trẻ thông minh, nhanh trí, nắm bắt

thích trẻ học tập và tiếp thu các kiến thức được tốt hơn.
Tiết học toán của trẻ.
Trong lớp có rất nhiều cháu kiến thức về toán còn yếu, vì thế tôi cùng cô giáo ở lớp đã
lên kế hoạch cụ thể rèn trẻ yếu để trẻ tiếp thu kiến thức về toán đồng đều với các bạn ở
lớp, đáp ứng yêu cầu so với độ tuổi.
3. Chuẩn bị tốt cho trẻ về thể lực.
Bác Hồ của chúng ta có nói “Một tâm hồn minh mẩn trong một cơ thể cường tráng”,
thật vậy một điều kiện quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình học tập của học sinh
là thể lực. Thể lực phát triển tốt tạo điều kiện thuận lợi cho những tư chất, những yếu tố
sinh học với tư cách là tiền đề vật chất của sự phát triển nhân cách. Chuẩn bị về mặt thể
lực cho trẻ không đơn thuần là sự chuẩn bị về lượng phát triển chiều cao và trọng lượng
cơ thể mà còn là sự chuẩn bị về chất, năng lực làm việc bền bỉ, dẻo dai, có khả năng
chống lại sự mệt mỏi của thần kinh, cơ bắp, độ khéo léo của bàn tay, tính nhanh nhạy của
các giác quan. Để có được thể lực tốt, cần tạo một chế độ sinh hoạt, ăn uống, nghỉ ngơi,
luyện tập cho trẻ một cách khoa học và hợp lý cả về thời gian cũng như phù hợp với đặc
điểm phát triển riêng của từng trẻ giúp trẻ tích cực tham gia vào các hoạt động học tập và
vui chơi đạt kết quả tốt nhất.
- Xác định được tầm quan trọng của vấn đề này ngay từ đầu năm tôi đã bàn với cô giáo
cùng lớp để thống nhất cách làm việc và vạch ra kế hoạch cụ thể để thực hiện tốt yêu cầu
này như sau: Bám theo kế hoạch của nhà trường ngay từ những ngày đầu trẻ đến lớp
chúng tôi đã tiến hành cân, đo và khám sức khoẻ định kỳ cho trẻ. Chấm biểu đồ tăng
trưởng, trên cơ sở đó phân loại sức khoẻ theo kênh, chiều cao theo cấp độ và phân loại
theo bệnh tật của trẻ. Tôi theo dõi, ghi kết quả lên bảng sức khoẻ để phụ huynh tiện theo
dõi. Sau đó tôi trao đổi cụ thể với phụ huynh của những trẻ có tình trạng sức khoẻ yếu,
thể trạng nhỏ, ăn chậm… để phối hợp với gia đình cải thiện tình hình sức khoẻ cho các
trẻ đó bằng các hình thức như: Cô động viên trẻ trước tập thể lớp, thưởng cho những trẻ
có tiến bộ.
Hình họp trao đổi với phụ huynh đầu năm học
Được sự cho phép của nhà trường, trong cuộc họp phụ huynh đầu năm tôi đã báo
cáo tình hình sức khỏe của trẻ để phụ huynh nắm được tình hình sức khỏe của con mình ở

thích nghe nhạc, nghe hát, chăm chú lắng nghe và nhận ra những giai điệu khác nhau của
bài hát, của bản nhạc. Giáo dục trẻ hát đúng và biết thể hiện sắc thái tình cảm qua các bài
hát mà trẻ yêu thích. Giáo dục trẻ biết vận động nhịp nhàng, phù hợp với nhịp điệu của
bài hát, biết sử dụng các dụng cụ âm nhạc để gõ theo tiết tấu của bài hát. Giáo dục trẻ biết
chọn và sử dụng các nguyên vật liệu đa dạng, biết phối hợp màu sắc để tạo ra sản phẩm
tạo hình có nội dung, bố cục, màu sắc hài hòa.
