Phạm Thị Khuê
PHẦN I: PHẦN MỞ ĐẦU
Tiếng việt là môn học có tầm quan trọng đặc biệt trong Chương trình giáo
dục phổ thông nói chung, bậc tiểu học nói riêng. Đây là môn học công cụ với
nhiệm vụ cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản về tiếng mẹ đẻ, rèn cho
các em kĩ năng sử dụng tiếng Việt trong nghe, nói, đọc, viết. Trong đó, phân môn
Tập đọc là một phân môn quan trọng góp phần hình thành kĩ năng đọc cho học
sinh- một trong bốn kĩ năng cơ bản mà học sinh tiểu học cần đạt tới. Khi học sinh
đọc tốt thì các em mới có thể chiếm lĩnh được kiến thức môn Tiếng việt nói riêng,
các môn học cấp tiểu học nói chung một cách chắc chắn, làm cơ sở để các em học
cấp học kế tiếp.
Bên cạnh đó, phân môn Tập đọc còn giúp cho học sinh không chỉ đọc đúng
mà còn hiểu đúng nội dung từng bài đọc, thích đọc. Từ đó học sinh trau dồi được
vốn ngôn ngữ trong giao tiếp và học tập. Học sinh đọc tốt sẽ giúp các em hiểu biết
rộng hơn, sâu hơn, suy nghĩ một cách lôgic hơn, các em dễ dàng tiếp thu được cái
hay, cái đẹp của tiếng Việt, hướng tới các em lòng yêu cái thiện, góp phần hình
thành nhân cách học sinh.
Như vậy, trọng tâm của phân môn Tập đọc cấp tiểu học là vấn đề rèn đọc.
Việc rèn đọc cho học sinh có vị trí vô cùng quan trọng, là vấn đề cấp thiết đòi hỏi
mỗi giáo viên cần xác định rõ yêu cầu, nhiệm vụ và vận dụng một cách linh hoạt,
sáng tạo việc rèn đọc trong quy trình một tiết tập đọc nhằm mang lại hiệu quả cao.
1 | P a g e
Phạm Thị Khuê
Thế nhưng trong thời gian qua, việc vận dụng rèn đọc trong quy trình một
tiết tập đọc nhất là đối với lớp 3 (giai đoạn học sinh vừa đọc đúng vừa là cơ sở để
bước sang làm quen với đọc diễn cảm ở các lớp tiếp theo) thì giáo viên còn nhiều
lúng túng nên giờ dạy đạt hiệu quả chưa cao.
Xuất phát từ những lí do trên, cụm chuyên môn chúng tôi nghiên cứu thực
hiện chuyên đề “Một số biện pháp giúp dạy tốt phân môn Tập đọc lớp 3” để giúp
giáo viên dạy phân môn Tập đọc lớp 3 đạt hiệu quả cao hơn.
PHẦN II: PHẦN NỘI DUNG

Chương trình Tập đọc lớp 3 được gắn với 15 chủ điểm: Măng non; Mái ấm;
Tới trường; Cộng đồng; Quê hương; Bắc trung nam; Anh em một nhà; Thành thị
và nông thôn; bảo vệ Tổ quốc; Sáng tạo; Nghệ thuật; Lễ hội; Thể thao; Ngôi nhà
3 | P a g e
Phạm Thị Khuê
chung; Bầu trời và mặt đất. Học trong 35 tuần, hai tuần học một chủ điểm (4 bài
tập đọc), riêng chủ điểm “Ngôi nhà chung ” học trong 3 tuần (6 bài tập đọc).
* Chuẩn cần đạt:
+ Đọc rành mạch, trôi chảy, biết ngắt nghỉ hơi hợp lí và bước đầu đọc phân
biệt lời người dẫn chuyện với lời nhân vật.
+ Hiểu nội dung bài đọc.
* Các kĩ năng sống cần giáo dục học sinh qua các bài Tập đọc lớp 3:
+ Kĩ năng tự nhận thức, kĩ năng xác định giá trị, kĩ năng lắng nghe tích cực,
kĩ năng thể hiện sự cảm thông, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng thể hiện sự tự tin, kĩ năng
kiển soát cảm xúc, kĩ năng ứng phó với căng thẳng, kĩ năng tìm kiếm sự hỗ trợ, kĩ
năng thương lượng, kĩ năng giải quyết mâu thuẫn, kĩ năng hợp tác, kĩ năng tư duy
phê phán, kĩ năng tư duy sáng tạo, kĩ năng giải quyết vấn đề, kĩ năng đảm nhận
trách nhiệm, kĩ năng quản lí thời gian, kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin…
2. Phương pháp :
Với nội dung dạy học như vậy, căn cứ theo yêu cầu cần đạt, giáo viên phải
lựa chọn phương pháp dạy học linh hoạt, phù hợp với từng đối tượng học sinh
nhằm đảm bảo yêu cầu phát triển năng lực cá nhân và đạt được hiệu quả thiết thực
sau mỗi tiết dạy . Để phát huy những ưu điểm trong tiết Tập đọc, giáo viên cần lựa
chọn các phương pháp dạy học đặc trưng như :
2.1. Phương pháp trực quan :
4 | P a g e
Phạm Thị Khuê
Giáo viên hướng dẫn học sinh quan sát các tranh minh hoạ trong các bài Tập
đọc giúp các em hiểu thêm một số chi tiết, tình huống và nhân vật trong bài .
2.2. Phương pháp cụ thể hoá sản phẩm của học sinh :

