Nâng cao hiệu quả giờ học môn Giáo dục công dân 8 bằng phương pháp trực quan

BẢN TÓM TẮT ĐỀ TÀI
Tên đề tài: Nâng cao hiệu quả giờ học môn Giáo dục công dân 8 bằng phương pháp
trực quan
Họ và tên tác giả: Ngô Thò Diễm Hồng
Đơn vò công tác: Trường THCS Thò Trấn
1/ Lý do chọn đề tài:
- Khẳng đònh tính khả thi, ưu việt của việc sử dụng phương pháp trực quan trong
giảng dạy
- Góp phần phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh trong học tập
2/ Đối tượng, phương pháp nghiên cứu:
a/ Đối tượng nghiên cứu:
Giáo viên dạy môn Giáo dục công dân và học sinh lớp 8 trường THCS Thò Trấn
b/ Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp đọc tài liệu
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp điều tra giáo dục - pháp vấn
- Phương pháp trò chuyện – trao đổi
- Phương pháp phân tích sản phẩm
- Phương pháp thực nghiệm
- Phương pháp so sánh đối chiếu.
3/ Đề tài đưa ra giải pháp mới:
Nêu kinh nghiệm nâng cao hiệu quả giờ học môn Giáo dục công dân 8 bằng
phương pháp trực quan
4/ Hiệu quả ứng dụng:
Qua thời gian nghiên cứu và ứng dụng các biện pháp trên kết quả được nâng lên rõ
rệt, số học sinh yếu giảm, trung bình, khá, giỏi tăng lên
5/ Phạm vi áp dụng:
Với những biện pháp trên đề tài có thể ứng dụng rộng rãi ở các trường trung học
cơ sở ( không chỉ ở lớp 8 mà còn áp dụng được ở các khối 6,7,9)

vai trò rất lớn. Giúp các em hiểu biết và nắm vững những tri thức, những khái niệm cơ
bản về đạo đức, pháp luật. Người giáo viên không chỉ truyền thụ đầy đủ những tri thức
đạo đức, pháp luật, mà còn phải giúp các em biết vận dụng kiến thức vào giải quyết
các vấn đề, biết liên hệ nội dung bài học với thực tế cuộc sống hằng ngày.
Thực tế cuộc sống cho thấy những năm gần đây đạo đức xã hội đang bò xuống
cấp, tội phạm của những người chưa thành niên có chiều hướng gia tăng. Tình trạng
này đang là nỗi “nhức nhối” của toàn xã hội. Vì vậy môn Giáo dục công dân trong nhà
trường có ý nghóa đặc biệt quan trọng trong việc giáo dục và rèn luyện các em có ý
thức tuân theo những chuẩn mực đạo đức và biết tuân theo pháp luật. Chính vì lẽ đó
bản thân tôi chọn đề tài: “Nâng cao hiệu quả giờ học môn Giáo dục công dân 8 bằng
phương pháp trực quan ”
  
Giáo viên thực hiện: Ngô Thò Diễm Hồng Trang 2
Nâng cao hiệu quả giờ học môn Giáo dục công dân 8 bằng phương pháp trực quan
2/ Đối tượng nghiên cứu:
Học sinh lớp 8 Trường THCS Thị Trấn Châu Thành
3/ Phạm vi nghiên cứu:
Nâng cao chất lượng hiệu quả giờ học môn Giáo dục công dân theo yêu cầu đổi
mới phương pháp dạy học.Với đònh hướng lấy học sinh làm trung tâm giáo viên cần đa
dạng hóa các phương pháp dạy học.Vì vậy khi dạy môn Giáo dục công dân giáo viên
không chỉ sử dụng phương pháp trực quan mà còn phải sử dụng nhiều phương pháp như
thuyết trình, đàm thoại, thảo luận nhóm…Nhưng do thời gian có hạn và căn cứ vào yêu
cầu của đề tài. Nên tôi chỉ xoay quanh vấn đề “Nâng cao chất lượng hiệu quả giờ học
môn Giáo dục công dân 8 bằng phương pháp trực quan”
4/ Phương pháp nghiên cứu:
a/ Phương pháp đọc tài liệu :
Là phương pháp nghiên cứu các tài liệu có liên quan đến những vấn đề cần
nghiên cứu, tập hợp các dữ kiện có liên quan đến đề tài này.
b/ Ph ương pháp quan sát :
Là phương pháp thu thập thông tin về đối tượng nghiên cứu. Dùng phương pháp

