411
Chuyên đề 5
CÔNG TÁC THANH KIỂM TRA; XỬ LÝ, XỬ PHẠT VI PHẠM
HÀNH CHÍNH; GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI, TỐ CÁO VỀ XÂY
DỰNG TRÊN ĐỊA BÀN XÃ KHU VỰC ĐỒNG BẰNG
Phần I
CÔNG TÁC KIỂM TRA, THANH TRA VỀ XÂY DỰNG TRÊN ĐỊA BÀN XÃ
I- MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ KIỂM TRA, THANH TRA
1- Khái niệm kiểm tra, thanh tra
Thanh tra, kiểm tra là những khái niệm được sử dụng rộng rãi trong công tác
quản lý. Tuy nhiên, có nhiều quan điểm và cách tiếp cận khác nhau về các khái
niệm này. Trên phương diện lý luận cũng như thực tế, hai khái niệm này thường
được nhắc đến thành một cặp với nhau kiểm tra, thanh tra hoặc thanh tra, kiểm
tra tuỳ theo mục đích của người sử dụng.
1.1. Khái niệm kiểm tra
Theo từ điển tiếng Việt thì "kiểm tra là xem xét tình hình thực tế để đánh
gía, nhận xét".
Dưới góc độ quản lý hành chính nhà nước, kiểm tra hành chính còn được
định nghĩa như sau: “Kiểm tra hành chính là một chức năng của hoạt động quản
lý của các cơ quan hành chính nhà nước và người có thẩm quyền nhằm đánh giá
việc thực hiện nhiệm vụ, kế hoạch của đối tượng kiểm tra, phát hiện những hành
vi vi phạm pháp luật, những thiếu sót trong hoạt động của các cơ quan, tổ chức,
cá nhân, qua đó áp dụng những biện pháp xử lý, khắc phục những thiếu sót
nhằm nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý nhà nước”.
Mặc dù có nhiều cách hiểu khác nhau về kiểm tra nhưng suy cho cùng
mục đích của kiểm tra là phát hiện hoặc phòng ngừa những vi phạm, góp phần
quản lý nhà nước. Từ đó tạo điều kiện để từng bước hoàn thiện cơ chế quản lý,
tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích Nhà nước, tổ chức và công
dân.
Thanh tra, kiểm tra đều giống nhau ở việc phát hiện, phân tích đánh giá
một cách chính xác, khách quan, trung thực, làm rõ đúng, sai, nguyên nhân dẫn
đến sai phạm, từ đó đề xuất biện pháp khắc phục và xử lý sai phạm.
2.2 Sự khác nhau giữa thanh tra, kiểm tra
413
- Khác nhau về nội dung:
Nội dung kiểm tra thường đơn giản và dễ dàng nhận thấy, ngược lại nội
dung thanh tra thường đa dạng, phức tạp hơn. Tuy nhiên, sự phân biệt này chỉ có
ý nghĩa tương đối vì trên thực tế có những vụ, việc kiểm tra không hoàn toàn
đơn giản. Bởi vậy, một vấn đề thuộc về kiểm tra hay thanh tra cần căn cứ vào
nội dung vụ, việc cụ thể để xác định.
- Khác nhau về chủ thể:
Chủ thể của hoạt động thanh tra, trước hết là tổ chức thanh tra" chuyên
nghiệp" của nhà nước. Ngoài ra, khi cần thiết, thủ trưởng cơ quan quản lý nhà
nước ra quyết định thành lập đoàn thanh tra.
Chủ thể của kiểm tra đa dạng hơn so với chủ thể của thanh tra. Chủ thể
tiến hành kiểm tra có thể là Nhà nước hoặc cũng có thể là một chủ thể phi nhà
nước, chẳng hạn như hoạt động kiểm tra trong nội bộ một doanh nghiệp: Kiểm
tra của Giám đốc đối với các phòng ban, kiểm tra của quản đốc đối với người
lao động. Vì vậy nội dung kiểm tra đa dạng và hoạt động thường xuyên rộng
khắp nên chủ thể của kiểm tra rất rộng và đa dạng.
- Khác nhau về phạm vi hoạt động:
Phạm vi hoạt động thanh tra thường hạn hẹp hơn hoạt động kiểm tra. Hoạt
động thanh tra thường có sự chọn lọc, đôi khi thông qua hoạt động kiểm tra có
thể thấy những dấu hiệu phức tạp mà nếu cứ tiến hành kiểm tra thì không làm rõ
được, bởi vậy, cần chọn ra những vấn đề để thanh tra.
