MC LC
CHNG 1. GII THIU 3
Mc tiêu nghiên cu 3
Câu hi nghiên cu 3
Phng pháp nghiên cu 3
Kt cu ca đ 4
CHNG 2. NI DUNG VÀ KT QU NGHIÊN CU 5
2.1. C S LÝ THUYT 5
2.1.1. Ngân hàng thng mi 5
2.1.1.1. nh ngha 5
2.1.1.2. S đc bit ca ngân hàng 6
2.1.1.3. Chc nng ca ngân hàng thng mi 6
2.1.1.4. Các ch tiêu đánh giá hot đng kinh doanh ca ngân hàng 8
2.1.2. Giá tr vn c phn 10
2.1.3. Cách tip cn da trên tài sn 11
2.1.4. Cách tip cn th trng 11
2.1.4.1. Phng pháp da trên h s P/E 11
2.1.4.2. Mô hình da trên h s P/BV 13
Mô hình ca Vassily Bokov và Andrei Vernikov (2008) 13
Mô hình ca Damodaran (2002) 15
2.1.5. Cách tip cn thu nhp 16
2.1.5.1. Mô hình c tính giá tr vn c phn ca ngân hàng FCFE 17
2.1.5.2. Mô hình chit khu dòng c tc 16
2.1.5.3. Mô hình t sut li nhun vt tri. 18
2.2. NG DNG CÁC MÔ HÌNH NH GIÁ VN C PHN CA
NGÂN HÀNG SACOMBANK 18
Bng 2.2.3.2. Ch s ROA qua các nm 25
Bng 2.2.3.3. T l thu nhp lãi cn biên ca ngân hàng Sacombank 26
Bng 2.2.3.4. Thu nhp ngoài lãi cn biên (MN) ca ngân hàng Sacombank 27
Bng 2.2.3.5. T l sinh li hot đng ca ngân hàng Sacombank qua các nm 28
Bng 2.2.4.1.1. Kt qu ch s P/BV và ROE ti ngày 31/12/2011 30
Bng 2.2.4.2.1. Các bin s dng trong mô hình da trên h s P/BV ca Vassily
Bokov và Andrei Vernikov (2008) 32
Bng 2.2.4.2.2. Các ngân hàng và công ty bo him nghiên cu đã la chn 34
Bng 2.2.4.2.3. Ma trn tng quan gia 3 bin TS, HDQT, SCR 36
Bng 2.2.4.3.1. Kt qu tính Re 41
Bng 2.2.4.3.2. Kt qu tính BV ca ngân hàng Sacombank 42
Bng 2.3.1. Kt qu nghiên cu 43
DANH MC BNG BIU
DANH MC HÌNH
Hình 2.2.1.1. C cu t chc ca ngân hàng TMCP Sài Gòn Thng Tín 22
Hình 2.2.3.1. Ch s ROE qua các nm ca ngân hàng Sacombank 25
Hình 2.2.3.2. Ch s ROA qua các nm ca ngân hàng Sacombank 26
Hình 2.2.3.3. T l thu nhp lãi cn biên ca ngân hàng Sacombank 27
Hình 2.2.3.4. Thu nhp ngoài lãi cn biên (MN) ca ngân hàng Sacombank 28
Hình 2.2.3.5. T l sinh li hot đng ca ngân hàng Sacombank qua các nm 29
Hình 2.2.4.1.1. Kt qu hi quy h s P/BV theo ROE 30
Hình 2.2.4.1.2. Kim đnh BG (Breusch-Godfrey) 31
Hình 2.2.4.1.3. Kim đnh white 32
Hình 2.2.4.2.1. Kt qu hi quy P/BV theo 6 bin đã đa vào mô hình 35
Hình 2.2.4.2.2. Kt qu hi quy sau khi loi b bin KT 35
Hình 2.2.4.2.3. Mô hình hi quy cui cùng 36
Hình 2.2.4.2.4. Kim đnh BG (Breusch-Godfrey) 37
Hình 2.2.4.2.5. Kim đnh white 38
Hình 2.2.4.2.6. Mô hình hi quy sau khi khc phc phng sai thay đi 38
Hình 2.2.4.2.7. Mô hình hi quy cui cùng 39
Phng pháp nghiên cu
Bài nghiên cu đc nghiên cu da trên phng pháp h thng, tng hp,
phân tích, so sánh, thng kê đ h thng hóa lý lun, nêu lên nhng ni dung ch
yu và c bn v các mô hình đc s dng đ đnh giá vn c phn ca ngân hàng,
cng nh ng dng các mô hình vào thc t đ thm đnh giá tr vn c phn ca
mt ngân hàng.
