BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
CHƯƠNG TRÌNH DẠY NGHỀ
TRÌNH ĐỘ SƠ CẤP
NGHỀ: TRỒNG XOÀI, ỔI, CHÔM CHÔM
(Phê duyệt tại Quyết định số 481 /QĐ-BNN-TCCB ngày 07 tháng 4 năm
2014
của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn)
Hà Nội, năm 2014
BỘ NÔNG NGHIỆP
VÀ PHÁT TRIÊN NÔNG THÔN
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
CHƯƠNG TRÌNH DẠY NGHỀ TRÌNH ĐỘ SƠ CẤP
(Phê duyệt tại Quyết định số 481 /QĐ-BNN-TCCB ngày 07 tháng 4 năm 2014
của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn)

Tên nghề: Trồng xoài, ổi, chôm chôm
Trình độ đào tạo: Sơ cấp nghề
Đối tượng tuyển sinh: Lao động nông thôn trong độ tuổi lao động, đủ sức
khỏe, trình độ học vấn từ tiểu học trở lên và có nhu cầu học nghề “Trồng xoài, ổi,
chôm chôm”.
Số lượng mô đun đào tạo: 06
Bằng cấp sau khi tốt nghiệp: Chứng chỉ sơ cấp nghề
I. MỤC TIÊU ĐÀO TẠO
1. Kiến thức, kỹ năng, thái độ nghề nghiệp
- Kiến thức
+ Liệt kê được các bước trong kế hoạch để trồng xoài, ổi, chôm chôm;
+ Mô tả được cách vệ sinh vườn trồng, làm đất; nhân cây giống; trồng,
chăm sóc, phòng trừ dịch hại; thu hoạch và tiêu thụ xoài, ổi, chôm chôm.
+ Nêu được quy trình về trồng xoài, ổi, chôm chôm theo tiêu chuẩn
VietGAP.

+ Thời gian học lý thuyết: 84 giờ
+ Thời gian học thực hành: 356 giờ
III. DANH MỤC CÁC MÔ ĐUN ĐÀO TẠO, THỜI GIAN VÀ PHÂN BỔ
THỜI GIAN HỌC TẬP
Mã MĐ
Tên mô đun
Thời gian đào tạo (giờ)
Tổng
số
Trong đó
Lý
thuyết
Thực
hành
Kiểm
tra*
MĐ 01 Chuẩn bị trước khi trồng 64 16 40 8
MĐ 02 Trồng và chăm sóc xoài 104 20 72 12
MĐ 03 Trồng và chăm sóc ổi 96 16 72 8
MĐ 04 Trồng và chăm sóc chôm chôm 96 16 72 8
MĐ 05 Thu hoạch và bảo quản 52 8 36 8
MĐ 06 Tiêu thụ sản phẩm 52 8 36 8
Ôn và kiểm tra kết thúc khoá học 16 16
Tổng cộng 480 84 328 68
* Ghi chú: Tổng số thời gian kiểm tra (68 giờ) bao gồm: Số giờ kiểm tra định
kỳ trong từng mô đun (28 giờ - được tính vào thời gian học thực hành); số giờ kiểm
tra hết các mô đun (24 giờ) và số giờ ôn, kiểm tra kết thúc khóa học (16 giờ).
IV. CHƯƠNG TRÌNH VÀ GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN ĐÀO TẠO
Nội dung chi tiết chương trình và giáo trình mô đun xem tại các mô đun kèm
theo.

trong đó có 16 giờ lý thuyết, 72 giờ thực hành và 8 giờ kiểm tra. Mô đun này đảm
bảo cho người học sau khi học xong có các kiến thức, kỹ năng, thái độ để thực hiện
được các công việc: Xác định thời vụ trồng; trồng mới chôm chôm; điều tiết nước;
làm cỏ bón phân; tỉa cành tạo tán; xử lý ra hoa; phòng trừ dịch hại chính trên cây
chôm chôm.
Mô đun 05: “Thu hoạch và bảo quản” có thời gian học tập là 52 giờ, trong đó
có 8 giờ lý thuyết, 36 giờ thực hành và 8 giờ kiểm tra. Mô đun này đảm bảo cho
người học sau khi học xong có các kiến thức, kỹ năng, thái độ để thực hiện được
các công việc: Xác định thời điểm thu hoạch; chuẩn bị trước thu hoạch; thu hoạch
quả; bảo quản quả sau thu hoạch xoài, ổi, chôm chôm.
Mô đun 06: “Tiêu thụ sản phẩm” có thời gian học tập là 52 giờ, trong đó có 8
giờ lý thuyết, 36 giờ thực hành và 8 giờ kiểm tra. Mô đun này đảm bảo cho người
học sau khi học xong có các kiến thức, kỹ năng, thái độ để thực hiện được các công
việc: Lựa chọn hình thức tiêu thụ; lựa chọn nơi tiêu thụ; thực hiện bán sản phẩm;
tính hiệu quả kinh tế trong trồng xoài, ổi, chôm chôm.
Đánh giá kết quả học tập của người học trong toàn khóa học bao gồm: Kiểm
tra định kỳ trong từng mô đun, kiểm tra hết mô đun và kiểm tra kết thúc khoá học,
được thực hiện theo“Quy chế thi, kiểm tra và công nhận tốt nghiệp trong dạy nghề
hệ chính quy”, ban hành kèm theo Quyết định số 14/2007/QĐ-BLĐTBXH, ngày
24 tháng 5 năm 2007 của Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội.
2. Hướng dẫn kiểm tra kết thúc khoá học
Việc đánh giá hoàn thành khóa học đối với học viên được thực hiện thông
qua kiểm tra kết thúc khóa học. