www.huongdanvn.com

SKKN “ Phương pháp chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ 5 – 6 tuổi vào học lớp
1”
SangKienKinhNghiem.org
Tổng Hợp Hơn 1000 Sáng Kiến Kinh Nghiệm Chuẩn

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KHÁNH SƠN
TRƯỜNG MẦM NON SƠN CA



Người thực hiện: Nguyễn Thị Anh
Chức vụ
: Giáo viên

Giáo viên: Nguyễn Thị Anh - Trường MN Sơn Ca.
1


www.huongdanvn.com

SKKN “ Phương pháp chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ 5 – 6 tuổi vào học lớp
1”

Tô Hạp, ngày 5 tháng 4 năm 2012
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”
Chắc hẳn trong mỗi chúng ta ai cũng hiểu được ý nghĩa của câu nói này.
Vâng trẻ em chính là chủ nhân tương lai của đất nước, là búp măng non đang

Giáo viên: Nguyễn Thị Anh - Trường MN Sơn Ca.
2


www.huongdanvn.com

SKKN “ Phương pháp chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ 5 – 6 tuổi vào học lớp
1”
quan hệ là cô và cháu (Cô là mẹ và các cháu là con) thì ở bậc tiểu học là quan hệ
thầy và trò. Các giờ học được quy định rõ ràng, có khoảng thời gian ngắn nghỉ
giữa các tiết. Nếu trẻ không tiếp thu được kiến thức ngay trong giờ học đó thì sẽ
tạo lỗ hổng ngay. Bởi lẽ thời gian khác sẽ dành cho những môn học khác và
ngày hôm sau là thời gian dành cho những bài học mới. Vì vậy buộc trẻ phải chú
ý và tập trung cao độ để lĩnh hội các kiến thức cần thiết. Trẻ lúc nào cũng có tâm
trạng lo lắng nếu không theo kịp bạn bè các bạn sẽ cười chê khiến cho trẻ lúc nào
cũng căng thẳng, tạo ra những biểu hiện tâm lý không tốt.
Một vấn đề ảnh hưởng đến kết quả học tập của trẻ ở lớp 1 đó là vấn đề từ
phụ huynh, phụ huynh đa phần chưa ý thức được tầm quan trọng của học tập đối
với con em mình, nên việc quan tâm, đốc thúc trẻ học là chưa cao. Nắm được
tình hình như vậy bắt buộc chúng ta phải chuẩn bị cho trẻ tính tự lập, ý thức cao,
không ỷ lại.
Vậy phải làm như thế nào để trẻ có thể học tập tốt ở tiểu học ? Đây quả thật
là câu hỏi không dễ dàng nếu chúng ta không chuẩn bị cho trẻ về mọi mặt. Tuy
nhiên việc chuẩn bị đó không phải một sớm một chiều, đó là cả một quá trình lâu
dài. Những sự chuẩn bị đó phải đảm bảo được tính khoa học, tính kế thừa.
Những kiến thức đã được hình thành ở lứa tuổi mầm non cần phải được củng cố
và mở rộng, hoàn thiện ở mức độ cao hơn giúp trẻ không bị thay đổi đột ngột khi
chuyển sang hoạt động chủ đạo từ hoạt động vui chơi sang họat động học tập ở
trường tiểu học.
Xuất phát từ các lý do tôi đã nêu ở trên, bản thân tôi thấy việc chuẩn bị tâm

