ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
LÊ THỊ THẢO SỬ DỤNG DI TÍCH LỊCH SỬ- CÁCH MẠNG Ở ĐỊA PHƢƠNG
TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ 1945 ĐẾN 1954
LỚP 12 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TỈNH TUYÊN QUANG
(CHƢƠNG TRÌNH CHUẨN)
LUẬN VĂN THẠC SỸ SƢ PHẠM LỊCH SỬ
HÀ NỘI – 2014 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
PGS.TS. Trịnh Đình Tùng - ngƣời thầy đã tận tình hƣớng dẫn em hoàn thành
đề tài luận văn tốt nghiệp này. Sự chỉ bảo ân cần của thầy là nguồn động viên
giúp em hoàn thành tốt công việc.
Đồng thời em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất tới các thầy cô trong
khoa Lịch sử nói chung đã truyền đạt cho em những kiến thức, kỹ năng học
tập và nghiên cứu khoa học trong suốt thời gian em học tập tại trƣờng. Đó là
nền tảng giúp em thực hiện đề tài này.
Cuối cùng em xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành nhất tới Ban Giám
Hiệu trƣờng Đại học Giáo dục- Đại học Quốc Gia Hà Nội, BGH Trƣờng
THPT Nguyễn Văn Huyên tỉnh Tuyên Quang, tới gia đình, bạn bè, đồng
nghiệp đã tạo điều kiện giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu
khoa học.
Do hạn chế về kỹ năng nghiên cứu khoa học của bản thân cũng nhƣ
điều kiện khách quan không cho phép nên đề tài không thể tránh khỏi những
thiếu sót. Chính vì vậy em rất mong nhận đƣợc sự góp ý của các thầy cô và
bạn bè để luận văn của em đƣợc hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 25 tháng 4 năm 2014
Học viên thực hiện Lê Thị Thảo 4
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
GV
: Giáo viên
HS
Danh mục chữ viết tắt
ii
Mục lục
iii
Danh mục bảng
vi
Mở đầu
1
Chƣơng 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIẾN CỦA VIỆC
SỬ DỤNG DI TÍCH LỊCH SỬ- CÁCH MẠNG Ở ĐỊA
PHƢƠNG TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ Ở TRƢỜNG
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
12
1.1. Cơ sở lý luận
12
1.1.1. Di tích lịch sử - cách mạng trong dạy học lịch sử ở trƣờng
THPT
12
1.1.2. Xuất phát điểm của vấn đề sử dụng di tích lịch sử- cách
mạng trong dạy học lịch sử ở trƣờng phổ thông
22
1.2. Một số di tích lịch sử- cách mạng ở Tuyên Quang cần khai
thác, sử dụng trong dạy học Lịch sử Việt Nam từ 1945 đến 1954
lớp 12 THPT
33
Chƣơng 2. MỘT SỐ HÌNH THỨC, BIỆN PHÁP SỬ DỤNG
DI TÍCH LỊCH SỬ- CÁCH MẠNG Ở ĐỊA PHƢƠNG
TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ 1945 ĐẾN
1954 LỚP 12 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TỈNH TUYÊN
QUANG (CHƢƠNG TRÌNH CHUẨN). THỰC NGHIỆM
SƢ PHẠM 44
2.1. Vị trí, mục tiêu và nội dung cơ bản của Lịch sử Việt Nam từ
1945 đến 1954 trong khóa trình lịch sử Việt Nam lớp 12
THPT 44
2.1.1. Vị trí
44
2.1.2. Mục tiêu
45
2.1.3. Nội dung kiến thức cơ bản của lịch sử Việt Nam từ 1945
đến 1954
47
2.2. Một số yêu cầu khi lựa chọn các biện pháp sử dụng di tích
52
2.3.2. Tiến hành bài lịch sử tại di tích lịch sử- cách mạng
58