dung đoạn, bài học sinh vừa đọc để củng cố kĩ năng đọc- hiểu.
2) Bài mới:
a) Giới thiệu bài
b) Luyện đọc:
- Giáo viên đọc mẫu toàn bài.
- Giáo viên hướng dẫn học sinh luyện đọc kết hợp giải nghĩa từ
+ Hướng dẫn học sinh đọc từng câu:
Giáo viên cho học sinh đọc nối tiếp câu lượt 1, sửa lỗi phát âm của học sinh,
cho học sinh luyện đọc một số từ khó, dễ lẫn do phát âm địa phương).
6 | P a g e
Phạm Thị Khuê
Giáo viên cho học sinh đọc nối tiếp câu lượt 2, tiếp tục sửa sai cho học sinh
(nếu có)
+ Hướng dẫn học sinh đọc từng đoạn:
GV hoặc học sinh chia đoạn.
Cho học sinh đọc nối tiếp đoạn lần 1.
Hướng dẫn học sinh đọc từng đoạn: hướng dẫn học sinh đọc câu khó (nếu
có), kết hợp giải nghĩa một số từ.
Cho học sinh đọc nối tiếp đoạn lần 2.
+ Học sinh luyện đọc từng đoạn trong nhóm.
+ Kiểm tra việc đọc trong nhóm của một số nhóm.
+ Học sinh đọc đồng thanh ( bài dạng văn xuôi)
c) Hướng dẫn học sinh tìm hiểu bài.
d) Luyện đọc lại : lưu ý giọng đọc đoạn, bài, những câu cần chú ý; tổ chức
cho học sinh thi đọc đoạn học sinh thích hoặc cả bài; đọc diễn cảm chưa phải là
yêu cầu bắt buộc nên tùy thuộc trình độ học sinh; hướng dẫn học thuộc lòng nếu
sách giáo khoa yêu cầu.
3) Củng cố, dặn dò, nhận xét: có thể lưu ý về nội dung bài, về cách đọc và
cách học bài ở nhà của học sinh.
3.3. Giáo viên cần trau dồi kĩ năng đọc mẫu :

Đối với những học sinh đọc “thêm, bớt “ từ thì yêu cầu các em đọc lại 2 -3 lần câu
đó để các em tự phát hiện từ các em đã đọc dư hoặc thiếu. Riêng các em đọc sai từ
cần lưu ý xem do đọc nhầm hay đọc vẹt đồng thời cho các em phân tích, đánh vần
lại từ đó để các em sửa nhanh hơn. Thực tế một giờ tập đọc giáo viên rất ngại việc
rèn đọc đối với các em đọc ngọng hoặc đớt vì sợ mất thời gian nên dẫn đến tình
trạng giáo viên ít gọi các em đọc. Đối với những học sinh này người giáo viên phải
cặn kẽ, tỉ mỉ như những em ngọng âm t, th, a…(Ví dụ: “Chúng tôi” thì đọc là
“Chúng côi”, “thầm thì ” đọc là “hầm hì”, “Anh ấy” thì đọc là “ăn ấy”….) , hướng
dẫn các em nghe và xem giáo viên đọc: chẳng hạn khi đọc âm “a” các em phải mở
rộng miệng hơi thoát ra mạnh ta sẽ phát âm đúng… Thầy đọc mẫu trò đọc theo, cứ
thế kiên trì dẫn dắt các em sẽ tiến bộ. Việc rèn đọc cho những học sinh này không
chỉ trong một số tiết là xong mà có khi phải thực hiện trong cả một học kì hoặc cả
năm học…
3.5. Rèn đọc cho học sinh theo từng dạng bài:
9 | P a g e
Phạm Thị Khuê
Các bài tập đọc trong sách Tiếng Việt lớp 3 có nhiều dạng bài (dạng văn
xuôi, dạng thơ, dạng văn kể chuyện, dạng văn bản hành chính), mỗi dạng có các
cách đọc khác nhau. Tùy theo từng dạng bài ta hướng dẫn học sinh cách đọc cho
phù hợp.
* Bài dạng văn xuôi:
Trước hết giáo viên cần xác định từ và câu khó, câu dài để hướng dẫn học
sinh. Đặc biệt lưu ý từ dễ đọc sai do đặc điểm phương ngữ . Ví dụ: học sinh thường
đọc sai tiếng có phụ âm đầu: tr (tre, trên), th (thế, thì), s (sáng), r (rung rinh), v(và)
…; tiếng có kết thúc âm cuối: t ( mặt), n (bàn,chín)…; tiếng có thanh ngã (bỡ
ngỡ). Việc đọc từ dễ lẫn giáo viên cần cho học sinh tìm và phát hiện trong khi đọc
câu vì có học sinh đọc từ thì đúng nhưng khi vào đọc câu, đọc đoạn thì sai. Việc
hướng dẫn luyện đọc theo trình tự đọc câu- đoạn- bài. Bên cạnh việc đọc đúng giáo
viên cần chú trọng hướng dẫn các em biết ngắt nghỉ hơi hợp lí vì bài văn xuôi
thường có những câu dài. Khi đọc phải liền từ; ngoài việc ngắt, nghỉ hơi theo dấu