5. Chuẩn bị một số kỹ năng lao động cần thiết cho hoạt động học tập.
Hiện nay việc sử dụng phương pháp dạy học tích cực trong các bậc học đã giúp trẻ
chuyển hoạt động chủ đạo từ hoạt động vui chơi sang hoạt động học tập một cách thuận
lợi. Để đạt được những hiệu quả trên cần tạo điều kiện cho trẻ rèn luyện một số kỹ năng
cơ bản của hoạt động học tập như việc sắp xếp bàn ghế, xắp xếp các đồ dùng, cách cầm
bút, cầm sách, mở sách, tư thế ngồi đúng… Ngoài ra còn tạo điều kiện cho trẻ thực hiện
một số kỹ năng tự phục vụ bản thân như đánh răng, lau mặt, rửa tay, chải tóc, mặc quần
áo… từ đó giúp trẻ thích ứng với hoạt động mới. Thông qua chủ đề “Trường tiểu học”
giáo viên cần hướng dẫn trẻ làm quen với các đồ dùng học tập ở trường …., thường
xuyên cho trẻ làm quen với đồ dùng học tập ở tiểu học như: Sách, truyện, bút, thước…
Qua đó rèn cho trẻ biết cách điều khiển, vận động bàn tay nhỏ bé của mình để thực
hiện một cách gọn gàng, dẻo dai các thao tác vận động trong học tập, trong giờ chơi, giờ
ăn, giáo viên tập cho trẻ biết sử dụng những đồ dùng sinh hoạt một cách gọn gàng khéo
léo. Bởi lẽ các nhà khoa học đã khẳng định rằng “Những vận động bằng tay của trẻ càng
khéo léo, càng phong phú bao nhiêu càng dễ hình thành các thao tác trí tuệ bấy nhiêu”.
6. Chuẩn bị về mặt ngôn ngữ.
Truyền thụ kiến thức đều phải thông qua ngôn ngữ. Vì vậy việc chuẩn bị cho trẻ sử dụng
thành thạo tiếng việt trong sinh hoạt hàng ngày là việc quan trọng nhất để chuẩn bị cho
trẻ vào lớp một. Trẻ có ngôn ngữ mạch lạc phát triển tốt, thì đồng thời các quá trình tâm
lý như tư duy, tưởng tượng, trí nhớ, tri giác…của trẻ cũng phát triển tốt. Hình thành cho
trẻ một số kỹ năng chuẩn bị cho việc đọc, viết, thông qua các hoạt động sinh hoạt, học
tập, lao động, các buổi tham quan, dạo chơi …Khuyến khích trẻ sử dụng tiếng việt, mở
rộng vốn từ về thế giới xung quanh, tập cho trẻ biết diễn đạt một cách rõ ràng, mạch lạc,
không nói ngọng, nói lắp, nói lí nhí. Tôi thường xuyên tổ chức các hoạt động nghe – nói

luôn mong mỏi mình sẽ được đi học lớp 1 đó là một điều rất tốt. Vì vậy, tôi luôn động
viên, khích lệ trẻ ngoan, biết vâng lời người lớn, hoàn thành các nhiệm vụ được người
lớn giao cho.
Ví dụ: Nếu các con học giỏi, ngoan biết vâng lời người lớn thì sẽ được đi học lớp 1.
Hoặc dùng đó làm động lực để kích thích khả năng tìm tòi khám phá, kích thích tính tò
mò ham hiểu biết, biết trả lời các câu hỏi khó ở trẻ.
Ví dụ: Câu hỏi này khó nhưng nếu ai trả lời được câu hỏi này sẽ được lên lớp 1 đấy!
Thông qua việc được lên lớp 1 dùng làm động lực để nêu các đức tính tốt cho trẻ: Rèn
luyện tự giác, ý thức tổ chức kỷ luật, tính tự lập, ý thức đoàn kết, nhường nhịn giúp đỡ
bạn bè…Những đức tính này rất cần thiết cho trẻ ở lứa tuổi mầm non song đặc biệt quan
trọng với trẻ khi đi học lớp 1. Bởi vì đặc thù của hai bậc học khác nhau: Ở mầm non lúc
nào cũng có cô bên cạnh, có cô ở gần, còn khi lên học tiểu học thì không phải lúc nào trẻ
cũng ở gần cô giáo mà có lúc trẻ tự chơi, tự do một mình hoặc chơi với các bạn…Thông
qua việc tổ chức sinh nhật cho trẻ ở lớp ngoài ý nghĩa cho trẻ biết quan tâm, yêu quý bạn
bè, thích tham gia vào hoạt động tập thể nó còn có thể góp phần giúp trẻ hiểu rằng mình
đã bước sang 6 tuổi, đã lớn khôn và chững chạc lên nhiều để chuẩn bị vào lớp 1. Chuẩn
bị cho trẻ tốt về mặt tinh thần sẽ cho trẻ có tâm lý thoải mái, tự tin, sẵn sàng bước vào lớp
1 không lo sợ, rụt rè, thiếu tự tin.