nhà trường, toàn xã hội. Đặc biệt trường mầm non cần chuẩn bị tốt mọi mặt, tạo
cho trẻ tâm thế hứng thú, thích vào trường tiểu học.
2. Cơ sở thực tiễn:
Năm học 2011 – 2012 tôi được nhà trường phân công dạy lớp Lá 1 tại
điểm nội trú của trường cấp 2/3. Lớp Lá 1 có tất cả 20 cháu người sở tại Raglay
đã học qua chương trình lớp Chồi và có biết Tiếng Việt. Cùng dạy chung với tôi
là một cô giáo mới vào nghành và đang trong thời gian tập sự. Là một giáo viên
được nhà trường phân công dạy lớp Lá nhiều năm, tôi đã tích lũy được cho mình
một số kinh nghiệm trong việc nuôi dưỡng và giáo dục trẻ 5 tuổi. Trong quá
trình nuôi dạy trẻ tôi đã có những thuận lợi và gặp phải một số khó khăn sau:
a. Thuận lợi:
- Lớp là điểm mượn của khu nội trú cấp 2/3. Có sân chơi rộng rãi thoáng
mát, thuận tiện cho việc vui chơi của trẻ.
- Cô giáo trẻ nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ, nắm vững được các phương
pháp chăm sóc giáo dục trẻ, nhất là trẻ mầm non 5 tuổi.
- Được sự quan tâm và chỉ đạo sát sao của ban lãnh đạo nhà trường, cùng sự
chia sẽ và góp ý của các đồng nghiệp.
b. Khó khăn:
Bên cạnh những thuận lợi như trên tôi thì tôi còn gặp phải những khó khăn
trong việc chuẩn bị tốt tâm thế để trẻ vào lớp 1 như:
- Trẻ chưa có tính tự lập trong mọi hoạt động, còn ỷ lại hay chưa tự tin vào
bản thân mình dẫn đến việc chủ động thực hiện các công việc còn kém. Số
trẻ có tính tự lập, tự tin chỉ đạt 25 – 30%. 80% trẻ chưa có thái độ và cách
cư xử đúng với mọi người.
- 80% trẻ chưa có sự hiểu biết nhiều về bản thân, gia đình, môi trường xung
quanh, các biểu tượng về thời gian, không gian. Đa số trẻ chưa biết so
sánh, phân tích, tổng hợp. Chưa có các biểu tượng về toán, chữ cái và chữ
viết.
- Khả năng vận động còn chậm chạp. Số trẻ bị suy dinh dưỡng chiếm 45%,
số trẻ thấp còi chiếm 35%. Trẻ không chịu ngủ trưa vì theo thói quen ở

hãy để trẻ tự làm và người lớn khích lệ trẻ. Đối với trẻ ở lớp tôi do đa số là cháu
sở tại, phụ huynh đa phần lại không biết chữ, nên việc kèm cặp các cháu học là
điều rất khó khăn, vì vậy việc luyện tập cho cháu trong lớp tôi có tính tự lập cao
là điều hết sức quan trọng.
Nắm được đắc điểm và hoàn cảnh của trẻ như vậy tôi đã có những biện pháp
giúp các cháu như: Giáo dục cho trẻ ý thức về bản thân như đặt các câu hỏi để
kích thích trẻ biểu lộ những suy nghĩ, cảm xúc của mình; Thông qua tranh ảnh,
hình vẽ, thơ, chuyện giáo dục trẻ có ý thức về những hành vi đúng, hành vi sai từ
đó vận dụng giáo dục theo từng nội dung của chuyện nhằm phát triển những tình
cảm xã hội cần thiết…. Khuyến khích trẻ tự tổ chức các trò chơi đặc biệt là trò
chơi phân vai theo chủ đề để trẻ biết tự phân vai và tự nhập vai, qua đó giúp trẻ
có tính tự lập trong mọi tình huống chơi, tự lập làm các công việc được phân
công, giúp trẻ phát triển tính tự tin, tự lực và sáng tạo.
Ngoài ra tôi còn tạo cho trẻ sự ham học, khả năng tập trung chú ý bằng cách
thiết kế những hoạt động thú vị vui nhộn, vừa sức cho trẻ như chơi xếp hình, nấu
ăn, gieo hạt và quan sát sự lớn lên của cây,…. Thông qua các hoạt động hay mọi
lúc mọi nơi tôi còn giáo dục trẻ ý thức chấp hành nội qui, qui định ở trường, lớp
học, những nơi công cộng, chấp hành luật an toàn giao thông. Giáo dục trẻ ý
thức và thái độ cư xử phù hợp đối với người thân trong gia đình như ông, bà,
Giáo viên: Nguyễn Thị Anh - Trường MN Sơn Ca.
5


www.huongdanvn.com

SKKN “ Phương pháp chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ 5 – 6 tuổi vào học lớp
1”
cha, mẹ, anh, chị, em, chú, bác. Giáo dục trẻ tạo dựng mối quan hệ tốt đẹp với
bạn bè, cô giáo và những người lớn khác trong trường mầm non, đồng thời giúp
trẻ có những biểu tượng chính xác về trường tiểu học, làm quen những môn học