- Khác nhau về trình tự, thủ tục, thẩm quyền:
1.2. Nội dung kiểm tra, thanh tra đối với các dự án đầu tư xây dựng tại
xã bao gồm:
1.2.1 Chủ trương đầu tư xây dựng công trình cơ sở hạ tầng của xã.
- Chủ trương đầu tư xây dựng công trình cơ sở hạ tầng của xã do Hội
đồng nhân dân xã quyết định trên cơ sở đa số nhân dân trên địa bàn nhất trí, Uỷ
ban nhân dân xã có trách nhiệm tổ chức thực hiện chủ trương đầu tư đó.
- Chủ trương đầu tư phải phù hợp với quy hoạch về xây dựng, giao thông,
thuỷ lợi, phải đáp ứng yêu cầu về cảnh quan, môi trường của địa phương và
được Uỷ ban nhân dân Huyện chấp thuận về mục tiêu đầu tư và quy hoạch.
415
1.2.2 Kiểm tra quy trình thực hiện đầu tư
Khi có nhu cầu đầu tư xây dựng mới hoặc nâng cấp sửa chữa các công
trình cơ sở hạ tầng của xã, Ủy ban nhân dân xã lập dự toán, thiết kế công trình
và các hồ sơ có liên quan gửi Ủy ban nhân dân cấp huyện để thẩm định.
Hồ sơ dự án công trình gồm:
- Tổng nhu cầu vốn để xây dựng và hoàn thành công trình, phân bổ chi
tiết theo từng hạng mục công trình (nếu có);
- Thiết kế và báo cáo dự kiến tiến độ thực hiện công trình;
- Dự kiến và cân đối các nguồn vốn bố trí cho công trình, trong đó có
phần huy động nhân dân đóng góp;
- Mức đóng góp đối với từng hộ gia đình.
Việc lập dự toán công trình và mức huy động đóng góp của nhân dân phải
được Ủy ban nhân dân xã chủ trì phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, Hội Cựu
chiến binh, Hội Nông dân và các tổ chức đoàn thể quần chúng nhân dân khác bàn
bạc, quyết định bằng một trong các hình thức sau:
- Họp nhân dân ở từng thôn, làng, ấp, bản thảo luận và biểu quyết công
khai hoặc phiếu kín, lập biên bản gửi Ủy ban nhân dân xã.
- Họp chủ hộ bàn, biểu quyết công khai hoặc phiếu kín, lập biên bản gửi
Ủy ban nhân dân xã.
Các cuộc họp nói trên được tiến hành khi có ít nhất hai phần ba số người
Các thành viên của Ban giám sát công trình do nhân dân bàn và quyết
định cử ra trong số đại diện hộ gia đình trong xã và có thể bầu chọn thành viên
Ban giám sát công trình trong số đại diện Ban thanh tra nhân dân xã, đại diện Ủy
ban Mặt trận Tổ quốc, Hội Cựu chiến binh, Hội Nông dân và các tổ chức đoàn
thể quần chúng khác của xã.
Ban giám sát công trình có trách nhiệm giám sát toàn diện tất cả các mặt, các
khâu của việc huy động, quản lý và sử dụng vốn đóng góp để đầu tư xây dựng các
công trình; giám sát việc nghiệm thu, bàn giao và quyết toán công trình theo đúng quy
định, đúng mục đích và đảm bảo hiệu quả.
Ban giám sát công trình có trách nhiệm phát hiện và thông báo kịp thời
cho cấp có thẩm quyền để xử lý đối với những hành vi vi phạm quy định trong
quá trình tổ chức huy động, quản lý và sử dụng các khoản đóng góp của nhân
dân để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng của xã.
417
1.2.4. Kiểm tra quá trình thực hiện đầu tư
a. Kiểm tra việc lựa chọn nhà thầu thực hiện dự án
- Việc thi công công trình phải ưu tiên sử dụng lao động tại xã;
- Đối với trường hợp công trình đòi hỏi kĩ thuật cao, tính chất thi công phức tạp
mà lực lượng thi công tại xã không đảm nhận được thì Uỷ ban nhân dân xã phải tổ
chức mời thầu và đấu thầu với các lực luợng thi công ngoài địa bàn xã. Trong quá
trình thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định pháp luật về lựa chọn nhà
thầu phải tiến hành xem xét, đánh giá về :
+ Qui trình, hình thức, hồ sơ mời thầu, kết quả lựa chọn nhà thầu;
+ Kiểm tra việc lựa chọn thầu phụ của nhà thầu chính hoặc tổng thầu;
việc giao thầu lại cho các thầu phụ;
+ Kiểm tra hợp đồng giữa chủ đầu tư với nhà thầu chính hoặc tổng thầu, hợp
đồng giữa nhà thầu chính hoặc tổng thầu với các nhà thầu phụ.
