Mc lc
1. Lý do chn ti 1
2. Phm vi v i tng nghiờn cu 3
2.1 Đối tợng nghiờn cu 3
2.2 Phm vi nghiờn cu 3
3. Mục đích nghiên cứu 3
4. Phơng pháp nghiên cứu 4
PHN NI DUNG 4
1. C s lý lun 4
2. Thực trạng 5
2.1 Thuận lợi 5
2.2 Khó khn 6
3. Cỏc bin phỏp ó tin hnh gii quyt vn 6
3.1 Lựa chọn những câu chuyện để hỡnh thnh nhõn cỏch cho trẻ 6
3.2. Tạo môi trờng cho trẻ 8
3.3 Tích hợp giáo dục nhõn cỏch vào các hoạt động khác 10
3.4 Tuyên truyền phụ huynh 11
4. Hiu qu ca sỏng kin kinh nghim 12
4.1 chất lợng 12
4.2 Tuyên truyền 12
Kết luận 13
1. Nhng bi hc kinh nghim 13
2. í ngha ca sỏng kin kinh nghim 14
3. Kh nng ng dng, trin khai 14
4. Nhng kin ngh v xut 14
4.1 V phũng giỏo dc 14
4.2 V trng 15
PHN M U
1. Lý do chn ti
Giỏo dc Mm Non l ngnh hc m u trong giỏo dc h thng quc
dõn,chim v trớ quan trng.Trong giỏo dc Mm Non cú nhim v xõy dng nhng
quan trọng đối với sự giáo dục nhõn cỏch. Thông qua các câu chuyện trẻ hiểu đợc cái
thiện-cái ác, tốt đẹp-xấu xa, tham lam-ích kỉ, hiền lành tốt bụng từ đó trẻ tự tạo cho
mình một vốn kinh nghiệm sống phong phú.
Sáng kiến kinh nghiệm Nguyễn Thị Trang
`2
Nh vậy cho trẻ làm quen với văn học thể loại truyện là một trong những hình
thức hỡnh thnh nhõn cỏch cho trẻ đạt hiệu quả mà không gò bó, áp đặt giúp tâm hồn
của trẻ trong sáng hơn, hớng tới cái thiện hn.
Đối với lứa tuổi 3-4 tuổi là lứa tuổi đang hình thành nhân cách, đây là lứa tuổi
quan trọng quy định sự hình thành nhân cách theo hớng tích cực hay tiêu cực. Vì
vậy, là giáo viên mầm non, tôi luôn phải tìm tòi nghiên cứu và tìm hiểu những biện
pháp, phơng pháp nào giáo dục đạo đức tốt nhất cho trẻ mà không áp đặt hay gò bó.
Cho trẻ làm quen với văn học thể loại truyện là một trong những phơng pháp giáo
dục đạo đức mềm dẻo nhất giúp trẻ dễ dàng tiếp thu và học tập. Qua những câu
chuyện đợc giáo viên chọn lọc, trẻ đợc giáo dục đạo đức, biết đợc cái thiện cái ác,
biết đợc quy luật sống: Ngời tốt sẽ đợc hởng hạnh phúc, ngời xấu sẽ bị trừng trị. Do
nắm bắt đợc tác dụng của truyện trong việc giáo dục đạo đức cho trẻ, tôi mạnh dạn
chọn đề tài: "Mt s bin phỏp hỡnh thnh nhõn cỏch thụng qua th loi truyn
cho tr 3-4 tui trong trng mm non" nghiờn cu thc nghim trong nmhc
2014-2015.
2. Phm vi v i tng nghiờn cu
2.1 Đối tợng nghiờn cu
Mt s bin phỏp hỡnh thnh nhõn cỏch thụng qua th loi truyn cho tr 3-4
tui trong trng mm non.
2.2 Phm vi nghiờn cu
Lp 3-4 tui C2 trng mm non Hng Mai.
S lng 20 tr.
3. Mục đích nghiên cứu
- ti nghiờn cu nhm tỡm ra mt phng phỏp phự hp nht vi mụi trng
giỏo dc cng nh kh nng thc hin giỏo dc th cht mt cỏch ton din cho tr
tr cng ó bt u phỏt trin. Bng cỏc hỡnh tng vn hc m ra cho tr cuc sng
vi xó hi v thiờn nhiờn, cỏc mi quan h qua li ca con ngi. Nhng hỡnh tng
Sáng kiến kinh nghiệm Nguyễn Thị Trang
`4
ú giỳp tr nhn thc c tớnh rừ rang, chớnh xỏc ca t ng trong tỏc phm vn
hc. Vi nhim v khi dy tr tỡnh yờu i vi t ng ngh thut thong qua cỏch
c k din cm, cao hn na l bit dung ngụn ng ca mỡnh k chuyn sỏng
to. õy l mt nhim v rt phc tp, yờu cu khi k chuyn sỏng to tr phi t
ngh ra mt ni dung cõu chuyn, to ra cu trỳc logic c th hin trong hỡnh núi
tng ng (li núi kt hp vi s dng dung trc quan). Yờu cu ny ũi hi tr
phi cú vn t phong phỳ, cỏc k nng tng hp, k nng truyn t ý ngh ca
mỡnh mt cỏch chớnh xỏc, tp trung chỳ ý v núi biu cm. Nhng k nng ny tr
lnh hi c trong quỏ trỡnh nhn thc cú h thng bng con ng luyn tp
thng xuyờn hang ngy.