Như tất cả chúng ta đều biết, để làm tiền đề cho trẻ mẫu giáo lớn bước vào
lớp 1 một cách tốt nhất không thể không chuẩn bị tốt cho trẻ về tri thức. Bởi tri
thức là vô cùng quan trọng và cần thiết cho trẻ. Trẻ có một trí tuệ tốt, trẻ thông
minh, nhanh trí, nắm bắt được những kiến thức do cô giáo truyền đạt ở lứa tuổi
mẫu giáo sẽ rất thuận lợi cho trẻ bước vào lớp 1. Điều này được thực hiện thông
qua các hoạt động học tập
Phát triển tốt về mặt trí tuệ, sự hiểu biết vể bản thân, gia đình, môi trường
xung quanh, các biểu tượng về thời gian, không gian đồng thời có kỹ năng thực
hiện hoạt động trí óc như biết so sánh, phân tích, tổng hợp. Đó là những điều
kiện cần thiết, là hành trang để trẻ tiếp thu, lĩnh hội chương trình học tập ở
trường phổ thông một cách tự tin và vững vàng.
Ở trẻ mẫu giáo lớn nhu cầu nhận thức muốn tìm hiểu, khám phá những điều
mới lạ, muốn khám phá được bản chất của sự vật, hiện tượng, các mối quan hệ
qua lại của các sự vật hiện tượng đó. Song song với các môn học mang tính tìm
hiểu về môi trường xung quanh của trẻ chúng ta còn cần đặc biệt quan tâm và
rèn kỹ năng cho trẻ ở hai môn đó là: Làm quen với toán và làm quen với chữ
viết. Bởi hai môn học này là hai môn cơ bản, chủ yếu nhất của trẻ lớp 1. Vì thế
việc chú trọng hai môn học này là vô cùng cần thiế. Tôi đã xác định đây là hai
môn học trọng tâm để dành nhiều thời gian cũng như đầu tư rèn kỹ năng cho trẻ.
Vào buổi sáng trong giờ đón trẻ một cô sẽ thực hiện nhiệm vụ đón trẻ, cô còn lại
sẽ kèm cho những cháu yếu ; Hay trong giờ hoạt động góc khi chơi góc học tập
tôi sẽ cho những cháu yếu vào góc học tập và kèm những cháu đó, cô còn lại sẽ
bao quát lớp; Tổ chức hoạt động chiều lại tiếp tục cho các trẻ đó ra ngồi cùng
một số bạn đã thông thạo chữ cái để học ( Cứ một bạn kèm một bạn),

