Lời cảm ơn
Để hoàn thành tốt bài tập tốt nghiệp tôi xin chân thành cảm ơn:
Cô giáo Hoàng Thị Phơng: Tiến sĩ, giảng viên trờng đại học s phạm Hà
Nội
- Các thầy cô trong khoa giáo dục Mầm non.
- Trờng Mầm non xã Thụy Duyên, các giáo viên và học sinh của trờng.
Đợc sự hớng dẫn tận tình của cô giáo Hoàng Thị Phơng cùng với sự
truyền thụ kiến thức của các thầy cô trong khoa, đã giúp tôi mở rộng tầm mắt
và trang bị cho tôi những kiến thức cơ bản, những lí luận về mặt lý thuyết
để giúp tôi hoàn thành đề tài Một số biện pháp hình thành thói quen giao
tiếp văn hóa qua sinh hoạt hàng ngày cho trẻ 25-36 tháng
Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn, kính chúc cô giáo Hoàng Thị
Phơng cùng các thầy cô giáo trong khoa giáo dục mầm non, các cô giáo, các
cháu học sinh trong trờng Mầm non xã Thụy Duyên sức khỏe và thành đạt
trong mọi lĩnh vực.
1
Mục lục
Phần I
Mở đầu:
1. Lý do chọn đề tài.
2. Mục đích nghiên cứu.
3. Khách thể và đối tợng.
3.1 Khách thể nghiên cứu
3.2 Đối tợng nghiên cứu
4. Giả thiết khoa học.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu.
5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của việc giáo dục thói
quen giao tiếp có văn hóa.
5.2 Đề xuất thói quen giáo dục có văn hóa.
1.2- Quá trình hình thành thói quen giao tiếp có văn hóa cho trẻ
1.3 -Đặc điểm, điều kiện của địa phơng, của trờng mầm non xã Thụy Duyên,
của gia đình
2) Một số biện pháp giáo dục thói quen giao tiếp có văn hóa cho trẻ.
2.1 - Thông qua giờ đón trẻ
2.2 -Tổ chức thông qua hoạt động học tập
2.3 -Thông qua hoạt động ngoài trời
2.4 - Thông qua hoạt động vui chơi
2.5 -Thông qua vệ sinh ăn ngủ
2.6 - Thông qua giờ đón trả trẻ.
3
3) .Mối quan hệ giữa các biện pháp giáo dục giao tiếp có văn
hóa
Chơng III Thực nghiệm s phạm
1) Mục đích thực nghiệm
2) Nội dung thực nghiệm
3) Mẫu thực nghiệm
4) Các tiêu chí đánh giá
5) Cách tiến hành thực nghiệm
5.1 Cách tiến hành thực nghiệm
5.2 Tiến hành thực nghiệm
5.3 Tiến hành thực nghiệm
5.4 Phân tích kết quả thực nghiệm( khảo sát qua thực nghiệm )
Phần III
Kết luận
1) Kết luận chung
2) Kiến nghị
4
Mở đầu
triển nhân cách, là nơi đặt nền móng đầu tiên trong sự nghiệp trồng ngời. Các
nhà giáo dục đã đa ra nhiệm vụ quan trọng để định hớng cho việc chăm sóc
giáo dục trẻ một cách đúng đắn, trong đó việc hình thành thói quen giao tiếp
có văn hóa, bởi vì văn hóa có khía cạnh đạo đức, thẩm mĩ Những nhiệm vụ
để định hớng cho việc chăm sóc giáo dục trẻ và hình thành thói quen tốt: thói
quen ăn uống có văn hóa, thói quen giao tiếp có văn hóa. Để tạo điều kiện cho
5
trẻ có một cơ thể khỏe mạnh, có phẩm chất đạo đức, lĩnh hội những tri thức và
các chuẩn mực, hành vi đạo đức và giáo dục những thói quen tốt ngay từ lúc
trẻ còn ở lứa tuổi mầm non.
Xuất phát từ những vấn đề trên chúng tôi chọn đề tài hình thành thói
quen giao tiếp văn hóa cho trẻ 25-36 tháng trờng mầm non xã Thụy Duyên
qua sinh hoạt hàng ngày.
2. Mục tiêu nghiên cứu.
Chúng tôi nghiên cứu để tìm hiểu thực trạng mức độ hành vi giao tiếp có
văn hóa cho trẻ 25-36 tháng.Từ đó đa ra những giải pháp, kiến nghị để nâng
cao hiệu quả giáo dục hành vi hoạt động có văn hóa cho trẻ góp phần giáo dục
toàn diện nhân cách trẻ.
3. Khách thể và đối tợng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Qúa trình giáo dục thói quen giao tiếp văn hóa qua sinh hoạt hàng ngày trẻ
25-36 tháng tuổi.