S liu cn thit trong đ tài ch yu đc thu thp trên ngun d liu th cp:
báo cáo tài chính ca các ngân hàng, thông tin t th trng chng khoán,…
4
Kt cu ca đ tài
Bài nghiên cu bao gm 3 chng:
Chng 1: Gii thiu
Trình bày lý do chn đ tài, mc tiêu nghiên cu, câu hi nghiên cu và
phng pháp nghiên cu.
Chng 2: Ni dung và kt qu nghiên cu
Gm 2 phn:
Phn 1: C s lý thuyt
a ra nhng mô hình đã đc các nghiên cu trc đây s dng đ đnh giá
vn c phn ca ngân hàng theo 3 cách tip cn: cách tip cn tài sn, cách tip cn
th trng, cách tip cn thu nhp.
Phn 2: ng dng
ng dng nhng mô hình có tính kh thi vào thc tin Vit Nam nh: mô
hình da trên h s P/BV ca Damodaran (2002), mô hình sut sinh li ph tri.
Nghiên cu ly ví d là đnh giá vn c phn ca ngân hàng Thng mi c phn
(TMCP) Sài Gòn Thng Tín – Sacombank.
Phn 3: a ra nhng hn ch ca bài nghiên cu: v thông tin ngân hàng, s
liu, nhng gi đnh có trong bài nghiên cu,…
Chng 3: Kt lun và kin ngh
a ra kt lun và kin ngh
cung cp nhiu dch v khác nhm tho mãn ti đa nhu cu v sn phm dch v
ca xã hi. Nh có NHTM mà có th huy đng đc tin nhàn ri trong xã hi đ
cp tín dng cho các t chc kinh t, cá nhân nhm mc đích phc v phát trin
kinh t - xã hi. 6
2.1.1.2. S đc bit ca ngân hàng thng mi
Lnh vc kinh doanh ca ngân hàng là tin t, tín dng và dch v ngân hàng.
ây là lnh vc rt đc bit vì nó liên quan đn tt c các ngành, chi phi mi mt
ca kinh t xã hi.
Hot đng kinh doanh ca NHTM chu s chi phi rt ln bi quy đnh, chính
sách ca Ngân hàng Trung ng: quy đnh v vn pháp đnh, t l d tr bt buc,
chính sách tin t,…
NHTM là mt doanh nghip, nhng ngun vn ch yu mà NHTM s dng là
ngun vn huy đng t bên ngoài trong khi vn riêng ca ngân hàng li chim t
trng rt thp trong tng ngun vn kinh doanh.
Trong tng tài sn ca ngân hàng, tài sn hu hình chim t trng rt thp, mà
ch yu là tài sn vô hình_tn ti di các hình thc tài sn tài chính nh: k phiu,
trái phiu, thng phiu, c phiu, hp đng tín dng,…
NHTM to ra li nhun bng cách huy đng vn và cho vay, nh vy, li
nhun ca ngân hàng ph thuc vào chênh lch gia lãi sut tin gi và lãi sut cho
vay. Ngoài ra, ngân hàng còn kinh doanh các lnh vc khác_đa dng hóa đu t đ
phân tán ri ro.
NHTM d b nh hng bi các thông tin xu trên th trng và có hiu ng
lan truyn, tc là nu mt ngân hàng b mt kh nng thanh khon s gây ra hiu
ng lan chuyn và nh hng đn toàn b h thng ngân hàng.
Không ging nh các doanh nghip khác, các NHTM có th đu t ti mt
mc ri ro cao vì cho rng vn còn ngi cho vay cui cùng (ngân hàng Nhà nc)
Chc nng trung gian thanh toán mang li s tin li cho khách hàng trong
hot đng thanh toán, đng thi góp phn thu hút lng tin nhàn ri trong nn kinh
t, nâng cao uy tín, thng hiu ngân hàng trên th trng.
Chc nng to tin
To tin là mt chc nng quan trng, phn ánh rõ bn cht ca ngân NHTM.
Vi mc tiêu là tìm kim li nhun nh là mt yêu cu chính cho s tn ti và phát
trin ca mình, các NHTM vi nghip v kinh doanh mang tính đc thù ca mình
đã thc hin chc nng to tin cho nn kinh t.
Chc nng to tin đc thc thi trên c s hai chc nng khác ca NHTM là
chc nng tín dng và chc nng thanh toán. Thông qua chc nng trung gian tín
dng, ngân hàng s dng s vn huy đng đc đ cho vay, s tin cho vay li
đc khách hàng s dng đ mua hàng hóa, thanh toán dch v trong khi s d trên
tài khon tin gi thanh toán ca khách hàng vn đc coi là mt b phn ca tin
giao dch, đc h s dng đ mua hàng hóa, thanh toán dch v,… Vi chc nng
này, h thng NHTM đã làm tng tng phng tin thanh toán trong nn kinh t,
đáp ng nhu cu thanh toán, chi tr ca xã hi. Ngân hàng thng mi to tin ph
thuc vào t l d tr bt buc ca ngân hàng trung ng đã áp dng đi vi
NHTM.
8
Công thc xác đnh kh nng to tin ca NHTM:
M
n
=
M
0
*(1-q
n
)
ROA=
Li nhun ròng
Tng tài sn
ROA là ch tiêu đánh giá hiu qu ca công tác qun lý ca ngân hàng, cho
thy kh nng trong quá trình chuyn tài sn ca ngân hàng thành thu nhp ròng.
9
Mi quan h gia ROE và ROA
ROE=
Li nhun ròng
Vn ch s hu
=
Li nhun ròng
Tng tài sn
*
Tng tài sn
Vn ch s hu
=ROA*
1
T s đòn by tài chính
Trong đó:
T s đòn by tài chính=
Vn ch s hu
Tng tài sn
T công thc tính ROE nh trên, ta thy thu nhp ca ngân hàng cng chu s
tác đng ca phng thc tài tr tài sn (s dng n nhiu hn hay s dng vn ch
Thu nhp trên c phiu (EPS – Earning per share): đo lng thu nhp ca
các c đông tính trên mi c phiu đang lu hành.
EPS=
Thu nhp sau thu
Tng s c phiu thng phát hành
Chênh lch lãi sut bình quân
Chênh lch ls bình quân=
Thu t lãi
Tng tài sn sinh li
-
Tng chi phí lãi
Tng ngun vn phi tr lãi
ây là ch tiêu truyn thng đánh giá thu nhp ca ngân hàng, đo lng hiu
qu đi vi hot đng trung gian ca ngân hàng trong quá trình huy đng vn và
cho vay, đng thi đo lng cng đ cnh tranh trong th trng ca ngân hàng.
Trong điu kin các yu t khác không đi, chênh lch lãi sut bình quân s gim
khi cng đ cnh tranh tng lên, buc ngân hàng phi tìm cách bù đp mc chênh
lch lãi sut b mt đi (thu phí t các dch v mi).
T l hiu sut s dng tài sn c đnh
T l này bao gm 2 phn: mc thu lãi bình quân trên tài sn và mc thu ngoài
lãi bình quân trên tài sn.
Tng thu t hot đng
Tng tài sn
=
Thu nhp t lãi
Tng tài sn
+
Thu nhp ngoài lãi
khi lng ln c phiu qu có th khin giá tr BV ca mt công ty b âm.
Các khon lãi, l trong vic đu t chng khoán đc phn ánh vào qu d
phòng tài chính cng là mt khon mc làm tng hoc gim giá tr s sách
ca vn c phn trên bng cân đi k toán.
