TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
KHOA KINH T PHÁT TRIN
********
KHÓA LUN TT NGHIP 2012
 tài:
NG DNG HÀM HU DNG VÀO PHÂN TÍCH
TH HIU CAăNGIăTIểUăDỐNGăI VI
TRÁIăBI

GVHD: Ths. TrngăQuangăHùng
Sinh viên thc hin: Hunh Kim Chi
Lp: Kinh t hc ậ K34
MSSV: 108202805
Niên khóa 2008-2012
Khóaălun ttănghipă2012 GVHD:ăThs.ăTrngăQuangăHùng

SVTH: Hunh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 1

LIăCMăN
********
Liăđu tiên xin chân thành cmănăBanăGiámăHiuănhàătrng cùng toàn th Thy, Cô
trngăi hc Kinh t Thành ph H Chí Minh, các Thy Cô khoa Kinh t Phát Trin
đưădànhănhiu thi gian tn tình ging dy, truynăđt nhng kin thc quí báu cho em
và các bn sinh viên.
Em xin chân thành cmănăthyăTrngăQuangăHùngăđưătrc tipăhng dn em hoàn
Khóaălun ttănghipă2012 GVHD:ăThs.ăTrngăQuangăHùng

SVTH: Hunh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 3 NHNăXÉTăCAăGIÁOăVIểNăHNGăDN
********

ChngăIII:ăPHNGăPHÁPăNGHIểNăCU 22
III.1.ăPhânătíchăktăhp 22
III.1.1.ăKháiănim 22
III.1.2.ăăCácăbcăthcăhin 23
Khóaălun ttănghipă2012 GVHD:ăThs.ăTrngăQuangăHùng

SVTH: Hunh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 5

III.1.3.ăuăđimăcaăphơnătíchăktăhp 23
III.2.ăCácăthucătínhăcaătráiăbi 24
III.2.1.ăGiáăc 24
III.2.2. Màu da 24
III.2.3.ăNhưnăhiu 25
III.2.4.ăDngătrái 25
III.2.5.ăHt 26
III.2.6.ăTrngălng 26
III.2.7.ăMàuătépăbi 26
III.2.8.V 27
III.3.ăMôăhìnhănghiênăcu 27
III.3.1. Mô hình 27
III.3.2.ăThuăthpădăliu 29
III.3.3. Trình bày 29
III.3.4.ăThangăđo 30
III.3.5.ăNhpădăliu 30
ChngăIV:ăKT QU 32
IV.1.ăKtăquăthng kê 32
IV.1.1.ăTngăquát 32
IV.1.2.ăMcăđănhăhngăcaăcácăđcătính 33
IV.1.2.1. Giá c 33
IV.1.2.2. Màu da 34

