Tờn bỏo cỏo:

Bc u tỡm hiu v mụ hỡnh du lch cng ng
ti bn Sớn Chi, Sapa.
The first step of researching of Community based tourism model
at Sin Chai village, Sapa distric. TểM TT BO CO.

Hin nay, Vit Nam cng nh trờn th gii, du lch l mt ngnh
ang rt phỏt trin v s phỏt trin mnh hn na. Du lch thng phỏt trin
ti cỏc khu bo tn thiờn nhiờn (BTTN), vn quc gia (VQG), cỏc khu vc
cú cnh quan p, nhng ni cũn tng i hoang s... Vỡ th, kộo theo nú
l hng lot cỏc vn nh suy thoỏi mụi trng, ti nguyờn... v cỏc vn
v kinh t xó hi ca c dõn a phng.
Trong xu hng phỏt trin núi chung ca ngnh du lch, hỡnh thc du
lch da vo cng ng ang dn hỡnh thnh. Du lch cng ng ang t ra
cho chỳng ta nhiu iu mi m cn c nghiờn cu, tỡm hiu. Vỡ vy,
chỳng tụi thc hin ti : Bc u tỡm hiu v mụ hỡnh du lch cng
ng ti bn Sớn Chi, Sapa.

ti ca chỳng tụi cp ti :

+ C s lý lun v mt s nghiờn cu v du lch cng ng.
+ Túm tt mt s mụ hỡnh du lch cng ng.
+ Hot ng ca mụ hỡnh du lch cng ng ti bn Sớn Chi, Sapa.
+ Cỏc yu t nh hng ti phỏt trin du lch cng ng ti a im

3. Phương pháp nghiên cứu. 6

PHẦN NỘI DUNG : 8

I. TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU. 8
1. Khái niệm về du lịch cộng đồng. 8
2. Các nghiên cứu về du lịch dựa vào cộng đồng. 9
3. Một số mô hình du lịch dựa vào cộng đồng. 10

II. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. 12
1. Tài nguyên du lịch. 12
1.1 Tài nguyên du lịch tự nhiên. 12
1.2. Tài nguyên du lịch nhân văn 14
2. Quá trình hình thành mô hình du lịch cộng đồng
tại bản Sín Chải. 15
3. Các hoạt động du lịch cộng đồng tại Sín Chải. 17
3.1. Dịch vụ nhà nghỉ. 18
3.2. Hướng dẫn viên, dẫn đường và khuân vác. 19
3.3. Cung cấp lương thực, thực phẩm. 19
3.4. Biểu diễn văn nghệ truyền thống. 20
3.5. Các hoạt động hỗ trợ của khách du lịch. 20
4. Các yếu tố ảnh hưởng tới phát triển du lịch cộng đồng. 21
4.1. Hiểu biết về du lịch. 22
4.2. Điều kiện cơ sở vật chất. 23
4.3. Phong tục tập quán. 23
THÖ VIEÄN ÑIEÄN TÖÛ TRÖÏC TUYEÁN3
5. Các giải pháp cho phát triển. 24

Trong những năm gần đây, khi điều kiện kinh tế ngày một phát triển,
nhu cầu đi du lịch, thư giãn, tham quan cũng ngày một tăng. Du lịch
đang phát triển nhanh chóng khơng chỉ riêng ở nước ta mà với quy mơ
tồn cầu. Nó được mệnh danh là ngành cơng nghiệp khơng khói. Theo xu
thế thân thiện hơn với mơi trường của tất cả các ngành kinh tế, trong
ngành du lịch đã xuất hiện các hình thức du lịch gắn với bảo vệ mơi
trường như du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng... Vì vậy, nghiên cứu sự
phát triển của các hình thức du lịch này là rất cần thiết.
Annlisa Koeman, IUCN Việt Nam trong báo cáo “ Du lịch bền vững
và du lịch sinh thái” có nói: Du lịch bền vững còn có ý nghĩa rộng lớn
hơn cả việc bảo vệ mơi trường, tức là nó xem xét một cách thỏa đáng các
yếu tố về con người, cộng đồng, văn hóa, phong tục tập qn, lối sống và
các hệ thống kinh tế xã hội địa phương.
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN5
Xu thế hiện nay đang đặt ra cho chúng ta một vấn đề cấp bách là phải
tìm ra một hình thức du lịch bền vững, thực sự mang lại lợi ích cho con
người trong khi không gây tổn hại tới môi trường mà họ sinh sống sau khi
người du lịch cuối cùng đã ra về.

