1
MỘT SỐ HÌNH THỨC VÀ BIỆN PHÁP
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHUYÊN MÔN CHO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ
QUẢN LÝ, GIÁO VIÊN MẦM NON CỦA HUYỆN LANG CHÁNH
A. ĐẶT VẤN ĐỀ:
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Nghị quyết Hội nghị lần thứ II Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa
VIII đã nêu: “Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục và được xã
hội tôn vinh. Giáo viên phải có đủ đức đủ tài”. Kết luận của Hội nghị lần thứ
VI Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa IX đã yêu cầu: Bố trí cán bộ quản
lý giáo dục các cấp cho phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ và năng lực cán bộ;
xây dựng kế hoạch đào tạo lại đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục,
đảm bảo đủ về số lượng, cơ cấu cân đối, đạt chuẩn đáp ứng yêu cầu thời kỳ
đổi mới; hoàn thiện chế độ chính sách đối với nhà giáo và cán bộ quản lý.
Xuất phát từ các yêu cầu trên, một trong các nhiệm vụ của ngành Giáo
dục và Đào tạo hiện nay là cần phải xác định mục tiêu, nhiệm vụ, bước đi cụ
thể trong công tác đào tạo, bồi dưỡng lực lượng nhà giáo và cán bộ quản lý
sao cho phù hợp với xu thế phát triển của đất nước cũng như xu thế toàn cầu
hóa. Để làm được điều này phải xác định mục tiêu cụ thể của từng bậc học,
từng lĩnh vực như Bác đã dặn: “Làm mẫu giáo tức là thay mẹ dạy trẻ. Muốn
làm được thế thì trước hết phải yêu trẻ. Các cháu nhỏ hay quấy phải bền bỉ
chịu khó mới nuôi dạy được các cháu. Dạy trẻ như trồng cây non. Trồng cây
non được tốt thì sau này cây lên tốt. Dạy trẻ nhỏ tốt thì sau này các cháu thành
người tốt”. Như vậy, với yêu cầu hiện nay, dễ dàng thấy rằng Bác Hồ đã rất
quan tâm đến vấn đề giáo dục toàn diện. Chúng ta không những phải quan tâm
đến việc dạy chữ, dạy nghề, mà phải hết sức chú ý đến việc dạy người. Trong
phương thức đào tạo nguồn nhân lực cần phải đảm bảo yêu cầu trang bị về tri
phải mất nhiều thời gian để tìm cách tiếp cận khác nhau phù hợp với khả năng
của trẻ, phát huy được vai trò tích cực của trẻ trong các hoạt động, phải biết
tận dụng khai thác môi trường xung quanh để giáo dục trẻ. Trình độ tiếp thu
và nắm bắt mỗi loại chương trình của cán bộ giáo viên không đồng đều, vẫn
còn nhầm lẫn giữa chương trình cũ và chương trình mới. Để đáp ứng yêu cầu
và thực hiện tốt mỗi loại chương trình ở các nhà trường cho phù hợp với sự
phát triển của trẻ tại các địa phương.
Chúng tôi những người trực tiếp phụ trách chuyên môn không hết băn
khoăn, trăn trở trước vấn đề này. Bản thân tôi đã không ngừng học hỏi, tham
3
khảo và xây dựng kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn thường xuyên, liên tục,
nhằm không ngừng nâng cao năng lực chuyên môn nghiệp vụ, cập nhật những
tri thức mới, góp phần phát triển năng lực và phẩm chất nghề nghiệp cho cán
bộ quản lý, giáo viên mầm non nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ
một cách toàn diện.
B. CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN:
I. NỘI DUNG:
Muốn nâng cao chất lượng bồi dưỡng chuyên môn chúng ta cần thực
hiện bằng nhiều hình thức bồi dưỡng đa dạng, phong phú và phù hợp với thực
tế địa phương và năng lực của mỗi giáo vên. Vì cán bộ giáo viên là khâu then
chốt quyết định đến phong trào và chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ. Nhận
thức được điều đó, chúng tôi những người trực tiếp làm công tác quản lý chỉ
đạo về chuyên môn mầm non huyện Lang Chánh đã không ngừng phấn đấu,
rèn luyện học tập để nâng cao trình độ về mọi mặt, về tư tưởng chính trị và
năng lực chuyên môn nghiệp vụ. Xác định rõ mục tiêu, muốn phát triển toàn
diện vững chắc về chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ thì trước hết cần tập trung
xây dựng, bồi dưỡng chuyên môn cho cán bộ giáo viên. Qua nhiều năm chỉ
đạo chuyên môn bản thân tôi đã rút ra được một số hình thức và biện pháp
nâng cao chất lượng chuyên môn cho đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên như
GD&ĐT cho đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên cốt cán này. Nghiên cứu
triển khai những cái được tiếp thu thật ngắn gọn, dễ hiểu truyền đạt đến đội
ngũ cốt cán giúp họ cập nhật những kiến thức, thông tin mới về chăm sóc,
giáo dục trẻ, đặc biệt là chương trình GDMN mới và các chuyên đề trọng tâm
trong năm. Đội ngũ nòng cốt này có trách nhiệm bồi dưỡng cho giáo viên của
đơn vị mình khi đã được tiếp thu. Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện dự chỉ
đạo, kiểm tra lại các chuyên đề nhà trường đã triển khai; Góp ý, rút kinh
nghiệm cách thức tổ chức tại các đơn vị để mỗi chuyên đề triển khai tại cơ sở
có hiệu quả hơn.
2. Mở các lớp bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên đứng lớp theo
các cụm.
Để đảm bảo được chất lượng giáo dục đồng đều đối với chương trình
giáo dục mầm non mới đến đội ngũ quản lý, giáo viên trong huyện và phù hợp
với từng địa phương, chúng tôi đã phân chia theo các cụm trường như: (vùng
5
cao, vùng sâu và khu vực thị trấn) mở các lớp bồi dưỡng chuyên môn cho toàn
bộ giáo viên tại các cụm đã được phân chia.
Trước hết, soạn thảo tài liệu và phô tô cho tất cả cán bộ quản lý và giáo
viên tham dự để nghiên cứu, thực hiện.
Thảo luận nhóm về sự giống và khác nhau giữa chương trình cũ và
chương trình mới.
Trình chiếu và triển khai nội dung, phương pháp của mỗi loại chương
trình đến tất cả giáo viên tham gia dự lớp bồi dưỡng xem và ghi chép những
nội dung chính.
Xây dựng một số hoạt động học cho giáo viên cốt cán dạy mẫu. Sau đó
yêu cầu các nhóm cử giáo viên đại diện dạy kiến tập lại và có rút kinh nghiệm.
Hướng dẫn giáo viên khi soạn giáo án, tổ chức hoạt động phải thông
qua các trò chơi sao cho tất cả trẻ cùng được tham gia và biết kết hợp giữa
động và tĩnh cho phù hợp, nhẹ nhàng.
cả cô và trẻ.
Giáo viên cần sử dụng một số câu hỏi mở nhằm khuyến khích cách cảm
nhận, suy nghĩ riêng, hay trí tưởng tượng, sáng tạo của trẻ. Phải chủ động xây
dựng kế hoạch cụ thể chi tiết và khi tiến hành công việc phải dứt điểm từng
phần, không ngừng suy nghĩ, sáng tạo ra cái mới, cái hay không dừng lại ở ý
tưởng ban đầu thì kết quả sẽ cao và có chất lượng.
4. Bồi dưỡng thông qua các buổi sinh hoạt chuyên môn cán bộ quản
lý mầm non.
Trong các buổi sinh hoạt chuyên môn đã đem lại tin tức, cập nhật
những việc đã làm được và những tồn tại chưa tháo gỡ được tại các cơ sở. Vì
thế, nội dung của buổi giao ban là các ý kiến vướng mắc khi giáo viên tổ chức
các hoạt động tại các đơn vị trường, nhưng ban giám hiệu chưa tháo gỡ được.
Mỗi người được nêu lên ý kiến của mình, sau đó thảo luận, trao đổi, giải đáp
các vướng mắc và đi đến thống nhất để có một ý kiến chung nhất khi thực
hiện tại đơn vị đạt hiệu quả cao trong công tác chăm sóc nuôi dưỡng và giáo
dục trẻ. Ngoài ra: Yêu cầu ban giám hiệu ở các nhà trường hàng tháng phải tổ
chức các buổi sinh hoạt khối và luôn khơi gợi, đặt vấn đề về các nội dung đổi
mới phương pháp giảng dạy để giúp giáo viên suy nghĩ, tìm hướng giải quyết
áp dụng vào các buổi lên lớp của giáo viên. Từ đó nhà trường luôn luôn phát
huy tính tích cực và khả năng của mỗi giáo viên. Nhờ vậy mỗi giáo viên khi
lên lớp luôn tự tin vào chính mình, bản thân mỗi giáo viên luôn biết tự hoàn
7
thiện để nâng cao tay nghề và trau dồi kiến thức, cập nhật kiến thức mới nhất
để áp dụng vào các hoạt động.
5. Biện pháp thông qua thanh tra dự giờ giáo viên.
Thông qua thanh tra dự giờ để đánh giá chất lượng các cơ sở giáo dục
mầm non theo các tiêu chuẩn quy định trong điều lệ trường mầm non. Khi
thanh tra dự giờ các hoạt động của giáo viên cần góp ý cụ thể những ưu điểm
và tồn tại giúp giáo viên phát huy những ưu điểm và khắc phục những tồn tại
đề cần kiểm tra việc lập kế hoạch của mỗi cán bộ giáo viên theo từng chuyên
đề, thảo luận, góp ý, giúp đỡ, hỗ trợ nhau lập kế hoạch phù hợp, xác định
đúng mục tiêu.
Xây dựng tiết dạy mẫu cho cán bộ giáo viên dự giờ: Giúp cán bộ giáo
viên có cơ hội trực tiếp quan sát, học tập về xây dựng môi trường, hình thức tổ
chức, phương pháp giảng dạy theo chương trình mới, lập kế hoạch, đánh giá
trẻ theo từng độ tuổi.
Tổ chức thi làm đồ dùng tự tạo bằng các nguyên vật liệu thiên nhiên,
vật liệu phế thải, vật liệu rẻ tiền và thi về thiết kế, trang trí nhóm lớp theo từng
chủ điểm phù hợp với yêu cầu chung.
Thông qua chuyên đề mỗi cán bộ giáo viên tự xây dựng kế hoạch cụ thể
cho từng chuyên đề để thực hiện có hiệu quả hơn, tiến hành sơ kết đánh giá và
phương hướng tiếp theo để nâng cao chất lượng của mỗi chuyên đề.
7. Bồi dưỡng thông qua các buổi chia sẻ kinh nghiệm.
Chúng tôi xây dựng các điển hình tiên tiến của giáo dục mầm non trong
huyện, nêu gương những tập thể, cá nhân cán bộ quản lý, giáo viên có nhiều
nổ lực vượt khó, có nhiều đóng góp cho giáo dục mầm non, cho phong trào thi
đua để mở lớp tập huấn chia sẻ kinh nghiệm: Hình thức xây dựng sự đoàn kết
trong tập thể các nhà trường với nhau, trao đổi và chia sẻ kinh nghiệm về công
tác quản lý chỉ đạo, cũng như công việc hàng ngày của giáo viên. Với biện
pháp này cần đòi hỏi người quản lý, người giáo viên phải có sự sáng tạo, nổ
lực và có tâm huyết với công việc khi được giao. Qua các ý kiến được chia sẻ
của đồng nghiệp, với nhiều câu hỏi của cán bộ giáo viên được đặt ra và được
trả lời, mỗi cán bộ quản lý, giáo viên lại có thêm kinh nghiệm trong công tác
chăm sóc giáo dục trẻ.
8. Bồi dưỡng qua thi làm đồ dùng dạy học và viết sáng kiến kinh
nghiệm.
9
Để đáp ứng yêu cầu đổi mới của chương trình, giúp cán bộ quản lý và
10
giáo viên phải luôn coi trọng ý thức tự học, tự bồi dưỡng của mỗi cá nhân
thông qua các buổi tham quan, giao lưu để đem lại hiệu quả cao nhất.
C. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC VÀ NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
I. KẾT QUẢ:
Với những hình thức và biện pháp nâng cao chất lượng bồi dưỡng trên
tôi thấy chất lượng chuyên môn của cán bộ giáo viên được nâng lên rõ rệt đó
là:
- Nâng cao trách nhiệm và vai trò của người làm công tác cán bộ quản
lý trong các trường mầm non ngày một cao hơn.
- Làm tốt công tác tham mưu và tuyên truyền với các cấp để huy động
mọi nguồn lực cùng tham gia vào việc chăm sóc giáo dục trẻ mầm non được
phát triển một cách toàn diện.
- Cán bộ quản lý thật sự là nòng cốt chuyên môn và giữ vai trò chính
trong công tác bồi dưỡng đội ngũ tại đơn vị trường; nghiên cứu và nắm bắt
mục tiêu, nội dung chương trình, phương pháp giảng dạy ở từng độ tuổi để
xây dựng kế hoạch năm cho phù hợp với địa phương; luôn có ý thức tự học, tự
bồi dưỡng.
- Hình thức tổ chức để bồi dưỡng đã có nhiều đa dạng và phong phú
hơn.
- Đã phân loại đối tượng cán bộ giáo viên để bồi dưỡng và hiệu quả
chất lượng đã được nâng lên.
- Chỉ đạo các nhà trường tăng cường công tác thanh kiểm tra chuyên
môn nhiều hơn sau khi giáo viên được tiếp thu bồi dưỡng kiến thức của
chương trình mới.
- Giáo viên thực hện tốt chương trình giáo dục mầm non mới, đã linh
hoạt trong quá trình lập kế hoạch và xác định được mục tiêu, nội dung chương
trình theo từng độ tuổi. Tổ chức hoạt động học tập giáo viên đều có sự chuẩn
từng cá nhân.
- Quan tâm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ giáo viên,
tham mưu cho các cấp về chế độ chính sách đối với giáo viên mầm non ngoài
biên chế để các cô yên tâm công tác.
- Thường xuyên rút kinh nghiệm, điều chỉnh kế hoạch cụ thể bằng
nhiều hình thức để nâng cao chất lượng giáo dục, phương pháp tổ chức các
12
hoạt động giáo dục, nghiệp vụ sư phạm, quản lý trường mầm non thì sẽ tiết
kiệm được kinh phí, thời gian và chất lượng công việc sẽ được toàn diện.
III. KẾT LUẬN:
Một câu nói thật là bình dị của Bác Hồ nhưng đòi hỏi mỗi nhà giáo phải
có tấm lòng yêu nghề mến trẻ một cách thật sự, bằng tất cả những gì mình có
được cùng với lương tâm nghề nghiệp để đầu tư trí tuệ công sức lên mỗi cuốn
giáo trình, mỗi trang giáo án. Tất cả vì học sinh của mình mà nghiên cứu, mà
đầu tư để cho mỗi đứa trẻ đều được công bằng trong giáo dục, chất lượng
ngày hôm nay hơn ngày hôm qua và lớp trẻ năm này hơn hẳn lớp trẻ năm
trước. Đúng vậy, đối với việc nâng cao chất lượng tại một huyện miền núi quả
là một nan giải đối với chúng tôi, nhưng với sự say mê nhiệt huyết của nghề
nghiệp, bản thân tôi đã trăn trở vấn đề nâng cao chất lượng giáo dục và đặt nó
lên hàng đầu. Với một số kinh nghiệm nhỏ về hình thức và biện pháp nâng
cao chất lượng chuyên môn cho đội ngũ cán bộ giáo viên mầm non tại huyện
nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ ngày một tốt
hơn đã được nâng lên rõ rệt, đến nay tất cả giáo viên được cử chọn đi tiếp thu
chuyên đề đã có thể tự tin sẵn sàng dạy thực hành khi yêu cầu, không còn ngại
và sợ sai như trước đây nữa. Vì thế tôi rất mong được sự góp ý, rút kinh
nghiệm của tất cả các đồng chí để bản thân có những sáng tạo hơn trong công
tác xây dựng kế hoạch và biện pháp, hình thức bồi dưỡng nâng cao chất lượng
giáo dục tại huyện cho những năm tiếp theo./.