Tuyển tập Báo cáo “Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học” lần thứ 6 Đại học Đà Nẵng - 2008
154
TÌM HIỂU TỤC ĐI SIM CỦA THANH NIÊN DÂN TỘC VÂN
KIỀU Ở MIỀN NÚI TỈNH QUẢNG TRỊ
AN INVESTIGATION IN TO THE CUSTOM OF “GOING SIM” OF VAN KIEU
THE YOUTH IN THE HIGHLANHD OF QUANG TRI PROVINCE

GVHD : ThS LƢƠNG VĨNH AN
Khoa Ngữ văn, Trường ĐHSP Đà Nẵng
SVTH : DƢƠNG THỊ THU TRANG
Lớp : 04CVH1, Khoa Ngữ văn, Trường ĐHSP Đà Nẵng

TÓM TẮT
Mùa xuân là khoảng thời gian lãng mạn của thanh niên nam nữ người dân tộc Vân Kiều. Đi
Sim là một phong tục truyền thống, là cách đi tìm người yêu của con trai con gái Vân Kiều ở
miền núi tỉnh Quảng Trị. Thanh niên Vân Kiều khi đến tuổi dựng vợ, gả chồng, họ được phép
đến ngủ ở những ngôi nhà Xu. Trong những buổi đi Sim ấy, họ trao cho nhau những câu hát
giao duyên đầy tình cảm lãng mạn. Họ có thể ngủ lại ở những ngôi nhà rẫy trong rừng. Khi đã
phải lòng nhau, chàng trai sẽ tặng cho bạn gái mình một chiếc vòng bạc để thay lời yêu
thương. Tuy nhiên, luật tục người Vân Kiều cũng qui định, khi chưa thành vợ chồng, nếu có
quan hệ tình dục thì sẽ bị phạt và trục xuất ra khỏi cộng đồng. Đi Sim đã trở thành một nét
thuần phong mỹ tục của người Vân Kiều ở Quảng Trị từ bao đời nay. Chúng tôi mong rằng,
những nhà quản lý có trách nhiệm xây dựng nên những ngôi nhà Xu cho các bạn trẻ Vân
Kiều, để những đêm Sim của họ ngày càng tao nhã, lành mạnh hơn.
SUMMARY
Spring is the time of love for romantic Van Kieu teenagers. “Going Sim”, a traditionl nocturnal
custom of Van Kieu people, is the occasion for teenagers to find their partners. When Van
Kieu boys and girls reach the age of maturity, they are allowed to sleep in the communal
house. On “going Sim”, they exchange romantic and sentimental songs. They could aslo spend
a night in forest cabin and when they fall in love, the young men had to offer his sweetheart a
sliver bracelet to prove his love. However according to the law Van Kieu community, people

- Phạm vi nội dung nghiên cứu: đề tài đi sâu nghiên cứu về những luật lệ của tục đi
Sim; cách thức và quá trình đi Sim nhƣ thế nào; những làn điệu dân ca và những nhạc cụ
truyền thống đi kèm với những làn điệu dân ca hát giao duyên trong những buổi đi Sim; thời
gian, địa điểm diễn ra buổi đi Sim.
3. Lịch sử nghiên cứu
Trong quá trình tìm hiểu và nghiên cứu về tục đi Sim của thanh niên dân tộc Vân Kiều
ở Quảng Trị, chúng tôi đã tiếp cận đƣợc một số bài viết và công trình nghiên cứu đáng lƣu ý.
Bức tranh văn hoá các dân tộc Việt Nam, của tác giả Nguyễn Văn Huy (Chủ biên)
,Truyện kể về phong tục, truyền thống văn hoá các dân tộc Việt Nam, Tập 1 của Nguyễn Trọng
Báu, Tình yêu và hôn nhân của người Vân Kiều của tác giả Côn Giang, Lễ cưới của người Bru
– Vân Kiều” của Hồ Côn, Tập tục hát Sim – khát vọng tự do yêu đương của dân tộc Bru –
Vân Kiề của tác giả Nguyễn Hữu Quý, “Âm nhạc cổ truyền Quảng Trị” của Sở văn hoá
thông tin Quảng Trị,
4. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp điền giã, khảo sát thực địa;Phương pháp điều tra, phỏng vấn; Phương
pháp so sánh; Phương pháp phân tích, tổng hợp
5. Cấu trúc đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục đề tài chúng tôi đƣợc chia
làm các chƣơng chính sau:
- Chƣơng một: Quan niệm về tình yêu và hôn nhân của ngƣời Vân Kiều ở Quảng Trị
- Chƣơng hai: Đi Sim - một phong tục mang bản sắc truyền thống của nam nữ thanh
niên Vân Kiều ở Quảng Trị
NỘI DUNG
Chương một : QUAN NIỆM VỀ TÌNH YÊU VÀ HÔN NHÂN CỦA NGƯỜI VÂN
KIỀU Ở QUẢNG TRỊ
1.1 Đôi nét về người Bru – Vân Kiều
Ngƣời Bru – Vân Kiều đƣợc xem là dân tộc cƣ trú lâu đời ở Trƣờng Sơn. Xƣa kia
ngƣời Vân Kiều đã từng sinh tụ ở miền Trung Lào, sau do những biến động lịch sử họ phải di
cƣ đi các nơi, một bộ phận đi theo hƣớng tây bắc sang Thái Lan, một bộ phận đi về hƣớng
đông tụ cƣ ở tây Quảng Trị, họ dựng làng ở xung quanh hòn núi Viên Kiều, về sau gọi là

