A. ĐẶT VẤN ĐỀ
Mục tiêu của môn GDCD trong trường THPT là góp phần phát triển con
người Việt Nam toàn diện về năng lực trí tuệ, về phẩm chất đạo đức, lối sống, ý
thức tổ chức kỷ luật trong giai đoạn hiện nay, phù hợp với xu thế phát triển và
tiến bộ của thời đại. Môn học giúp học sinh tự hoàn thiện nhân cách của mình và
thấy được ý nghĩa to lớn của cuộc sống, thể hiện rõ bản lĩnh sống phù hợp với lý
tưởng của Đảng, biết phê phán và lên án những thói hư tật xấu, yêu ghét rõ ràng,
biết định hướng đúng đắn trong cuộc sống hiện tại và sau này. Từ những mục tiêu
trên đòi hỏi người dạy phải luôn tìm ra phương pháp dạy học phù hợp nhất để
mang lại hiệu quả giáo dục cao
Trên thực tế, ở các trường THPT hiện nay, học sinh chưa hứng thú học tập
môn CDCD dẫn đến kết quả học tập và rèn luyện, tu dưỡng đức chưa cao. Nhiều
học sinh sống xa rời thực tế, chưa có lý tưởng sống. Giáo viên ra bài tập về nhà
các em làm nhưng chỉ mang tính chất đối phó. Nhận thức và hiểu vấn đề chưa sâu
sắc. Thậm chí các em còn không biết mình hiểu vậy là đúng hay sai ? Nói đến vận
dung chuẩn mực đạo đức Hồ Chí Minh thì các em chưa biết vận dụng cái gì ? và
vận dụng như thế nào?
Lí do vì sao? Có nhiều nguyên nhân: Do phụ huynh và học sinh chưa nhận
thức đúng được vai trò của môn giáo dục công dân. Mặt khác do giáo viên trong
quá trình giảng dạy chậm đổi mới phương pháp dạy học, kết hợp không hài hoà
giữa các khâu lên lớp và phương pháp truyền thụ làm cho môn học vốn dĩ đã khô
khan, trừu tượng lại càng trừu tượng khó hiểu hơn. Bên cạnh đó do ảnh hưởng mặt
trái của nền kinh thị trường nên một bộ phận học sinh đã bị lôi cuốn vào những trò
chơi không lành mạnh
Là giáo viên trực tiếp giảng dạy môn giáo dục công dân tôi đã rất trăn trở,
làm sao để khắc phục được tình trạng này. Trong nhiều năm giảng dạy tôi đã xây
dựng một số kế hoạch nhằm lồng ghép giáo dục đạo đức truyền thống cho học
1
sinh, nâng cao hứng thú học tập môn GDCD của cả ba khối tôi dạy. Đặc biệt là
học sinh khối 10. Kết quả cho thấy trong những kế hoạch mà tôi áp dụng đều
mang lại hiệu quả trong đó giáo dục học sinh học tập và làm theo tấm gương đạo

3
Ngày nay nước ta đang trên con đường đổi mới chúng ta rất cần những con
người mới - Con người Xã hội chủ nghĩa phát triển toàn diện cả về đức dục, trí
dục và mĩ dục. Hơn bao giờ hết lúc này đất nước đang rất cần những bậc hiền tài.
Chỉ có người tài - đức mới thực hiện được lý tưởng của Đảng. Chỉ có những
người yêu nước mới khát khao phục vụ Tổ quốc
Từ những lý do trên tôi đã chọn đề tài Sáng kiến Vận dụng một số chuẩn
mực đạo đức Hồ Chí Minh vào giảng dạy phần công dân với đạo đức môn
GDCD lớp 10 THPT
3. Giả thuyết đề tài
Khi tiến hành nghiên cứu đề tài tôi đặt ra giả thuyết sau :
- Đề tài có tạo được hứng thú cho học sinh học tập môn GDCD hay không?
- Đề tài có làm thay đổi được thực trạng hay không?
- Đề tài có nâng cao được kết quả học tập môn GDCD hay không ?
- Đề tài có góp phần tích cực trong việc hình thành nhân cách và kĩ năng sống cho
học sinh hay không ?
- Đề tài có được áp dụng rộng rãi hay không?
4. Mục tiêu đề tài
Từ những giả thuyết trên trên tôi xác định mục tiêu đề tài phải đạt được những
yêu cầu sau
- Tạo được hứng thú cho học sinh học tập môn GDCD
- Thay đổi được thực trạng học tập và nâng cao sự hiểu biết của học sinh về vai trò
của đạo đức đối với cá nhân, gia đình và xã hội chuẩn mực đạo đức Hồ Chí Minh
- Hình thành kĩ năng sống cho học sinh nói phải đi đôi với làm, học phải đi đôi
với hành, biết vận dụng tấm gương đạo đức của Hồ Chí Minh vào trong thời đại
mới
4
- Đề tài có thể sử dụng cho nhiều môn học khác nhau
5. Phương pháp nghiên cứu
- Sử dụng phương pháp phép biện chứng duy vật , logic học , phân tích nhận định,