11 | P a g e
Phạm Thị Khuê
- Chú bây giờ ở đâu?//
Chú ở đâu, /ở đâu?//
Trường Sơn dài dằng dặc?//
Trường Sa đảo nổi, /chìm?//
Hay Kon Tum,/ Đắc Lắc?//
* Bài dạng văn kể chuyện:
Phần luyện đọc đúng cũng tương tự như hai dạng trên nhưng cần lưu ý đối
với dạng văn kể chuyện do nội dung gần gũi, giống như một cuộc trò chuyện nên
học sinh dễ thuộc văn bản, từ đó dẫn đến hiện tượng học sinh thêm hoặc bớt từ khi
đọc. Ngoài ra giáo viên cần chú ý đến ngữ điệu đọc, giúp học sinh biết đọc phân
biệt lời người dẫn chuyện với lời nhân vật, từng thời điểm giọng đọc có sự thay đổi
phù hợp với nội dung câu chuyện, có lúc đọc nhanh, lúc đọc chậm. Ví dụ: Bài Tập
đọc- kể chuyện: “Bài tập làm văn” , giọng nhận vật “ tôi ” đọc với giọng tâm sự
nhẹ nhàng, hồn nhiên; giọng “mẹ” đọc dịu dàng. Hoặc bài : “ Trận bóng dưới lòng
đường ”, đoạn 1,2 đọc nhanh và dồn dập( tả trận bóng); đoạn 3,4 đọc chậm lại (hậu
quả tai hại của trò chơi không đúng chỗ). Việc đọc diễn cảm tuy chưa là yêu cầu
bắt buộc đối với học sinh lớp ba nhưng đối với dạng bài kể chuyện thì bước đầu
giáo viên cần giúp cho học sinh biết đọc phân biệt lời nhân vật và thay đổi giọng
đọc trong đoạn, bài để giúp học sinh kể chuyện tốt.
* Bài dạng văn bản hành chính:
12 | P a g e
Phạm Thị Khuê
Tùy vào từng thể loại mà giáo viên hướng dẫn học sinh luyện đọc. Nhưng
việc trước tiên vẫn là luyện đọc đúng; tiếp đến là xác định giọng đọc cho phù hợp
thể loại văn bản. Ví dụ: Bài “ Thư gửi bà” bước đầu bộc lộ được tình cảm thân mật
qua giọng đọc, thích hợp với từng kiểu câu.
3.6. Giáo viên cần linh hoạt, sáng tạo trong phần tổ chức luyện đọc lại:
Luyện đọc lại là một khâu không thể thiếu trong quy trình một tiết tập đọc.

bạn cùng tiến”
Tóm lại, để đảm bảo thời gian và chất lượng một tiết tập đọc giáo viên phải
có sự chuẩn bị chu đáo, phải dự kiến và xử lí tốt các tình huống có thể xảy ra khi
hướng dẫn cho học sinh đọc. Đồng thời giáo viên phải tự trau dồi kiến thức, vận
dụng linh hoạt các phương pháp dạy học vì không có phương pháp dạy học nào là
14 | P a g e
Phạm Thị Khuê
vạn năng, tìm mọi biện pháp để hướng dẫn và tổ chức để học sinh luyện đọc có
hiệu quả.
III. KẾT QUẢ VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM :
1. Kết quả:
Qua việc vận dụng đổi mới phương pháp dạy học phân môn Tập đọc cùng
với các biện pháp nêu trên thì kết quả Tiếng việt (đọc) lớp 3 của cả cụm chuyên
môn đạt được cuối năm học 2010-2011 như sau:
TSHS
Giỏi Khá Trung bình Yếu
SL TL SL TL SL TL SL TL
534 274 51,3% 142 26,6% 118 22,1% 0 0
2.Bài học kinh nghiệm:
Để dạy tốt phân môn Tập đọc cho học sinh lớp 3, giáo viên cần thực hiện
các việc sau:
- Phải chú trọng việc rèn đọc cho học sinh ngay từ đầu năm học và được tiến
hành một cách kiên trì, thường xuyên và liên tục. Rèn đọc cho học sinh ở tất cả các
môn học ngay tại lớp và ở nhà.
- Giáo viên phải là người đọc chuẩn mực, hay và có sức thu hút học sinh
trong việc phát âm, đọc liền mạch, đọc diễn cảm.
- Cần tổ chức các hoạt động dạy - học một cách tích cực. Đa dạng hóa các
hình thức tổ chức luyện đọc. Đồng thời thống kê chất lượng đọc của học sinh theo
15 | P a g e
Phạm Thị Khuê