Giáo viên: Nguyễn Thị Anh - Trường MN Sơn Ca.
8


www.huongdanvn.com

đều với các bạn ở lớp, đáp ứng yêu cầu so với độ tuổi.
3. Chuẩn bị tốt cho trẻ về thể lực.
Bác Hồ của chúng ta có nói “Một tâm hồn minh mẩn trong một cơ thể cường
tráng”, thật vậy một điều kiện quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình học
tập của học sinh là thể lực. Thể lực phát triển tốt tạo điều kiện thuận lợi cho
những tư chất, những yếu tố sinh học với tư cách là tiền đề vật chất của sự phát
triển nhân cách. Chuẩn bị về mặt thể lực cho trẻ không đơn thuần là sự chuẩn bị
về lượng phát triển chiều cao và trọng lượng cơ thể mà còn là sự chuẩn bị về
chất, năng lực làm việc bền bỉ, dẻo dai, có khả năng chống lại sự mệt mỏi của
thần kinh, cơ bắp, độ khéo léo của bàn tay, tính nhanh nhạy của các giác quan.
Để có được thể lực tốt, cần tạo một chế độ sinh hoạt, ăn uống, nghỉ ngơi, luyện
tập cho trẻ một cách khoa học và hợp lý cả về thời gian cũng như phù hợp với
đặc điểm phát triển riêng của từng trẻ giúp trẻ tích cực tham gia vào các hoạt
động học tập và vui chơi đạt kết quả tốt nhất.
- Xác định được tầm quan trọng của vấn đề này ngay từ đầu năm tôi đã bàn với
cô giáo cùng lớp để thống nhất cách làm việc và vạch ra kế hoạch cụ thể để thực
hiện tốt yêu cầu này như sau: Bám theo kế hoạch của nhà trường ngay từ những
ngày đầu trẻ đến lớp chúng tôi đã tiến hành cân, đo và khám sức khoẻ định kỳ
cho trẻ. Chấm biểu đồ tăng trưởng, trên cơ sở đó phân loại sức khoẻ theo kênh,
chiều cao theo cấp độ và phân loại theo bệnh tật của trẻ. Tôi theo dõi, ghi kết quả
lên bảng sức khoẻ để phụ huynh tiện theo dõi. Sau đó tôi trao đổi cụ thể với phụ
huynh của những trẻ có tình trạng sức khoẻ yếu, thể trạng nhỏ, ăn chậm… để
Giáo viên: Nguyễn Thị Anh - Trường MN Sơn Ca.
10


www.huongdanvn.com

SKKN “ Phương pháp chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ 5 – 6 tuổi vào học lớp
1”

hơn. Do đó tôi thực hiện nghiêm túc các hoạt động của trẻ trong một ngày, tổ
chức cho các cháu được vận động vui chơi ở tất cả các hoạt động như hoạt động
ngoài trời, các trò chơi vận động, hoạt động góc, hoạt động thể chất

Giáo viên: Nguyễn Thị Anh - Trường MN Sơn Ca.
12


www.huongdanvn.com

SKKN “ Phương pháp chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ 5 – 6 tuổi vào học lớp
1”

Trẻ chơi các trò chơi vận động rèn luyện cho cơ thể.
Cho trẻ vận động nhiều là tốt, tuy nhiên tôi cũng không lạm dụng quá, trong
các vận động tôi luôn đảm bảo tính động tĩnh luân phiên nhau tạo cho trẻ có thời
gian hoạt động phù hợp. Làm được tất cả các điều trên tôi đã chuẩn bị cho trẻ tốt
về mặt thể lực: Trẻ được vận động hợp lý, ăn, ngủ tốt sẽ có một thể lực tốt, trẻ
khoẻ mạnh da dẻ hồng hào, tăng cân đều, vận động lâu mỏi, ít ốm đau, hạn chế
được các bệnh truyền nhiễm và đặc biệt quan trọng là trẻ sẽ tích cực tham gia
vào các hoạt động mà cô giáo tổ chức.
4. Chuẩn bị về mặt thẩm mỹ cho trẻ.
Sự chuẩn bị toàn diện cho trẻ không thể không nhắc tới sự chuẩn bị về mặt
thẩm mỹ, bởi lẽ trẻ có cơ thể khỏe mạnh, có những quy tắc ứng xử phù hợp với
mọi người, có sự hiểu biết về cuộc sống xung quanh. Thông qua các tiết học, tiết
khám phá cô cần giáo dục cho trẻ thích tìm hiểu và biết bộc lộ cảm xúc phù hợp
trước vẻ đẹp của thiên nhiên, cuộc sống, các tác phẩm nghệ thuật. Thông qua
những giờ hoạt động âm nhạc giáo dục trẻ thích nghe nhạc, nghe hát, chăm chú
lắng nghe và nhận ra những giai điệu khác nhau của bài hát, của bản nhạc. Giáo
dục trẻ hát đúng và biết thể hiện sắc thái tình cảm qua các bài hát mà trẻ yêu