Tóm lại: Vậy việc chuẩn bị tâm thế cho trẻ vào lớp 1 ta phải làm tốt cả 7 yếu tố trên. Cả
7 yếu tố này đều rất quan trọng, không thể tách rời nhau được và không thể thiếu một
trong các yếu tố đó trong quá trình chuẩn bị tâm thế cho trẻ vào lớp 1.
IV- NHỮNG KẾT QUẢ BƯỚC ĐẦU VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM.
1. Những kết quả đạt được.
* Về Tình cảm – xã hội:
- 90% Các cháu tự tin, mạnh dạn, có tính tự lập và sáng tạo trong công việc. 10% cháu có
khả năng hoàn thành các công việc được phân công.
-100% Trẻ có thái độ, và cư xử đúng đắn đối với mọi người.
* Về trí tuệ:
- Trẻ thông minh, nhanh nhẹn, mạnh dạn, hồn nhiên và đạt được yêu cầu của độ tuổi
thông qua kết quả khảo sát các môn học, 98% trẻ đạt yêu cầu về kiến thức. 100% trẻ đủ

2. Bài học kinh nghiệm:
Qua những năm dạy trẻ lớp mẫu giáo lớn tôi đã rút ra được kinh nghiệm cho bản
thân trong việc chuẩn bị tâm thế cho trẻ 5-6 tuổi vào lớp 1 như sau:
- Việc chuẩn bị tâm thế cho trẻ mẫu giáo lớn vào lớp 1 là hết sức cần thiết và là một trong
những mục tiêu của ngành học mầm non.
- Để việc chuẩn bị tâm thế cho trẻ mẫu giáo lớn vào lớp 1 được tốt yêu cầu giáo viên phải
nắm chắc đặc điểm tâm lý của lứa tuổi. Giáo viên phải đọc và nghiên cứu những tài liệu
và sách về tâm sinh lý lứa tuổi để đảm bảo có phương hướng, biện pháp hình thức đúng
đắn trong quá trình giáo dục trẻ , và bảo đảm cho giáo viên không chỉ là cô giáo mà còn
là người bạn gần gũi thân thiết với trẻ.
- Phải biết bàn bạc, phối hợp ăn ý, nhịp nhàng với các giáo viên cùng lớp và cùng thống
nhất với nhau về cách làm việc thì kết quả đem lại mới cao.
- Cần có sự tuyên truyền và phối hợp với phụ huynh.
- Phải biết bám sát vào sự chỉ đạo và yêu cầu của ban giám hiệu thông qua các buổi họp
tổ chuyên môn, họp định kỳ, họp sơ kết trên cơ sở đó có kế hoạch, biện pháp, hình thức
phù hợp với đặc điểm tình hình của lớp mình.
- Cần có ý kiến báo cáo đề xuất kịp thời cho Ban giám hiệu trong quá trình chăm sóc giáo
dục trẻ để đảm bảo cho trẻ được chăm sóc tốt về thể chất và tinh thần.
- Phải biết lắng nghe, tham khảo, học hỏi kinh nghiệm, góp ý của Ban giám hiệu cùng
đồng nghiệp để chọn lọc ý kiến tiếp thu ý kiến hay.
Trên đây là kinh nghiệm chuẩn bị tâm thế cho trẻ mẫu giáo lớn vào lớp 1. Rất mong được
sự góp ý của ban giám hiệu và chị em đồng nghiệp.
V. KẾT LUẬN:
Việc chuẩn bị tâm thế cho trẻ vào lớp 1 được sự hưởng ứng, đồng thuận của Ban
giám hiệu nhà trường, các đồng nghiệp, các bậc phụ. Công việc này đã được tìm hiểu và
đưa vào thực hành tại lớp Lá 1 trường mầm non Cơn Ca. Dù kết quả chưa đạt được tuyệt
đối nhưng phần nào cũng giúp cho các con em dân tộc thiểu số Raglay có tâm thế sẵn
sàng khi bước vào lớp 1, lớp mà không riêng gì ai, tất cả các trẻ em và chúng ta đều phải
trải qua. Bước đầu đã chuyển biến được sự nhìn nhận của phụ huynh, của tất cả mọi
người trong công việc chuẩn bị tâm thế cho trẻ vào lớp 1. Qua việc chuẩn bị tâm thế cho