GVHD: TS. Phan N Thanh Thy
2013
i
SVTH: Phm Uyên Phng Tho
LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan bài khóa lun “C ch truyn dn chính sách tin t thông qua
kênh tín dng Ngân hàng – Trng hp ca Vit Nam” là công trình nghiên cu ca
tôi di s hng dn trc tip ca cô Phan N Thanh Thy, thy Nguyn Xuân Lâm
và thy Lê Vn Chn.
Mi tham kho dùng trong bài khóa lun đu đc trích dn rõ ràng theo tên tác
gi, tên công trình, thi gian và đa đim công b. Các sao chép không hp l, vi phm
quy ch, có bt kì hành vi gian trá nào, em xin chu hoàn toàn trách nhim.
TP. H Chí Minh, ngày 01 tháng 04 nm 2013
Ngi vit cam đoan Phm Uyên Phng Tho
GVHD: TS. Phan N Thanh Thy
2013
ii
SVTH: Phm Uyên Phng Tho
·········································································································································
·········································································································································
·········································································································································
·········································································································································
·········································································································································
·········································································································································
·········································································································································
·········································································································································
Thành ph H Chí Minh, ngàỔ … tháng 04 nm 2013
GIỄM C GVHD: TS. Phan N Thanh Thy
2013
iv
SVTH: Phm Uyên Phng Tho
NHN XÉT CA GIỄO ↑IểN HNG DN ·········································································································································
·········································································································································
·········································································································································
·········································································································································
·········································································································································
·········································································································································
·········································································································································
·········································································································································
·········································································································································
VAR?”, “nhng thay đi ca chính sách tin t đư tác đng nh th nào đn kênh tín
dng Ngân hàng?” và “s thay đi trong chính sách tin t có th dn đn s khác nhau
trong hành vi ca các Ngân hàng 'ln' và 'nh' không?” D liu đc s dng đ phân
tích trong giai đon 2002 – 2012. Bài nghiên cu s dng phng pháp phân tích mô
hình SVAR đ mô t c ch truyn dn chính sách tin t và mô hình hi quy theo d
liu bng nhm phân tích c ch truyn dn chính sách tin t thông qua kênh tín dng
Ngân hàng và nhng phn ng ca các Ngân hàng vi s thay đi ca CSTT. GVHD: TS. Phan N Thanh Thy