Truyền thụ kiến thức đều phải thông qua ngôn ngữ. Vì vậy việc chuẩn bị cho trẻ
sử dụng thành thạo tiếng việt trong sinh hoạt hàng ngày là việc quan trọng nhất
để chuẩn bị cho trẻ vào lớp một. Trẻ có ngôn ngữ mạch lạc phát triển tốt, thì
đồng thời các quá trình tâm lý như tư duy, tưởng tượng, trí nhớ, tri giác…của trẻ
cũng phát triển tốt. Hình thành cho trẻ một số kỹ năng chuẩn bị cho việc đọc,
viết, thông qua các hoạt động sinh hoạt, học tập, lao động, các buổi tham quan,
dạo chơi …Khuyến khích trẻ sử dụng tiếng việt, mở rộng vốn từ về thế giới xung
quanh, tập cho trẻ biết diễn đạt một cách rõ ràng, mạch lạc, không nói ngọng, nói
lắp, nói lí nhí. Tôi thường xuyên tổ chức các hoạt động nghe – nói như : Cho trẻ
phát âm các chữ cái, nghe và hiểu nghĩa của từ, thể hiện cử chỉ, điệu bộ, nét mặt
phù hợp với yêu cầu, hoàn cảnh giao tiếp. Tạo điều kiện cho trẻ được tiếp xúc
với chữ viết trong môi trường xung quanh, nhận dạng và phát âm các chữ cái. Để
trẻ được như vậy tôi đã tạo môi trường chữ viết trong lớp phong phú tạo điều
kiện cho trẻ được “Tắm mình trong chữ viết” và giúp trẻ làm quen chữ cái một
cách tự nhiên như: Cảnh quan ngoài lớp học, tạo cây có gắn các chữ cái. Các góc
chơi trong lớp,

Giáo viên: Nguyễn Thị Anh - Trường MN Sơn Ca.
14


www.huongdanvn.com

SKKN “ Phương pháp chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ 5 – 6 tuổi vào học lớp
1”

Trẻ học chữ cái bên ngoài lớp học.

Giáo viên: Nguyễn Thị Anh - Trường MN Sơn Ca.
15

chữ in thường.
Thông qua các hoạt động trên tôi thấy những trẻ lớp tôi có tính tích cực giao
tiếp, có trình độ phát triển ngôn ngữ tương đối cao thường hay đặt các câu hỏi và
dễ dàng đặt các câu hỏi hơn các trẻ khác. Vì vậy người lớn cần chủ động tổ chức
giao tiếp, hình thành tính tích cực, giao tiếp cho trẻ giúp trẻ phát triển ngôn ngữ,
và đó cũng là cách ta giúp trẻ có được công cụ, phương tiện, cần thiết để tư duy
tìm hiểu về thế giới xung quanh. Điều này là cơ sở giúp trẻ vững vàng hơn khi
vào lớp 1.
7. Chuẩn bị tốt cho trẻ về mặt tinh thần.
Được chuẩn bị tốt về mặt tinh thần đối với trẻ cũng rất quan trọng. Trẻ có
một tinh thần tốt, luôn luôn vui vẻ, thích thú trong mọi công việc, và đặc biệt là
luôn vươn tới, luôn mong mỏi mình sẽ được đi học lớp 1 đó là một điều rất tốt.
Vì vậy, tôi luôn động viên, khích lệ trẻ ngoan, biết vâng lời người lớn, hoàn
thành các nhiệm vụ được người lớn giao cho.
Ví dụ: Nếu các con học giỏi, ngoan biết vâng lời người lớn thì sẽ được đi học
lớp 1. Hoặc dùng đó làm động lực để kích thích khả năng tìm tòi khám phá, kích
thích tính tò mò ham hiểu biết, biết trả lời các câu hỏi khó ở trẻ.
Ví dụ: Câu hỏi này khó nhưng nếu ai trả lời được câu hỏi này sẽ được lên lớp
1 đấy!
Thông qua việc được lên lớp 1 dùng làm động lực để nêu các đức tính tốt cho
trẻ: Rèn luyện tự giác, ý thức tổ chức kỷ luật, tính tự lập, ý thức đoàn kết,
nhường nhịn giúp đỡ bạn bè…Những đức tính này rất cần thiết cho trẻ ở lứa tuổi
mầm non song đặc biệt quan trọng với trẻ khi đi học lớp 1. Bởi vì đặc thù của hai
Giáo viên: Nguyễn Thị Anh - Trường MN Sơn Ca.
17


www.huongdanvn.com

SKKN “ Phương pháp chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ 5 – 6 tuổi vào học lớp

