ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
Học viên: Dương Thị Thanh Hà
Lớp: Cao học nhân quyền khóa 18ĐỀ TÀI
Quyền con người về môi trường và việc bảo đảm thực hiện ở Việt Nam
Đề cương Luận văn thạc sĩ
Ngành: Luật học
Chuyên ngành: Quyền con người

Đề xuất người hướng dẫn: TS. Vũ Quang
Hà Nội - 2013
1. Đặt vấn đề
1.1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Hiện nay, môi trường đang là vấn đề hết sức được quan tâm trên thế giới.
Những vấn đề như sự nóng lên của trái đất, băng tan, hiệu ứng nhà kính, ô
nhiễm môi trường tuy là những vấn đề mang tầm vĩ mô nhưng lại có ảnh hưởng
trực tiếp đến sức khỏe và sự sống của con người.
Đối với Việt Nam, bảo vệ môi trường và quyền được sống trong môi
trường trong lành cũng đang là thách thức không hề nhỏ đối với nhà nước. Kết
quả của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, thu hút đầu tư một
mặt tạo ra nhiều cơ hội hơn cho người lao động, tuy nhiên kéo theo đó là sự
xuống cấp nghiêm trọng của môi trường.
Hiện nay, vấn đề quyền con người đối với môi trường tuy là vấn đề rất
cấp thiết nhưng vẫn chưa thực sự có được sự bảm đảm về thực hiện các quyền
này trên thực tế. Cũng chưa có một sự nghiên cứu cụ thể về nội dung quyền con
người về môi trường cũng như sự đánh giá các quy định của pháp luật với tình
hình thực hiện các quyền về môi trường ở Việt Nam hiện nay.
Chính vì vậy hầu như các cá nhân tổ chức đều chưa nhận thức được các

trường, đưa ra các số liệu thực tiễn về tình hình môi trường để thấy được mức độ
quyền con người về môi trường ở Việt Nam hiện nay như thế nào; phân tích nội
dung các quy định hiện hành của pháp luật. Từ các vấn đề lý luận và thực tiễn
đó, luận văn mong muốn đem đến những hiểu biết về quyền của con người về
môi trường cho các đối tượng muốn tìm hiểu nội dung này, đồng thời mong
muốn đóng góp các ý kiến đề xuất hữu hiệu, phù hợp thực tiễn để dần nâng cao
quyền của con người đối với môi trường hiện nay.
1.2.2 Mục tiêu cụ thể
3
Để đạt được mục tiêu cụ thể nêu trên, luận văn đi sâu giải quyết các mục
tiêu cụ thể sau:
- Nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận của quyền con người đặc biệt là quyền
con người đối với môi trường. Phân tích làm rõ các nội dung về quyền con
người đối với môi trường được quy định như thế nào trong các văn kiện, điều
ước quốc tế và một số ghi nhận về quyền con người đối với môi trường tiêu biểu
của một số nước trên thế giới.
- Luận văn tập trung phân tích thực trạng môi trường qua các số liệu nhằm
đánh giá tình hình, mức độ ô nhiễm môi trường hiện nay. Các số liệu tập trung
chủ yếu vào môi trường không khí, đất, nước gắn trực tiếp với sức khỏe và đời
sống con người. Thông qua những đánh giá tác động, mức độ ô nhiễm môi
trường cho thấy mức độ bị ảnh hưởng quyền của con người đối với quyền được
sống trong môi trường lành mạnh ở Việt Nam hiện nay.
- Người viết cũng đi sâu tìm hiểu các nội dung của Hiến pháp, Luật Bảo
vệ môi trường, Luật đất đai, Luật tài nguyên nước, các văn bản pháp luật có
liên quan và phân tích các nội dung có quy định liên quan đến quyền con
người đối với môi trường và các cơ chế để bảo đảm quyền đó trong thực tiễn
thi hành hiện nay.
- Từ việc tìm hiểu và phân tích lý luận và thực tiễn về quyền con người
đối với môi trường và tình hình bảo đảm thực hiện quyền ở Việt Nam, người
viết cũng mạnh dạn đưa ra các đánh giá tổng quan và đề xuất các kiến nghị

để có những sửa đổi, bổ sung các quy định của pháp luật hiện hành nhằm mục
đích tiến tới hoàn thiện quy định của pháp luật Việt Nam về đảm bảo quyền con
người đối với môi trường, dần tiến tới đạt chuẩn mực chung của thế giới.
+ Nội dung của đề tài cũng có thể được dùng làm tài liệu tham khảo trong
quá trình thực hiện các khóa luận, các bài tham luận, nghiên cứu khoa học mang
5
tính chuyên sâu hơn về một nội dung quyền con người về môi trường. Đề tài
cũng có thể được sử dụng tham khảo trong quá trình học và giảng dạy đối với
các vấn đề có liên quan.
1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu:
- Đối tượng nghiên cứu của luận văn là các quy định của pháp luật Việt
Nam, các báo cáo đánh giá tác động môi trường, tập trung vào ba lĩnh vực
chính: môi trường không khí, môi trường đất, môi trường nước.
- Các công trình nghiên cứu, các bài viết, tham luận, tài liệu khoa học
pháp lý liên quan đến quyền con người về môi trường và tình hình bảo đảm thực
hiện ở Việt Nam.
Phạm vi nghiên cứu:
- Phạm vi nghiên cứu của luận văn là các quyền con người đối với môi
trường được quy định trong các điều ước quốc tế và trong quy định của pháp
luật Việt Nam. Các số liệu thống kê, đánh giá về thực trạng môi trường được
viện dẫn từ các báo cáo tổng kết của Bộ Tài nguyên và Môi trường và các báo
cáo chuyên đề khác.
Tổng quan tài liệu
Môi trường là vấn đề không mới và đã được rất nhiều nhà khoa học và
nhiều công trình nghiên cứu dưới nhiều góc độ khác nhau. Tuy nhiên hầu hết
các nghiên cứu, luận án, luận văn, khóa luận tốt nghiệp, các bài viết chủ yếu tập
trung nghiên cứu môi trường trong môi quan hệ với pháp luật và kinh tế. Có thể
thấy rằng, đánh giá môi trường trong mối liên hệ với quyền con người vẫn là
vấn đề mới ở Việt Nam, vì vậy chỉ có một số bài viết, tham luận, tài liệu tập

