TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA KHOA HỌC CHÍNH TRỊ
KHOA KHOA HỌC CHÍNH TRỊ
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
KẾ THỪA PHÁT HUY NHỮNG GIÁ TRỊ TÍCH CỰC CỦA ĐẠO ĐỨC NHO
GIÁO TRONG XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG ĐẠO ĐỨC
CỦA XÃ HỘI VIỆT NAM HIỆN NAY
Chuyên ngành : Sư Phạm Giáo Dục Công dân
Giáo viên hướng dẫn : Sinh viên thực hiện:
TS. ĐINH NGỌC QUYÊN TRẦN THỊ BÉ TƯ
MSSV : 6055409PHẦN MỞ ĐẦU
PHẦN MỞ ĐẦU
1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
- Hiện tượng suy thoái, xuống cấp về đạo đức ở mọi lĩnh vực đến
mức báo động. Đại hội lần thứ IX của Đảng cũng đã nhận định rằng
: “Tình trạng tham nhũng, suy thoái về đạo đức, lối sống của một bộ
phận không nhỏ cán bộ đảng viên là nghiêm trọng. Nạn tham nhũng
kéo dài trong bộ máy hệ thống chính trị và trong nhiều tổ chức kinh tế
là một nguy cơ lớn đe dọa sự sống còn của chế độ nước ta”
- Mặt khác, đánh giá lại vai trò tác dụng của Nho giáo đối với đời
sống tinh thần của người Việt Nam trong quá khứ và đặc biệt trong
giai đoạn hiện nay có ý nghĩa quan trọng và cấp thiết.
Nhiệm vụ:
- Tìm hiểu những điều kiện kinh tế - xã hội dẫn đến sự ra đời và sự
phát triển của Nho giáo ở Trung Quốc.
- Thông qua quá trình nghiên cứu sự du nhập của Nho giáo vào Việt
Nam để rút ra những ảnh hưởng tích cực và tiêu cực của đạo đức Nho
giáo đối với đời sống đạo đức của người Việt Nam trong lịch sử.
- Phân tích thực trạng đạo đức ở nước ta hiện nay, qua đó đặt vấn đề
xây dựng, kế thừa, khai thác những nhân tố phù hợp của đạo đức Nho
giáo trong xây dựng đạo đức mới ở nước ta hiện nay 4.
4.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
ĐỀ TÀI
ĐỀ TÀI
•
Cơ sở lý luận:
Dựa trên quan điểm triết học và đạo đức học Mác Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam được thể
hiện trong văn kiện Đảng, đồng thời sử dụng kết quả nghiên cứu và
của một số công trình khoa học đã được nghiên cứu và công bố của
một số tác giả liên quan đến đề tài.
•
Phương pháp nghiên cứu:
Tác giả đã sử dụng tổng hợp các phương pháp của Triết học Mác –
Lê nin trong đó chú ý các phương pháp nghiên cứu sau đây: Phương
pháp logic và lịch sử, phân tích và tổng hợp, gắn lý luận với thực tiễn
để thực hiện nhiệm vụ đặt ra

Chính trị - xã hội
- Thời kì Xuân thu chế độ tông pháp nhà Chu không còn được tôn trọng
- Thời Xuân thu các lãnh chúa càng tăng cường bốc lột nhân dân lao động

-
-
Thời Xuân thu các lãnh chúa càng tăng cường bốc lột nhân dân lao động
Thời Xuân thu các lãnh chúa càng tăng cường bốc lột nhân dân lao động
- Trật tự xã hội rối loạn, đời sống nhân dân lâm vào cảnh cùng cực, cuộc sống
- Trật tự xã hội rối loạn, đời sống nhân dân lâm vào cảnh cùng cực, cuộc sống
xa hoa của bọn lãnh chúa quý tộc đã dẫn đến các cuộc khởi nghĩa của nông
xa hoa của bọn lãnh chúa quý tộc đã dẫn đến các cuộc khởi nghĩa của nông
dân và nô lệ liên tục xảy ra. Tất cả tình hình ấy dẫn đến mâu thuẫn gay gắt
dân và nô lệ liên tục xảy ra. Tất cả tình hình ấy dẫn đến mâu thuẫn gay gắt
trong xã hội lên đến đỉnh cao, đưa chế độ chiếm hữu nô lệ Trung Quốc lao
trong xã hội lên đến đỉnh cao, đưa chế độ chiếm hữu nô lệ Trung Quốc lao
nhanh đến giờ phút cáo chung.
nhanh đến giờ phút cáo chung.
- Thời Xuân thu Chiến quốc cũng đạt được những thành tựu rực rỡ về thiên
- Thời Xuân thu Chiến quốc cũng đạt được những thành tựu rực rỡ về thiên
văn, địa lí, cơ học, y học…
văn, địa lí, cơ học, y học…1.2. Khái lược về Nho giáo ở Trung Quốc
1.2. Khái lược về Nho giáo ở Trung Quốc