3.2 Đối tợng nghiên cứu
Một số biện pháp giáo dục thói quen giao tiếp văn hóa qua sinh hoạt hàng
ngày cho trẻ 25-36 tháng trờng mầm non xã Thụy Duyên, huyệnThái Thụy,
tỉnhThái Bình.
4. Giả thuyết khoa học
Nếu tôi sử dụng các biện pháp Giáo dục thói quen giao tiếp văn hóa
qua sinh hoạt hàng ngày cho trẻ phù hợp với lứa tuổi và đặc điểm văn hóa địa
phơng, thì việc hình thành thói quen cho trẻ giao tiếp có văn hóa của trẻ sẽ đợc
Chúng tôi tiến hành tổng kết những kinh nghiệm của giáo viên dạy giỏi và
các giáo viên dạy chuyên đề của trờng Mầm non xã Thụy Duyên Huyện Thái
Thụy tỉnh Thái bình
e) Phơng pháp tâm lý chuyên gia
6.3 Phơng pháp thống kê toán học
- Chúng tôi sử dụng phơng pháp thống kê toán học nhằm sử dụng, xử lý số
hiệu nghiên cứu của việc điều tra thực nghiệm
- Chúng tôi sử dụng các công thức và thống kê nh công thức tính %. Tính
giá trị trung bình, tính kiểm định.
7) Phạm vi nghiên cứu
Vì thời gian làm đề tài có hạn nên chúng tôi chỉ nghiên cứu trẻ với số lợng
30 trẻ
Về nội dung chúng tôi chỉ chỉ nghiên cứu về một số biện pháp về giáo dục
thói quen giao tiếp văn hóa trẻ 25- 36 tháng
Về thời gian. Tôi nghiên cứu 3 tháng
7
8) Kế hoạch nghiên cứu
- Nhận đề tài ngày 10/11/2007
- Làm đề cơng ngày 10/ 11/ 207
- Điều tra thực trạng tháng 1/ 2005
- Thực nghiệm tháng 2,3,4- 2008
- Nộp bản thảo tháng 5- 2008
- Hoàn thiện 8-2008
8
Phần II . Nội Dung
Chơng I
Cơ sở lý luận và hình thức thực tiễn của việc hình
thành thói quen giao tiếp có văn hóa cho trẻ 25-
36 tháng
con ngời sáng tạo ra. Khái niệm văn hóa dùng để chỉ trình độ phát triển vật
chất và tinh thần của những xã hội, dân tộc bộ lạc cụ thể
UNECO: khái niệm về văn hóa văn hóa là phức hợp tồng thể các đặc tr-
ng diện mạo về vật chất, tinh thần, tri thức, tình cảm khắc họa lên bản sắc
nghệ thuật văn chơng mà cả lối sống và và quyền cơ bản của con ngời, những
hệ thống giá trị, những truyền thống tín ngỡng.
Theo nghĩa rộng: văn hóa bao gồm cả văn hóa vật chất, văn hóa tinh thần
văn hóa là toàn bộ vật chất và tinh thần do loài ngời sáng tạo ra trong quá
trình lịch sử của mình
Văn hóa là một hiện trạng tiêu biểu xã hội, tiêu biểu cho trình độ xã hội
trong giai đoạn lịch sử nhất định nh : Tiến bộ kinh tế, kinh nghiệm xã hội và
lao động, giáo dục khoa học, văn hóa nghệ thuật là những tổ chức thích ứng
với cái đó.
Lịch sử cho thấy văn hóa chuyển nhanh ở những nơi tiếp xúc giao lu rộng
rãi bởi các nền văn hóa khác. Còn những nền văn hóa đổ bộ nền văn hóa tự cô
lập thế giới bên ngoài thì không có sự chuyển biến và phát triển đợc.
Để có nền văn hóa phát triển cần tăng cờng giao lu kinh tế, trao đổi tiếp
xúc nền văn hóa dân tộc khác. Phải biết lựa chọn những tinh hoa và phù hợp
với nền văn hóa nớc mình mà không mất bản sắc văn hóa dân tộc.
* Giao tiếp có văn hóa
Giao tiếp là những quan hệ cụ thể của nền văn hóa giao tiếp nh : chào hỏi
mời thể hiện sự quan tâm tham gia vào các hoạt động , thể hiện sự trung thực.
Giao tiếp có văn hóa là là biểu hiện sự cụ thể của trình độ văn hóa của con ng-
ời nó thể hiện các nét tính chất và các kĩ năng đặc trng.