con người về môi trường được quy định trong các điều ước quốc tế, là những
quyền con người về môi trường đang được khoa học pháp lý quốc tế công nhận;
phân tích thực trạng môi trường sống tập trung vào đánh giá tình hình môi
7
trường không khí, nước và đất ở Việt Nam, phân tích và đánh giá các quy định
của pháp luật ghi nhận quyền con người về môi trường cũng như việc bảo đảm
thực hiện ở Việt Nam. Trên cơ sở đó, luận văn đưa ra những kiến nghị đề xuất
trong việc ban hành chính sách, văn bản pháp luật ở nước ta trong thời gian tới
và các biện pháp khác nhằm nâng cao hiệu quả của việc bảo đảm thực hiện
quyền con người về môi trường ở nước ta hiện nay.
2.2 Phương pháp nghiên cứu
Luận văn được thực hiện trên cơ sở áp dụng các phương pháp luận duy
vật biện chứng, duy vật lịch sử của Chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí
Minh, các quan điểm, đường lối của Đảng, Nhà nước Việt Nam về pháp luật và
xây dựng pháp luật.
Luận văn sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu, cụ thể bao gồm:
Phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê, so sánh, suy luận logic, phương
pháp hệ thống
2.3 Địa điểm nghiên cứu
Luận văn sẽ được nghiên cứu tại Hà Nội
3. Dự kiến kết quả
Dự kiến Luận văn có độ dài từ 70 đến 120 trang bao gồm phần mở đầu,
ba chương và phần kết luận. Kết cấu dự kiến như sau:
I. Một số vấn đề lý luận
1. Sơ lược các khái niệm
2. Nội dung quyền con người về môi trường
3. Quyền con người về môi trường trong các Điều ước quốc tế và trên thế
giới
II. Thực trạng quyền con người về Môi trường ở Việt Nam
1. Thực trạng môi trường Việt Nam

8) Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 03 tháng 6 năm 2013 về chủ động ứng
phó với biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường.
9
9) Luật Đất đai số 13/2003/QH11 ngày 26 tháng 11 năm 2003.
10) Luật Tài nguyên Nước số 17/2012/QH13 ngày 21 tháng 6 năm 2012.
11) Luật Bảo vệ môi trường số 52/2005/QH11 ngày 29 tháng 11 năm 2005.
12) Báo cáo môi trường quốc gia năm 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012.
13) Trường Đại học Luật Hà Nội (2005), Giáo trình Luật môi trường,
Nxb Công an nhân dân, Hà Nội.
14) Giáo trình lý luận và pháp luật về quyền con người, Khoa Luật – Đại
học quốc gia Hà Nội, GS.TS Nguyễn Đăng Dung – TS. Vũ Công Giao – Th.S
Lã Khánh Tùng đồng chủ biên, Hà Nội – 2009.
15) Tiếp cận quyền trong bảo vệ môi trường - Tài liệu tập huấn của IUCN
Việt Nam – TS. Nguyễn Đức Thùy chủ biên.
16) Môi trường với quyền con người và quyền con người trong bảo vệ môi
trường ở Việt Nam, Tạp chí nghiên cứu Lập pháp số 172 ngày 10 tháng 6 năm 2010.
17) Phát triển con người ở Việt Nam hiện nay - nhìn từ góc độ quan hệ
giữa phát triển kinh tế và môi trường, Trần Quang Tuynh, Tạp chí Triết học,
Viện triết học, số 9 (256)/2012, tr.45-50.
18) Đánh giá ngăn ngừa rủi to và an toàn hóa chất đối với sức khỏe và
môi trường, TS. Phạm Khôi Nguyên, TS. Lê Bích Thắng, Tạp chí bảo vệ môi
trường số 11/2002, tr.1-5.
19) Về quyền được sống trong môi trường trong lành ở Việt Nam hiện
nay, Th.S Bùi Đức Hiển, Tạp chí Luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội, số
11/2011, tr.22-28.
20) Mấy góp ý về quyền được sống trong môi trường trong lành trong dự
thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992, Th.S Bùi Đức Hiển, Tạp chí Nhà nước và
pháp luật, Viện Nhà nước và Pháp luật, Số 6/2013, tr.12-18.
10