mình. Nam nữ trƣớc khi tính đến chuyện hôn nhân phải trải qua quãng thời gian tìm hiểu,trong
quá trình tìm hiểu có giai đoạn rất quan trọng chính là đi Sim. Sau khi hai bên đã thấy tâm đầu
ý hợp sẽ về báo với cha mẹ. Sau khi hai bên gia đình thống nhất, đám cƣới sẽ đƣợc tiến hành
theo nghi thức truyền thống. Sau lễ cƣới, đôi vợ chồng còn phải làm lễ cƣới lần thứ 2 khi có
điều kiện về kinh tế, gọi là lễ Khơi, để ngƣời vợ chính thức đƣợc coi là thành viên dòng họ
nhà chồng. Hiện tại, gia đình một vợ, một chồng ngày nay của ngƣời Vân Kiều phần lớn đã
đƣợc xây dựng trên sự cảm thông và tình yêu của đôi nam nữ. Tình yêu và hôn nhân của ngƣời
Vân Kiều ở Quảng Trị hết sức đặc biệt, tuy nhiên nó cũng rất hiện đại, phù hợp với xu thế phát
triển của đời sống tiên tiến
Chương hai :ĐI SIM – MỘT PHONG TỤC MANG BẢN SẮC VĂN HOÁ
TRUYỀN THỐNG CỦA NAM NỮ THANH NIÊN VÂN KIỀU Ở QUẢNG TRỊ
2.1 Đi Sim - một phong tục truyền thống trong đời sống văn hoá của người Vân
Kiều
Hoà chung với những nét đẹp văn hoá của những dân tộc trên đất nƣớc ta, thanh niên
nam nữ Vân Kiều ở miền núi tỉnh Quảng Trị với tục đi Sim đã làm nên nét bản sắc đặc biệt
cho dân tộc mình. Con trai, con gái Vân Kiều khi đến tuổi trƣởng thành họ tìm đến bên nhau
để bày tỏ tình yêu. Việc tìm hiểu và bày tỏ tình yêu nam nữ theo tiếng gọi của dân tộc Vân
Kiều là đi Sim. Đi Sim là một tập tục có từ lâu đời, là nét đẹp văn hoá, là khát vọng tự do yêu
đƣơng của nam nữ thanh niên dân tộc Vân Kiều miền núi Quảng Trị.
2.2 Diễn biến mùa đi Sim
2.2.1 Mùa trăng – thời điểm lý tưởng cho những buổi đi Sim
Tục đi Sim thƣờng diễn ra vào các mùa trăng, nhất là những đêm trăng sáng. Vì thế
mùa trăng đƣợc xem là thời điểm lý tƣởng nhất cho những buổi đi Sim, là thời điểm mà những
chàng trai, cô gái Vân Kiều luôn trông ngóng, đợi chờ. Hết mùa trăng này đến mùa trăng khác,
nam nữ thanh niên Vân Kiều ở Quảng Trị vẫn giữ lấy tục đi Sim. Họ cảm thấy điều đó nhƣ
một lẽ tự nhiên không thể thiếu trong đời sống văn hoá tinh thần của mình. Trải qua bao biến
động đổi thay của lịch sử, các thế hệ ngƣời Vân Kiều nơi đây vẫn luôn trân trọng gìn giữ nét
đẹp truyền thống này.