2. Địa điểm nghiên cứu:

Chúng tôi chọn bản Sín Chải, xã San Sả Hồ, huyện Sapa, tỉnh Lào Cai
làm điểm bước đầu nghiên cứu mô hình du lịch dựa vào cộng đồng. Sín
Chải nằm cách thi trấn Sapa 4km đường bộ. Đây là bản của người H’mong
đen với dân số khoảng 1400 người. Cư dân sống ở đây đã lâu với nền
kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp (trồng lúa, ngô, thảo quả...) và săn
bắn.


THÖ VIEÄN ÑIEÄN TÖÛ TRÖÏC TUYEÁN7
PHẦN NỘI DUNG

I. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu:
1. Khái niệm về du lịch cộng đồng:

Hiện nay, trên thế giới vẫn chưa có một quan điểm thống nhất về du
lịch cộng đồng. Các khái niệm về du lịch cộng đồng nhấn mạnh vào những
điểm khác nhau tùy thuộc vào mỗi tác giả, dự án và địa điểm, nhưng các
vấn đề về tính bền vững và cộng đồng địa phương đều có xu hướng chiếm
vị trí trung tâm. Một số yếu tố dưới đây được đưa vào khái niệm du lịch
cộng đồng tại Việt Nam :

Tính bền vững:

Du lịch cộng đồng cần phải mang tính bền vững cả về khía cạnh văn
hóa lẫn môi trường, nghĩa là phải bảo tồn được các tài nguyên thiên nhiên
và nguồn lực xã hội cho mục đích sử dụng lâu dài. Du lịch cộng đồng phải
quan tâm đến những lợi ích trước mắt và lâu dài cùng những kết quả do
những thay đổi mà du lịch cộng đồng mang lại. Do vậy, tính bền vững
không chỉ là những việc làm thực tế như thu gom rác thải mà còn là thái độ
tích cực và nhận thức rõ ràng về các giá trị văn hóa và thiên nhiên của địa
phương.
Dựa vào cộng đồng:
+ Giao quyền: Cộng đồng địa phương được khuyến khích tham gia và
tốt nhất được đảm nhận trách nhiệm ra quyết định, thực thi, điều hành các

án du lịch trong đó cộng đồng vừa là sản phẩm du lịch vừa là người trực
tiếp thực hiện dự án.”
Annalisa Koeman, IUCN Việt Nam trong báo cáo “Giới thiệu về du
lịch bền vững và những vấn đề có liên quan “ có kết luận: Một điều cốt lõi
là DLBV đòi hỏi phải thu xếp cho thỏa đáng các quan tâm nhằm cho phép
chấp nhận và tạo điều kiện thuận lợi cho việc trao quyền cho các dân tộc
địa phương để họ có thể kiểm sốt du lịch ở khu vực của mình và được
quyết định điều gì là có thể chấp nhận được và điều gì là khơng thể chấp
nhận được. Người dân địa phương phải được tiếp cận đầy đủ với các thơng
tin để:
• Đưa ra phán xét của họ về những mặt lợi và hại khi tham gia vào
phát triển du lịch.
• Cho phép phát triển du lịch ở làng, địa phương mình.
• Quyết định các hoạt động du lịch nào là có thể hay khơng thể chấp
nhận được liên quan đến văn hóa, mơi trường và cuộc sống thường ngày
của họ.
Shailendra Thakali - Viện miền núi Katmandu Nepan trong báo cáo “
Bảo tồn dựa trên cộng đồng và các sáng kiến du lịch. Kinh nghiệm và
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN9
bi hc ca Nepan cú kt lun: Du lch da vo cng ng l mt cỏch
tip cn nhm to ra li nhun cao nht cho ngi dõn a phng -
nhng ngi s dng du lch nh l mt cụng c. Du khỏch phi tr tin
khi h n thm cỏc khu vc v khon tin ny s c s dng bo v
di sn vn húa v t nhiờn hoc giỳp cho vic phỏt trin kinh t xó hi.

3. Mt s mụ hỡnh du lch cng ng:
3.1. Mụ hỡnh du lch cng ng ti thụn Pỏc Ngũi, VQG Ba

nâng cao.

3.2. Mô hình du lịch cộng đồng tại bản Khanh - VQG Cúc
Phương:

Bản Khanh là một bản của người Mường nằm bên bờ sông Bươi
thuộc xã An Nghĩa, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình. Bản nằm trong phạm vi
VQG Cúc Phương, ở phía Tây Bắc của Vườn.
Bản có 23 hộ gia đình, trong đó có 3 hộ tham gia vào các hoạt động
du lịch. Các dịch vụ du lịch cộng đồng ở đây chủ yếu là nhà nghỉ, phục vụ
đồ ăn uống, biểu diễn văn nghệ. Một số ít dân làng tham gia vào công tác
an ninh. Thêm vào đó, các mặt hàng lưu niệm thổ cẩm và các sản vật địa
phương như mật ong, nhung hươu, mơ... cũng được bán cho du khách.