ứng xử giữa con người với con người, giữa con người với môi trường tự nhiên,
môi trường xã hội của học sinh bị hạn chế. Đa số học sinh quan niệm rằng: Học
chỉ cần đủ điểm là được, không cần phải đầu tư mà mất thời gian học tập của môn
khác.Vì vậy kĩ năng vận dụng của các em chưa tốt
2. Thực trạng đối với học sinh : Trong quá trình tìm hiểu học sinh tôi được biết đa
số học sinh chỉ biết rằng Bác Hồ là người ra đi tìm đường cứu nước, lãnh đạo nhân
dân giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, Bác là một con người nhân ái vị tha,
khoan dung, nhân hậu, có tình thương yêu bao la rộng lớn mà không ai có được.
Bác quan tâm đến người già, trẻ em, phụ nữ, với bộ đội, với các cháu thiếu niên,
nhi đồng qua các bài thơ, bài hát và một số ít câu chuyện trong môn Ngữ văn và
môn GDCD và một số hoạt đông tập thể do nhà trường và Đoàn trường tổ chức.
Nhưng lòng yêu nước của Người, tình thương của Người, phẩm chất đạo đức cao
cả của Người được thể hiện cụ thể như thế nào trong cuộc sống hàng ngày thì học
sinh lại không được biết hoặc biết nhưng còn láng máng, đại khái
3. Thực trạng đối với giáo viên : Khi đi tập huấn tôi có dịp được trao đổi với bạn
bè đồng nghiệp thì được biết trong quá trình đổi mới phương pháp dạy học nhiều
giáo viên đã bỏ quên phương pháp dạy học truyền thống như kể chuyện, nêu
gương tốt, phương pháp rèn luyện, phương pháp thuyết phục, phương pháp khen
thưởng và trách phạt dẫn đến giờ học không hứng thú, giáo viên không thể truyền
được cho các em ngọn lửa yêu thích môn học
6
III. Giải pháp
1. Giải pháp thực hiện
1.1. Xác định một số chuẩn mực cần vận dụng trong giảng dạy
Một là.: Thực hiện chuẩn mực “Trung với nước, Hiếu với dân”. Cần quán triệt nội
dung của chủ nghĩa yêu nước trong giai đoạn mới, phát huy sức mạnh đoàn kết
dân tộc, đẩy mạnh sự nghiệp đổi mới, công nhiệp hoá - hiện đại hoá đất nước, sớm
đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển
Đây là phẩm chất quan trọng nhất, bao trùm nhất chi phối toàn bộ phẩm chất
khá. Từ khái niệm cũ “Trung với Vua, Hiếu với cha mẹ” trong đạo đức truyền

1.2. Cách thức vận dụng
1. Sử dụng tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh vào mở bài
Có rất nhiều cách để người dạy dẫn dắt học sinh đi vào tìm hiểu nội dung của
bài mới. Tùy theo nội dung của bài giảng mà cách mở bài cũng khác nhau nhưng
phải xác định mở bài là một khâu rất quan trọng. Nếu mở bài thuyết phục được
học sinh là bước đầu thành công của bài giảng. Thông thường giáo viên sử dụng
phương pháp thuyết trình, nêu vấn đề nhưng để tạo hứng thú cho học sinh tôi đã
sử dụng một câu chuyện, một luận điểm hoặc một đoạn tư liệu để dẫn dắt học sinh
vào tìm hiểu nội dung của bài học
VD: Khi dạy tiết 19: Bài 10: Quan niệm đạo đức : Tôi lấy câu nói của Bác
Trời có bốn mùa : Xuân, Hạ, Thu, Đông
Đất có bốn phương : Đông, Tây, Nam, Bắc
Người có bốn đức tính : Cần, Kiệm, Liêm, Chính
Thiếu một mùa không thành trời
8
Thiếu một phương không thành đất
Thiếu một đức không thành người
2. Sử dụng những câu chuyện kể và hình ảnh về Bác để khai thác nội dung kiến
thức
VD khi dạy tiết 25: Bài 13 Công dân với cộng đồng tôi chọn câu chuyện và hình
ảnh “ Bác Hồ đến với các cháu trại trẻ mồ côi Kim Đồng ” và câu chuyện “ Bác
không thăm những người như mẹ con thím thì còn thăm ai ” Cho học sinh thấy
được dù bận trăm công nghìn việc nhưng Bác vẫn dành thời gian thăm những đứa
trẻ kém may mắn mồ côi cha mẹ. Sự quan tâm, tình yêu thương của Bác không
dừng lại ở thiếu niên nhi đồng mà còn dành cho những gia đình nghèo, túng thiếu
Qua câu chuyện giáo dục học sinh tinh thần tương thân tương ái, giúp đỡ bạn
bè, biết cảm thông chia sẻ với mọi người khi thấy họ gặp khó khăn, bất hạnh trong
cuộc sống
3. Sử dụng tư liệu băng hình để giáo dục học sinh kĩ năng vận dụng tấm gương
đạo đức Hồ chí Minh vào thực tiễn