Ngoài ra, các khon nh chênh lch t giá hi đoái, qu đu t phát trin, qu
d phòng tài chính,… cng nh hng đn giá tr s sách ca vn c phn.
2.1.3. Cách tip cn da trên tài sn
Theo cách tip cn da trên tài sn, giá tr ca vn ch s hu đc xác đnh
bng giá tr danh mc cho vay ca ngân hàng (bao gm c tài sn) tr đi các khon
n quá hn. Cách tip cn này s phù hp khi ngân hàng đang trong giai đon bão
hòa hoc ngân hàng không có tim nng tng trng và là phng pháp cn thit đ
kim tra các phng pháp khác.
Tuy nhiên, cách tip cn da trên tài sn không xác đnh giá tr tài sn vô hình
ca ngân hàng, không tính đn tim nng tng trng ca ngân hàng cng nh là
khó áp dng đi vi ngân hàng hot đng trong nhiu lnh vc.
2.1.4. Cách tip cn th trng
2.1.4.1. Mô hình da trên h s P/E
1
Khái nim h s P/E
H s P/E là t l gia giá th trng ca mi c phn và li nhun trên mi c
phn đó:
P
E
=
Giá th trng mi c phn
Li nhun mi c phn1
Mô hình hi quy h s P/E:
P
E
=
1
+
2
*T l tng trng k vng+
3
* lch chun
Mt vn đ khác cn quan tâm khi s dng các bi s li nhun là vic ngân
hàng tham gia nhiu lnh vc kinh doanh. Khi đó, mi lnh vc ngân hàng tham gia
s có mt mc ri ro, t l tng trng khác nhau nên khi xác đnh h s P/E chung
ca ngân hàng s d dn đn sai lch, không chính xác. Trong trng hp này, cách
tt nht là chia nh li nhun ca ngân hàng thành các thành phn tng ng vi
mi lnh vc, sau đó tính riêng giá tr ca tng lnh vc.
13
2.1.4.2. Mô hình da trên h s P/BV
Khái nim h s P/BV
H s P/BV làm t l gia giá th trng ca mi c phn và giá tr s sách
hin ti ca vn c phn trên mi c phn:
P
BV
=
Giá th trng mi c phn
BV ca vn c phn trên mi c phn
Trong đó:
P: Giá th trng trên mi c phn
8
*BOD_STABILITY
+
9
*RATINGS+
10
*STRATEGIC
2
Vassily Bokov and Andrei Vernikov, 2008. Quality of governance and bank valuation in Russia: an
empirical study, University Library of Munich, pp. 5 – 14.
14
Trong đó, các bin đc ký hiu nh sau:
STT Tên bin Ký hiu
1 Quy mô tài sn ASSET
2 Cht lng ca kim toán viên (bin gi) AUDITOR
3 ánh giá ca các c quan xp hng tín nhim RATINGS
4 Quy mô ca Hi đng qun tr BOD_SIZE
5 Hi đng qun tr đc lp BOD_IND
6 C phn ca c đông chin lc SCR
7 S n đnh ca ban qun lý MB_STABILITY
8 S n đnh ca hi đng qun tr BOD_STABILITY
9 Thi gian TIME
10 Chin lc (bin gi) STRATEGIC
ASSET : Quy mô ca tài sn. Bin tài sn đc đa vào mô hình
đ kim soát phn li nhun khi phát hành c phiu. Nói
SCR : C phn ca c đông chin lc. Là bin tng s c
phn ca 3 c đông hàng đu ca ngân hàng. SCR tác
đng tích cc đn giá c phiu trong trng hp s c
phiu b mua li, dn đn thay đi li nhun và giá tr s
sách ca ngân hàng.
MB_STABILITY : S n đnh ca ban qun lý. Bin MB_STABILITY là
nhim k trung bình ca các thành viên trong Hi đng
qun tr. MB_STABILITY đc đa vào mô hình vi
gi đnh rng nu ngân hàng có mt đi ng qun lý
cht lng, n đnh s giúp ngân hàng hot đng tt và
tng giá c phiu. Trong trng hp ngân hàng b thâu
tóm thì có nhiu kh nng đi ng qun lý s li ngân
hàng sau khi quyn s hu thay đi.