3.3. Mô hình du lịch cộng đồng tại khu du lịch Suối Voi -
Thừa Thiên Huế :

Suối Voi là một điểm du lịch ở xã Lộc Tiên, huyện Phú Lộc, tỉnh
Thừa Thiên Huế.
Loại hình du lịch Suối Voi được khởi xướng và quản lý bởi Hợp tác
xã Nông nghiệp Suối Voi theo phương thức cổ phần. Hình thức này chưa
từng được nghe thấy ở Việt Nam trước kia, đòi hỏi hợp tác xã phải có thêm
chức năng quản lý du lịch. Các cổ đông bầu ra Ban quản lý để điều hành
trực tiếp. Ban quản lý được chia thành 3 tiểu ban, mỗi tiểu ban đều có
nhiệm vụ cụ thể, gồm có tổ phụ trách thu gom rác, chống cháy rừng, bãi đỗ
xe, cung cấp dịch vụ và bán vé. Các thợ ảnh làm việc ở Suối Voi cũng được
tổ chức thành nhóm riêng.
Đã có 315/375 hộ gia đình trở thành cổ đông, mặc dù không phải tất
cả các hộ gia đình đều só khả năng mua số lượng cổ phiếu như nhau. Có
khoảng 30 hộ gia đình tích cực tham gia vào cung cấp sản phẩm và các

Nếu du khách đi theo con đường thứ nhất - đường qua bản Cát Cát
thì du khách sẽ đi xun qua khu rừng ngun sinh của VQG Hồng Liên.
Con suối Vàng len lỏi trong rừng theo chân khách. Lúc thì nó biến mất, lúc
lại hiện ra hiền hòa với các bãi đá giữa thung lũng, lúc òa ra trắng xóa, lao
xuống một vách đá dựng đứng. Nếu du khách đến vào mùa mưa chắc
khơng khỏi trầm trồ mà ngắm nhìn dòng thác Cát Cát hùng vĩ nơi đây.
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN12
Nu i thng t th trn Sapa, du khỏch li c ngm nhỡn mt
khung cnh hon ton khỏc. ú l cnh cỏc tha rung bc thang ca ngi
Hmong ni tip nhau trờn cỏc sn i nỳi thp. õy ú tha thn vi chỳ
bũ, chỳ dờ ang gm c. Du khỏch cng khụng khi trm tr vi cỏc cụng
trỡnh c sc nh h thng dn nc cho ti tiờu ca ngi dõn ni õy.
Nhng ngụi nh Hmong cheo leo bờn sn nỳi chc chn s lm du khỏch
cm thy thỳ v.

1.1.2. Khớ hu: Khớ hu l thnh phn quan trng ca mụi trng t nhiờn i vi
phỏt trin du lch. Theo thng kờ ca trm khớ tng thy vn, nhit
trung bỡnh nm ti Sapa l 15,9C, m trung bỡnh 85 - 88%. Khớ hu ni
õy rt c bit vi c 4 mựa ch trong mt ngy. Sỏng sm v chiu mun,
Sapa chỡm trong sng. Bui tra tri hng nng, rt thớch hp vi cỏc
chuyn trekking, dó ngoi. n vi Sapa vo mựa ụng, rt cú th bn s
c ngm tuyt ri mt nc nhit i - mt nột c sc ch riờng cú
Sapa.


Kinh, Phự Lỏ ( Xỏ Phú ). Nột c trng Sapa l du khỏch cú th tip xỳc
trc tip vi ng bo dõn tc ngay trờn ng ph, trong khỏch sn, trong
ch hoc ti cỏc bn h ang sinh sng.
Nhng ngi Hmong u tiờn ti Sapa l vo u th k 18. H thuc
mt tc ngi nh - ngi Hmong en. Cỏi tờn Hmong en cú ngun gc
t mu chm sm nhum trờn trang phc ca h.
Sớn Chi l bn ca ngi dõn tc Hmong en vi dõn s khong
1400. Nn kinh t ca h ch yu l da vo nụng nghip. Cỏc c im v
thúi quen n ung, sinh hot, cỏc nột truyn thng trong quy hoch c trỳ,
xõy dng cng nh trang phc ca h l nhng im thu hỳt khỏch du lch
mnh m.
Du khỏch cng b thu hỳt bi ting kốn lỏ, ting hỏt ca cỏc chng trai,
cụ gỏi Hmong trong mựa l hi. Ngi Hmong cú hi Gu To t ngy 2
n 5 thỏng Giờng, ti khu i hay rung gn lng. Trong l hi, h cu
mnh, sc khe, ụng con cỏi, lm n phỏt t, lm n thnh vng, thi bn
sỳng, n, mỳa vừ, mỳa khốn... H cng cú cỏc tc l nh tc cm lỏ, cp
v...

THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN