TỰ LÀM ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
TRẺ KHUYẾT TẬT HOÀ NHẬP
I. ĐẶT VẤN ĐỀ: Thực hiện quyết định số 23 của Bộ GD& ĐT về giáo dục hoà nhập
dành cho người khuyết tật, chúng tôI đã nhận thức được vai trò, trách
nhiệm của người giáo viên trong công tác giáo dục trẻ khuyết tật. Để
thực hiện mục tiêu giáo dục hoà nhập cho người khuyết tật, giúp trẻ
khuyết tật được hưởng quyền học tập bình đẳng như những trẻ khác
khác, mỗi trường học, mỗi người làm công tác giáo dục cần xây dựng
kế hoạch, nghiên cứu, để tìm ra phương pháp dạy học phù hợp với nội
dung, chương trình, phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ khuyết tật.
Một trong những yếu tố quan trọng góp phần nâng cao chất lượng giáo
dục trẻ khuyết tật hoà nhập là việc sử dụng đồ dùng dạy học trong các
tiết học.

Đồ dùng dạy học là một yếu tố không thể thiếu trong qua trình
dạy học. Nó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, giúp học sinh có
hứng thú học tập, lĩnh hội tri thức tốt hơn, nhanh hơn. Đồ dùng dạy
học đảm bảo được các thông tin chủ yếu về các hiện tượng, sự vật liên
quan đến nội dung bài học. Nó đảm bảo tính trực quan, tạo cho học
sinh khả năng tiếp cận nội dung bài học, đồng thời nó tạo điều kiện
cho học sinh tự lực chiếm lĩnh kiến thức, hình thành kỹ năng, kỹ xảo.

Đặc biệt đối với trẻ khuyết tật, đồ dùng dạy là con đường giúp trẻ
khuyết tật khắc phục những đặc điểm khó khăn của mình để thể tham
gia vào các hoạt động học tập. Đặc trưng của trẻ khuyết tật là chậm
nhớ, mau quên, ghi nhớ một cách máy móc nên việc việc sử dụng đồ
dùng dậy học trong các tiết học lại càng quan trọng. Đồ dùng dạy học

hội và cộng đồng. Giáo dục trẻ khuyết tật là một nhiệm vụ mà ngành
giáo dục phải phấn đấu nhằm thực hiện đúng pháp luật của nhà nước
và công bằng giáo dục. Để nâng cao chất lượng giáo dục trẻ khuyết tật,
giáo viên phải lựa chọn phương pháp dạy học phù hợp với đối tượng,
trong đó có việc sử dụng thiết bị dạy học và sự cần thiết phải bổ sung
thêm thiết bị dạy học tự làm.
- Trường được tiếp nhận một đồng chí giáo viên có chuyên môn,
được đào tạo, bồi dưỡng về lĩnh vực giáo dục trẻ khuyết tật hoà nhập.
Với trình độ chuyên môn và tinh thần trách nhiệm cao, đồng chí đã tìm
hiểu rõ khả năng, nhu cầu của từng dạng trẻ khuyết tật từ đó thiết kế
một số đồ dùng phù hợp với từng dạng trẻ khuyết tật góp phần nâng
cao chất lượng giáo dục trẻ khuyết tật hoà nhập.
- Các ban ngành, đoàn thể trong xã luôn quan tâm đến phong trào
giáo dục. Các cấp uỷ đảng, chính quyền địa phương quan tâm đầu
tư cơ sở vật chất, trường học khang trang, bàn ghế đầy đủ đúng
quy cách tạo điều kiện thuận lợi cho các em học tập và vui chơi.
- Trong những năm qua, trường có phong trào làm đồ dùng dạy học
rất sôi nổi,luôn được phòng giáo dục đào tạo Trực Ninh đánh giá
cao. Đặc biệt, năm học 2007–2008 trường đã có một số bộ đồ
dùng dự thi cấp tỉnh đạt giải nhất và được hội đồng giám khảo
2
đánh giá cao. Phát huy thành tích đã đạt được, công tác tự làm đồ
dùng dạy học nhằm năng cao chất lượng giáo dục trẻ khuyết tật
hoà nhập càng được hưởng ứng mạnh mẽ hơn.
b,Khó khăn:
-Số học sinh khuyết tật của trường có độ tuổi không đồng đều, được
xếp vào các khối khác nhau và chia ra các dạng tật khác nhau nên
yêu cầu về phương pháp giảng dạy, đồ dùng và phương tiện dạy học
khác nhau đòi hỏi giáo viên phải có nhiều loại đồ dùng trong một
tiết học

tiêu, nội dung công việc, có phân công nhiệm vụ rõ ràng.
• Thành lập đội ngũ côt cán phụ trách thiết bị dạy học bao gồm
Ban Giám hiệu, tổ trưởng các tổ, giáo viên cốt cán của
trường.Các thành viên trong bộ phận này đều có kế hoạch về
công tác tự làm đồ dùng dạy học. Kế hoạch phải chi tiết, dựa trên
kế hoạch chỉ đạo chung của nhà trường. Mỗi thành viên trong bộ
phận này có trách nhiệm triển khai kế hoạch, nội dung, công việc
tự làm đồ dùng đến từng giáo viên trong tổ, khối.
*Trong các buổi sinh hoạt chuyên môn, đồng chí Hương(Giáo viên
có chuyên môn về lĩnh vực này ) hướng dẫn, tư vấn thêm cho giáo viên
về cách dạy trẻ khuyết tật ở các dạng đặc biệt như trẻ khiếm thính,
khiếm thị…Thống nhất và chọn ra phương pháp dạy học tích cực và
thích ứng đối với từng môn học, từng thể loại bài giảng. Trên cơ sở đó
xác định phương pháp, yêu cầu, thiết bị chủ yếu cho mỗi bài giảng. Tổ
chức dạy mẫu để giáo viên trong trường học tập cách sử dụng đồ dùng
trong các tiết dạy trẻ khuyết tật đạt hiệu quả cao.
• Hàng tháng tổ chức hội thảo về việc tự làm và sử dụng đồ dùng
dạy học trong từng môn học, từng dạng trẻ khuyết tật để rút
kinh nghiệm và biểu dương những đồng chí có ý tưởng sáng tạo
về đồ dùng tự làm. Trao đổi kinh nghiệm sử dụng đồ dùng dạy
học trong các tiết học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục trẻ
khuyết tật hoà nhập.
• Tổ chức tổng kết công tác tự làm đồ dùng dạy học theo kỳ. Cứ 2
tháng tổng kết 1 lần. Đội ngũ cốt cán của trường thống kê về số
lượng đồ dung tự làm và thẩm định về hiệu quả sử dụng đồ dùng
đó trong dạy học, sau đó xếp loại đồ dùng và đánh giá thi đua
theo định kỳ như đánh giá chất lượng dạy học.
*Hàng năm tổ chức thi đồ dùng dạy học tự làm,viết sáng kiến kinh
nghiệm về công tác tự làm đồ đùmg dạy học cho trẻ khuyết tật có
giải thưởng để khuyến khích, động viên những đồng chí có đồ dùng

Để giúp các em học toán có hiệu quả, giáo viên cần chú ý đến các
loại vật liệu, thiết bị và đồ dùng học toán. Đối với học sinh lớp 1,
đa số các em nắm được khái niệm thông qua việc thực hành, các
em cần có nhiều cơ hội để khám phá các khái niệm này bằng cách sử
dụng nhiều vật liệu, đồ dùng cụ thể qua đó giúp các em phát triển
kỹ năng học toán cơ bản và hỗ trợ việc học tập tích cực trong dạy và
học.
Các vật liệu và đồ dùng trong môn toán lớp 1:
Đồ dùng dạy phần số: thường là các băng số. Bộ thẻ số được làm
bằng bìa
Vỏ sò để dạy học sinh đếm và chơi trò chơi
Que tính bằng nhựa, hoặc bằng đũa tre để thực hiện các phép tính và
giá trị các hàng.
Các bộ trò chơi “ Rắn và thang” ; “ Ghép hình cua” ; “ Câu cá”.
Môn Tiếng Việt:
Ngoài những bức tranh trong SGK, chúng tôi đã làm bộ tranh rời,
động bằng bìa cat-tông, nam châm, giấy màu. Cắt bìa thành những
mô hình như ( ngôi nhà, đàn gà, gà mẹ, gà con, cây, một số con vật )
theo nội dung bài học.
Với bộ tranh này chúng tôi có thể dùng để dạy một số bài của phân
môn mỹ thuật, phân môn thủ công…
Đặc biệt với bộ tranh này, chúng tôi còn giúp cho trẻ khiếm thị
phát triển xúc giác thông qua việc sờ hình nổi. Thông qua việc sờ
5
các mô hình, học sinh hình dung được cấu tạo bên ngoài của đồ vật,
con vật từ đó các em dễ dàng hơn trong việc hình thành khái niệm.
Đối với trẻ khuyết tật khiếm thị:
Chúng tôi đã tham khảo và thiết kế bộ thẻ chữ, thẻ số (Braille).
Giáo viên hướng dẫn trẻ sờ các chấm nổi trên thẻ chữ, thẻ số
Braille.

đúng yêu cầu tiết học làm kích thích học sinh tích cực lĩnh hội kiến
thức góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trẻ khuyết tật hoà nhập,
trong 3 năm qua trường đã bổ sung thêm nhiều bộ thiết bị dạy học tự
làm đơn giản nhưng có hiệu quả sử dụng cao góp phần nâng cao chất
lượng giáo dục trẻ khuyết tật hoà nhập .
6

Qua các giờ học có ý nghĩa, có hiệu quả, các em được tham gia các
hoạt động học tập cùng bạn bè, các em càng thấy mến trường, mến bạn
hơn. Các em cảm nhận được niềm vui sau mỗi ngày đến trường,vì vậy
tỷ lệ huy động trẻ khuyết tật học hoà nhập của trường tiể học B Trực
Đại trong 3 năm qua đạt tỷ lệ 80% đến 100%. Đảm bảo duy trì sĩ số
100% từ đầu năm học đến cuối năm học.

Số lượng trẻ khuyết tật học hoà nhập sau mỗi năm học tăng cụ thể là:
Năm học Tổng số
trẻ khuyết
tật
Số trẻ học
hoà nhập
Số trẻ được lên
lớp
Tỷ lệ %
2004 -
2005
27 18 15
2005 -
2006
23 19 18
2006 -

- Tổ chức giao lưu, học hỏi kinh nghiệm của những đơn vị điển
hình trong và ngoài tỉnh để làm tốt công tác giáo dục trẻ khuyết
tật hoà nhập.
- Nhà nước cần có chính sách động viên kịp thời cho giáo viên trực
tiếp dạy học sinh khuyết tật học hoà nhập.

8