2013
vi
SVTH: Phm Uyên Phng Tho
DANH MC CH VIT TT
KÝ HIU
TểN Y
CPI
Ch s giá tiêu dùng
CSTT
Chính sách tin t
NHTM
Ngân hàng Thng mi
NHNN
Ngân hàng Nhà nc
GDP
Tng sn phm quc ni
DTBB
2013
vii
SVTH: Phm Uyên Phng Tho
DANH SÁCH BNG BIU
S hiu
Tên bng biu
Bng 2.1
Tác đng ca Chính sách tin t đn các bin s v mô
Bng 2.2
Các công c điu tit trc tip ca Chính sách tin t
Biu đ 3.1
Tng sn phm quc ni (GDP)và tc đ tng trng GDP
ca Vit Nam trong giai đon 2002-2012
Biu đ 3.2
T l lm phát ca Vit Nam trong giai đon 2002-2012
Biu đ 3.3
Tc đ tng trng tín dng và n xu ca Vit Nam trong
giai đon 2003-2012
Biu đ 3.4
Din bin lưi sut c bn ca NHNN trong giai đon 2002-
2012
Bng 3.5
Các vn bn quyt đnh lưi sut c bn ca NHNN trong giai
đon 2008-2009
Biu đ 3.6
Din bin lưi sut huy đng và cho vay bình quân Vit
Nam trong giai đon 2002-2012
Du k vng ca các h s trong mô hình nghiên cu
Bng 4.3
Kt qu c lng mô hình – BR
Bng 4.4
Kt qu c lng mô hình SVAR – Bin t l DTBB (RR)
Bng 5.1
Du k vng ca các h s trong mô hình
Bng 5.2
Các bin s trong mô hình hi quy theo d liu bng
Bng 5.3
Mô hình hi quy vi bin công c t l DTBB (RR)
Bng 5.4
Mô hình hi quy vi bin công c lãi sut TCK (BR)
GVHD: TS. Phan N Thanh Thy
2013
ix
SVTH: Phm Uyên Phng Tho
DANH SÁCH HÌNH V
S hiu
Tên hình v
Hình 2.1
C ch truyn dn ca Chính sách tin t
Hình 2.2
Mô hình Mudell - Flemming
NHN XÉT CA GIỄO ↑IểN HNG DN iv
TÓM TT v
DANH MC CH VIT TT vi
DANH SÁCH BNG BIU vii
DANH SÁCH HÌNH V ix
MC LC x
CHNG 1: GII THIU 1
1.1 t vn đ 1
1.2 Mc tiêu, phm vi vƠ Ủ ngha nghiên cu 2
1.2.1 Mc tiêu 2
1.2.2 Phm vi 2
1.2.3 Ý ngha nghiên cu 2
1.3 Câu hi nghiên cu 3
1.4 Phng pháp nghiên cu 3
1.5 Kt cu đ tài 3
CHNG 2: C S LÝ THUYT VÀ TNG QUAN TÀI LIU 4
2.1 C s lý thuyt 4
2.1.1 Chính sách tin t 4
2.1.1.1 nh ngha 4
2.1.1.2 Mc tiêu 5
2.1.1.3 Công c điu tit 8
2.1.1.4 C ch truyn dn CSTT và các nhân t nh hng 12
2.1.2 Kênh tín dng Ngân hàng 18
GVHD: TS. Phan N Thanh Thy
2013
xi
SVTH: Phm Uyên Phng Tho
2.1.2.1 nh ngha 18
4.4 Tho lun kt qu nghiên cu 61
4.4.1 Lãi sut tái chit khu (BR) là cú sc CSTT 61
4.4.2 T l d tr bt buc (RR) là cú sc CSTT 66
GVHD: TS. Phan N Thanh Thy
2013
xii
SVTH: Phm Uyên Phng Tho
CHNG 5: PHỂN TệCH C CH TRUYN DN CHÍNH SÁCH TIN T
THÔNG QUA KÊNH TÍN DNG NGÂN HÀNG VIT NAM VI D LIU
BNG 70
5.1 D liu và bin s 70
5.2 Mô hình 71
5.2.1 Tng quan v mô hình hi quy theo d liu bng 71
5.2.2 Mô hình nghiên cu 72
5.3 Phân tích thc nghim ậ Kt qu nghiên cu 75
CHNG 6: KT LUN VÀ KHUYN NGH CHÍNH SÁCH 79
6.1 Kt lun 79
6.2 Khuyn ngh chính sách 80
TÀI LIU THAM KHO 83
PH LC 84
GVHD: TS. Phan N Thanh Thy
2013
1
SVTH: Phm Uyên Phng Tho
CHNG 1:
Bernanke và Blinder (1988) cho thy rng, bên cnh th trng tin t và th
trng vn (bao gm c th trng chng khoán), th trng tín dng gi mt vai trò
đc bit quan trng. Ngun vn đu t cho hot đng sn xut kinh doanh ca toàn b
nn kinh t vn ch yu da vào ngun cung cp vn tín dng t các Ngân hàng-h
GVHD: TS. Phan N Thanh Thy
2013
2
SVTH: Phm Uyên Phng Tho
thng TGTC. H thng TGTC vi các TCTD nhà nc là ch lc chính cung ng vn.
Th trng tín dng có ý ngha quyt đnh trong vic huy đng và phân b ngun vn
nhàn ri mt cách tit kim và có hiu qu. Th trng tín dng phát trin lành mnh
là nhân t cn thit đm bo s phát trin bn vng và n đnh ca mt nn kinh t.
Chính sách tin t tác đng đn nn kinh t thông qua kênh lãi sut, kênh giá tr
tài sn, kênh t giá hi đoái và đc bit là kênh tín dng. Trong điu kin th trng tài
chính còn phát trin khá chm nh nc ta hiên nay thì kênh tín dng thc s tr thành
kênh truyn dn tác đng CSTT quan trng và ph bin. Vì vy, thc trng c ch
truyn dn tác đng CSTT qua kênh tín dng hin nay nh th nào và vn đ làm th
nào đ tng hiu qu kênh truyn dn này đc xem xét và làm rõ trong nghiên cu
“C ch truyn dn tác đng chính sách tin t thông qua kênh tín dngμ Trng hp
ca Vit Nam”.