- Tuy vẫn còn 10% cháu suy dinh dưỡng và thấp còi đội 1, nhưng những cháu đó
rất nhanh nhẹn, và có những kỹ năng, nhận thức, ngôn ngữ đảm bảo tốt cho việc
học tập ở lớp 1. Lớp đã được nhà trường khen thưởng vì có tỷ lệ tăng cân đều
hàng tháng, hàng quý.
* Về thẫm mỹ:
- Cháu biết cảm nhận được cái đẹp xung quanh cuộc sống, yêu thích những cái
đẹp và có ý thức giữ gìn những cái đẹp đó.
-Hát đúng nhạc của một số bài hát thiếu nhi, biết vận động phù hợp với tiết tấu
của bài hát, thích nghe hát và sử dụng được một số dụng cụ âm nhạc.
Giáo viên: Nguyễn Thị Anh - Trường MN Sơn Ca.
18


www.huongdanvn.com

SKKN “ Phương pháp chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ 5 – 6 tuổi vào học lớp
1”
-100% trẻ biết dựa vào đôi bàn tay khéo léo của mình để tạo ra sản phẩm đẹp mà
trẻ yêu thích.
* Về một số kỹ năng cần thiết cho hoạt động học tập:
- 100% Thực hiện được các thao tác cơ bản các kỹ năng trong hoạt động học tập,
kỹ năng tự phục vụ.
* Về ngôn ngữ:
- 100% trẻ trong lớp thuộc 29 chữ cái. Viết được tên mình, và 29 chữ cái.
- 95% trẻ có thể đặt các câu hỏi khi tham gia các hoạt động khám phá. Mạnh dạn
giao tiếp cùng cô và các bạn, có sự giao tiếp với người khác. 5% cháu đặt được
một số câu đơn giản, và giao tiếp được với cô và các bạn.
-90% biết ghép một số từ đơn giản.
* Về tinh thần:
- Phát huy và rèn luyện cho trẻ rất nhiều đức tính tốt, hạn chế tính xấu.

www.huongdanvn.com

SKKN “ Phương pháp chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ 5 – 6 tuổi vào học lớp
1”
được tìm hiểu và đưa vào thực hành tại lớp Lá 1 trường mầm non Cơn Ca. Dù
kết quả chưa đạt được tuyệt đối nhưng phần nào cũng giúp cho các con em dân
tộc thiểu số Raglay có tâm thế sẵn sàng khi bước vào lớp 1, lớp mà không riêng
gì ai, tất cả các trẻ em và chúng ta đều phải trải qua. Bước đầu đã chuyển biến
được sự nhìn nhận của phụ huynh, của tất cả mọi người trong công việc chuẩn bị
tâm thế cho trẻ vào lớp 1. Qua việc chuẩn bị tâm thế cho trẻ, không chỉ tạo cho
trẻ có thể bước vào trường phổ thông một cách vững vàng mà qua đó còn tạo
được sự liên kết và đoàn kết giữa gia đình và nhà trưởng, giữa phụ huynh và cô
giáo chủ nhiệm để từ đó tạo được tình cảm tốt đẹp giữa con người với con người.
Trên đây, là sáng kiến kinh nghiệm của bản thân, những vấn đề đạt được
sẽ là nền tảng cho những năm tiếp theo. Sáng kiến của tôi thực hiện áp dụng
hiệu quả tại trường và có thể nhân rộng ở các trường bạn. Rất mong nhận được
sự góp ý, nhận xét của các đồng chí lãnh đạo, các bạn đồng nghiệp để bài viết
được phong phú hơn.
Xin chân thành cảm ơn !
Tà Lương, ngày 05 tháng 4 năm 2012
Người viết sáng kiến

Nguyễn Thị Anh

Giáo viên: Nguyễn Thị Anh - Trường MN Sơn Ca.
20


www.huongdanvn.com


IV – KÊT LUẬN.

Giáo viên: Nguyễn Thị Anh - Trường MN Sơn Ca.
22