BOD_STABILITY : S n đnh ca ban tng giám đc. Bin này đc đo
lng bng nhim k trung bình ca ban tng giám đc.
S n đnh ca ban tng giám đc có th xem nh mt
du hiu ca s trng thành, n đnh, phát trin ca
ngân hàng.
TIME : Thi gian. Bin TIME đi din cho các quý mà mô hình
đang quan sát. Ví d: 1 tng đng vi quý 1 nm
2013, 5 tng ng vi quý 1 nm 2014.
STRATEGIC : Chin lc. STRATEGIC là bin gi, STRATEGIC = 1
nu mt chin lc mua li c phiu ngân hàng có nh
16
hng đn đnh hng phát trin ca ngân hàng và
STRATEGIC = 0 trong trng hp ngc li.
Tóm li, mô hình đnh giá ngân hàng P/BV ca Bokov và Andrei Vernikov
(2008) có kh nng ng dng ti Vit Nam. Tuy nhiên, hn ch ca mô hình này là
cht lng thông tin ca ngân hàng.
hình t sut li nhun vt tri.
Tuy nhiên, nên s dng mô hình chit khu dòng FCFE, mô hình chit khu
dòng c tc hoc mô hình t sut li nhun vt tri đ c tính giá tr vn c phn
khi đnh giá các ngân hàng. 3
Damodaran, 2002. nh Giá u T. Dch t ting Anh. Ngi dch inh Th Hin, 2010. Thành ph H
Chí Minh: Nhà xut bn Tài chính.
17
2.1.5.1. Mô hình c tính giá tr vn c phn ca ngân hàng FCFE
nh ngha dòng tin ca vn c phn: dòng tin ca vn c phn là dòng tin
còn li cho các c đông sau khi ngân hàng chi tr n vay và đáp ng nhu cu tái đu
t.
đnh giá vn c phn ca ngân hàng, đu tiên phi c tính dòng tin t do
ca vn c phn FCFE.
FCFE = Thu nhp thun – chi tiêu vn – thay đi vn lu đng phi tin mt
– n đã tr + n mi phát hành
Nu không th xác đnh đc chi tiêu vn, thay đi vn lu đng phi tin mt
hay t l tái đu t, ta không th c tính đc FCFE. Có hai phng án gii quyt
vn đ:
Gi đnh rng qua thi gian, ngân hàng s s dng toàn b dòng FCFE đ
chi tr c tc. Khi đó, có th s dng c tc làm dòng FCFE.
iu chnh thc đo FCFE cho phù hp vi dng tái đu t ca ngân hàng.
Ví d: gi s rng ngân hàng b kim soát v h s vn thì có th cho rng
ngân hàng tái đu t vn c phn đ có th thu hút thêm khách hàng đn
vay nhiu hn trong tng lai.
Không ging vi các doanh nghip hot đng sn xut kinh doanh, hot đng
tái đu t ca ngân hàng không phi là phân xng, máy móc thit b hay tài sn c
tng trng bn vng
=
DPS
t
(K
e
-g)
t
t=∞
t=1
Trong đó: g là t l tng trng vnh vin.
Trng hp tng quát hn, c tc tng trng bt thng trong mt thi kì
và ti mt thi đim nào đó trong tng lai, t l tng trng c tc s n
đnh mãi mãi
Giá tr mi c phn
tng trng bt thng
=
DPS
t
(1+K
e,nh
)
t
+
DPS
n+1
K
e,bv
-g
doanh. Th hai, chi phí khu hao thng không đáng k đi vi công ty
dch v tài chính nh ngân hàng. Tuy nhiên, giá tr s sách ca vn c phn
thng có th b tác đng bi c phiu mua li, n hay các chi phí bt
thng. Vì vy, nu ngân hàng mua li c phiu ca mình hay có nhng
19
chi phí bt thng thì vn c phn đu t có th b h thp bi giá tr s
sách ca vn c phn. Trong trng hp này, ta phi xem xét tng giá tr
ca vn c phn đu t cao hn so vi giá tr s sách ca vn c phn.