1.2 Mc tiêu, phm vi vƠ Ủ ngha nghiên cu
1.2.1 Mc tiêu
Nghiên cu nhng vn đ c bn ca quá trình truyn dn tác đng CSTT qua
kênh tín dng qua đó nm rõ đc vai trò ca kênh tín dng Vit Nam. Phân tích c
ch ca quá trình truyn dn qua kênh tín dng giúp các nhà hoch đnh chính sách
nhìn nhn đc vn đ còn tn ti t đó tìm ra các khuyn ngh giúp các công c điu
tit hot đng tt hn, nâng cao hiu qu kênh tín dng nhm thc hin các mc tiêu v
Ngoài các phng pháp thng kê mô t, lit kê, phân tích và so sánh nhm phân
tích thc trng ca các công c CSTT đc thc hin trong giai đon 2002-2012. Bài
nghiên cu này còn s dng các phng pháp đnh lng, đó là phân tích nghiên cu
thông qua mô hình SVAR và mô hình hi quy OLS theo d liu bng. Mô hình SVAR
phân tích tác đng ca nhng thay đi trong CSTT (các công c điu tit nh công c
lãi sut, t l DTBB, t giá hi đoái…) nh hng đn môi trng kinh t v mô qua
các bin s nh GDP, cung tin M2, lm phát, CPI… Mô hình hi quy theo d liu
bng đc s dng đ mô t rõ nét c ch truyn dn CSTT thông qua kênh tín dng
và phân tích đc s khác nhau v hành vi ca các Ngân hàng vi nhng thay đi
CSTT.
1.5 Kt cu đ tài
Bài nghiên cu bao gm 7 chng. Chng đu tiên đa ra vn đ đang đc
xem xét, các mc tiêu và phng pháp lun ca nghiên cu. Chng 2 xây dng khung
c s lý thuyt làm nn tng cho vic phân tích. Chng 3 mô t thc trng ca CSTT
trong giai đon 2002-2012. C ch truyn dn CSTT đc thc nghim hóa trong mô
hình cu trúc VAR Chng 4. Chng 5 c tính phng trình cu trúc cho ngun
vn và tài sn ca các Ngân hàng đ xem xét tác đng ca nhng thay đi CSTT lên
kênh tín dng Ngân hàng. Chng 6 kim tra s tn ti ca bt k s sai khác nào
trong hành vi cho vay ca các Ngân hàng 'ln' và 'nh' sau s thay đi CSTT. Kt lun
ca bài nghiên cu và các khuyn ngh chính sách đc đ cp trong Chng 7.
GVHD: TS. Phan N Thanh Thy
2013
4
SVTH: Phm Uyên Phng Tho
CHNG 2:
C S LÝ THUYT
thông, điu khin h thng tin t và khi lng tín dng cung ng vn cho nn kinh t,
GVHD: TS. Phan N Thanh Thy
2013
5
SVTH: Phm Uyên Phng Tho
to điu kin và thúc đy hot đng ca th trng tin t, th trng vn theo nhng
qu đo nht đnh.
Tu tình hình kinh t ca các nc, CSTT có th đc xác lp theo hai hng:
Bng 2.1 Tác đng ca Chính sách tin t đn các bin s v mô
Bin s
CSTT
m rng
CSTT
tht cht
Cung tin
Lãi sut
Lm phát
Tht nghip
u t S↓KD
NHTW trong khi thc hin CSTT cn phi có s phi hp vi các chính sách kinh t v
mô khác.
n đnh giá c và kim soát lm phát: Tt c các nn kinh t đu tri qua các
giai đon lm phát hay gim phát. ây có th đc gi là s bt n đnh giá và đu gây
hi cho nn kinh t. Nh vy, CSTT có mt mc tiêu n đnh giá c, là c gng gi n
đnh giá tr đng tin giúp làm gim s bt bình đng trong thu nhp và ca ci. Khi
nn kinh t b suy thoái, CSTT đc ví nh mt “chính sách tin r”, ngc li khi lm
phát tng cao CSTT tr thành mt “chính sách tin mc”. Tuy nhiên, CSTT hng ti
n đnh giá c không có ngha là t l lm phát phi bng 0 vì nh th nn kinh t
không th phát trin đc, do đó phi chp nhn mt t l lm phát nht đnh đng
ngha vi vic chp nhn t l tht nghip s tng lên.