Hỡnh thnh nhõn cỏch l nhim v quan trng trong cỏc c s giỏo dc mm
non. Khoa hc tõm lý ó khng nh rng khi ht tui mm non. a tr t trong
nn múng u tiờn ca nhõn cỏch, s phỏt trin v mt o c cho tr sau ny u
mang rừ du n ca thi th u vỡ th t la tui ny chỳng ta phi chm lo phỏt
trin ton din cho tr, trờn c s ú m tng bc hỡnh thnh nhõn cỏch cho tr
theo phng hng yờu cu m xó hi t ra
2. Thực trạng
Trc kia tụi thờng ít quan tâm đến việc giáo dục đạo đức cho trẻ thông qua
các tiết truyện nên những hành vi c xử của trẻ đối với bạn trong lớp, với anh chị còn
cha tốt, vẫn còn tình trạng đánh, tranh giành đồ chơi của nhau, xung đột giữa trẻ với
trẻ trong tất cả các hoạt động
Dới đây là kết quả khảo sát trên trẻ:
u nm hc S tr
Tr cú hnh
vi c ch tt
Tr khụng cú
- Một số phụ huynh cũn nuụng chiu con quỏ mc cha chỳ ý n giỏo dc
nhõn cỏch cho tr cũn cho rng tr bộ ó bit gỡ.
3. Cỏc bin phỏp ó tin hnh gii quyt vn
3.1 Lựa chọn những câu chuyện để hỡnh thnh nhõn cỏch cho trẻ
Truyện là thể loại đợc trẻ em nói chung trẻ mầm non nói riêng rất thích thú đ-
ợc nghe, đợc xem. Nhng không phải câu truyện nào cũng có giá trị giáo dục đạo đức
nhõn cỏch cao, vì vậy giáo viên cần phải biết chọn lọc, lựa chọn những câu chuyện
phù hợp với trẻ, giáo dục trẻ một cách nhẹ nhàng đủ, dễ tiếp nhận và làm theo.
Sáng kiến kinh nghiệm Nguyễn Thị Trang
`6
Ví dụ 1: Truyện "Kiến con đi xe ô tô"
Khi đợc nghe kể bằng nhiều hình thức cô có thể hỏi trẻ:
- Trong truyện con thấy ai đáng khen nhất?
- Bạn nào giống bạn kiến con trong truyện?
- Tại sao con thích giống bạn kiến con ấy?
- Vậy thông qua các câu hổi về nội dung câu chuyên để cô giáo giáo dục trẻ về
nhân cách cũng nh ứng xử trong cuộc sống là khi đi lên tầu, xe chúng mình sẽ làm
gì để xứng đáng là những em bé ngoan?
Ví dụ 2: Nhổ củ cải
Ngoài những câu hỏi đàm thoại để trẻ hiểu nội dung truyện, giáo viên nên đặt
câu hỏi để trẻ tự rút ra bài học đạo đức cho mình.
- Cây củ cải nhổ đợc lên là nhờ công của ai?
- Một mình ông già có nhổ đợc không?
- Có thêm bà già có nhổ lên đợc không?
Nh vậy phải cần rất nhiều ngời mới nhổ đợc lên. Nếu ông già, bà già, cô cháu
gái, cún con, mèo con, chuột nhắt không đoàn kết thì sẽ không bao giờ nhổ đợc củ
cải. Vậy còn các con? Khi chơi chúng mình phải chơi nh thế nào? Hãy kể cho cô biết
các con đã chơi đoàn kết với nhau nh thế nào? ở nhà chơi với anh (chị, em) các con
chơi đoàn kết nh thế nào? Rồi để cho trẻ tự nói suy nghĩ của mình về những câu hổi
của cô. Cuối cùng cô tổng kết lại các câu trả lời của trẻ và khái quát lại câu trả lời
Qua cõu chuyn ó giỳp tr hỡnh thnh nhõn cỏch bit dng cm nhn li khi
mc li nh vy cng rt ỏng khen
3.2. Tạo môi trờng cho trẻ
Hin nay, nu cụ to c mụi trng cho tr hot ng tt thỡ s kớch thớch tr
phỏt trin ngụn ng, tham gia vo cỏc hot ng v kt qu t c rt cao. Vỡ th
ngay t u nm hc tụi ó i sõu vo to mụi trng bng cỏch a hỡnh nh nhõn
vt ca cỏc cõu chuyn ni bt vo gúc vn hc v mt s gúc trong v ngoi lp
hc th hin trờn cỏc mng tng. V v su tm mt s b truyn tranh ngoi
chng trỡnh a vo ging dy, vn ng ph huynh úng gúp truyn tranh a
vo gúc vn hc cho tr hot ng thng ngy. Nhng cõu chuyn c th hin
trờn cỏc mng tng trong khụng gian to ó giỳp tr d tri giỏc, tr c tho lun,
bn bc v cõu chuyn ú. T ú tr bit vn dng nhng kin thc ú vo k
Sáng kiến kinh nghiệm Nguyễn Thị Trang
`8
chuyện sáng tạo một cách dễ dàng. Ngoài việc tạo những bức tranh trên mảng
tường, những tập truyện tranh chữ to tôi còn đi sâu làm một số đồ dung trực
quan cho trẻ hoạt động như: một số con rối dẹt có bánh xe, có cử động tay chân
và tận dụng những truyện tranh cũ, những sản phẩm vẽ của trẻ, cắt dán bồi bìa cứng
cho trẻ ghép tranh kể chuyện sáng tạo hoặc cắt dời các con vật cho trẻ tự chọn các
con vật đó để kể chuyện sáng tạo theo ý tưởng của mình.Điều đặc biệt hơn nữa tôi
đầu tư suy nghĩ và làm ra các loại rối tay cho trẻ hoạt động. Thực tế tôi nhận thấy đồ
dung làm bằng rối tay hầu như ở các lớp không có cho trẻ hoạt động, qua nghiên
cứu tìm tòi tôi đã vận dụng làm từ các quả bong, chổi rơm, đĩa nhựa đồ chơi…để
làm mặt con rối sau đó dùng vải hoặc len móc làm váy, thân tay để khi trẻ sử dụng
không bị thô và cứng. Các khuôn mặt có thể thay đổi tuỳ theo nội dung, nhân vật
của câu chuyện trẻ kể để hiểu rõ tính cách của nhân vật.Qua cách nghĩ và làm như
vậy tôi đã tạo ra một góc văn học với đầy đủ chủng loại về đồ dung trực quan đa
dạng phong phú, đã giúp trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động và nhiều ý tưởng hay
khi trẻ kể chuyện sáng tạo.Bên cạnh đó trong giờ hoạt động ngoài trời tôi còn tận
dụng những bức tranh tường ở trong trường bằng cách gợi mở cho trẻ cùng nhau kể
Đó là trong phạm vi lớp, trờng học, còn trong phạm vi gia đình? Gia đình đóng
vai trò quan trọng trong việc giáo dục đạo đức cho trẻ, những hành vi, cử chỉ, lời nói
của bố mẹ phải luôn chuẩn mực để trẻ học hỏi, bắt chớc theo. Vậy giáo dục đạo đức
kết hợp giữa gia đình với nhà trờng đóng một vai trò vô cùng quan trọng, trong đó
các tác phẩm văn học thể loại truyện giúp trẻ hình thành và phát triển nhân cách theo
hớng tích cực.
3.3 Tích hợp giáo dục nhõn cỏch vào các hoạt động khác
Hoạt động: "Nêu gơng cuối tuần" là một trong những hoạt động giáo viên có
thể giáo dục nhõn cỏch rất tốt. Giáo viên giúp trẻ phát hiện ra những bạn có hành vi
tốt, c xử đẹp, tiến bộ trẻ học tập theo bạn đợc khen ngợi, ợc khuyến khích. Đó là
nguồn động lực giúp trẻ phát huy những hành vi đẹp sau này.
Ví dụ: Khám phá khoa học: "Tìm hiểu về loài kiến"
Sáng kiến kinh nghiệm Nguyễn Thị Trang
`10
Trẻ quan sát đàn kiến đi kiếm mồi và phát hiện ra, những chú kiến thờng chạm
đầu vào nhau khi gặp rồi mới đi tiếp. Cô dùng điều này để giải thích cho trẻ sự đoàn
kết của đàn kiến, giáo dục trẻ biết chào hỏi, biết quan tâm chia sẻ với mọi ngời.
Ví dụ: Âm nhạc: Bài hát "Chim vành khuyên" và bài "Đứng bên sông mà trông
chú cò"
- Giáo dục trẻ ngoan ngoãn, chào hỏi giống nh bạn chim vành khuyên.
- Giáo dục trẻ không nên giống bạn cò, không ăn quả xanh, uống nớc lã, và
phải đội mũ khi đi ra ngoài đờng.
Nh vậy, việc tích hợp giáo dục đạo đức vào các hoạt động là rất tốt nhng cũng
không nên tích hợp một cách gợng ép hay bắt buộc, vì điều này sẽ làm trẻ cảm thấy
nhàm chán, gò bó và cứng nhắc.
Ví dụ: Trong hoạt động góc: khi trẻ tham gia vào trò chơi gia đình trong góc
phân vai. Trẻ đợc đóng vai làm bố đa con đi học, con biết chào hỏi lễ phép với mẹ,
khi đến lớp biết chào cô.
3.4 Tuyên truyền phụ huynh
- Trong giờ đón, trả trẻ, cô nên trao đổi với phụ huynh về thái độ của trẻ khi ở
ch tt
Tr khụng cú
biu hin
Hung hón hay
ỏnh bn
20 13= 65% 5= 25% 2= 10%
Cui năm học
Số trẻ
Trẻ có hành vi cử
chỉ tốt
Trẻ không có
biểu hiện
Hung hãn hay
đánh bạn
2014-2015 20 18= 90%) 2=10% không có
Chất lợng trên cô:
- Năng lực chuyên môn nâng cao rõ rệt, có kỹ năng tốt trong việc kể chuyện.
- Qua các giờ dạy đạt kết quả khá, giỏi.
- Nhận thức đợc tầm quan trọng của việc giáo dục đạo đức cho trẻ qua các tác
phẩm văn học thể loại truyện.
- Chiếm đợc lòng tin, ủng hộ nhiệt tình của phụ huynh.
4.2 Tuyên truyền
Phụ huynh nhận thức đợc u thế của việc giáo dục đạo đức qua các tác phẩm văn
hoc thể loại truyện.
Phụ huynh tích cực đóng góp sách, truyện, nguyên phế liệu làm đồ dùng đồ
chơi cho trẻ.
Sáng kiến kinh nghiệm Nguyễn Thị Trang
`12
Phụ huynh thấy đợc tầm quan trọng của môn kể chuyện cho trẻ ở trờng, giúp trẻ
hình thành nhân cách.
Qua nghiờn cu ti ny bn thõn ó thy mỡnh t tin hn trong gi k
chuyn. T ú cụ ó gõy hng thỳ cho tr tớch c trong gi hc, qua ú tr cú nhng
biu hin rt tớch cc trong cỏc hot ng.
3. Kh nng ng dng, trin khai
Với vốn kinh nghiệm và chút công sức, cùng với sự quyết tâm của bản thân, tôi
đã hoàn thành đề tài sáng kiến kinh nghiệm của mình. Đây là một ý tởng nhỏ của tôi,
nhng tôi thấy nó rất phù hợp với mọi quá trình chăm sóc giáo dục trẻ ở trờng mầm
non. Đề tài ny ó ỏp dng thnh cụng cho tr 3-4 tui lp C2 v cỏc lp khỏc trong
trng mm non Hng Mai
T khi nghiờn cu ti ny tụi ó thy rt kh thi nờn tụi mnh dn trao i
vi ch em cựng trng ch em cú thờm kin thc ging dy. Nh ú hin nay
trng tụi cỏc cụ giỏo u cú k nng rt t tin trong tit hc k chuyn.
4. Nhng kin ngh v xut.
4.1 V phũng giỏo dc
- Kin ngh lờn s thng xuyờn m cỏc lp chuyờn tho lun rỳt
kinh nghip v hc hi nhng sỏng kin kinh nghim mi v cỏc b mụn ca
Sáng kiến kinh nghiệm Nguyễn Thị Trang
`14
các huyện đạt giải cấp tỉnh để đúc rút kinh nghiệm trong việc chăm sóc giáo
dục trẻ ở các trường mầm non trong tỉnh.
- Về những sáng kiến đạt cấp huyện phòng giáo dục cũng nên mở lớp thảo
luận hoặc gửi mail về các trường những sáng kiến hay để giáo viên trong
huyện học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau .
4.2 Về trường
Tôi có kiến nghị: Nhà trường tạo mọi điều kiện hỗ trợ thêm để giáo viên
xây dựng góc sách chuyện, giờ học làm quen với tác phẩm văn học.
Cuối cùng tôi xin cảm ơn ban giám hiệu và chị em đồng nghiệp trong trường
đã tạo điều kiện và hỗ trợ tôi hoàn thành bản sáng kiến kinh nghiệm này.
Tôi xin chân thành cảm ơn.