- Đối với công trình do xã tự tổ chức thi công, Ban quản lý công trình
phải theo dõi chi tiết các khoản chi phí về vật liệu, ngày công lao động và các
chi phí khác cho công trình.
thuộc thẩm quyền xử lý của xã.
- Kiểm tra điều kiện khởi công xây dựng công trình của chủ đầu tư.
3- Nội dung kiểm tra, thanh tra xây dựng công trình theo quy hoạch
xây dựng thuộc thẩm quyền xử lý của xã.
Kiểm tra. thanh tra việc xây dựng công trình theo quy hoạch xây dựng
phải căn cứ vào các quy định của pháp luật về quy hoạch xây dựng và bản đồ
quy hoạch xây dựng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt để đánh giá về sự
phù hợp của công trình với quy hoạch và việc thực hiện quy hoạch đó. Kiểm tra,
thanh tra xây dựng công trình theo quy hoạch xây dựng đã được cấp có thẩm
quyền phê duyệt gồm có:
- Thanh tra, kiểm tra việc xây dựng công trình theo qui hoạch xây dựng đã
được cấp thẩm quyền phê duyệt.
- Thanh tra, kiểm tra việc xây dựng công trình theo giấy phép xây dựng
được cấp có thẩm quyền cấp và điều kiện của pháp luật về việc cấp giấy phép
xây dựng đối với công trình đó.
419
- Thanh tra, kiểm tra việc xây dựng công trình tuân thủ theo các qui định
về kiến trúc qui hoạch và các qui định khác của pháp luật về xây dựng.
4- Nội dung kiểm tra, thanh tra về quản lý công trình hạ tầng kỹ
thuật thuộc thẩm quyền xử lý của xã.
- Thanh tra, kiểm tra việc thực hiện quy định về bảo vệ khu vực an toàn
giếng nước ngầm phục vụ cấp nước sinh hoạt.
- Thanh tra, kiểm tra việc thực hiện quy định về bảo vệ hành lang an toàn
tuyến ống nước thô và đường ống truyền tải nước sạch.
- Thanh tra, kiểm tra việc thực hiện quy định về bảo vệ an toàn các công
trình kỹ thuật thuộc hệ thống cấp nước.
- Thanh tra, kiểm tra việc thực hiện quy định về khai thác, sử dụng hệ
thống thoát nước.
- Thanh tra, kiểm tra việc thực hiện quy định về xây dựng, quản lý và sử
dụng nghĩa trang.
thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch UBND xã bao gồm:
2.1. Các hành vi vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng thuộc
thẩm quyền xử lý của Chủ tịch UBND xã:
2.1.1 Hành vi của chủ đầu tư
a. Chủ đầu tư tổ chức thi công xây dựng công trình sai nội dung giấy phép
được cấp có thẩm quyền cấp.
b. Chủ đầu tư tổ chức thi công xây dựng công trình không có giấy phép
xây dựng mà theo quy định phải có giấy phép xây dựng.
c. Chủ đầu tư tổ chức thi công xây dựng sai thiết kế được thẩm định, phê
duyệt; xây dựng sai quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 đã được cấp có thẩm
quyền phê duyệt đối với công trình xây dựng được miễn Giấy phép xây dựng.
d. Chủ đầu tư tổ chức thi công xây dựng công trình không che chắn hoặc
có che chắn nhưng vẫn để rơi vãi vật liệu xây dựng xuống các khu vực xung
quanh; để vật liệu xây dựng ở vỉa hè, lòng đường, ngõ xóm, khu dân cư không
đúng quy định.
e. Chủ đầu tư tổ chức thi công xây dựng công trình vi phạm các quy định
về xây dựng gây lún, nứt công trình lân cận.
f. Chủ đầu tư tổ chức thi công XD công trình vi phạm công tác quản lý
chất lượng công trình gây sụp đổ hoặc có nguy cơ gây sụp đổ công trình lân cận.