Bình n t giá: TGH là giá ca đng tin mt quc gia đc th hin theo bt
k đng tin ngoi t nào. Nu TGH ca mt quc gia thng xuyên thay đi, cng
đng quc t s mt nim tin vào nn kinh t đó. CSTT nhm mc đích duy trì s n
đnh tng đi trong TGH. Theo mô hình b ba bt kh thi ca Mundell-Flemming,
tt c các quc gia ch đt đc hai trong ba mc tiêu kinh t: n đnh t giá, cung tin
đc lp và dòng vn di chuyn t do. Vì th, NHTW các quc gia duy trì t giá n đnh
bng cách thay đi d tr ngoi hi trong s nh hng đn nhu cu ngoi hi ca nn
kinh t.
Cán cân thanh toán cân bng: Nhiu quc gia đang phát trin hin nay nh Vit
Nam đang b mt cân bng trong cán cân thanh toán. NHTW thông qua chính sách tin
t đ có th duy trì s cân bng trong cán cân thanh toán. Cán cân thanh toán có hai
dng, là thng d hay thâm ht. Mt CSTT thành công trong vic duy trì trng thái cân
bng tin thì có th đt đc s cân bng trong cán cân thanh toán.
Nhân lc toàn dng: Khái nim v s toàn dng đư đc nhiu tho lun sau
khi "Lý thuyt tng quát v vic làm, lãi sut và tin t" ca John M. Keynes nm 1936.
Vic đm bo công n vic làm cng là mt mc tiêu quan trng bi vì nu tht nghip
tng s gây ra khó khn v mt tài chính cho các gia đình, mt đi lòng t trng cá nhân
và làm gia tng t nn xã hi. ng thi khi t l s ngi tht nghip tng lên thì
ngun tài nguyên s không đc khai thác hiu qu, t đó làm gim tng sn phm xã
dn đn gim tng cu ca nn kinh t, tht nghip vì th có xu hng tng lên.
Mc tiêu n đnh giá c và công n vic làm cng mâu thun vi nhau th hin
thông qua phn ng ca NHTW vi các thay đi mc cung tin nhm đm bo mc
cu tin thc t, kt qu là giá c tng lên.
Mâu thun này còn th hin thông qua đnh hng điu chnh TGH (TGH
gián tip). Vi vic h giá đng bn t, ngha là TGH tng lên, các ngành xut khu
tng kh nng cnh tranh, dn đn vic m rng sn xut, t đó kéo theo t l tht
nghip gim nhng theo sau đó là s tng lên ca mc giá chung.
Tuy nhiên, trong c ngn hn và dài hn, mc tiêu tng trng kinh t và đm
bo công n vic làm không gây ra mâu thun, là khi ngun nhân lc toàn dng s thúc
đy kinh t phát trin và ngc li.
Vy trong ngn hn, NHTW không th đt đc tt c mc tiêu trên. Hu ht
NHTW các nc coi s n đnh giá c là mc tiêu ch yu và dài hn ca CSTT,
nhng trong ngn hn đôi khi phi tm thi t b mc tiêu dài hn đ khc phc tình
trng tht nghip cao đt ngt hoc nh hng ca nhng thay đi mc cung hàng hóa
GVHD: TS. Phan N Thanh Thy
2013
8
SVTH: Phm Uyên Phng Tho
và dch v. Có th nói NHTW theo đui mt mc tiêu dài hn và đa mc tiêu trong
ngn hn.
Thông qua vic thc hin các mc tiêu trung gian nhm đt đc mc tiêu cui
cùng, NHTW đư s dng các ch tiêu có th đo lng đc đ d dàng cho s kim
soát và có mi quan h cht ch vi mc tiêu cui cùng. ó là khi lng tin cung
ng (M1, M2, M3) và lưi sut th trng. Bên cnh đó, các mc tiêu trung gian phi
tha mưn các tiêu chun sauμ
Kh nng đo lng nhanh chóng và chính xác ca các ch tiêu giúp NHTW có
th điu chnh chiu hng tác đng khi cn thit.
lng tin cung ng cho
nn kinh t.
-Công c điu chnh
trc tip đn lng tin
cung ng.
-Quy đnh khi lng
GVHD: TS. Phan N Thanh Thy
2013
9
SVTH: Phm Uyên Phng Tho
kim soát mc cung
tin.
-NHTW da vào các ch
tiêu kinh t v mô
quy đnh HMTD cho
toàn nn kinh t và phân
b cho các NHTM.
-Tác dng nht thi rt
cao trong nhng giai
đon kinh t phát trin
quá nóng, t l lm phát
quá cao.