Tổ chức thực hiện là một khâu rất quan trọng trong việc vận dụng ý tưởng của
đề tài vào thực tiễn dạy học. Vì vậy cần phải đảm bảo đầy đủ những bước sau :
Bước 1 : Chuẩn bị hình ảnh, tư liệu, câu chuyện kể về Bác. Sau đó tóm tắt ngắn
gọn dễ hiểu để áp dụng đưa vào bài học
Bước 2 : Thiết kế bài giảng
- Bài giảng đối với lớp đối chứng : Tôi thiết kế bài giảng như một giáo án bình
thường thực hiện đúng và đủ theo yêu cầu của sách giáo khoa và chuẩn kiến thức
10
kĩ năng. Trong quá trình giảng bài tôi chủ yếu sử dụng phương pháp thuyết trình ,
đàm thoại, nêu vấn đề và lồng ghép giáo dục đạo đức truyền thống cho học sinh
- Bài giảng đối với lớp thực nghiệm : Tôi thiết kế 2 loại bài giảng
+ Loại giáo án bình thường nhưng sử dụng phương pháp lồng ghép giáo duc tấm
gương đạo đức Hồ Chí Minh thông qua kể chuyện, nêu gương, phân tích, nhận
định
+ Loại giáo án điện tử: Tôi thiết kế phần mềm Powerpoint có sử dụng hình ảnh, tư
liệu, băng hình video về tấm gương đạo đức Hồ Chí minh, có sử dụng cả phương
pháp dạy học cổ truyền với hiện đại
Bước 3 : Cho học sinh nhận định, phân tích, đánh giá, kết luận vấn đề mà tôi đưa
ra trong bài giảng
Bước 4 : Giáo viên theo dõi, lắng nghe ý kiến của học sinh sau đó nhận xét, bổ
sung kết luận và cho điểm
Bước 5 : Sau bài học cho học sinh liên hệ bản thân dưới dạng những câu hỏi vận
dụng
2.3. Vận dụng một số chuẩn mực đạo đức Hồ Chí Minh vào bài dạy cụ thể
Tất cả bài vận dụng tôi đều thiết kể bài giảng Powerpoint
- Thực hiện chuẩn mực Cần, Kiệm, Liêm, Chính, Chí, Công, Vô tư: Đặc điểm này
gắn liền với tiết 19 bài 10: Quan niệm về đạo đức
Tôi sử dụng câu nói của Bác “Sông có nguồn mới có nước, không có nguồn thì
sông cạn, cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo. Người cách mạng phải có
đạo đức, không có đạo đức dù có tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân

Tôi sử dụng hình ảnh minh hoạ Bác Hồ tại đại hội Tua năm 1920 , băng hình tư
liệu lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến năm 1946 để học sinh thấy được ở nước ta,
Nguyễn Ái Quốc là người đầu tiên đến với chủ nghĩa Mác-Lê-nin. Xuất phát từ
lòng yêu nước, từ sự chứng kiến nỗi thống khổ của người dân lao động, nỗi nhục
của người dân bị mất nước. Nguyễn Ái Quốc đã ra đi tìm đường cứu nước, giải
phóng cho dân tộc, giải phóng được giai cấp. Ước mơ giải phóng quê hương gắn
liền với nguyện vọng giải thoát người lao động, tình yêu nước thiết tha đã hàm
13
chứa tình yêu thương con người, yêu thương nhân dân, mở rộng ra là tình yêu
thương những con người lao động bị áp bức, bóc lột trên toàn thế giới.
( Ảnh minh hoạ ) Qua đó giáo dục học sinh lòng yêu nước, yêu nhân dân,tinh thần đoàn kết giai cấp,
đoàn kết dân tộc, thực hiện chuẩn mực trung với nước, hiếu với dân,sẵn sàng hy
sinh cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc để thực hiện lời dạy của Bác
“Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết,
Thành công, thành công, đại thành công”
- Thực hiên lý tưởng sống cao đẹp: Đặc điểm này gắn liền với tiết 31-32 Bài 16:
Tự hoàn Thiện bản thân
Tôi chọn kể câu chuyện “ Hai bàn tay” và những mẫu chuyện nhỏ về cuộc
sống bôn ba nơi đất khách của Bác nhưng với ý chí, nghị lực và lòng quyết tâm
cao Bác đã vượt qua tất cả nào bệnh tật, tù đày để thực hiện lý tưởng cao đẹp của
đời mình là độc lập, tự do cho dân tộc Việt Nam. Qua câu chuyện giúp cho học
sinh thấy được thanh niên sống cần phải có lý tưởng cao đẹp, cống hiến cho xã
hội, sống phải có trách nhiệm với bản thân mình và mọi người xung quanh, tinh
14
thần vượt khó. Tránh xa các thói hư tật xấu, tệ nạn xã hội, bỏ qua những ham
muốn và khát vọng tầm thường để hướng tới tương lai
Ảnh minh hoạ

môn ra đề dùng khảo sát chất lượng giữa học kì I, được tổ chức kiểm tra cho toàn
khối, nhóm chuyên môn chấm bài theo đáp án đã xây dựng.
1.2. Sau tác động : Là kết quả bài kiểm tra viết (10 phút), đề và đáp án do tôi thiết
kế được nhóm chuyên môn kiểm tra, thẩm định. Nhóm chuyên môn tổ coi và
chấm bài theo đáp án đã xây dựng. Nội dung kiểm tra thuộc kiến thức đã học
Lưu ý: Đề kiểm tra dùng để đánh giá hiệu quả của đề tài cho nhóm thực nghiệm
và nhóm đối chứng cả trước và sau tác động là giống nhau
2. Kết quả kiểm nghiệm
Sau khi tổng hợp thông tin từ học sinh, tiến hành tổng hợp, phân tích, so sánh
và đối chiếu kết quả điểm kiểm tra của học sinh, cho thấy:
2.1.Về lý luận
- Đã tạo được hứng thú cho học sinh, say mê học tập, chủ động tìm tòi kiến thức
nâng cao được kết quả học tập môn GDCD
16
- Đã chuyển được trọng tâm từ hoạt động của thầy sang hoạt động của trò
- Trong quá trình lĩnh hội kiến thức đã biết vận dụng vào thực tiễn. Đặc biệt tự
giác học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
- Đề tài có thể lồng ghép cho nhiều bài ở cả ba khối 10,11,12
2.2. Về thực tiễn
- Tiết học sôi nổi, các em chủ động tích cực, mạnh dạn tranh luận Cụ thể : Trống
báo hết giờ học mà học sinh ngỡ ngàng nói với nhau “Sao giờ này nhanh thế ?”
Các em đã cảm nhận được giờ học trôi nhanh, chứng tỏ trong giờ giáo dục công
dân các em đã chăm chỉ làm việc mà quên cả thời gian. Giờ học có không khí thật
vui tươi, tôi nhận thấy đây là thành công của giờ dạy giáo dục công dân theo ph-
ương pháp truyền thống
- Trong các lớp tôi dạy không bao giờ có tình trạng học sinh bỏ giờ
- Giờ học giáo dục công dân rất nghiêm túc, học sinh làm việc tích cực
- Học sinh giao tiếp ứng xử với nhau thể hiện được tính văn hoá, có ý thức giúp
đỡ lẫn nhau, tinh thần đoàn kết học tập và rèn luyện tốt, tham gia đầy đủ các
phong trào nhân đạo do nhà trường và địa phương tổ chức

động
45
sl 0 2 6 13 21 2 1 0 0
% 0,0 4,4 13,
4
28,
9
46,
7
4,4 2,2 0,0 0,0
Sau tác
động
45
sl 0 0 0 13 17 12 2 1 0
% 0,0 0,0 13,
4
30,
4
37,
0
26,
0
4,4 0,0 0,0

Bảng 3: Lớp thực nghiệm 10H7 (Năm học 2012-2013)
Số bài
Điểm
0 – 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Trước tác
46