421
g. Chủ đầu tư không thông báo ngày khởi công bằng văn bản cho UBND
xã nơi xây dựng công trình trước 7 ngày theo quy định.
2.1.2 Hành vi của các nhà thầu
a. Nhà thầu thi công xây dựng công trình sai nội dung giấy phép được cơ
quan thẩm quyền cấp sau khi có biên bản vi phạm hành chính và ngừng thi công
xây dựng công trình vi phạm trật tự xây dựng.
b. Nhà thầu thi công xây dựng công trình không có giấy phép xây dựng
sau khi có biên bản vi phạm hành chính và ngừng thi cô,.ng xây dựng công trình
vi phạm trật tự xây dựng.
c. Nhà thầu thi công xây dựng sai thiết kế đã được thẩm định, phê duyệt;
kỹ thuật; khai thác và sử dụng công trình ngầm.
2.3. Các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý phát triển
nhà và công sở thuộc thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch.UBND xã
- Hành vi vi phạm các quy định về quản lý nhà ở
- Hành vi vi phạm quy định về giao dịch nhà ở
3- Nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng,
quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật và quản lý phát triển nhà và công sở
- Mọi hành vi vi phạm hành chính phải được phát hiện kịp thời và phải bị
đình chỉ ngay. Việc xử phạt vi phạm hành chính phải được tiến hành kịp thời,
công minh, triệt để. Mọi hậu quả do vi phạm hành chính gây ra phải được khắc
phục theo đúng quy định của pháp luật.
- Việc xử phạt vi phạm hành chính phải do người có thẩm quyền theo quy
định thực hiện và phải được tiến hành theo đúng quy định của pháp luật.
- Một hành vi vi phạm hành chính chỉ bị xử phạt hành chính một lần. Tổ
chức, cá nhân có nhiều hành vi vi phạm hành chính thì bị xử phạt từng hành vi
vi phạm. Nhiều tổ chức, cá nhân cùng thực hiện một hành vi vi phạm hành chính
thì mỗi tổ chức, cá nhân vi phạm đều bị xử phạt.
- Việc xử lý vi phạm hành chính phải căn cứ vào tính chất, mức độ vi
phạm, nhân thân người vi phạm và những tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng để quyết
định hình thức, biện pháp xử lý thích hợp.
- Không xử lý vi phạm hành chính trong các trường hợp thuộc tình thế
cấp thiết, sự kiện bất ngờ, vi phạm hành chính khi đang mắc bệnh tâm thần hoặc
423
các bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi
của mình.
4- Các hình thức xử phạt vi phạm hành chính và các biện pháp khắc
phục hậu quả do vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng, quản lý
công trình hạ tầng kỹ thuật và quản lý phát triển nhà và công sở gây ra:
4.1. Các hình thức xử phạt hành chính gồm:
a) Cảnh cáo: Phạt cảnh cáo là hình thức phạt chính đối với hành vi vi phạm
Cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính phải đình chỉ ngay các hành vi vi
phạm gây ô nhiễm môi trường, lây lan dịch bệnh và phải thực hiện các biện
pháp để khắc phục; nếu cá nhân, tổ chức vi phạm không tự nguyện thực hiện thì
bị áp dụng các biện pháp cưỡng chế. Cá nhân, tổ chức vi phạm phải chịu mọi chi
phí cho việc áp dụng các biện pháp cưỡng chế.
c. Bồi thường thiệt hại do hành vi vi phạm hành chính gây ra theo quy
định của pháp luật.
4.4. Đối với những hành vi vi phạm trật tự xây dựng thì ngoài việc bị xử
phạt tiền theo quy định tại Nghị định này còn bị xử lý theo quy định tại Nghị
định số 180/2007/NĐ-CP ngày 07 tháng 12 năm 2007 của Chính phủ quy
định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Xây dựng về xử lý vi
phạm trật tự xây dựng đô thị (sau đây gọi tắt là Nghị định số 180/2007/NĐ-
CP).
