SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH QUẢNG BÌNH
Trường THPT Chuyên Võ Nguyên GiápSÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI “: Đổi mới phương pháp dạy học ở trường trung
học theo định hướng phát triển năng lực người học”
Họ và tên giáo viên: Nguyễn Viết Hồng
Điện Thoại: 0983541783
Email:
Ngày 25 tháng 4 năm 2015
ĐỀ TÀI: Đổi mới phương pháp dạy học ở trường trung
học theo định hướng phát triển năng lực người học

A. ĐĂT VẤN ĐỀ
1. Cơ s1 l3 lu4n
Việc đổi mới phương pháp dạy học đòi hỏi những điều kiện thích hợp về phương
tiện, cơ sở vật chất và tổ chức dạy học, điều kiện về tổ chức, quản lý. Ngoài ra,
phương pháp dạy học còn mang tính chủ quan. Mỗi giáo viên với kinh nghiệm riêng
của mình cần xác định những phương hướng riêng để cải tiến phương pháp dạy học
và kinh nghiệm của cá nhân.
Sự phát triển kinh tế - xã hội trong bối cảnh toàn cầu hoá đặt ra những yêu cầu mới
đối với người lao động, do đó cũng đặt ra những yêu cầu mới cho sự nghiệp giáo
dục thế hệ trẻ và đào tạo nguồn nhân lực. Một trong những định hướng cơ bản của
việc đổi mới giáo dục là chuyển từ nền giáo dục mang tính hàn lâm, kinh viện, xa rời
thực tiễn sang một nền giáo dục chú trọng việc hình thành năng lực hành động,
phát huy tính chủ động, sáng tạo của người học. Định hướng quan trọng trong đổi
mới PPDH là phát huy tính tích cực, tự lực và sáng tạo, phát triển năng lực hành
động, năng lực cộng tác làm việc của người học. Đó cũng là những xu hướng quốc tế
trong cải cách PPDH ở nhà trường phổ thông.
Đổi mới phương pháp dạy học đang thực hiện bước chuyển từ chương trình

quả của các phương pháp dạy học này người giáo viên trước hết cần nắm vững
những yêu cầu và sử dụng thành thạo các kỹ thuật của chúng trong việc chuẩn bị
cũng như tiến hành bài lên lớp, kỹ thuật đặt các câu hỏi và xử lý các câu trả lời
trong đàm thoại, hay kỹ thuật làm mẫu trong luyện tập. Tuy nhiên, các phương
pháp dạy học truyền thống có những hạn chế tất yếu, vì thế bên cạnh các phương
pháp dạy học truyền thống cần kết hợp sử dụng các phương pháp dạy học mới sẽ
tăng cường tính tích cực nhận thức của học sinh trong thuyết trình, đàm thoại theo
quan điểm dạy học giải quyết vấn đề.
Việc phối hợp đa dạng các phương pháp và hình thức dạy học trong toàn bộ quá
trình dạy học là phương hướng quan trọng để phát huy tính tích cực và nâng cao
chất lượng dạy học. Dạy học toàn lớp, dạy học nhóm, nhóm đôi và dạy học cá thể là
những hình thức xã hội của dạy học cần kết hợp với nhau, mỗi một hình thức có
những chức năng riêng. Tình trạng độc tôn của dạy học toàn lớp và sự lạm dụng
phương pháp thuyết trình cần được khắc phục, đặc biệt thông qua làm việc nhóm.
Trong thực tiễn dạy học ở trường trung học hiện nay, nhiều giáo viên đã cải tiến bài
lên lớp theo hướng kết hợp thuyết trình của giáo viên với hình thức làm việc nhóm,
góp phần tích cực hoá hoạt động nhận thức của học sinh. Tuy nhiên hình thức làm
việc nhóm rất đa dạng, không chỉ giới hạn ở việc giải quyết các nhiệm vụ học tập
nhỏ xen kẽ trong bài thuyết trình, mà còn có những hình thức làm việc nhóm giải
quyết những nhiệm vụ phức hợp, có thể chiếm một hoặc nhiều tiết học, sử dụng
những phương pháp chuyên biệt như phương pháp đóng vai, nghiên cứu trường
hợp, dự án. Mặt khác, việc bổ sung dạy học toàn lớp bằng làm việc nhóm xen kẽ
trong một tiết học mới chỉ cho thấy rõ việc tích cực hoá “bên ngoài” của học sinh.
Muốn đảm bảo việc tích cực hoá “bên trong” cần chú ý đến mặt bên trong của
phương pháp dạy học, vận dụng dạy học giải quyết vấn đề và các phương pháp dạy
học tích cực khác.
B. NI DUNG
Việc đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực thể hiện
qua bốn đặc trưng cơ bản sau:
Một, dạy học thông qua tổ chức liên tiếp các hoạt động học tập, giúp học sinh tự

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
***
Đồng Hới, Ngày 20 tháng 4năm 2015
GV: Nguyn Viết Hồng.
I.TÊN CHUYÊN ĐỀ: CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO PHÔI
II. NI DUNG CHUYÊN ĐỀ: ( 2 tiết)
+ Nội dung chuyên đề trong chương trình hiện hành: Bài 16, Tiết 21, 22 môn
công nghệ 11
Công nghệ chế tạo phôi gồm có 3 nội dung chính:
1. Công nghệ chế tạo phôi bằng phương pháp đúc
- Bản chất
- Ưu nhược điểm
- Các bước đúc trong khuôn cát
2. Công nghệ chế tạo phôi bằng phương pháp gia công áp lực
- Bản chất
- Ưu nhược điểm
3. Công nghệ chế tạo phôi bằng phương pháp hàn
- Bản chất
- Ưu nhược điểm
- Các phương pháp hàn
+Lí do xác định chuyên đề:
- Trong bài 16 này đều nói về vấn đề chế tạo phôi, có bố cục của các phần tương tự
nhau.
III CHUẨN KIẾN THỨC, KĨ NĂNG, THÁI Đ VÀ NHỮNG PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC
CỦA HỌC SINH CÓ THỂ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN TRONG DẠY HỌC
CHUYÊN ĐỀ.
a. Kiến thức
- Hiểu được bản chất và ưu nhược điểm của công nghệ chế tạo phôi bằng phương
pháp đúc.

Vận dụng
Vận dụng thấp Vận dụng cao
Công nghệ chế
tạo phôi bằng
phương pháp
đúc.
Biết được bản
chất và ưu
nhược điểm
Câu1.1
Hiểu được qui
trình đúc
trong khuôn
cát
Câu2.1
Giải thích
được ưu
nhược điểm
Câu3.1
Đúc được 1
vật phẩm đơn
giản bằng vật
liệu chì
Công nghệ chế
tạo phôi bằng
phương pháp
gia công áp
lực
Biết được bản
chất và ưu