2.3.2. So sánh kết quả kiểm tra cuối năm học
Bảng 1 (Năm học 2011-2012)
Lớp
Sĩ số Giỏi Khá TB Yếu-kém
SL % SL % SL % SL %
10G3 45 03 6,7 20 44,4 18 40,0 04 8,9
10G2 47 05 10,6 22 46,8 19 40,4 01 2,1
Tổng 92 08 8,7 42 45,7 37 40,2 05 5,4
18
Bảng 2 (Năm học 2012-2013)
Lớp
Sĩ số Giỏi Khá TB Yếu-kém
SL % SL % SL % SL %
10H5 41 02 4,8 17 41,5 22 53,6 0 0
10H7 45 10 22,2 29 64,5 06 13,3 0 0
Tổng 86 12 14,0 46 54,0 28 32,0 0 0
Kết quả học tập năm 2011-2012 so với 2012-2013: Tỉ lệ học sinh đạt loại giỏi
tăng từ 8,7% lên 14,0%; loại Khá tăng từ 45,7% lên 54,0%; Loại Yếu-kém giảm
xuống rõ rệt từ 5,4% xuống 0%. Như vậy có thể khẳng định rằng việc Vận dụng
một số chuẩn mực đạo đức Hồ Chí Minh vào dạy học phần “Công dân với đạo
đức- GDCD10 THPT” là một trong những biện pháp có hiệu quả trong việc giáo
dục đạo đức, rèn luyện kĩ năng sống và tạo hứng thú học tập cho học sinh đôí với
môn học
3. Bài học kinh nghiệm
Đối với giáo viên :
- Khi trích dẫn những câu nói, bài văn, bài thơ, câu chuyện dài giáo viên không
nên đọc hết mà mất thời gian của các hoạt động khác, chỉ nên chọn những ý chính
để lồng ghép sao cho phù hợp với nội dung của bài học
- Giáo viên không lạm dụng kể chuyện mà quên đi việc nêu các tấm gương khác
đồng thời giáo viên phải hướng dẫn cụ thể cho học sinh học và tìm tư liệu ở nhà

Đối với nhà trường, cần quan tâm hơn nữa về cơ sở vật chất,tăng cường trang
thiết bị như: máy tính, máy chiếu, tư liệu, băng hình, tạo điều kiện để giáo viên
lồng ghép giáo dục cho học sinh hoc tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh trong các buổi sinh hoạt tập thể, khuyến khích và động viên giáo viên thực
hiện tốt
Đối với nhóm chuyên môn và một số môn xã hội khác như: văn, sử thông qua
kết quả của đề tài này, tôi mong rằng các bạn đồng nghiệp quan tâm, chia sẻ và có
thể ứng dụng đề tài này vào việc dạy học bộ môn ở nhiều bài khác nhau để tạo
hứng thú và nâng cao kết quả học tập và rèn luyện đạo đức cho học sinh
20
Đối với sở GD& ĐT Thanh Hoá: Cung cấp và bổ sung tư liệu cho giáo viên tự
học tập và nghiên cứu tại nhà đồng thời mở các lớp tập huấn chuyên đề giáo dục
đạo đức cho học sinh THPT trong thời kỳ đổi mới. Đặc biệt là kế hoạch lồng ghép
tích hợp tấm gương đạo đức Hồ chí Minh cho học sinh
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Thanh Hoá, ngày 25 tháng 05 năm 2013
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung của
người khác
Lê Thị Cúc
.
21
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Hồ Chí Minh toàn tập : Tập 2
Nhà xuất bản chính trị Quốc gia Hà Nội 2000
- Hồ Chí Minh tuyển tập trọn bộ ( 3tập)
Nhà xuất bản chính trị Quốc gia Hà Nội năm 2003
- 117câu chuyện kể về Bác
Trung tâm thông tin công tác tư tưởng – Ban tuyên
giáo trung ương Hà Nội năm 2000

2.1. Các biện pháp thực hiện 9
2.2. Tổ chức thực hiện 10
2.3. Vận dụng một số chuẩn mực đạo đức Hồ Chí Minh vào… 10
2.4. Cho học sinh liên hệ bản thân 14
IV. KIỂM NGHIỆM 15
1. Cơ sở kiểm nghiệm 15
2. Kết quả kiểm nghiệm 16
C. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT 19
I. KẾT LUẬN 19
II. ĐỀ XUẤT 20
23
24
25
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRƯỜNG THPT TRIỆU SƠN 3
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
VẬN DỤNG MỘT SỐ CHUẨN MỰC ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ
MINH VÀO GIẢNG DẠY PHẦN CÔNG DÂN VỚI ĐẠO ĐỨC
MÔN GDCD LỚP 10 THPT
Người thực hiện: Lê Thị Cúc
Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc môn: GDCD
THANH HÓA, NĂM 2013