2.3.3. Tổ chức hiệu quả hoạt động tham quan học tập tại di tích
lịch sử- cách mạng
63
2.3.4. Tổ chức hoạt động tham quan ngoại khóa
66
2.3.5. Sử dụng tài liệu về di tích lịch sử- cách mạng để tổ chức
dạ hội
69
2.4. Một số biện pháp sử dụng di tích lịch sử- cách mạng ở địa
phƣơng trong dạy học lịch sử Việt Nam từ 1945 đến 1954 lớp
12 THPT tỉnh Tuyên Quang 70
2.4.1. Hƣớng dẫn học sinh sƣu tầm tƣ liệu về di tích lịch sử cách
mạng
70
2.4.2. Hƣớng dẫn học sinh sử dụng tƣ liệu về di tích lịch sử cách
mạng
74
2.4.3. Hƣớng dẫn học sinh học tâp tại di tích cách mạng
79
STT
TÊN BẢNG
Trang
1
Bảng 1.1: Kết quả xin ý kiến giáo viên
34
2
Bảng 1.2. Kết quả xin ý kiến học sinh
39
3
Bảng 2.1. Kết quả thực nghiệm sƣ phạm
83
4
Bảng 2.2. Bảng tổng hợp tính theo phần trăm (%)
83
5
Bảng 2.3. Độ chênh lệch điểm kiểm tra giữa lớp thực
pháp trở thành một vấn đề mang tính cấp thiết. Quá trình đổi mới phải tiến
hành thƣờng xuyên và đồng bộ, trong đó việc tăng cƣờng sử dụng các phƣơng
tiện trực quan có vai trò quan trọng nhất là đối với những tỉnh vùng sâu vùng
xa, thiếu về trình độ thông tin nhƣ Tuyên Quang. Mà một trong những loại 10
phƣơng tiện có thể sử dụng tốt nhất là các di tích lịch sử- cách mạng có ở địa
phƣơng.
Tuyên Quang- mảnh đất ghi dấu những chiến công oanh liệt của quân
và dân ta trong kháng chiến chống thực dân Pháp, nơi đây chứa số lƣợng di
tích lịch sử- cách mạng khá lớn đặc biệt là những di tích về giai đoạn từ 1945-
1954. Học sinh trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang có thể trực tiếp học qua các
minh chứng đó một cách sinh động mà không cần phải hình dung. Tuy nhiên
thực tế thì trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang hiện nay cũng chƣa có một công
trình nghiên cứu nào viết về đề tài này, chỉ có tập “ Giáo trình lịch sử địa
phƣơng cấp 1 và cấp 2”, và bài viết của Đỗ Hồng Thái, Đại học sƣ phạm Thái
Nguyên “ di tích cách mạng trong dạy học lịch sử”, tuy nhiên các đề tài này
vẫn mang tính chung chung, chƣa thật rõ ràng, cụ thể, giáo viên cũng chƣa
biết tận dụng những di tích lịch sử- cách mạng của địa phƣơng trong việc dạy
học môn lịch sử.
Xuất phát từ lý do trên chúng tôi chọn đề tài: “Sử dụng di tích lịch sử
- cách mạng ở địa phƣơng trong dạy học Lịch sử Việt Nam từ 1945 đến
1954 lớp 12 trung học phổ thông tỉnh Tuyên Quang (Chƣơng trình
chuẩn), làm đề tài nghiên cứu.
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Di tích lịch sử- cách mạng cũng là một phƣơng tiện trực quan trong dạy
học ở trƣờng phổ thông, nghiên cứu về vấn đề này đã có nhiều tài liệu nƣớc
ngoài và trong nƣớc nói đến.
2.1. Các công trình đã nghiên cứu ở ngoài nước
khẳng định những cơ sở tâm lý của nhận thức trực quan sinh động trong học
tập lịch sử khi tạo biểu tƣợng trong sáng và muôn màu, muôn vẻ về các sự
vật, hiện tƣợng đang học. Có thể thực hiện nhiệm vụ này bằng cách tổ chức
cho học sinh tri giác các di tích lịch sử và các di sản văn hóa.
N.K.Crupxcaia coi công tác tham quan, học tập tại di tích lịch sử- văn hóa
là một công tác quan trọng trong nhà trƣờng, là cách dạy cho học sinh đọc
cuốn sách trong cuộc sống qua những trải nghiệm thực. 12
2.2. Các công trình đã nghiên cứu ở trong nước
Trong giáo trình “Giáo dục học”, tập 1, NXB Giáo dục Hà Nội, 1987,
Hà Thế Ngữ, Đặng Vũ Hoạt đã viết nhƣ sau: “ Các đồ dùng trực quan nếu
đƣợc sử dụng khéo léo tạo điều kiện cho học sinh nhớ lâu, giảm độ mệt
nhọc, gây đƣợc mối liên hệ thần kinh tạm thời khá phong phú ” Nhƣ vậy các
tác giả cũng đã nhấn mạnh đồ dùng trực quan trong đó có di tích cách mạng là
điểm tựa trong nhận thức của học sinh.
Trong cuốn “Sơ thảo phương pháp giảng dạy lịch sử ở trường phổ
thông cấp II, III” xuất bản năm 1961, các tác giả Lê Khắc Nhãn, Hoàng
Triều, Hoàng Trọng Hanh đã giành chƣơng VIII: “Ngoại khóa, thực hành
trong bộ môn lịch sử” trong đó các tác giả cũng nêu lên thực trạng và một số
biện pháp thực hiện nhƣ thăm quan viện bảo tàng, du lịch, sƣu tầm, thu thập
và ghi chép tài liệu lịch sử.
Trong cuốn “Phương pháp giảng dạy lịch sử” (Phần đại cƣơng) tập 1,
2 xuất bản năm 1966 của Trần Văn Trị, Phan Ngọc Liên, Nguyễn Cao Lũy,
Nguyễn Tiến Cƣờng.trong chƣơng II (tập 2) “Các phƣơng châm giảng dạy
lịch sử ở trƣờng phổ thông”. Các tác giả một lần nữa khẳng định: Dạy lịch sử
gắn liền với đời sống và cần phải liên hệ tri thức lịch sử trong sách vở với
cuộc sống, liên hệ lịch sử toàn quốc với lịch sử địa phƣơng đặc biệt là các di
tích lịch sử- cách mạng.
việc “Sử dụng di tích lịch sử cách mạng trong dạy học lịch sử tại thực địa”
( số 2/ 1997), “Tổ chức hướng dẫn học sinh phổ thông tham gia các lễ hội
xuân tại các di tích lịch sử văn hóa” (số 5/1997). Hai bài viết cùng với luận
án Tiến sĩ “Sử dụng di tích lịch sử trong dạy học lịch sử dân tộc ở trường
THPT tỉnh Thanh Hóa”, hay nhiều công trình khác nhƣ luận văn thạc sỹ của
Lê Thị Hài : “Sử dụng di tích lịch sử địa phương trong dạy học Lịch sử Việt
Nam ở trường THPT tỉnh Hưng Yên”. “Sử dụng di tích lịch sử- cách mạng
ở Hà Nội trong dạy học Lịch sử Việt Nam từ 1930 đến 1945 lớp 12 THPT”
của Phạm Tú Linh,bài viết của Đỗ Hồng Thái, Đại học sƣ phạm- Đại học
Thái Nguyên “Sử dụng di tích cách mạng trong dạy, học lịch sử ở trường
THPT”. 14
Ở Tuyên Quang việc đƣa di tích lịch sử cách mạng ở khối THPT vào
dạy học thì chƣa có, cũng nhƣ chƣa có một công trình nghiên cứu nào hƣớng
dẫn giáo viên cũng nhƣ học sinh tổ chức các buổi học tập ở tại các di tích
cách mạng của tỉnh .Trên địa bàn tỉnh hiện nay dƣới sự góp sức của dự án
Việt – Bỉ thì cũng chỉ có tập giáo trình giảng dạy Lịch sử địa phƣơng cho cấp
1 và cấp 2, tuy nhiên cũng chỉ có một số bài với một số chuyên đề nhỏ nhƣ:
“Cây số bảy anh hùng,khu di tích lịch sử Tân Trào, Tuyên Quang buổi đầu
dựng nước ”
2.3 Đánh giá của tác giả về những công trình nghiên cứu nêu trên
Qua việc nghiên cứu về việc sử dụng phƣơng tiện trực quan trong dạy học
đặc biệt là thông qua di tích lịch sử- cách mạng của các tác giả nƣớc ngoài, và
trong nƣớc chúng tôi rút ra kết luận:
Thứ nhất ,các tác giả đều nhấn mạnh đến sự cần thiết phải sử dụng đồ
dùng trực quan, và vai trò của việc sử dụng đồ dùng trực quan đặc biệt là di
tích lịch sử- cách mạng trong dạy học lịch sử ở trƣờng phổ thông. Nguồn tài
liệu này nếu sử dụng hợp lý góp phần nâng cao kiến thức bồi dƣỡng tƣ tƣởng,
và trong phần lịch sử Việt Nam giai đoạn từ 1945 đến 1954 nói riêng, đặc biệt
là trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang- tỉnh đƣợc coi là “ di tích cách mạng” của cả
nƣớc.
Tóm lại các công trình nghiên cứu trên đã nhấn mạnh việc sử dụng tài
liệu phƣơng tiện trực quan trong dạy học lịch sử và đƣa ra các hình thức,
biện pháp sử dụng loại phƣơng tiện này. Những công trình nghiên cứu trên là
cơ sở lí luận quý giá giúp chúng tôi nghiên cứu đề tài.
2.4. Những vấn đề đề tài sẽ đi sâu nghiên cứu
Trên cơ sở tiếp thu những thành quả nghiên cứu của các công trình đi trƣớc,
luận văn sẽ tập trung giải quyết những vấn đề sau:
Thứ nhất, trên cơ sở mục tiêu môn học,phân tích đặc điểm của môn lịch sử,
đặc điểm tâm lý và đặc điểm quá trình nhận thức của học sinh trong học tập
môn Lịch sử dân tộc, yêu cầu đổi mới phƣơng pháp, phân tích vai trò, ý nghĩa
quan trọng của việc sử dụng di tích lịch sử - cách mạng trong quá trình dạy 16
học môn lịch sử ở trƣờng trung học phổ thông nói chung và giai đoạn từ 1945
đến 1954 nói riêng.
Thứ hai, trên cơ sở khai thác một số di tích lịch sử - cách mạng ở Tuyên
Quang, thực tiễn việc sử dụng di tích lịch sử- cách mạng trong dạy phần lịch
sử Việt Nam từ 1945 đến 1954 ,đề tài sẽ đánh giá chung về thực trạng sử
dụng di tích lịch sử - cách mạng trong dạy học bộ môn Lịch sử ở trƣờng
THPT tỉnh Tuyên Quang.
Thứ ba, khai thác nội dung chƣơng trình, SGK Lịch sử 12 phần Lịch sử Việt
Nam từ 1945- 1954 để lựa chọn những sự kiện lịch sử có liên quan đến các di
tích lịch sử- cách mạng trong phạm vi của đề tài.
Thứ tư, tìm hiểu cụ thể các di tích lịch sử- cách mạng ở Tuyên Quang có thể
sử dụng để phục vụ dạy học phần Lịch sử Việt Nam từ 1945- 1954 lớp 12
trung học phổ thông ( Chƣơng trình chuẩn).
4.2. Nhiệm vụ
Để thực hiện mục đích trên, luận văn tập trung giải quyết những nhiệm
vụ cụ thể sau:
Tìm hiểu lý luận của các nhà Tâm lý học, giáo dục học, giáo dục Lịch
sử viết về vấn đề sử dụng đồ dùng trực quan nói chung, di tích lịch sử- cách
mạng nói riêng trong dạy học từ trƣớc đến nay.
Khai thác nội dung chƣơng trình, SGK Lịch sử 12 phần Lịch sử Việt
Nam từ 1945- 1954 để lựa chọn những sự kiện lịch sử có liên quan đến các di
tích lịch sử- cách mạng trong phạm vi của đề tài.
Tìm hiểu cụ thể các di tích lịch sử- cách mạng ở Tuyên Quang có thể
sử dụng để phục vụ dạy học phần Lịch sử Việt Nam từ 1945- 1954 lớp 12
trung học phổ thông ( Chƣơng trình chuẩn).
Thực nghiệm sƣ phạm để kiểm chứng các biện pháp sƣ phạm đã đề
xuất trên cơ sở đó rút ra kết luận về tính khả thi của biện pháp sƣ phạm đƣợc
tiến hành trong luận văn.
5. Cơ sở phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu 18
5.1. Cơ sở phương pháp luận của đề tài: Là lý luận của chủ nghĩa Mác,
LêNin, Đảng cộng sản Việt Nam và tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về giáo dục đào
tạo và giáo dục lịch sử.
5.2. Phương pháp nghiên cứu
5.2.1 . Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết:
Nghiên cứu tài liệu: đọc, sƣu tầm và phân tích những tài liệu từ sách
báo, tạp chí, Internet… về lý luận phƣơng pháp dạy học, đổi mới phƣơng
pháp dạy học, đặc biệt là lý luận về phƣơng pháp sử dụng đồ dùng trực quan
trong dạy học lịch sử trong đó có sử dụng di tích lịch sử - cách mạng .
5.2.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
Phƣơng pháp quan sát: Dự giờ để thu thập thông tin, đánh giá khách
mạng trong dạy học lịch sử ở trƣờng THPT.
8.2. Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả nghiên cứu của luận văn giúp bản thân và đồng nghiệp có thể
vận dụng vào thực tiễn dạy học lịch sử để nâng cao chất lƣợng dạy học bộ
môn.
9. Cấu trúc luận văn
Ngoài mở đầu, kết luận, khuyến nghị, phụ lục, tài liệu tham khảo luận
văn gồm hai chƣơng.
Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc sử dụng di tích lịch sử-
cách mạng ở địa phƣơng trong dạy học Lịch sử ở trƣờng THPT.
Chƣơng 2: Một số hình thức, biện pháp sử dụng di tích lịch sử- cách
mạng ở địa phƣơng trong dạy học lịch sử Việt Nam từ 1945 đến 1954 lớp 12
THPT tỉnh Tuyên Quang (Chƣơng trình chuẩn). Thực nghiệm sƣ phạm.
20
CHƢƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIẾN CỦA VIỆC SỬ DỤNG DI TÍCH
LỊCH SỬ- CÁCH MẠNG Ở ĐỊA PHƢƠNG TRONG DẠY HỌC
LỊCH SỬ Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
1.1. Cơ sở lý luận
1.1.1. Di tích lịch sử - cách mạng trong dạy học lịch sử ở trường THPT
1.1.1.1. Quan niệm về di tích và di tích lịch sử- văn hóa
Về tên gọi chung, hiểu theo ý nghĩa ban đ
ầu thì di tích là những “dấu vết, mảnh vụn” còn sót lại của các thời đại
trƣớc gắn liền với những nhân vật, sự kiện, hiện tƣợng, biến cố lịch sử. Ta
cũng dễ dàng nhận thấy, từ xa xƣa nhiều nƣớc trên thế giới đã đặt tên chung
cho di tích lịch sử là dấu tích, dấu vết còn lại. Tiếng Pháp viết vestiges, tiếng
trình phát triển văn hóa xã hội.”[24- Tr 32].
Theo đại từ điển tiếng Việt: “Di tích lịch sử - văn hóa là tổng thể những
công trình, địa điểm, đồ vật hoặc tác phẩm, tài liệu có giá trị lịch sử hay văn
hóa được lưu lại.”
Theo luật di sản văn hóa Việt Nam 2001 Điều 4 Chƣơng 1 thì : “Di
tích lịch sử - văn hóa là công trình xây dựng, địa điểm và các di vật, cổ vật,
bảo vật quốc gia thuộc công trình, địa điểm đó có giá trị lịch sử, văn hóa,
khoa học.”
Theo luật di sản văn hóa đƣợc Quốc hội nƣớc Cộng hòa xã hội chủ
nghĩa Việt Nam khóa XII, kỳ họp thứ 5 thông qua ngày 18 tháng 5 năm 2009
có nêu :Di tích lịch sử - văn hóa là: “Công trình xây dựng, địa điểm gắn với
sự kiện lịch sử, văn hóa tiêu biểu của quốc gia hoặc của địa phương; thân thế
và sự nghiệp của anh hùng dân tộc, danh nhân, nhân vật lịch sử có ảnh
hưởng tích cực đến sự phát triển của quốc gia hoặc của địa phương trong các
thời kỳ lịch sử, địa điểm khảo cổ có giá trị tiêu biểu.Công trình kiến trúc,
nghệ thuật, quần thể kiến trúc, tổng thể kiến trúc đô thị và địa điểm cư trú có
giá trị tiêu biểu cho một hoặc nhiều giai đoạn phát triển kiến trúc, nghệ thuật
của giai đoạn đó ở một địa điểm cụ thể, nhất định.” 22
Trên góc độ khoa học, giáo trình của trƣờng Đại học Văn hóa đã đƣa ra
định nghĩa khái quát nhƣ sau: “ Di tích lịch sử - văn hóa là những không gian
vật chất cụ thể, khách quan, trong đó chứa đựng các giá trị điển hình lịch sử,
do tập thể hoặc cá nhân con người hoạt động sáng tạo ra trong lịch sử để
lại” [16- Tr 24].
1.1.1.2. Di tích lịch sử- cách mạng và cách phân loại
Lịch sử là bản thân hiện thực khách quan, với tất cả những sự kiện
lớn nhỏ đã xảy ra, tạo nên một quá khứ nối tiếp nhau qua các thời kỳ. Hiện
thực khách quan này là có thể nhận thức đƣợc. Lịch sử loài ngƣời bắt đầu từ
trong những di tích lịch sử của mình. Sự ghi dấu ấy có khác nhau về số lƣợng,
sự phân bố và nội dung giá trị lƣu giữ ở mỗi di tích nhƣng tựu chung lại, loại
hình di tích lịch sử thƣờng bao gồm các loại sau:
- Loại di tích ghi dấu về dân tộc học: Đó là những nơi ghi dấu về sự ăn,
ở, sinh hoạt của các tộc ngƣời nguyên thuỷ còn để lại (Ví dụ nhƣ nơi ăn, ở,
sinh hoạt của tộc ngƣời Rục trên dãy Trƣờng Sơn, phía Tây Quảng Trị, mới
phát hiện sau năm 1975). Đó là những quần thể kiến trúc điển hình của các
gia đình dân tộc ít ngƣời Tày, Nùng, Dao, Thái, Bana, Êđê, quần thể kiến trúc
điển hình của các gia đình nông dân, thợ thủ công ngƣời Việt cƣ trú ở các
miền trung, đồng bằng. Trong đó bao gồm nơi thờ cúng tổ tiên, nơi ăn, nghỉ,
sinh hoạt, nơi sản xuất thủ công, vƣờn cây…Đó là những ngôi nhà cổ của các
gia đình thợ thủ công ở thành phố, chuyên sản xuất bán hang thủ công mỹ
nghệ ( Nhƣ: phố Hàng Bạc- Hà Nội, phố cổ Hội An…).
- Loại di tích ghi dấu sự kiện chính trị quan trọng, tiêu biểu có ý nghĩa
quyết định chiều hướng phát triển của đất nước, của địa phương. Chẳng hạn
nhƣ bến Bình Than, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Hƣng, nơi trƣớc đây vua tôi
nhà Trần họp hội nghị bàn kế đánh giặc Nguyên giữ nƣớc; ở thời kỳ hiện đại
nhƣ các thôn Vƣờn Trầu huyện Hóc Môn Thành phố Hồ Chí Minh, nơi diễn
ra Hội nghị Trung ƣơng đảng lần thứ 6 (1939), quyết định chuyển hƣớng
chiến lƣợc cho cách mạng Việt Nam. 24
- Loại di tích ghi dấu chiến công chống xâm lược nhƣ Bạch Đằng, Chi
Lăng, Ngọc Hồi, Đống Đa, Điện Biên Phủ…Ở nƣớc ta từ xƣa cho đến nay,
chiến đấu bảo vệ độc lập của tổ quốc thời nào cũng có nên di tích lịch sử về
loại này vô cùng phong phú, phân bố rộng khắp.
- Loại di tích ghi dấu những kỷ niệm của các anh hùng dân tộc, danh
nhân văn hoá. Nhƣ, nhà số 90 phố Thợ Nhuộm (Hà Nội), nơi đồng chí Trần
Phú, Tổng bí thƣ đầu tiên của Đảng viết Bản Luận cƣơng chính trị, Khu di
Nhƣ vậy, di tích lịch sử-cách mạng bao gồm nhiều loại hình di tích kể
trên. Đây chính là những “dấu vết”, “mảnh vụn” của quá khứ gắn liền với sự
lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.
1.1.1.3. Vai trò, ý nghĩa của việc sử dụng di tích trong dạy học Lịch sử nói
chung và giai đoạn từ 1945 đến 1954 nói riêng.
Vai trò
Nguyên tắc trực quan là một trong những nguyên tắc cơ bản của lý luận
dạy học nhằm tạo cho học sinh những biểu tƣợng và hình thành các khái niệm
trên cơ sở trực tiếp quan sát hiện vật đang học hay những đồ dùng trực quan
minh họa về sự vật. K. Đ.U- sin- xki gọi nguyên tắc trực quan là cách học
không chỉ dựa vào lời nói mà còn dựa vào những hình ảnh cụ thể mà học sinh
trực tiếp thu nhận đƣợc.
Trong giảng dạy và học tập lịch sử, phƣơng pháp trực quan lại càng có
vị trí quan trọng Cho nên, để có hình ảnh lịch sử cụ thể làm cơ sở cho việc
nhận thức quá khứ, cần phải sử dụng đồ dùng trực quan bên cạnh việc sử
dụng các phƣơng pháp, phƣơng thức và phƣơng tiện dạy học khác. Đặc biệt là
sử dụng di tích lịch sử-cách mạng rất có ƣu thế trong dạy học lịch sử, giúp
học sinh nhận thức lịch sử một cách đầy đủ nhất, làm cho các em có cảm giác
nhƣ đang đƣợc trực tiếp chứng kiến lịch sử.
Mục đích của việc học tập lịch sử ở trƣờng phổ thông là “phải khơi dậy
được lòng tự hào của dân tộc Việt Nam, của con người Việt Nam, làm cho
học sinh hiểu được truyền thống, ý chí tự lập, tự cường của dân tộc, là phải
khắc vào trí nhớ của học sinh những tình cảm cách mạng, ý chí dời non lấp
biển và những thành tựu huy hoàng của nhân dân ta trong lao động sản xuất,
Copyright: Tài liệu đại học ©