5-Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng,
quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật, quản lý phát triển nhà và công sở
5.1. Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính
a- Khái niệm: Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính là khoảng thời gian
được pháp luật quy định mà nếu hết khoảng thời gian đó thì người có thẩm
quyền xử phạt vi phạm hành chính không được xử phạt đối với người có hành vi
vi phạm hành chính nữa.
b- Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng, quản
lý công trình hạ tầng kỹ thuật, quản lý phát triển nhà và công sở: là 02 năm, kể
từ ngày hành vi vi phạm được thực hiện (đối với dự án đầu tư xây dựng công
trình, thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính là 02 năm kể từ ngày dự án được
bàn giao, đưa vào sử dụng); quá thời hạn trên thì không bị xử phạt nhưng vẫn bị
áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả.
c- Điều kiện được coi là hết thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính:
425
- Hết thời hạn 2 năm và không cố tình trốn tránh, cản trở việc xử phạt;
không thực hiện hành vi vi phạm hành chính mới trong lĩnh vực xử phạt.
2.000.000 đồng.
- Được áp dụng các biện phát khắc phục hậu quả như:
+ Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu đã bị thay đổi do vi phạm hành
chính gây ra.
+ Buộc khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường do vi phạm hành chính
gây ra.
+ Tạm giữ tang vật, phương tiện được sử dụng để vi phạm.
+ Buộc các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm thực hiện đúng quy định
của pháp luật.
III- TRÌNH TỰ, THỦ TỤC XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG XÂY
DỰNG:
1- Trình tự tiến hành xử phạt vi phạm hành chính
Về nguyên tắc thì xử phạt vi phạm hành chính phải được tiến hành theo
một trình tự được pháp luật quy định.
Người có thẩm quyền xử phạt phải thực hiện thứ tự theo từng bước một,
mỗi bước phải tuân theo những thủ tục nhất định, không được làm tắt bỏ qua bất
kỳ bước nào. Trừ trường hợp được pháp luật quy định.
Việc xử phạt vi phạm hành chính phải tiến hành theo trình tự sau:
1.1- Phát hiện hành vi vi phạm hành chính
Việc phát hiện hành vi vi phạm hành chính có thể do người có thẩm
quyền xử phạt vi phạm hành chính phát hiện, cũng có thể do thông qua tin báo.
Phát hiện đúng hành vi vi phạm hành chính có ý nghĩa quan trọng, nếu
phát hiện sai dẫn đến xử phạt sai. Đây là nguyên nhân gây nên khiếu kiện.
1.2- Ra quyết định đình chỉ hành vi vi phạm hành chính
- Quyết định đình chỉ hành vi vi phạm hành chính có thể bằng văn bản, tín
hiệu, còi…
427
- Ví dụ khi ta thực hiện một hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực
giao thông đường bộ như vượt đèn đỏ, cảnh sát giao thông tuýt còi. Đây chính là
quyết định đình chỉ hành vi vi phạm hành chính.
Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính quy định 2 loại thủ tục xử phạt vi
phạm hành chính:
2.1. Thủ tục xử phạt đơn giản:
Thủ tục xử phạt đơn giản được áp dụng để xử lý các vi phạm hành chính
có tính chấ đơn giản, rõ ràng chưa gây thiệt hại, hoặc gây thiệt hại không lớn về
tài sản với mức phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền đến 200.000 đồng. Người có thẩm
quyền xử phạt ra quyết định xử phạt tại chỗ. Người bị phạt có thể nộp tiền phạt
tại chỗ cho người có thẩm quyền xử phạt và được nhận biên lai thu tiền phạt.
Để xử phạt phải ra quyết định xử phạt, quyết định xử phạt phải thể hiện
bằng văn bản theo mẫu quy định. Quyết định xử phạt phải ghi rõ:
- Ngày tháng, năm ra quyết định;
- Họ, tên, địa chỉ của người vi phạm hoặc tên, địa chỉ của tổ chức vi
phạm;
- Hành vi vi phạm; địa điểm xảy ra vi phạm;
- Họ, tên, chức vụ của người ra quyết định;
- Điều, khoản của văn bản pháp luật được áp dụng.
Quyết định này phải được giao cho cá nhân, tổ chức bị xử phạt một bản.
Trường hợp phạt tiền thì trong quyết định phải ghi rõ mức tiền phạt. Cá nhân, tổ
chức vi phạm có thể nộp tiền phạt tại chỗ cho người có thẩm quyền xử phạt và
được nhận biên lai thu tiền phạt. Trong trường hợp không nộp tiền phạt tại chỗ,
cá nhân, tổ chức vi phạm nộp tiền phạt tại kho bạc Nhà nước trong thời hạn 10
ngày kể từ ngày được giao quyết định xử phạt (trừ trường hợp đặc biệt do pháp
luật quy định).
2.2. Thủ tục xử phạt thông thường (có lập biên bản):
- Nghĩa là việc xử phạt phải tuân theo trình tự xử phạt, không bỏ qua bước
nào như: lập biên bản vi phạm hành chính, ra quyết định xử phạt
- Trường hợp áp dụng: phạt tiền từ 200.000 đồng trở lên.
429
a. Thủ tục lập biên bản vi phạm hành chính
Đây là quy định bắt buộc, việc lập biên bản vi phạm hành chính được thực
Khi tiến hành xử phạt phải tuân thủ thời hạn, thời hiệu xử phạt. Thời hạn
ra quyết định xử phạt: trong vòng 10 ngày làm việc kể từ ngày lập biên bản vi
phạm hành chính người có thẩm quyền xử phạt phải ra quyết định xử phạt vi
phạm hành chính.
Nếu có tình tiết phức tạp hoặc cần gia hạn thì thời gian tối đa không quá
30 ngày người có thẩm quyền phải ra quyết định xử phạt.
Quyết định xử phạt phải được gửi cho tổ chức, cá nhân bị xử phạt và cơ
quan thu tiền phạt trong 3 ngày kể từ ngày ra quyết định xử phạt.
Khi quyết định xử phạt một người thực hiện nhiều hành vi vi phạm hành
chính, thì người có thẩm quyền chỉ ra một quyết định xử phạt trong đó quyết
định hình thức, mức xử phạt đối với từng hành vi vi phạm; nếu các hình thức xử
phạt là phạt tiền thì cộng lại thành mức phạt chung.
c. Thủ tục phạt tiền
- Trường hợp áp dụng: với mức phạt từ 200.000 đồng trở lên thì áp dụng
thủ tục xử phạt thông thường. Tức là, người có thẩm quyền xử phạt phải thực
hiện theo các bước sau:
- Lập Biên bản vi phạm hành chính;
- Ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính.
Trong trường hợp chỉ áp dụng hình thức phạt tiền đối với cá nhân, tổ chức
vi phạm, thì người có thẩm quyền xử phạt có quyền tạm giữ giấy phép lưu hành
phương tiện hoặc giấy phép lái xe hoặc giấy tờ cần thiết khác có liên quan cho
đến khi cá nhân, tổ chức đó chấp hành xong quyết định xử phạt. Nếu cá nhân, tổ
chức vi phạm không có những giấy tờ nói trên, thì người có thẩm quyền xử phạt
có thể tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm.
Cá nhân, tổ chức bị phạt tiền phải nộp tiền phạt và được nhận biên lai thu
tiền phạt. Tiền phạt thu được phải nộp vào ngân sách nhà nước qua tài khoản mở
tại Kho bạc nhà nước.
d. Thủ tục tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính
Khi áp dụng hình thức xử phạt là tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm
hành chính được ghi trong quyết định xử phạt, người có thẩm quyền xử phạt
hành quyết định xử phạt thì bị cưỡng chế thi hành, việc ra quyết định cưỡng chế
và thi hành quyết định cưỡng chế do cơ quan có thẩm quyền thực hiện:
- Chủ tịch UBND các cấp, Chánh Thanh tra chuyên ngành cấp Sở, Chánh
Thanh tra chuyên ngành cấp Bộ có thẩm quyền ra quyết định cưỡng chế và tổ
432
chức thực hiện cưỡng chế sau thời hạn tối đa là 10 ngày làm việc, kể từ ngày đã
hết hạn ghi trong quyết định xử phạt mà không chấp hành quyết định xử phạt.
- Tổ chức, cá nhân bị xử phạt vi phạm hành chính mà không tự nguyện
chấp hành quyết định xử phạt thì bị cưỡng chế thi hành bằng các biện pháp sau
đây:
+ Khấu trừ một phần tiền lương hoặc một phần thu nhập, khấu trừ tiền từ
tài khoản ngân hàng.
+ Kê biên tài sản có giá trị tương ứng với số tiền phạt để bán đấu giá.
+ Buộc tháo dỡ bộ phận công trình, công trình xây dựng vi phạm; tịch thu
tang vật, phương tiện sử dụng để hành vi vi phạm hành chính; buộc khôi phục
tình trạng ban đầu đã bị thay đổi do hành vi vi phạm hành chính gây ra; buộc
thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường.