2.2.2 Núi rừng, sông suối – không gian tình yêu của những đêm Sim

dấu trong đời.
2.3.3 Những nhạc cụ truyền thống tiêu biểu đi kèm với các làn điệu dân ca
Kèn Amam đi kèm với làn điệu Cha chấp. Trong những lần đi Sim và hát giao duyên,
con gái là ngƣời giữ kèn Amam. Đây là loại kèn phải có hai ngƣời thổi và hát lên làn điệu Cha
chấp để trao đổi tình cảm, giọng kèn trầm và âm vang. Còn làn điệu Oát thì phải đi kèm với
kèn Tariền. Loại kèn này đƣợc làm bằng ống trúc, có dùi năm lỗ tạo ra sau thanh âm trầm
bổng. Kèn Tariền dành cho các chàng trai thổi ở các nhà Xu để thổ lộ tâm tình với bạn gái.
Các chàng trai vừa thổi vừa hát Oát để nói lên nỗi lòng thầm kín với ngƣời mình yêu. Âm
thanh của tiếng kèn Tariền vì thế mà tha thiết, rạo rực. Tiếng kèn Khui thì vang lên cùng với
làn điệu Xà nớt. Kèn Khui là loại kèn thổi dọc có lƣỡi gà làm bằng nứa rung tự nhiên. Về cấu
tạo, nó là 1 ống nứa dài 30 cm, đƣờng kính 0,5 cm. Điểm đặc biệt là cả hai ngƣời cùng thổi 1
ống. Khi hai ngƣời cùng thổi Khui và hát Xà nớt tức là họ đã trở thành một đôi tâm đầu ý hợp.
2.4 Những luật tục đi sim
2.4.1 Những luật tục được phép
Con trai con gái Vân Kiều đến tuổi trƣởng thành, có thể đi Sim để tìm bạn đời, con trai
Vân Kiều đƣợc phép qua nhà con gái chơi bất cứ lúc nào dù nửa đêm khuya khoắt mà không
sợ làm phiền bố, mẹ cô gái. Khi đã phải lòng nhau, nếu không ngủ ở nhà xu thì đôi trai gái có
thể rủ nhau ra rừng ngủ. Cô gái mang theo 1 cái chăn, 1 cái gối, bẻ lá khô lót làm chiếu. Đến
sáng ngƣời con gái phải dậy sớm để về đâm lúa, múc nƣớc, bẻ bắp cho gia đình.Tục lệ của
Tuyển tập Báo cáo “Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học” lần thứ 6 Đại học Đà Nẵng - 2008
158
ngƣời Vân Kiều còn cho phép nếu chàng trai đã phải lòng với cô gái nào thì khi màn đêm
buông xuống họ tìm đến nơi cô gái nằm, rẽ vách bật tín hiệu. Đồng ý, cô gái sẽ mở cửa cho
vào rồi họ lại dắt nhau ra rừng, ra chòi canh rẫy để tìm hiểu nhau.
2.4.2 Những điều tối kỵ
Khi đi Sim, luật lệ đầu tiên mà đám thanh niên phải học là không đƣợc ép buộc con gái
yêu mình, không đƣợc tranh ngƣời yêu và phải nhƣờng cho ngƣời đến trƣớc.Theo tục lệ của
ngƣời Vân Kiều đôi trai, gái vào rừng ngủ không đƣợc đem chiếu, không đƣợc bẻ lá tƣơi lót
làm chiếu.Nam nữ trƣớc khi tính đến chuyện hôn nhân phải trải qua quãng thời gian tìm hiểu,
khi tình cảm và sự chọn lựa đã chín muồi, phải đƣợc sự mai mối của ông bà mối, đƣợc sự

[4] Lê Văn Hoan (1996), “Tìm hiểu đời sống kinh tế - xã hội ở một xã miền núi Quảng Trị”,
Tạp chí Cửa Việt, số 19, tr 76 – 79.
[5] Nguyễn Hữu Quý (2004) “Tập tục hát sim – khát vọng tự do yêu đƣơng của dân tộc Bru –
Vân Kiều”, Tạp chí Cửa Việt số 119, tr 66 –71.