Giao tiếp có văn hóa đòi hỏi phải thể hiện ở chỗ phải nắm đợc một số quy
định về giao tiếp, những chuẩn mực quy tắc, hành vi đã đợc xã hội thừa nhận
trên cơ sở tôn trọng và có thiện chí, biết sử dụng các phơng tiện ngôn ngữ và
phi ngôn ngữ nắm đợc các ý nghĩa đạo đức thẩm mĩ tin tởng và mong muốn
làm theo các chuẩn mực và quy tắc đó. Giao tiếp có văn hóa đòi hỏi con ngời
phải vận dụng các quy tắc giao tiếp một cách đúng đắn, linh họat sáng tạo, phù
Giáo dục trẻ :
- Biết chào hỏi mọi ngời khi gặp gỡ hoặc chia tay.
- Biết thể hiện sự đề nghị khi có nhu cầu
- Biết thể hiện sự quan tâm khi ngời khác cần và đáp lại sự quan tâm
của ngời khác.
- Biết nhận lỗi khi có lỗi và cách c xử đúng mực khi ngời khác có lỗi
với mình
- Biết thực hiện các yêu cầu khi tham gia vào hội thoại
- Biết thực hiện lòng tin đối với mọi ngời
c) Phơng pháp giáo dục
11
- Có thể sử dụng các phơng pháp nh kể chuyện, trình bày trực quan
giảng giải, nêu gơng tổ chức trò chơi, xử lý các tình huống, khen th-
ởng giao nhiệm vụ
- Lồng ghép trong các hoạt động
- Làm mẫu trong các giao tiếp ứng xử
- Tổ chức trao đổi thờng xuyên với gia đình nh: thông báo cho gia
đình biết tình của trẻ ở lớp và gia đình có thể nắm bắt đợc tình hình
của trẻ ở nhà để từ đó tìm ra các biện pháp giáo dục trẻ.
* Hình thành thói quen giao tiếp có văn hóa cho trẻ có ý nghĩa quan trọng
trong việc giáo dục con ngời phát triển toàn diện. Ngay từ khi trẻ còn nhỏ ta
phải chú ý cách giáo dục cách giao tiếp văn hóa tốt cho trẻ, nếu không trẻ sẽ
hình thành những thói quen không tốt. Để hình thành đợc những kĩ năng đó
chúng ta không chỉ tổ chức đúng đắn hành vi của trẻ, buộc trẻ phải thực hiện
theo phơng thức nhất định để trở thành thói quen mà còn giáo dục trẻ động cơ
thúc đẩy những hành vi đó.
* Hình thành thói quen giao tiếp có văn hóa cho trẻ 25-36 tháng cần:
- Phải qua quá trình giáo dục từ những hành vi chuẩn mực và quy tắc
giao tiếp đơn giản phù hợp với lứa tuổi.
- Bồi dỡng cho trẻ những tình cảm thái độ
Duyên.
* Nội dung
Khảo sát mức độ giao tiếp có văn hóa cho trẻ 25-36 tháng trờng mầm non
xã Thụy Duyên
2.2- Thực trạng về công tác giáo dục, về việc sử dụng biện pháp hình thành
thói quen giao tiếp có văn hóa cho trẻ 25-36 tháng trờng mầm non xã Thụy
Duyên.
Từ kết quả khảo sát ở bảng 1 ( Phần kết quả khảo sát ) cho ta thấy một
phần nào trách nhiệm của nhà trờng và gia đình trong việc hình thành thói quen
giao tiếp có văn hóa cho trẻ ở trờng, lớp hiện nay. Để biết rõ công tác giao tiếp
có văn hóa tôi tiến hành khảo sát 6 giáo viên đang thực hiện trực tiếp giảng dạy
tại trờng mầm non xã Thụy Duyên, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình
Với hình thức, nội dung, phơng pháp thói quen giao tiếp mà giáo viên đã
sử dụng. Công việc tiến hành bằng phiếu án kết. Sau đấy là kết quả mà tôi thu
đợc sau đợt khảo sát.
Số ý kiến giáo viên cho rằng việc giáo dục thói quen giao tiếp có văn hóa
cho trẻ 25-36 tháng nói riêng hình thành nhân cách nhân cách con ngời nói
chung rất cần thiết chiếm 100%
*** Khi đợc hỏi việc giáo dục trẻ thói quen giao tiếp có văn hóa
Thói quen chào hỏi: 100 %giáo viên thờng xuyên giáo dục trẻ chào hỏi mọi
ngời khi gặp gỡ chia tay
Thói quen thể hiện nhu cầu cá nhân :
- Thờng xuyên giáo dục trẻ xin phép ra vào lớp lấy đồ dùng, đồ chơi
phát biểu ý kiến 80%
- Thỉnh thoảng giáo dục trẻ thờng xuyên ra vào lớp chiếm 20%
- It khi giáo dục trẻ xin phép ra vào lớp lấy đồ dùng đồ chơi chiếm 0%
Thói quen thể hiện sự biết lỗi và c xử với ngời có lỗi:
- Thờng xuyên giáo dục trẻ xin lỗi khi làm điều gì sai trái 70%
- Thỉnh thoảng giáo dục trẻ xin lỗi khi làm điều gì sai trái 30%
Hình thành thói quen thể hiện sự quan tâm và đợc sự quan tâm
thực hiện theo thứ tự đúng nhất thì thu đợc kết quả nh sau
- Cho trẻ biết nội dung các chuẩn mực hành vi sau đó cho trẻ hiểu ý
nghĩa và tạo điều kiện cho trẻ luyện tập nhiều lần để hình thành kỹ
xảo thói quen 80%
- Tạo tình huống khác nhau và củng cố nhận thức biểu tợng và hành vi
cho trẻ 20%
*** Khi đợc hỏi về các biện pháp đúng để cho trẻ nắm tri thức về giao tiếp
có văn hóa thì kết quả nh sau:
- Cô giới thiệu về hành vi chuẩn mực và thể hiện mẫu các thao tác về
hành vi đó một cách chính xác kết hợp giải thích cho trẻ 30%
- Nêu gơng các hành vi đúng, khen trẻ khi có hành vi đúng, cho trẻ
nhận xét về hành vi của bạn và các nhân vật trong chuyện 70%
*** Khi hỏi về việc sử dụng các biện pháp đúng để tổ chức cho trẻ luyện
tập thói quen, kết quả:
- Cho trẻ luyện tập trên triết học 30%
14
- Cho trẻ luyện tập qua các hoạt động vui chơi 50%
- Luyện tập trong sinh hoạt 20%
*** Khi đợc hỏi về những điều kiện đã có ở địa trờng mầm non để giáo
dục giao tiếp có văn hóa cho trẻ 25-36 tháng kết quả
- Giáo viên đạt trình độ chuẩn mực và có kinh nghiệm công tác với trẻ
90%
- Giáo viên đợc học tập lý luận và cách thức tổ chức giáo dục giao tiếp
có văn hóa cho trẻ 30%
- Trang bị nhiều đồ dùng đồ chơi và các tài liệu khác cho lớp 60%
- Trờng lớp rộng rãi, sạch đẹp, và có đủ kinh phí để tổ chức các hoạt
động 65%
- Phụ huynh quan tâm đến trẻ và nhiệt tình hởng ứng các hoạt động
của trờng70%
Qua đó chứng tỏ rằng trờng mà tôi điều tra về điều kiện để giáo
là con đờng giáo dục cho trẻ có tác dụng mạnh mẽ là giáo dục bằng tấm gơng
sáng và các phẩm chất riêng, cụ thể đó là cha, mẹ bạn bè cô giáo và những ngời
xung quanh
1.1- Mục đích giáo dục trẻ mầm non là giáo dục cho trẻ :
+ Tình cảm kính yêu cha mẹ ông bà, cô dì, chú bác, anh chị, những ngời
thân trong gia đình, những ngời gần gũi trẻ
+ Biết sinh hoạt theo chế độ ổn định, nền nếp thói quen tốt trong sinh hoạt
nh ăn ngủ theo bữa giờ, biết hòa mình vào nhóm bạn bè, vâng lời cô giáo và
những ngời lớn tuổi.
+ Giữ gìn vệ sịnh cá nhân nơi công cộng, quan tâm đến mọi ngời, giúp đỡ
cha mẹ và, cô giáo và những ngời tàn tật, bạn bè và các em nhỏ hơn mình, biết
nhờng nhịn thơng yêu, biết sử dụng và giữ gìn đồ dùng đồ chơi, trong sinh hoạt,
trong vui chơi trong học tập.
+ Giáo dục trẻ tình yêu gia đình, xóm phố thôn làng yêu quê hơng đất nớc
yêu Tổ quốc. Qua sinh hoạt vui chơi ngày lễ, hoạt động học tập.
+ Giáo dục lòng biết ơn, kính yêu Bác Hồ, các anh hùng chiến sĩ, những gia
đình có công với cách mạng.
1.2- Qúa trình hình thành thói quen giao tiếp có văn hóa cho trẻ cần phải
tạo ra cho trẻ những hình tợng sống động, tác động vào giác quan của trẻ,
tác động vào những xúc cảm và hứng thú, niềm say mê của trẻ trở thành
những ấn tợng mạnh mẽ trong đời sống tâm lý của trẻ. Theo tôi cần hình
thành thói quen hành vi giao tiếp có văn hóa cho trẻ theo các con đờng sau.
+ Con đờng tình cảm:
Hãy đến với trẻ bằng tình yêu thơng, lòng nhân ái của ngời giáo dục. Đồng
thời cũng thật bao dung nhân vật đón những hành vi biểu cảm từ trẻ thơ( vui
16