- Đánh giá vai trò của đức nhân : Khổng tử cho rằng : nếu tâm của con
người luôn hướng về nhân thì không bao giờ nghĩ đến chuyện phản
loạn, do đó miệng không nói bậy và thân không vướng vào những gì
cần thiết khác ; còn đối với những người cầm quyền đức “ nhân” là
một thành trị để giữ gìn vào bảo vệ những gì mà họ đã đạt được
Nghĩa
- “Nghĩa” trước hết được hiểu là lẽ phải, là việc cần phải làm về đạo
đức
- “Nghĩa” thì lại đối lập với “lợi”.
- “Nghĩa” đồng nghĩa với “nhân”. 
Lễ
- Lúc đầu lễ là cái thờ cúng gọi là cúng thần. Khi người Chu lên
ngôi, bằng việc tôn giáo hóa chính trị, lễ trở nên đa dạng và phức tạp
hơn với những quy định về lễ rất nhiều, rất tỉ mỉ, chặt chẽ.
- Lễ không phải là lễ giáo, nghi thức kỷ cương quy định ra có danh, có
khí dứt khoát mà quan trọng hơn nữa là đức của con người sống đúng
với danh và khí, đúng theo lễ giáo, nghi thức kỷ cương quy định đức lễ
về cơ bản. Nói theo ngôn ngữ ngày nay là tính đẳng cấp, tính trật tự,
tính tổ chức, kỷ luật vừa rộng khắp, vừa chặt chẽ đến khắc nghiệt. Cái
gọi là “cống hiến tích cực” của đạo Nho đối với triều đại phong kiến
Trung Quốc cũng như ở nước ta đó chính là lễ. Chính vì vậy “lễ” quan
trọng đứng sau chữ “nhân
Chỉ và Cửu chân. Nho giáo bắt đầu truyền vào Việt Nam từ thời đó.
- Thời Bắc thuộc, Nho giáo đi vào các tầng lớp xã hội, và chưa có
vai trò gì đáng kể trong xã hội Việt Nam.
2.2.
2.2.Ảnh hưởng của đạo đức Nho giáo đối với đời sống đạo
Ảnh hưởng của đạo đức Nho giáo đối với đời sống đạo
đức của xã hội Việt Nam trong lịch sử
đức của xã hội Việt Nam trong lịch sử
2.2.1. Ảnh hưởng tích cực của đạo đức Nho giáo
- Thứ nhất, Nho giáo với hệ thống chính trị của mình đã góp phần xây dựng
các nhà nước phong kiến trung ương, tập quyền vững mạnh, góp phần xây
dựng một hệ thống quản lý thống trị xã hội chặt chẽ, nâng cao sức mạnh quân
sự và kinh tế quốc gia.
- Thứ hai, Nho giáo góp phần làm rạng rỡ cho nền văn hiến nước nhà
- Thứ ba, đạo đức Nho giáo đã ảnh hưởng sâu sắc đến nền giáo dục và khoa
thi cử Việt Nam để lại nhiều giá trị tích cực
- Thứ tư, Nho giáo góp phần xây dựng mối quan hệ rộng rãi hơn, bền
chặt hơn, có tôn ti trật tự…vượt quá phạm vi cục bộ là các làng xã,
thôn ấp hướng tới tầm mức quốc gia, ngoài ra nó còn góp phần xây
dựng mối quan hệ gia đình bền chặt hơn, có tôn ty hơn…nhờ tuân
theo Ngũ Luân “ Vua – tôi, cha – con, chồng – vợ, anh – em, bạn – bè2.2.2. Ảnh hưởng tiêu cực của đạo đức Nho giáo

hội ở nước ta hiện nay.