Khóaălun ttănghipă2012 GVHD:ăThs.ăTrngăQuangăHùng

SVTH: Hunh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 7 LIăMăU
********
Tráiăbi vnălàăđc sn caănc ta, viăcácăđc tính ca loài trái cây nhităđi, rt tt
cho sc khe. Th trng tiêu th choătráiăbiăcngăngàyăcàngăđc m rng không
ch trongănc mà còn phát trinăraăngoàiănc.ăiu này mang li nim phn khi cho
ngi nông dân và nhiuăvùngănôngăthôn.ăCâyăbi tr thành loài cây thoát nghèo, loài
cây trng ch lc ca nhiu tnh,ăđc bitălàăđng bng sông CuăLong.ăTrongăđóăcóă
tnhăVnhăLong,ăcâyăbiăđc trng ph bin, tr thànhăđc sn ca tnh vi các loi
ni tingănhăbiăNmăRoi,ăbiăDaăXanh,…ăCngănhănhiuăđaăphngăkhác,ăcóă
nhiu nghiên cu nhm ci tin gingăđápăng nhu cu caăngi tiêu dùng, tuy nhiên
li có rt ít nghiên cu v th hiu, s thích caăngiătiêuădùng,ă điu này làm nh
hng không nh đnăhng phát trin caăloàiătráiăcâyănày,ăcngănhăcácănhàăvn,
các doanh nghip cung ng ra th trng.
Chuyênăđ tt nghipăđc xây dng da trên mi quan tâm v s thích caăngi tiêu
dùngăđi vi các thuc tính caătráiăbi.ăPhngăphápăch yuăđc s dng bao gm
phân tích kt hp, thng kê mô t và ng dng hàm hu dng vào phân tích. S mu
đc quan sát bao gm 100 muăđc la chn ngu nhiên, s quan sát s đi din cho
ngi tiêu dùng thành ph H Chí Minh v th hiuăđi vi các thucătínhătráiăbi.
Kt qu caăchuyênăđ s tìm hiuăđc mcăđ nhăhng ca các thucătínhăđn la
chn caăngi tiêu dùng trong quytăđnh mua mtătráiăbi. Vi hn ch nhtăđnh v
thi gian và kin thcăcngănhăk nngăphânătích,ăchuyênăđ còn nhiu thiu sót và
hn ch. Mong rngăchuyênăđ cóăcăhi phát trinăhnăna vi s quan sát lnăhn,ă
baoăquátăhnăvàăphngăphápănghiênăcuăchuyênămônăhnăna nhm to ra mt nghiên
cu thc s mang li liăíchăchoăngi trng và doanh nghip cung ngăbi.
TP.ăHCM,ăthángă4ănmă2012

hngăvàăđ,ănăvàoăcóăv gingănhămtătráiăbi chùm (grapefruit) ngt du, nhngă
khôngăđngănhăbiăchùmăbìnhăthng.
Khóaălun ttănghipă2012 GVHD:ăThs.ăTrngăQuangăHùng

SVTH: Hunh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 9

Bi là loi trái cây có giá tr cao v mtădinhădng và y hc. Trong 100g phnănă
đc caătráiăbi chaă59caloănngălng, nhiu chtăkhoángănhăCa,ăFe,ăPăvàănhiu
loiăvitaminănhăvitaminăA,ăvitaminăB1,ăvitaminăB2,ăvàăvitaminăC ăBi giúp d tiêu
hóaăvàăluăthôngămáu,ăgópăphn h tr sc kheăconăngi.
Câyăbi d trng, ít bnh, tui th cao và có giá tr kinh t. Hinănayăcâyăbiăđangă
đc phát trin ti nhiu tnh phía Nam, nhtălàăng Bng Sông Cu Long và min
ôngăNamăB. Hiu qu kinh t t vicătrôngăbi mang liăngi thu nhpăđángăk
choăngiălàmăvn.
I.3. GiáătrădinhădngăvƠăyăhcăcaătráiăbi
Bi là mt loi trái cây nhităđi cha nhiu vitamin, không ch d n,ăngt mát mà
cón cha rt ít calorie, b dngăchoăcăth, phòng và cha mt s bnhănhăcaoăhuyt
áp,ăđauăd dày, tiuăđng. Các công trình nghiên cu phát hin rng,ănăbi giúp tit
nc bt và dch v vì th có kh nngăb tr tiêuăhóa,ăbiăvàănc ép t biăđu
đemăli hiu qu cao trong vicăngnăchn nhiuăcnăbnhăliênăquanăđn vicădătha
axit.
Bi cung cp mtălng ln chtăx,ăcóătácădng chngătáoăbónăvàăđcădùngănhă
mtă“thc phm chcănng”,ăcóăth ngnănga bnh l, tiêu chy, viêm rutănon…
Bi có tính thanh nhit và có cha nhiu thành phn rt có li cho sc khe con
ngi, do cha nhiuăvitaminăCăvàăA,ălàmătngăscăđ khángăchoăcăth, ch cn na
tráiăbiălàăđ 78% nhu cuăvitaminăCăchoăcăth hàng ngày.
Bi còn có tác dng trong vic hn ch nguyăc mc bnh tiuăđng,ăvàă điu tr
cúm.ăHnăna,ăbi có kh nngălàmăgimănguyăcăungăthătuyn tin lit do có cha
mtălng ln lycopene (cht chng oxi hóa).
Khóaălun ttănghipă2012 GVHD:ăThs.ăTrngăQuangăHùng


I.5. MtăsăloiăbiăăVităNam
Tráiăbi t lâuăđưătr thànhăđc sn caănc ta, vi nhngăđiu kin th nhng khác
nhau, có nhiu chng loiăbiăđc trng ph bin  nc ta, vi mi loiăăđu th
hinăđcătrngăcaăđaăphngătrng. Có th k mt s loiăbiăđcăngi tiêu dùng
aăchung,ăđcăđánhăgiáăcaoăv chtălng:
I.5.1. BiăNmăRoi
BiăNmăRoiălàămt trong nhng gingăbi ni ting  VităNam,ăđc trng nhiu
 mt s tnh min Tây Nam B (nhiu nht là  VnhăLong).ăBiăNmăRoiăđc
ngiătiêuădùngăđánhăgiáăcaoăv chtălng, có giá tr kinh t ln.
Thi gian trng t thángătăkéoădàiăđnăthángăgiêng.ăcăđim caăbiăNmăRoiălàă
hình qu lê, trngălng trung bình 1-1,4kg, khi chín v có màu vàng xanh, mn,ăđng
nht. Múi và vách múi rt d tách.
I.5.2. Bi Da Xanh
Bi Da Xanh có ngun gc t tnh Bn Tre, gingăbi này ch mi thc s đc chú
ý trong khongăhnăhaiămiănmătr liăđâyădoăchtălng caănóăvt tri so vi các
loiăbi khác. Do giá tr kinh t caoănênăbi Da Xanh đc trng ph bin  nhiu
ni,ănhiu nht là tnh Bn Tre.
NgoàiăvitaminăC,ăA,ăB1,ăB2…ăbi Da Xanh còn có cách khoáng cht rt tt cho sc
khe.ăcătrngăcaăbi Da Xanh là v ngt,ăráoănc, nhiu ht, v mng, thtăbi
màuăđ hng bt mt,ăchoătráiăquanhănm,ăcóăth bo qun lâu, không b héo,ăđc bit
khi chín v vn gi đc màu xanh.
I.5.3. Bi Din
Khóaălun ttănghipă2012 GVHD:ăThs.ăTrngăQuangăHùng

SVTH: Hunh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 12

Bi Dinăđc trng nhiu  Phú Din, Phú Minh (Hà Ni).ăBi Din có th là mt
bin d caăbiăoanăHùng.ăTráiă tròn,ăv trái nhn khi chín màu vàng cam. Trng
lng trung bình 0,8-1kg/trái. Múi và vách múi d tách ri nhau. Tht trái màu vàng

Có th nóiăbi là loi trái có chi phí sn xut thp,ăítăcôngălaoăđng và li nhun cao.
Tuyănhiênăgiáăbi ph thuc nhiu vào chtălng sn phm, mà chtălng sn phm
ph thuc vào c quáătrìnhăchmăsócă(đt,ănc, phun thuc…)ănênăkhôngăphiăngi
nôngădânănàoăcngăcóăthuănhp ging nhau. Tùy thuc vào nhn thc, tính k lut, chu
khóămàăngi nông dân có th có thu nhpăcaoăhnăsoăvi vic trng lúa hay canh tác
các trái cây khác.
Tráiăbiăđc tiêu th qua 3 kênh:
Khóaălun ttănghipă2012 GVHD:ăThs.ăTrngăQuangăHùng

SVTH: Hunh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 14

- Nông dân ->ăThngăláiă->ăNgi bán s ->ăNgi bán l -> Ngi tiêu dùng
(80%)
- Nông dân -> Doanh nghip ->ăi lý, siêu th hoc xut khu (7%)
- Nông dân ->ăNgi tiêu dùng (10%).
Có th thy trong chui giá tr caătráiăbi,ă thngă láiă đóngăvaiătròărt quan trng
trong trong khâu thu hoch,ăthng quytăđnh giá bánăchoăbi và thc hin phn thu
gom, bán liăchoăcácănhàăbánăbuônăđ phân phi tipăđn các khâu khác trong chui.
I.6. ThóiăquenămuaăvƠătiêuădùngăbi
Theoăngiătiêuădùng,ăbi là loiătráiăcâyăngon,ădinhădng, có tác dng cha bnh và
là mt trong nmăloi trái cây truyn thng caămâmăngăqu ngày Tt.ăCngăging
nhănho,ăthanhălong,ăxoài…ăngi tiêu dùng sn sàng tr giáăcaoăhnăchoăbi cht
lng cao nht là vào dp Tt.
Tuy nhiên, nhiuăngi tiêu th cho rng thi gian t lúc bóc v biăkháăđnălúcănă
khá lâu so vi các loi trái cây khác (v ngoài, áo trong, v laămúi),ăvàăcngăkhôngă
tin li (ngay lp tc) vì phiădùngădao,ăkhôngădùngătayăđc.
aăs ngiătiêuădùngămuaăbi t ch hocăđi lý. Mt s ngi tiêu dùng có mc
sngăcaoămuaăbi t siêu th do  siêu th bi không phiălúcănàoăcngăluônătiăvìă
đc bo qun lnh trong thi gian lâu trong khi sn phm  ch thngătiămiăhnă
doăđc tiêu th hng ngày, ch gnănhàăhn,ăcóăth tr giá, giá r hnăvàăcóăth t do

Tuy nhiên, công tác này hin nay vn còn nhiu bt cpăvàăkhóăkhnăchoădoanhănghip,
ngi trngăbi.  tnhăVnhăLong,ăvùngăđc snăbiăNmăRoiăca c nc,ăthngă
hiuăbiăNmăRoiăM Hòa (xã M Hòa, huynăBìnhăMinh,ăVnhăLong)ăđưăđtăđc
Khóaălun ttănghipă2012 GVHD:ăThs.ăTrngăQuangăHùng

SVTH: Hunh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 16

chng nhn Global GAP, m đngăchoăcăhi xut khu ra th trngăncăngoàiăđy
timănng.ă Thángă 5/2007ăB Thngămi (nay là B Công Thng)ăphi hp cùng
công ty Metro Cash&Carry và T chc Hp tác k thutăc (GTZ) h tr Hp tác xã
biăNmăRoiăM Hòa thc hin tiêu chun European GAP (nay là Global GAP). Mãi
đn tháng 9/2008, Hp tác xã mi chính thcăđc cp giy chng nhnăđt tiêu chun
vi 26 h xã viênătrênăđin tích gn 24ha, M Hòa là vùng trngăbiăđc snăđc cp
giy chng nhnăGlobalăGAPăđu tiên  ng bng sông Cu Long. Nh đó,ăcácăhp
đng xut khuăđn vi Hp tác xã ngày càng nhiu, doanh s tngălênăkhin cho nhà
vnăvàăđaăphngăphn khi.ăNhngătrongăchínhăni b thiu minh bch trong vn
đ tàiăchính,ăđưăđn nhiu xã viên rút tên khi Hp tác xã. Tình hình càng t hnăkhiă
giy chng nhnăGlobalăGAPăđưăht hnădoăkhôngăđóngăphíăkimăđnhăsauă1ănmăđc
cp, thit thòi này không ch cho xã viên mà c vùng trngă biă Nmă Roiă caă đa
phng.ăBênăcnhăđóănhiu nông dân trngăbi không mong mun tiêu chun Global
GAP vì giá tiêu th biăđt chun ch caoăhnăkhongă1.000đ/kgăsoăviăbi trng
theo kiuăc.ăMc khác, khi áp dng tiêu chunăGAP,ăchiăphíăđuătăbanăđu khá ln và
ngi trng phi b nhiu công sc. Trong khi snălngăđt tiêu chun xut khu ch
chim mt phn nh, còn li phiăbánănhăbiăthng.ăâyăcóăth là mt trong nhng
cn tr vic tái công nhn tiêu chun Global GAP.ăiu này cho thy vic gi thngă
hiuăbiăNmăRoiăM Hòaăđưăvàăđangăgp rt nhiuăkhóăkhn.
BiăoanăHùngăvnălàăđc sn ni ting ca tnh Phú Th. Tháng 3/2008 sn phm
biăoanăHùngăđc Cc s hu trí tu thuc b Khoa hc công ngh ghi nhn vào
s đngăkíăquc gia vi hai gingăbiălàăbi BngăLuânăvàăbi tc Su.ăNhngăvn
đ dánătem,ăđóngăgóiăsn phmăvàălogoăthìăchaăđc thc hin,ăđiu này nhăhng

quan gia hai gi.ăLuăýărng nhng s thíchănàyăhoànătoànăkhôngătínhăđn chi
phí. Mtăngi tiêu dùng có th thích tht bít ttăhnăbánhămì kpănhngăli mua
bánh mì kp vì nó r hn.
- Gi thit quan trng th hai là th hiu có tính cht bc cu. Tính bc cu có
nghaălàănu mtăngi tiêu dùng thích gi hàngăhóaăAăhnăgi hàng hóa B, và
thích gi hàngăhóaăBăhnăgi hàngăhóaăCăthìăngi này cngăthíchăgi Aăhnă
gi C.
- Gi thit th ba là miăngiăđu ttă(cóănghaălàăđuăđc mong mun), do
vy, nu b quaăcácăchiăphí,ăthìăngi dùng luôn thích nhiuăhàngăhóaăhnălàăít.ă
Gi thitănàyăđcăđaăraăvìălíădo:ănóăđnăgin hóa vic phân tích bng đ th.
Tt nhiên, mt s hàng hóa, chng hnănhăôănhim không khí, có th là không
đc mong munăvàăngi tiêu dùng s tránhăcácăhàngăhóaăđóăbt c lúc nào có
th.
Nhăvy, chính hàng hóa trong r hàng hóa mang li s thaămưnăchoăngi tiêu dùng,
hay đ hu dng càng cao thì hàng hóa càng tt, càng nhiu, càng chtălng và phù
hp vi nhu cu ca h.
Khía cnh quan trng nht trong hành vi caăngiătiêuădùngăliênăquanăđn nn kinh t
phc tpănhănn kinh t M phn ng li s raăđi ca mt sn phm mi. Nu mt
Khóaălun ttănghipă2012 GVHD:ăThs.ăTrngăQuangăHùng

SVTH: Hunh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 19

không gian hàng hóa (commodity space ậ gii hn gia hai trc biu th cho hàng hóa
và dch v sn có timănngăđ ngiătiêuădùngămua)ănăđc m rng thành n+1, thay
th hàm hu dngăcă(vi n hàng hóa) bng hàm hu dng mi (vi n+1 hàng hóa).
Khiăđó,ănhng thông tin trong hàm hu dngăcăhoànătoànăkhôngăcungăcp thông tin
cho hàm hu dng mi, không th hinăđc th hiu hay s thích caăngi tiêu dùng
trongătrng hp xut hin thêm mt hàng hóa mi. Ngay c phngăphápăgi đnh s
tn ti ca mô hình cho tt c hàng hóa, bao gm c nhngăhàngăhóaăchaăxut hin và
giá c caăhàngăhóaăchaăxut hinăcngăkhôngăcóăgiáătr d đoán.

các tp hp các thuc tính và các thucă tínhănàyămangă đnăđ hu dng cho
ngi tiêu dùng.
- Nói tng quát, mt hàng hóa chaă đng nhiuă hnă mt thuc tính và nhiu
thuc tính có th đc chaăđng bi nhiu hàng hóa.
- Hàng hóa trong nhng kt hp khác nhau s chaă đng các thuc tính khác
nhau và khác các thuc tính trong nhng hàng hóa riêng l.

Khóaălun ttănghipă2012 GVHD:ăThs.ăTrngăQuangăHùng

SVTH: Hunh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 21 Hình:ăMôăhìnhăcácăđc tính ca Lancaster
Trong hình trên, mtăngiătiêuădùngăđtăđc mc hu dng t vic tiêu th haiăđc
tính. Mcăđ ca miăđc tính th hin dc theo các trc ca biuăđ, và IC làăđng
bàng quan caăngi tiêu dùng. Bn tia biu th cho nhng t l v cácăđc tính 1 và 2
cóăđc t các nhãn hiu A, B, C và D. Ví d, nhãn hiu A có rt nhiu thuc tính 1
nhngărt ít thuc tính 2, nhãn hiuăDăthìăngc li, nhãn hiu B và C mang li nhng
kt hp cân bngăhnăgia các thuc tính 1 và 2. Mcăđ tn ti ca mi thuc tính
trong tng nhãn hiuăđu nhăhngăđnăđ hu dng caăngi tiêu dùng,th hin ti
các giao đim giaăđng bàng quan IC và các tia.
Trongăđ tài này,ătráiăbi là mt tp hp các thuc tính, bao gm: màu da, nhãn hiu,
dng trái, giá tin, trngălng, màu con tép, v.ă tha dng caăngiătiêuădùngăđi
vi trái biăcngăda trên kt hp ca các thucătínhănày,ănghaălàăcácăthuc tính s
nhăhngăđnăđ tha dng hay kh nngămua.ă

Khóaălun ttănghipă2012 GVHD:ăThs.ăTrngăQuangăHùng

SVTH: Hunh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 22


nhngăphngăphápăphânătíchănàyăs bc l nhng thucătínhăđcăđánhăgiáăcaoănht
và mcăđ mong mun ca nhiu thucătínhăkhácănhau,ăđng thi làm rõ h thng giá
tr đc nhngăngi tham gia s dngăkhiăđaăcácăla chn. Vic hiuăđc h thng
giá tr đóăchoăphépăngi nghiên cu d đoánăđc các chn la ca khách hàng mc
tiêu.
III.1.2.ăăCácăbcăthcăhin
Xácăđnh các thuc tính quan trng ca sn phmăđi viăngi tiêu dùng.
Xácăđnh các cpăđ ca thuc tính.
Xây dng mt tp hpăcácăphngăphápăđánhăgiá.ăMiăphngăánăcóăs thucătínhănhă
nhauănhngăcóăcácămcăđ thuc tính khác nhau.
Tp hpăcácăphngăánănàyăđcăđaăchoăcácăđiătng chn/xp hng hocăchoăđim
th hin mcăđ aăthích.
X lí d liuătrc khi phân tích chính thc.
III.1.3.ăuăđimăcaăphơnătíchăktăhp
Phân tích kt hpăđánhăgiáăcácăthuc tính ca sn phm hay dch v theo cách mà các
phngăphápăkhácăkhôngăthc hinăđc. Các nghiên cu truyn thng thng hiăđápă
viênăcălng giá tr mà h đánhăgiáă mi thucătính.ăâyălàămt công vicăkhóăkhnă
cho bt c ngiătiêuădùngănàoăđ hoàn thành bng câu hi. Mt khác, phân tích kt
hp c gng gii quyt nó bng các la chnăhayăđánhăgiá.ăNhng la chnăhayăđánhă
Khóaălun ttănghipă2012 GVHD:ăThs.ăTrngăQuangăHùng

SVTH: Hunh Kim Chi ậ PT00 K34 Trang 24

giáăđó,ăkhiăthc hin chung viănhau,ăchoăphépăngi nghiên cuăxácăđnhăđc tm
quan trngătngăđi ca mi thuc tính.
Phân tích kt hp có th dùng kt qu đ phát trin mô hình mô phng th trng, có
th dùng ttăchoătngălai.ăTh trngăthayăđiăkhiăcóăthêmăđi th cnh tranh, sn
phm miăraăđi, chin tranh giá c n raăvàăcácăchngătrìnhăqung cáo mi xut hin.
Vi các nghiên cu truyn thng, mi khi có s thayăđi ln xy ra trên th trng thì
mt cuc nghiên cu kho sát mi phiăđc tin hành nhm tìm hiuăngi tiêu dùng