- Tổ chức hoặc cá nhân bị cưỡng chế phải chấp hành nghiêm chỉnh quyết
định cưỡng chế và phải chịu mọi chi phí cho việc tổ chức thực hiện biện pháp
cưỡng chế.
V. CÔNG TÁC QUẢN LÝ TRẬT TỰ XÂY DỰNG TRÊN ĐỊA BÀN XÃ:
1- Các loại công trình vi phạm trật tự xây dựng.
Công trình xây dựng vi phạm trật tự xây dựng phải bị xử lý bao gồm:
- Công trình xây dựng theo quy định của pháp luật phải có Giấy phép
xây dựng mà không có Giấy phép xây dựng.
- Công trình xây dựng sai nội dung Giấy phép xây dựng được cơ quan
có thẩm quyền cấp.
- Công trình xây dựng sai thiết kế được cấp có thẩm quyền thẩm định,
phê duyệt; sai quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 đã được cấp có thẩm
quyền phê duyệt (đối với công trình xây dựng được miễn Giấy phép xây
thi công thì cơ quan có liên quan phối hợp với chủ tịch UBND xã cấm phương
tiện vận chuyển, người ra vào công trình xây dựng vi phạm và cắt điện, nước.
- Lưu ý: Chủ đầu tư vắng mặt hay cố ý vắng mặt thì quyết định đình chỉ
thi công xây dựng công trình vẫn có giá trị.
b. Thủ tục ban hành quyết định cưỡng chế phá dỡ và tổ chức phá dỡ thuộc
thẩm quyền của chủ tịch UBND xã
- Đối với công trình xây dựng không phải lập phương án phá dỡ như:
+ Công trình xây dựng tạm;
434
+ Công trình hay bộ phận công trình có chiều cao dưới 3m so với mặt đất;
+ Công trình xây dựng có móng bằng gạch, đá, bê tông độc lập, không
liên kết với các công trình lân cận.
Thời hạn ra Quyết định cưỡng chế phá dỡ: sau 3 ngày (kể cả ngày nghỉ),
kể từ khi ban hành Quyết định đình chỉ thi công xây dựng đối với công trình xây
dựng vi phạm mà chủ đầu tư không tự phá dỡ.
- Đối với công trình phải lập phương án phá dỡ:
Thời hạn ra quyết định cưỡng chế phá dỡ: sau 10 ngày (kể cả ngày nghỉ),
kể từ khi ban hành quyết định đình chỉ thi công mà chủ đầu tư không tự phá dỡ.
- Đối với công trình bị đình chỉ thi công để xin cấp GPXD:Nếu sau 60
ngày, chủ đầu tư không có GPXD, chủ tịch UBND cấp xã ban hành Quyết định
cưỡng chế phá dỡ và tổ chức thực hiện cưỡng chế phá dỡ.
Lưu ý: chủ đầu tư vắng mặt hay cố tình vắng mặt Quyết định cưỡng chế
phá dỡ vẫn được thực hiện. Chủ đầu tư phải chịu mọi chi phí tổ chức thực hiện
phá dỡ.
4- Thẩm quyền xử lý vi phạm trật tự xây dựng của Chủ tịch UBND Xã
- Quyết định đình chỉ thi công xây dựng đối với công trình xây dựng
vi phạm thuộc địa bàn mình quản lý; quyết định cưỡng chế phá dỡ đối với
công trình xây dựng vi phạm thuộc địa bàn do mình quản lý trừ những công
trình do UBND cấp huyện và Sở Xây dựng cấp phép.
- Tổ chức thực hiện cưỡng chế tất cả các công trình xây dựng vi phạm
báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền về hành vi vi phạm pháp luật
của bất cứ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe doạ gây thiệt hại
lợi ích của nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức”.
II- THỦ TỤC GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI LẦN ĐẦU
1- Khởi xướng vụ việc
Người khiếu nại lần đầu phải khiếu nại với người đã ra quyết định hành
chính hoặc cơ quan có cán bộ, công chức có hành vi hành chính mà người khiếu
nại có căn cứ cho rằng quyết định, hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền,
lợi ích hợp pháp của mình.
2- Tiếp nhận đơn khiếu nại
- Trong trường hợp việc khiếu nại được thực hiện bằng đơn thì trong đơn
khiếu nại phải ghi rõ ngày, tháng, năm khiếu nại; tên, địa chỉ của người khiếu
nại; tên, địa chỉ của cơ quan, tổ chức, cá nhân bị khiếu nại; nội dung, lý do khiếu