tay.
Cõu3.3
2. Cỏc cõu hi/bi tp tng ng vi mi loi/mc yờu cu c mụ t
dựng trong quỏ trỡnh t chc hot ng hc ca hc sinh.
Cõu1.1 Em hiu nh th no l ỳc? ly mt s vớ d v sn phm ỳc trong thc
t? Phơng pháp đúc có những u điểm gì?
Cõu1.2 Thế nào là gia công áp lực ?
Cõu1.3 Th no l hn? cú nhng phng phỏp hn no trong thc t m em bit?
Cõu2.1 Trỡnh by cỏc bc ỳc trong khuụn cỏt?
Cõu2.2 Th no l rốn t do v dp th tớch?
Cõu2.3 Th no l hn hi v hn h quang tay?
Cõu3.1 Em hóy gii thớch u nhc im ca phng phỏp ỳc?
Cõu3.2 So sỏnh rốn t do v dp th tớch?
Cõu3.3 Hn hi v hn h quang tay khỏc nhau ch no?
Cõu4.1 Em hãy kể tên một số đồ dùng và chi tiết đợc chế tạo bằng phơng pháp rèn,
dập ?
Cõu6 Chúng ta thờng thấy ở các vật đúc có các khuyết tật gì?
Cõu7 Theo em thì phơng pháp rèn, dập có những u, nhợc điểm gì?
VI. TIN TRèNH DY HC CHUYấN
1.Chun b ca giỏo viờn v hc sinh.
1.1: Chun b ca giỏo viờn.
- Nghiờn cu k ni dung bi 16 trang 78 SGK, c cỏc ti liu cú ni dung liờn
quan ti bi ging, son giỏo ỏn, lp k hoch ging dy, tỡm kim, su tm cỏc t
liu, tranh nh, vt mu t sn phm ỳc, rốn, hn.
a. Phng tin dy hc.
- Mỏy tớnh cú kt ni mng internet, mỏy chiu a nng,
- Tranh v hỡnh quy trỡnh cụng ngh ch to phụi bng pp ỳc, cỏc vt mu t
sn phm ỳc.
b. Lp k hoch dy hc.
- c k ni dung bi 16, trong SGK Cụng ngh 11 v hng dn trong

2. Tiến trình dạy học:
2.1.Ôn định lớp: Kiểm tra sĩ số, tác phong nề nếp tác phong của học sinh.
2.2.Kiểm tra bài cũ:
- Hãy cho biết tính chất đặc trưng của vật liệu cơ khí?Vì sao phải biết các tính
chất đặc trưng của vật liệu?
-Em hãy nêu thành phần, tính chất, ứng dụng của vật liệu pôlime trong ngành cơ
khí?
2.3.Bài mới:
I / HOẠT ĐNG KHỞI ĐNG
Hoạt động cả lớp :
GV cho học sinh quan sát một số sản phẩm hoặc hình ảnh về các sản phẩm của các
pp chế tạo phôi để cho học sinh nhận biết.
Giáo viên ghi nhận những hiểu biết của các em. Sau đó nhấn mạnh bổ sung.
II / HOẠT ĐNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
+ Hoạt động hình thành kiến thức về c«ng nghÖ chÕ t¹o ph«i b»ng ph¬ng ph¸p
®óc:
Hoạt động cả lớp :
GV trình chiếu các đoạn phim về đúc cho cả lớp xem.
GV yêu cầu HS đọc qua nội dung phần I của bài.
I.) Công nghệ chế tạo phôi bằngphơng pháp đúc:
+ Chi tiết là phần nhỏ nhất không thể tách rời .
+ Phôi là đối tợng gia công để thu đợc chi tiết có hình dạng, kích thớc, chất lợng bề
mặt và cơ tính theo yêu cầu.
Các phơng pháp đúc, rèn, dập và hàn có thể chế tạo ra chi tiết hoặc phôi
1. Bản chất của đúc :
- Rót kim loại lỏng vào khuôn kết tinh nguội vật đúc có hình dạng, kích thớc
giống lòng khuôn.
2. Ưu, nhợc điểm của công nghệ chế tạo phôi bằng phơng pháp đúc :
a) Ưu điểm :
b) Nhợc điểm

gia công áp lực:
Hot ng c lp:
GV trỡnh chiu cỏc on phim v rốn v dp cho c lp xem.
GV yờu cu HS c ni dung phn II ca bi.
Hot ng nhúm.
Bc 1: GV giao nhim v cho HS( phỏt phiu hc tp s 2)
Phiếu học tập số 2
- Thế nào là gia công áp lực ?
- Theo em thì phơng pháp rèn, dập có những u, nhợc điểm gì?
- Em hãy kể tên một số đồ dùng và chi tiết đợc chế tạo bằng phơng pháp rèn, dập ?
Bc 2: Thc hin nhim v: HS tr li phiu hc tp. Các nhóm trao đổi, tìm hiểu,
thống nhất nội dung trả lời của phiếu học tập số 1. Nhóm trởng tổng kết, th ký ghi kết
luận.
Bc 3: Bỏo cỏo tho lun
Hot ng c lp:
i din mt nhúm bỏo cỏo, cỏc nhúm khỏc lng nghe b sung.
Giỏo viờn cú th gii ỏp, khc sõu nhng ni dung cn ghi nh.
GV tng kt bn cht, u nhc im ca PP gia cụng ỏp lc.
II) công nghệ chế tạo phôi bằng phơng pháp gia công áp lực:
1. Công nghệ chế tạo phôi bằng phơng pháp rèn, dập:
a) Bản chất u nhợc điểm của rèn dập:
* Bản chất:
Dùng ngoại lực tác dụng thông qua dụng cụ làm cho kim loại biến dạng ở trạng thái
dẻo theo định hớng trớc .
* Ưu, nhợc điểm :
- Ưu điểm :
+ Tiết kiệm kim loại.
+ Làm tăng cơ tính vật liệu
+ Dễ cơ khí hoá, tự động hoá.
- Nhợc điểm :

+ Tạo ra các SP có kết cấu phức tạp
+ Có độ bền cao, kín.
b . Nhợc điểm :
+ Vật hàn dễ bị cong, vênh.
3) Một số phơng hàn thông dụng :
- Hàn hồ quang.
- Hàn hơi
III/ HOT NG NG DNG
- ỳc c 1 vt phm n gin bng vt liu chỡ
- Ch to c 1 phụi cú hỡnh dng n gin
IV / HOT NG B SUNG
- Gii thiu mt s lng ngh c truyn, c s sn xut ch to phụi trong huyn,
trong tnh, trong nc .
Tổng kết:
Nhận xét tinh thần thái độ học tập của cả lớp , các nhóm
Dặn dò chuẩn bị nội dung bài học sau :
Chủ đề : Công nghệ cắt gọt kim loại. Nghiên cứu nội dung bài 17 - SGK
V. PHÂN TÍCH, RÚT KINH NGHIỆM BÀI HỌC MINH HỌA VỀ CHUYÊN ĐỀ ĐẪ
ĐƯỢC THỰC HIỆN TRONG LỚP TẬP HUẤN
Nội
dung
Tiêu chí
Mức độ
đạt
được
1. Kế hoạch và tài liệu
dạy học
Mức độ phù hợp của chuỗi hoạt động học với mục tiêu,
nội dung và phương pháp dạy học được sử dụng.
Mức độ rõ ràng của mục tiêu, nội dung, kĩ thuật tổ chức

mới cho thích hợp. Riêng đối với môn Công nghệ phải tích cực đổi mới hơn nữa, vì
có như vậy thì không làm cho HS cảm thấy nhàm chán trong các giờ học.
Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực của HS là việc
làm lâu dài, đồng bộ giữa các khâu, tuy vậy với đề tài này xin đề cập đến một số vấn
đề cần làm như: Phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động của người học, hình
thành và phát triển năng lực tự học; trau dồi các phẩm chất linh hoạt; độc lập, sáng
tạo của tư duy; dạy học thông qua tổ chức liên tiếp các hoạt động học tập, giúp học
sinh tự khám phá những điều chưa biết; chú trọng rèn luyện cho học sinh biết khai
thác sách giáo khoa và các tài liệu học tập; tăng cường phối hợp học tập cá thể với
học tập hợp tác, lớp học trở thành môi trường giao tiếp GV - HS và HS – HS; chú
trọng đánh giá kết quả học tập theo mục tiêu bài học trong suốt tiến trình dạy học
thông qua hệ thống câu hỏi, bài tập . . .
D. TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Tài liệu tập huấn xây dựng các chuyên đề dạy học và kiểm ra, đánh giá theo
định hướng phát triển năng lực của học sinh
2. Sách giáo khoa môn CN 11
3. Giáo trình CNTT trong dạy học
Đồng hới ngày 25 tháng 4 năm 2015
Người viết đề tài
Nguyễn Viết Hồng
Ý kiến của hội đồng khoa học nhà trường