LỜI NÓI ĐẦU
Văn hóa là một lĩnh vực rộng lớn, đa dạng và rất phong phú,
sinh thời Hồ Chí Minh đã khẳng định và cho rằng trong công cuộc
kiến thiết nước nhà, có bốn vấn đề cần phải chú ý đến, được coi trọng
như nhau đó là: chính trị, kinh tế văn hoá xã hội. Nghị quyết Trung
ương 5- khoá VIII của Đảng đã xác định rõ văn hoá là nền tảng tinh
thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy phát triển
kinh tế - xã hội của đất nước. Việc xây dựng nền văn hoá Việt Nam
tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc là nhiệm vụ quan trọng, lĩnh vực cụ
thể của văn hoá được đề cập trong mối quan hệ với kinh tế, chính trị,
xã hội và cùng với các lĩnh vực này tạo nên sự phát triển toàn diện
của xã hội mà mục tiêu chúng ta xây dựng "dân giàu, nước mạnh, xã
hội công bằng, dân chủ và văn minh". Hơn bất cứ lĩnh vực nào, văn
hoá là lĩnh vực yêu cầu cần có sự lãnh đạo, quản lý thống nhất của
nhà nước.
Trong thời đại hiện nay với xu thế hội nhập và mở cửa, nền
kinh tế thị trường có tác động rất lớn đến các lĩnh vực của đời sống
xã hội. Sự xâm nhập của văn hoá độc hại, không phù hợp với truyền
thống văn hoá, trái với thuần phong, mỹ tục của dân tộc, du nhập lối
sống hưởng thụ, cá nhân đặc biệt là đối với tầng lớp thanh niên.
Trước những vấn đề Nhà nước cần phải có cơ chế, chính sách thích
hợp kịp thời bổ sung, điều chỉnh các mối quan hệ phát sinh cho phù
hợp để phát triển đất nước.
Trong những năm qua nhà nước ta luôn quan tâm đến công tác
văn hoá đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật cho hoạt
động, quản lý, kinh doanh dịch vụ văn hoá phát triển cụ thể. Nghị
định 87/1995/NĐ - CP ngày 12 tháng 12 năm 1995 của Chính phủ về
1
tăng cường quản lý các hoạt động văn hoá và dịch vụ. Nghị định
88/2002/NĐ - CP ngày 7 tháng 11 năm 2002 của Chính phủ về quản
lý xuất nhập khẩu văn hoá phẩm không nhằm mục đích kinh doanh;
chặn thực trạng này, thanh tra ngành văn hoá,Thể thao và Du lịch
cũng tiến hành đồng loạt trong cả nước việc thanh tra cấp giấy phép
hoạt động văn hoá, dịch vụ văn hoá tại các cơ quan quản lý thuộc Bộ
và các Sở văn hoá, Thể thao và Du lịch.
Năm 2007, ngành văn hoá toàn quốc đã tiến hành kiểm tra
20,428 lượt cơ sở kinh doanh và hoạt động dịch vụ văn hoá, phát hiện
5266 cơ sở vi phạm, trong đó phát hiện 7 trường hợp in, nhân bản
băng đĩa trái phép, xử phạt 6.631.852.000 đồng. Ngoài ra, thanh tra
văn hoá các cấp đã phối hợp với các cơ quan chức năng, phát hiện
nhiều vụ vi phạm với qui mô lớn tổ chức in, nhân bản CĐ, VCD,
DVD (trong đó có cả đĩa khiêu dâm, đồi trụy) thu giữ hơn 400kg
nhãn mác, 287.400 đĩa giá trị hàng tỷ đồng. Năm 2012, thanh tra
ngành văn hoá tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu tiến hành kiểm tra các đại lý
băng đĩa hình trên địa bàn tỉnh, thu giữ khoảng 15.000 băng đĩa CD,
VCD, DVD trái phép, trong đó, số băng đĩa ca nhạc thiếu nhi có những
hình ảnh phản cảm chiếm số lượng tương đối lớn, tiêu huỷ tại chỗ 3.500
đĩa CD, VCD, xử phạt hành chính 25.000.000 đồng các trường hợp vi
phạm.
Vì vậy, vấn đề cấp thiết đặt ra đối với tất cả lĩnh vực hoạt động
văn hoá và đặc biệt là hoạt động kinh doanh băng đĩa hình ở tỉnh Bà
Rịa – Vũng Tàu cũng như các tỉnh thành trong cả nước là phải tăng
cường và nâng cao hiệu quả công tác quản lý Nhà nước, để góp phần
tích cực ngăn chặn vi phạm băng đĩa lậu, làm trong sạch đời sống xã
hội cộng đồng.
3
Trên cơ sở kiến thức về quản lý Nhà nước được các thầy,cô
trang bị qua lớp bồi dưỡng kiến thức quản lý Nhà nước chương trình
chuyên viên chính, vận dụng vào tình hình thực tế ở tỉnh Bà Rịa –
Vũng Tàu, xuất phát từ thực tiễn đạt ra cho công tác quản lý Nhà
nước về lĩnh vực văn hoá, trong khuôn khổ cho phép và hiểu biết của
kiểm tra đã yêu cầu bà Nguyễn Thị Thanh A giải trình về nguồn gốc
số băng đĩa trên, bà A thừa nhận thiếu hiểu biết pháp luật trong lĩnh
vực này nên thấy giá rẻ đã nhập số đĩa trên của chủ kinh doanh băng
đĩa ở TP. Hồ Chí Minh về bán kiếm lời. Trong quá trình đoàn tiến
hành kiểm tra, bà Nguyễn Thị Thanh A luôn tỏ ra có thái độ hợp tác,
5
tự nguyện khai báo và thành thật hối lỗi và đây cũng là vi phạm lần
đầu của cửa hàng này.
Đoàn kiểm tra đã tiến hành lập biên bản vi phạm hành chính
trong lĩnh vực văn hoá thông tin về hành vi: Mua bán và cho thuê
băng đĩa hình không tem nhãn với số lượng là 96 đĩa và tạm thu Giấy
phép hành nghề kinh doanh dịch vụ văn hoá số 28/GP do Sở VHTT
cấp ngày 25/9/2007 đối với chủ cửa hàng là bà Nguyễn Thị Thanh A
và yêu cầu đúng 8 giờ ngày 25/12/2012 có mặt tại thanh tra Sở Văn
hoá, Thể thao và Du lịch để giải quyết tiến hành niêm phong tang vật
chuyển về trụ sở thanh tra Sở Văn hoá Thể thao và Du lịch để xử lý
theo quy định của pháp luật hiện hành.
II. PHÂN TÍCH, XỬ LÝ TÌNH HUỐNG
2.1. Mục tiêu:
Việc thực hiện quản lý nhà nước đối với các hoạt động kinh
doanh dịch vụ văn hoá, xử lý kịp thời, nghiêm minh đúng pháp luật
đối với các hành vi vi phạm trong quá trình thực hiện quản lý Nhà
nước về lĩnh vực văn hóa nói chung và hoạt động kinh doanh băng
đĩa hình nói riêng là nhằm đảm bảo giữ vững an ninh trên lĩnh vực
văn hoá, tạo điều kiện cho việc phát huy và phổ biến những giá trị
văn hoá đích thực, ngăn chặn sự xâm nhậpcủa các sản phẩm văn hoá
có nội dung độc hại, làm trong sạch đời sống xã hội, góp phần xây
dựng nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, giáo dục nếp
sống lành mạnh, nâng cao hiểu biết về trình độ thẩm mỹ của nhân
dân, góp phần ổn định đời sống tinh thần của toàn xã hội, đẩy mạnh
hệ xã hội và trật tự pháp luật nhằm thực hiện các chức năng và nhiệm
vụ của Nhà nước trong công cuộc xây dựng CNXH và bảo vệ Tổ
7
quốc Việt Nam XHCN do các cơ quan trong hệ thống Chính phủ từ
Trung ương đến địa phương tiến hành.
Từ thực tế vi phạm cho thấy việc tăng cường sự kiểm tra, giám
sất của Nhà nước đối với các hoạt động văn hoá là nhiệm vụ quan
trọng của quản lý Nhà nước, đặc biệt trong tình trạng văn hoá phẩm
độc hại lan tràn, tệ nạn xã hội phát triển mạnh trong thời gian qua lại
càng nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng cường sự kiểm tra, giám sát
hoạt động sản xuất và dịch vụ. Quản lý tốt hoạt động kinh doanh
băng đĩa hình là tăng cường trật tự kỷ cương, việc chấp pháp và hành
pháp trong lĩnh vực kinh doanh dịch vụ văn hoá, tạo môi trường cạnh
tranh lành mạnh cho sự phát triển lĩnh vực này.
Xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm nêu trên là quán triệt
thực hiện có hiệu quả các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước
về lĩnh vực này ở địa phương. Kết hợp giữa xử lý vi phạm với răn đe,
giáo dục, thuyết phục là nhằm góp phần đưa pháp luật vào cuộc sống
nhằm tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa. Điều đó sẽ giúp cho
công chúng vừa là người tổ chức hoạt động, vừa là người hưởng thụ
các giá trị văn hoá trong hoạt động của mình và từng bước thực hiện
xã hội hoá hoạt động văn hoá.
Xử lý tốt tình huống trên một cách hợp lý và hợp pháp là góp
phần giữ vững vai trò quản lý của Nhà nước, khẳng định định hướng
đúng đắn của Đảng, đồng thời đảm bảo lợi ích hợp pháp của các tổ
chức, cá nhân trong kinh doanh và đáp ứng nhu cầu hưởng thụ ngày
càng cao của công chúng, đảm bảo hài hoà giữa lợi ích kinh tế và lợi
ích xã hội.
Tham gia xử lý tốt các tình huống trong quá trình thực hiện
quản lý Nhà nước đối với hoạt động kinh doanh băng đĩa hình là thể
- Củng cố tổ chức, tăng cường về đào tạo đội ngũ cán bộ, đổi
mới hoạt động của các cơ quan quản lý Nhà nước trong lĩnh vực này
như một biện pháp quan trọng để đổi mới, nâng cao trình độ quản lý
trước yêu cầu phát triển của sự nghiệp văn hoá thời kỳ mới.
- Lý luận và thực tiễn đòi hỏi sự cần thiết phải kết hợp tính ổn
định và sự đổi mới cán bộ quản lý ở tất cả các cấp.
- Tăng cường kiểm tra, kiểm soát của Nhà nước trong lĩnh vực
quản lý Nhà nước về văn hoá là nhiệm vụ quan trọng của quản lý nhà
nước.
Để hoạt động quản lý văn hoá có hiệu quả cần xác định rõ vai
trò và chức năng quản lý trong lĩnh vực này; phải xuất phát từ đặc
thù chung của nền văn hoá, trách nhiệm, phạm vi và phương thức
quản lý của Nhà nước đối với sự nghiệp văn hoá, sự phát triển kinh
tế, xã hội hiện nay đòi hỏi đưa văn hoá vào lĩnh vực cuộc sống.
2.3. Phân tích diễn biến tình huống:
Hiện nay do nhu cầu đa dạng về giải trí của người dân, đặc biệt
là nhu cầu thưởng thức âm nhạc, phim ảnh ngày càng cao, trong khi
số lượng băng đĩa của các hãng sản xuất trong nước không theo kịp
cũng như chưa đáp ứng được thị hiếu của người tiêu dùng, giá bán
không hợp lý, mặt khác nội dung băng đĩa lậu lại có phần phong phú
hơn đĩa gốc do đó các chủ kinh doanh ngoài những hành vi mua,
bán, cho thuê băng đĩa lậu như tình huống trên, còn tiến hành nhiều
thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt có khi bất chấp cả các qui đính của pháp
luật để mưu lợi cá nhân. Đó chính là những nguyên nhân chủ quan
dẫn tới tình trạng nạn băng, đĩa lậu tràn lan đến mức khó kiểm soát
như thực tế hiện nay.
Bên cạnh đó là thực tế các thiết chế văn hoá được đầu tư xây
dựng từ cơ sở như xã, phường, thị trấn đến nhà văn hoá các huyện,
10
thành phố chưa phát huy hết hiệu quả, các hoạt động văn nghệ, thể
kinh doanh (các dịch vụ chủ yếu chạy theo lợi nhuận) đã dẫn tới việc
vi phạm pháp luật như tình huống nêu trên. Sự phối hợp, liên kết
quản lý giữa các ban ngành, đoàn thể chưa tích cực nên các hành vi
phạm pháp vẫn ngang nhiên tồn tại thách thức luật pháp và dư luận,
thể hiện sự thiếu tôn trọng pháp chế xã hội chủ nghĩa cả của các cơ
quan quản lý, thi hành pháp luật lẫn chủ kinh doanh dịch vụ băng
đĩa, hình.
Từ thực tế tình huống trên cho thấy, hiệu quả quản lý Nhà nước
về lĩnh vực văn hoá thông tin còn thấp, nhiều lúng túng trong xử
phạt, thực tế quản lý còn nhiều vấn đề bức xúc, tồn đọng chưa được
giải quyết kịp thời. Các biện pháp xử lý đôi khi còn mang tính áp đặt
chưa mang tính pháp lý hoặc cứng nhắc chưa thể hiện tính chiến lược
đồng bộ, chưa đảm bảo tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa.
2.4. Nguyên nhân:
- Do các cơ quan chức năng, các cấp, các ngành chưa thấy hết
tác hại nghiêm trọng của nạn băng đĩa lậu, chưa thực sự tham gia
đồng bộ vào công cuộc chống buôn bán băng đĩa lậu lưu hành trên thị
trường.
- Công tác tuyên truyền, vận động nhân dân ở lĩnh vực này
chưa thường xuyên.
- Công tác thanh tra, kiểm tra giám sát, xử phạt không nghiêm
minh, thiếu kiên quyết.
- Công tác quản lý nhà nước lĩnh vực văn hoá còn lỏng lẻo đặc
biệt là dịch vụ băng đĩa hình.
12
2.5. Hậu quả của tình huống.
Việc kinh doanh, lưu hành băng đĩa hình lậu có ảnh hưởng rất
lớn đến đời sống xã hội cộng đồng, đặc biệt đối với giới trẻ việc du
nhập lối sống hưởng thụ, đồi trụy, tệ nạn gia tăng không phù hợp với
truyền thống văn hóa, trái với thuần phong mỹ tục của dân tộc làm
Sở về vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hoá thông tin;
Căn cứ vào khung hình phạt quy định trong văn bản nêu trên,
để ngăn cấm triệt để những vi phạm ở tình huống trên. Chánh thanh
tra văn hoá thực hiện quyết định xử phạt như sau đối với hành vi bán
và cho thuê băng đĩa hình không tem nhãn:
- Phạt tiền 1.500.000đồng với hành vi bán và cho thuê đĩa hình
không tem nhãn; Tịch thu tang vật (96 đĩa ca nhạc, đĩa hình).
- Tạm thu giấy phép trong thời gian 30 ngày.
Yêu cầu bà Nguyễn Thị Thanh A trong vòng 10 ngày kể từ
ngày ra quyết định phải mang nộp khoản tiền trên tại kho bạc nhà
nước tỉnh Bà Rịa- Vũng Tàu.
Phương án 2.
Chánh thanh tra Sở Văn hoá , Thể thao và Du lịch tỉnh Bà Rịa –
Vũng Tàu, căn cứ vào:
- Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính 02/07/2002;
- Nghị định số 56/2006/NĐ - CP của Chính phủ về xử phạt vi
phạm hành chính trong hoạt động văn hoá thông tin;
- Biên bản số 19/BB -VPHC lập ngày 19/12/2012 của Thanh tra
Sở về vi phạm hành chính lĩnh vực văn hóa thông tin.
14
Và xem xét đến các tình tiết giảm nhẹ theo qui định tại Điều 8
pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính hiện hành như: vi phạm lần đầu,
có sự hợp tác, thành khẩn và hối lỗi.
Nhận định đây là 1 trong những hành vi có nguy cơ làm gia
tăng nạn băng, đĩa lậu, đang xảy ra ở hầu hết các đại lý băng, đĩa
hình trên địa bàn tỉnh, các chủ kinh doanh phần do hám lời, phần do
thiếu hiểu biết về pháp luật ở lĩnh vực này đã vi phạm pháp luật, ở
tình huống này người có hành vi vi phạm đã thành khẩn khai báo về
nguồn gốc số đĩa vi phạm trên, đây là vi phạm lần đầu của 1 đại lý
mới hoạt động. Do vậy, nên tiến hành xử lý vi phạm đã đồng thời vừa
- Tuy nhiên việc xử lý tình huống như phương án 1 còn nhiều
hạn chế, cứng nhắc mang nặng tính sự vụ, chưa thấu tình đạt lý, thiếu
sự định hướng đối với hoạt động kinh doanh băng đĩa hình nói chung,
từ đó dễ gây nên sự bất bình trong dư luận và nhân dân, về một khía
cạnh nào đấy làm cho các chủ kinh doanh tiến tới thực hiện các thủ
đoạn tinh vi hơn, làm cho hiệu quả thực thi pháp luật thấp.
- Việc tạm giữ giấp phép 30 ngày đối với hành vi vi phạm trên
là sai, vì pháp luật không quy định thực hiện việc thu giữ giấy phép
đối với tình huống vi phạm này, xử lý sai dễ xảy ra khiếu kiện.
Đối với phương án 2:
- Quyết định xử phạt trên của Chánh thanh tra Sở văn hoá, thể
thao và du lịch thể hiện nỗ lực giải quyết về sự việc có sự kết hợp
giữa pháp lý và đạo lý, đảm bảo vừa đúng pháp luật lại thể hiện tính
ưu việt của luật pháp Việt Nam, đáp ứng được yêu cầu trong quản lý
Nhà nước về văn hóa, được nhân dân và dư luận đồng tình ủng hộ.
16
- Đảm bảo thực thi hiệu quả các văn bản pháp luật của Nhà
nước, giữ vững an ninh trật tự trong lĩnh vực văn hoá, khuyến khích
môi trường kinh doanh lành mạnh, làm cơ sở để bài trừ tận gốc các
hiện tượng kinh doanh trái phép và lưu hành văn hoá phẩm độc hại,
góp phần tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa.
- Trong quá trình thực hiện quản lý Nhà nước trong lĩnh vực
kinh doanh băng, đĩa hình đã chủ động đưa ra các kiến nghị xác đáng
xung quanh sự việc để các cơ quan chức năng, các cấp, các ngành
cùng tham gia giải quyết.
- Cách giải quyết này sẽ có tác động tích cực đến đối tượng vi
phạm, thuyết phục họ cùng hợp tác trong việc phát hiện vi phạm và
quản lý hoạt động kinh doanh này, thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh và
tạo điều kiện cho hoạt động kinh doanh băng, đĩa lành mạnh phát
triển đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hoá phong phú của các tầng lớp
cộng đồng các dân tộc Việt Nam cần tăng cường sự kiểm tra, giám
sát của nhà nước đối với các hoạt động văn hoá, đặc biệt là trong giai
đoạn nước ta đang trên đà hội nhập toàn cầu thì yêu cầu đối với công
tác quản lý văn hoá là rất quan trọng. Xu hướng xã hội hoá hoạt động
văn hoá ngày càng mở rộng. Ngoài việc chúng ta có điều kiện để tiếp
thu các tinh hoa, các giá trị văn hoá tiên tiến của nhân loại thì song
hành với nó là tình trạng văn hoá phẩm độc hại du nhập, phát tán, lan
tràn trên nhiều loại phương tiện thông tin, là một trong những nguyên
nhân dẫn đến việc các tệ nạn xã hội phát triển mạnh trong thời gian
vừa qua, gây mất ổn định xã hội, ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc
sống của nhân dân. Qua đó chúng ta thấy được sự cần thiết, tầm quan
trọng của công tác quản lý Nhà nước về lĩnh vực văn hoá nói riêng và
quản lý Nhà nước ở tất cả các ngành, lĩnh vực nói chung để xây dựng
xã hội công bằng, dân chủ và văn minh./.
18
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII - Nhà xuất
bản chính trị quốc gia Hồ Chí Minh - Hà Nội- 1996.
2. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X - Nhà xuất
bản Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh- Hà Nội - 2006.
3. Luật Điện ảnh được Quốc hội nước Cộng hoà Xã hội chủ
nghĩa Việt Nam khóa XI thông qua kỳ họp thứ 9 (từ ngày 16 tháng 5
đến ngày 29 tháng 6 năm 2006).
4. Nghị định 87/1995/NĐ -CP ngày 12 tháng 12 năm 1995 của
Chính phủ về tăng cường quản lý các hoạt động văn hoá và dịch vụ
văn hoá.
5. Nghị định 88/2002/NĐ - CP ngày 7 tháng 11 năm 2002 của
Chính phủ về quản lý xuất nhập khẩu văn hoá phẩm không nhằm mục
đích kinh doanh.
6. Nghị định 11/2006/NĐ - CP ngày 18 tháng 11 năm 2006 của