(Dạy trong 2 tiết)
Bài 1: DAO ĐỘNG ĐIỀU HOÀ
I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức:
- Thông qua quan sát để có khái niệm về chuyển động dao động.
- Biết các đại lượng đặc trưng cho dao động điều hoà.
- Hiểu rõ các khái niệm T và f.
- Viết được công thức vận tốc, gia tốc trong dao động đều hoà.
- Biết tính toán và vẽ đồ thị x(t), v(t) và a(t).
- Biết viết điều kiện đầu tuỳ theo cách kích thích dao động và từ đó suy ra A và

. Củng cố kiến thức
về dao động điều hoà.
- Vận dụng được kiến thức giải một bài tập đơn giản.
2. Kĩ năng: Khả năng tự tính toán của học sinh.
3. Thái độ: Làm việc như thế nào thì kết quả như thế đấy.
II. CHUẨN BỊ:
1. Giáo viên:
- Hình vẽ miêu tả sự dao động hình chiếu P của điểm M trên đường kính P
1
P
2.
- Giáo án giảng dạy.
- Chuẩn bị một số bài tập vận dụng.
2. Học sinh:
- Ôn lại chuyển động tròn đều: Chu kỳ, tần số, mối liên quan tốc độ góc với T, f, v.
- Ôn lại đạo hàm, cách tính đạo hàm của các hàm số lượng giác.
- Ý nghĩa vật lý của đạo hàm.
III. TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
Hoạt động 1: Ổn định, yêu cầu môn học, vào bài
HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS

qua lại quanh 1 vị trí đặc biệt.
Phát biểu:
Trở về vị trí cũ sau một khoảng
thời gian.
Phát biểu.
I. DAO ĐỘNG CƠ
1. Thế nào là dao động cơ
Dao động cơ là chuyển động có
giới hạn trong không gian, lặp
đi lặp lại nhiều lần quanh một
vị trí cân bằng.
- Ví dụ: Chuyển động của quả
lắc đồng hồ, dây đàn ghi ta
rung động …
2. Dao động tuần hoàn
Dao động tuần hoàn: là dao
động mà sau những khoảng
thời gian bằng nhau gọi là chu
kỳ vật trở lại vị trí cũ theo
hướng cũ.
VD: Dao động của lắc đồng hồ
Hoạt động 3: Tìm hiểu phương trình dao động điều hòa , khái niệm dao động điều hòa
HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS NỘI DUNG
Xét một điểm M chuyển động
đều trên một đường tròn tâm O,
bán kính OM, với vận tốc góc
là

(rad/s).
Chọn C là điểm gốc trên đường

Xác định bởi góc


t +

x = OP
= OM
t
cos (

t +

).
Đều hoà. Hàm cos đều hoà
Nêu định nghĩa dao động điều
hòa
Trả lời C
1
: Thảo luận nhóm
Trả lời câu hỏi:
Dương
Dương, âm, có thể là 0.
Phát biểu.
1Ví dụ .
Xét một điểm M chuyển động đều
trên một đường tròn tâm 0, bán
kính OM = A,
với vận tốc
góc là


Dao động điều hòa là dao động
trong đó li độ của vật là một hàm
côsin (hay sin) của thời gian .
3. Phương trình
x=Acos(

t+

)
+ x: li độ của vật ở thời điểm t
(tính từ VTCB)
+A: gọi là biên độ dao động: là li
độ dao động cực đại ứng với
cos(t+) =1.
+(

t+

): Pha dao động (rad)
+ : pha ban đầu.(rad)
+ : Gọi là tần số góc của dao
động.(rad/s)
4. Chú ý:
Một điểm dao động điều hòa trên
một đoạn thẳng luôn luôn có thể
coi là hình chiếu của một điểm
tương ứng chuyển động tròn đều
lên đường kính là một đoạn thẳng
đó.
M

như cũ.
C2: chu kì của dao động điều hòa
là khoản thời gian vật thực hiện
một dao động.
b. Tần số (f)
Tần số của dao động điều hòa là
số dao động toàn phần thực hiện
được trong một giây .
f =
1 ω
=
T 2π
T= t/n
n là số dao động toàn phần trong
thời gian t
2. Tần số góc
kí hiệu là

.
đơn vị : rad/s
Biểu thức :
2
2
f
T



Hoạt động 5: Vận tốc và gia tốc trong dao động điều hòa
HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS NỘI DUNG

/
= -A

2
cos(

t +

)= -

2
x
a luôn luôn ngược pha với x,
có độ lớn tỉ lệ với độ lớn x.

/ 2
Thảo luận nhóm.
IV. VẬN TỐC GIA TỐC
CỦA VẬT DAO ĐỘNG
ĐIỀU HÒA .
1. Vận tốc
v = x
/
= -A

sin(

t +

),

=A

2
khi x =

A - vật
ở biên
- a = 0 khi x = 0 (VTCB) khi
đó F
hl
= 0 .
KL : Gia tốc luôn luôn ngược
chiều (ngược pha) với li độ và
có độ lớn tỉ lệ với độ lớn của
li độ.
* Công thức độc lập thời
gian.
2
2 2
2
v
x A

 
Hoạt động 6: Đồ thị của dao động điều hòa
HOẠT ĐỘNG CỦA
GV
HOẠT ĐỘNG CỦA
HS
NỘI DUNG

a
-A

2
0 A

2
0 A

2
x
v
a
t
t
t
T
2
T
4
T
4
3T
O
O
O
A
-A
A
-A