-Nhc đimμ trit tiêu
đng lc cnh tranh gia
các NHTM gim hiu
qu phân b vn trong
nn kinh t phát sinh
nhiu hình thc tín dng
-Làm mt đi tính khách
quan ca lưi sut trong
nn kinh t vì lưi sut là
“giá c” ca vn do vy
phi đc hình thành t
quan h cung cu v vn
trong nn kinh t quc
gia.
-Các NHTM b đng,
tn kém trong HKD.
Lưi sut Qui mô
huy đng và cho vay ca
NHTM và lng tin
cung ng.
n đnh
TGH
TGH th hin mi
quan h tng quan v
giá tr gia hai đng tin
hot đng xut nhp
khu, SXKD và tiêu
-NHTW n đnh TGH
c đnh nhng di đng
trong mt biên đ hay
th ni có qun l theo
quan h cung cu ngoai
TGH Xut khu,
SXKD và nhp
khu, tiêu dùng trong
nc.
vic thay đi t l d tr bt buc.
Nghip v th trng m (OMO): Là nhng hot đng mua bán chng khoán do
NHTW thc hin trên th trng m nhm tác đng ti c s tin t qua đó điu tit
lng tin cung ng. Nghip v th trng m có 2 loiμ đc phép mua bán chng
khoán vào nhng thi đim nht đnh sau khi nghip v đc tin hành và loi không
đc phép mua bán li. Khi NHTW gim lng cung tin trong lu thông bng cách
mua hay bán trái phiu dn đn làm gim kh nng cho vay ca các NHTM. Các
NHTM mua trái phiu s làm gim lng tin d tr và kh nng cung ng tin b tht
cht li. Theo sau đó, lng cung trái phiu trong th trng tng lên đng ngha vi
vic giá ca nó gim xung. Mun thu hút các nhà đu t mua trái phiu thì lãi sut
ca nó phi tng lên. Lưi sut trái phiu tng buc các NHTM phi tng lưi sut huy
đng đ tránh tình trng nhà đu t rút tin khi Ngân hàng đ đu t vào trái phiu.
GVHD: TS. Phan N Thanh Thy
2013
11
SVTH: Phm Uyên Phng Tho
Lãi sut NHTM tng làm gim lng tin cung ng, do đó TGH và giá c hàng hóa
s gim xung. Ngc li đi vi trng hp NHTW mun tng cung tin bng vic
mua trái phiu.
Nh vy khi NHTW thc hin nghip v bán s làm tht cht cung tin, tng lưi
sut, gim TGH, giá c h xung và ngc li khi thc hin nghip v mua.
Vn dng đc tính linh hot ca th trng nên OMO đc coi là mt công c
rt nng đng, hiu qu, chính xác ca CSTT vì khi lng trái phiu mua hoc bán t
l vi qui mô lng tin cung ng cn điu chnh, ít tn kém v chi phí, d đo ngc
tình th. Tuy vy, vì đc thc hin thông qua quan h mua bán, trao đi nên còn ph
thuc vào các ch th khác tham gia trên th trng và mt khác đ công c này hiu
qu thì cn phi có s phát trin đng b ca th trng tin t và th trng vn.
D tr bt buc: Là s tin mà các NHTM phi gi li, do NHTW qui đnh gi
hn đi vi các NHTM.
Công c TCK giúp NHTW thc hin vai trò là ngi cho vay cui cùng đi vi
các NHTM khi các NHTM gp khó khn trong thanh toán và có th kim soát đoc
hot đng tín dng ca các NHTM đng thi có th tác đng ti vic điu chnh c cu
đu t đi vi nn kinh t thông qua vic u đưi tín dng vào các lnh vc c th. Tuy
vy, hiu qu ca cng c này còn ph thuc vào hot đng cho vay ca các NHTM,
mt khác mc lãi sut TCK có th làm méo mó, sai lch thông tin v cung cu vn trên
th trng.
2.1.1.4 C ch truyn dn CSTT và các nhân t nh hng
C ch truyn dn CSTT
C ch truyn dn CSTT thông qua các kênh tác đng phng theo Kuttner and
Mosser (2002) đc mô t qua hình 2.1 sau đâyμ
GVHD: TS. Phan N Thanh Thy
2013
13
SVTH: Phm Uyên Phng Tho
Hình 2.1 C ch truỔn dn ca Chính sách tin t
Kênh
lãi
sut
Kênh
TGH