T sut vt tri trên vn c phn có th đc c tính da vào ROE và
chi phí vn c phn:
T sut vt tri trên vn c phn = (ROE – K
e
)*Vn c phn đu t
đây, ta gi đnh ROE là mt ch s đo lng tt cho t sut li nhun
kinh t trên các v đu t s dng vn c phn.
2.2. NG DNG CÁC MÔ HÌNH NH GIÁ VN C PHN CA NGÂN
HÀNG SACOMBANK
2.2.1. Gii thiu v ngân hàng TMCP Sài Gòn Thng Tín – Sacombank
Ngân hàng Sài Gòn Thng Tín (Sacombank) là ngân hàng thng mi c
phn, đc thành lp vào nm 1991.
Nm 2012, Sacombank có vn điu l là 14,176 t đng, đc coi là ngân
hàng thng mi c phn có vn điu l và h thng chi nhánh ln nht Vit Nam.
Trong nhng nm đu mi thành lp, Sacombank là mt t chc tín dng nh
vi vn điu l khong 3 t đng. Trong nhng nm 1995 – 1998, vi sáng kin
phát hành c phiu đi chúng (Sacombank là mt trong nhng công ty đu tiên phát
hành c phiu đi chúng Vit Nam), Sacombank đã nâng vn t 23 t lên 71 t
đng.
c bit trong giai đon 2000 – 2006, khi th trng chng khoán Vit Nam có
nhng bc phát trin mnh m, đây cng là giai đon Sacombank bùng n phát
Nm 1999: Khánh thành tr s ti 278 Nam K Khi Ngha, Qun 3,
TP.HCM, là thông đip khng đnh Sacombank s gn bó lâu dài, cam kt đng
hành cùng khách hàng, c đông, nhà đu t và các t chc kinh t trên bc đng
phát trin.
Nm 2001: Tp đoàn Tài chính Dragon Financial Holdings (Anh Quc) tham
gia góp 10% vn điu l ca Sacombank, m đng cho vic tham gia góp vn c
phn ca Công ty Tài chính Quc t (International Finance Corporation – IFC, trc
thuc World Bank) vào nm 2002 và Ngân hàng ANZ vào nm 2005. Nh vào s
hp tác này mà Sacombank đã sm nhn đc s h tr v kinh nghim qun lý,
công ngh ngân hàng, qun lý ri ro, đào to và phát trin ngun nhân lc t các c
đông chin lc nc ngoài.
Nm 2002: Thành lp Công ty trc thuc đu tiên – Công ty Qun lý n và
Khai thác tài sn Sacombank (SBA), bc đu thc hin chin lc đa dng hóa các
sn phm dch v tài chính trn gói.
Nm 2003: Là doanh nghip đu tiên đc phép thành lp Công ty Liên doanh
Qun lý Qu đu t Chng khoán Vit Nam (VietFund Management – VFM), là
21
liên doanh gia Sacombank (nm gi 51% vn điu l) và Dragon Capital (nm gi
49% vn điu l).
Nm 2004: Ký kt hp đng trin khai h thng Corebanking T-24 vi công ty
Temenos (Thy S) nhm nâng cao cht lng hot đng, qun lý và phát trin các
dch v ngân hàng đin t.
Nm 2006: là ngân hàng TMCP đu tiên ti Vit Nam tiên phong niêm yt c
phiu ti HOSE vi tng s vn niêm yt là 1,900 t đng và thành lp các công ty
trc thuc bao gm: Công ty Kiu hi Sacombank – SBR, Công ty Cho thuê tài
chính Sacombank – SBL, Công ty Chng khoán Sacombank – SBS.
Nm 2008: xây dng và đa vào vn hành Trung tâm d liu (Data Center)
hin đi nht khu vc nhm đm bo tính an toàn tuyt đi h thng trung tâm d
liu d phòng, thành lp Công ty vàng bc đá quý Sacombank – SBJ và là ngân
23
2.2.1.2. C cu t chc
Ngun: Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thng Tín Sacombank
Hình 2.2.1.2. C cu t chc ca ngân hàng TMCP Sài Gòn Thng Tín