Đạo đức của cán bộ đảng viên và công chức
Hiện nay đạo đức của cán bộ đảng viên có những biểu hiện tiêu cực
đang là vấn đề đặt ra. Có thể thấy biểu hiện của tình huống đạo đức
của cán bộ đảng viên sau đây: - Một bộ phận cán bộ đảng viên vào Đảng không phải là sự hi sinh
phấn đấu theo đạo đức cách mạng, theo mục tiêu lý tưởng của Đảng
đặt ra mà vì lợi ích và mưu cầu cá nhân.
- Không ít trường hợp cán bộ, đảng viên và tổ chức đảng chưa thật sự
là đại diện tiêu biểu cho tính tiên phong gương mẫu để quần chúng noi
theo.
- Đảng cầm quyền nên nguy cơ thoái hoá, biến dạng của Đảng và Nhà
nước là không dễ vượt qua. Nguy cơ xa dân, độc đoán, chuyên quyền
là có thật vi phạm dân chủ và quyền làm chủ của dân là có thật có cả
trong những người giữ trọng trách cao cũng mắc sai lầm, khuyết điểm
và phạm tội.
- Chủ nghĩa cá nhân trong một bộ phận cán bộ, đảng viên là nghiêm
trọng

- Trong hành vi lối sống đạo đức nhân cách cán bộ đảng viên có lời nói
- Trong hành vi lối sống đạo đức nhân cách cán bộ đảng viên có lời nói
không đi đôi với việc làm, xa dân, ăn chơi hưởng lạc, quan liêu, tham nhũng,
không đi đôi với việc làm, xa dân, ăn chơi hưởng lạc, quan liêu, tham nhũng,
tranh giành quyền chức mất tín nhiệm trong dân có những biểu hiện sau:

dâm, cờ bạc, rượu chè bê tha
•
Một số thanh niên cũng quên quá khứ đấu tranh oanh liệt, hi sinh,
xương máu mới giành lại độc lập tự do của các thế hệ cha anh 
Đạo đức trong gia đình nước ta hiện nay
Đạo đức trong gia đình nước ta hiện nay
- Quan niệm về hôn nhân và đạo đức hôn nhân trở nên lộn xộn.
- Trong quan hệ hôn nhân gia đình xu hướng thực dụng đang tăng
lên với những tính toán vụ lợi vị kỷ, ích kỷ cá nhân làm ảnh hưởng xấu
đến tình nghĩa, yêu thương.
- Thiếu trách nhiệm gương mẫu trong quan hệ vợ chồng, quan hệ
giữa cha mẹ với con cái và ngược lại
- Quan niệm hành vi trọng nam khinh nữ trong gia đình vẫn còn tồn
tại, một số nơi phát triển trở lại cùng với sự phát triển của dòng họ.
- Quan hệ giữa các thành viên trong gia đình lỏng lẻo, nền nếp kĩ
cương “kính trên nhường dưới “, “kính già yêu trẻ “,con cháu hiếu thảo
với ông bà, cha mẹ”bị suy giảm mất đi tính bền vững
Đạo đức trong lao động, trong giao tiếp và lối sống
Đạo đức trong lao động, trong giao tiếp và lối sống•
Xã hội đang chứng kiến và chịu đựng những nghịch cảnh của “đồng
tiền lên ngôi”


- Định hướng giá trị và sự hình thành các chuẩn mực giá
trị, sự xác định vào thước đo giá trị và giáo dục giá trị
chưa được chuẩn bị chu đáo xét về mặt xã hội và từ góc
nhìn quản lý.
- Chúng ta đang thiếu vắng một chiến lược giáo dục tương
ứng với tầm vóc đổi mới và yêu cầu phát triển xã hội, thiếu
một Nghị quyết của Đảng về đạo đức xã hội và chấn hưng
đạo đức dân tộc.
- Do trãi qua những cuộc chiến tranh liên miên, ác liệt kéo
dài gần hơn 3 thế kỷ ( 1945 - 1975)