tự tin có trách nhiệm. Do đó trong quá trình giảng dạy cần phải sử dụng nhiều phương
pháp phù hợp phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh. Theo quan điểm
của các nhà quản lý giáo dục, để làm được điều đó cần có sự phối hợp tốt giữa người
dạy và người học- giữa giáo viên và học sinh. Cho nên sử dụng phương pháp trực quan
chính là một khâu quan trọng giúp học sinh tiếp thu tri thức và liên hệ thực tiển. Đúng
như Lê Nin viết “Từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, và từ tư duy trừu tượng
đến thực tiễn- Đó là con đường biện chứng của nhận thức chân lý, của sự nhận thức
hiện thực khách quan” ( Bút ký triết học, nhà xuất bản S thật, Hà Nội, năm 1963
trang 189)
2/ Cơ sở thực tiễn:
a/ Thực tiễn vấn đề nghiên cứu:
Sử dụng có hiệu quả phương pháp trực quan trong dạy học môn Giáo dục công
dân sẽ làm cho giờ học thêm sống động, làm cho học sinh say mê, thích thú khi tìm
hiểu các chuẩn mực đạo đức và pháp luật. Các em nắm bài vững, hiểu bài sâu. Những
đồ dùng trực quan ấy sẽ tác động trực tiếp đến tâm tư, tình cảm của các em. Từ đó các
em có niềm tin đúng đắn của các chuẩn mực đã học và hướng tới những giá trò xã hội
tốt đẹp. Qua đó các em sẽ có trách nhiệm đối với hành động của bản thân và biết tự
điều chỉnh, tự hoàn thiện mình. Ngược lại, trong giờ dạy đạo đức và pháp luật, giáo
viên không sử dụng phương pháp trực quan thì hiệu quả giờ học sẽ không cao sẽ làm
cho bài học trở nên khô khan và tẻ nhạt.
b/ Sự cần thiết của đề tài:
Trong những năm trước đây môn Giáo dục công dân được xem là môn phụ,
có vai trò thứ yếu và mờ nhạt. Cho nên việc dạy và học thường diễn ra một cách khô
khan và nặng nề, ít gây hứng thú cho học sinh. Do đó hiệu quả giờ học chưa cao. Song
Giáo viên thực hiện: Ngô Thò Diễm Hồng Trang 4
Nâng cao hiệu quả giờ học môn Giáo dục công dân 8 bằng phương pháp trực quan
những năm gần đây môn học này đã được quan tâm chú ý, được đặt ngang bằng với
những môn khoa học khác. Nên việc dạy và học môn Giáo dục công dân diễn ra với
nhiều hình thức khác nhau, bước đầu đã thu hút được sự chú ý của học sinh, các em bắt
đầu say mê và yêu thích môn học này. Chính vì những lí do trên nên tôi chọn đề tài:

hình thức trực quan như sau:
 Thứ nhất: Là tranh ảnh, sơ đồ, biểu đồ và bản đồ
Những đồ dùng trực quan này sẽ có tác dụng gây ấn tượng sâu sắc trong ký ức
của mỗi học sinh. Nếu người giáo viên sử dụng tốt các phương tiện đó sẽ giúp cho học
Giáo viên thực hiện: Ngô Thò Diễm Hồng Trang 5
Nâng cao hiệu quả giờ học môn Giáo dục công dân 8 bằng phương pháp trực quan
sinh phát triển được óc quan sát, trí tưởng tượng, khả năng tư duy liên hệ thực tế. Nó
còn giúp học sinh nhớ kỹ, hiểu sâu những điều thu nhận được.
Ví dụ: Khi giảng bài 7: “ Tích cực tham gia các hoạt động chính trò xã hội”
(GDCD 8) để giúp học sinh hiểu : Hoạt động chính trò xã hội là gì? Bao gồm những
lónh vực nào? Tôi cho các em xem một số tranh ảnh về lao động sản xuất, công an săn
bắt cướp, bộ đội canh giữ biên giới, thanh niên lên đường làm nghóa vụ quân sự, thanh
niên tình nguyện giữ gìn trật tự an toàn giao thông, thu gom rác thải, thăm gia đình liệt
só. Khi xem những bức ảnh này các em sẽ hình dung ra được các lónh vực của hoạt
động chính trò xã hội:
+ Hoạt động xây dựng và bảo vệ tổ quốc
+Hoạt động từ thiện, nhân đạo, bảo vệ môi trường sống
+ Hoạt động trong các tổ chức chính trò, đoàn thể
Và các em cũng hiểu được hoạt động chính trò- xã hội là những hoạt động có nội
dung liên quan đến việc xây dựng bảo vệ nhà nước, chế độ chính trò, trật tự an ninh xã
hội, hoạt động trong các tổ chức chính trò, quần chúng và hoạt động nhân đạo bảo vệ
môi trường sống. Cũng qua các bức ảnh đó, các em có thể thấy rõ được bản thân mình
có thể tham gia vào những hoạt động nào để đem lại lợi ích cho bản thân, gia đình và
xã hội.

CANH GIỮ BIÊN GIỚI NHẬP NGŨ

Giáo viên thực hiện: Ngô Thò Diễm Hồng Trang 6
Nâng cao hiệu quả giờ học môn Giáo dục công dân 8 bằng phương pháp trực quan
SĂN BẮT CƯỚP THANH NIÊN TÌNH NGUYỆN .

Hoặc khi dạy tiết ngoại khóa về “ Thực hiện trật tự an toàn giao thông” Khi cho
học sinh tìm hiểu những quy đònh của pháp luật về trật tự an toàn giao thông đường
sắt, tôi sử dụng bản đồ và sơ đồ đoạn đường sắt cắt ngang với đường bộ để giới thiệu
mạng lưới đường sắt ở Việt Nam.
SƠ ĐỒ ĐOẠN ĐƯỜNG BỘ GIAO CẮT VỚI ĐƯỜNG SẮT
 Thứ hai: Là bảng thống kê, số liệu được trích dẫn trong giảng dạy.
Bảng thống kê, số liệu ấy là những minh chứng có sức thuyết phục nhất, sinh
động nhất về thực tiễn cuộc sống. Nó có tác dụng thuyết phục người nghe gấp nhiều
lần so với lý thuyết chung chung. Từ đó các em nắm bài vững, hiểu bài sâu.
Ví dụ: Khi giảng bài 14: “ Phòng chống nhiễm HIV/ AIDS” ( GDCD 8) Để
minh họa cho nội dung kiến thức: Tính chất nguy hiểm của HIV/ AIDS, tôi dùng bảng
thống kê các số liệu như sau:
Giáo viên thực hiện: Ngô Thò Diễm Hồng Trang 9
Nâng cao hiệu quả giờ học môn Giáo dục công dân 8 bằng phương pháp trực quan
Bảng thống kê ( Năm 2008)

Việt Nam Năm
2001
Năm
2003
Năm
2006
Năm
2007
Năm
2008
Số người nhiễm Hiv
41.622 79.660 104.111 128.367 135.171
Số bệnh nhân Aids
6.251 11.254 17.289 25.219 29.134

QUAN TÂM ĂN SÁNG NGON MIỆNG
* Lựa chọn các phương tiện đồ dùng trực quan cần sử dụng trong bài giảng:
Sau khi đã hiểu rõ về các hình thức trực quan, người giáo viên cần lựa chọn
các phương tiện, đồ dùng trực quan cần sử dụng trong bài giảng. Khi chuẩn bò giáo
viên cần quyết đònh: Giảng bài này cần sử dụng phương tiện, đồ dùng trực quan gì? Và
sử dụng khi nào? Vào mục đích gì? Để phù hợp với nội dung bài giảng, vừa phù hợp
với thực tế cuộc sống.
Dựa vào đâu để quyết đònh lựa chọn phương tiện đồ dùng trực quan cần sử
dụng trong bài giảng? Nếu dựa vào ý thích chủ quan của bản thân thì rất dễ bò sai lầm.
Nếu sử dụng tùy tiện sẽ lạc chủ đề và phản tác dụng giáo dục. Như vậy hiệu quả giờ
học sẽ thấp.
Qua thực tế giảng dạy, nghiên cứu, tìm tòi, tôi nhận thấy: Muốn sử dụng đồ
dùng trực quan đúng và phù hợp với nội dung bài giảng thì người giáo viên phải thực
hiện các bước như sau:
 Bước thứ nhất :
Giáo viên phải tìm hiểu thật kỹ SGK để xác đònh rõ mục đích, yêu cầu của bài giảng:
+ Về mặt kiến thức: Đâu là kiến thức cơ bản, trọng tâm cần khắc sâu, khai thác, mở
rộng.
Giáo viên thực hiện: Ngô Thò Diễm Hồng Trang 11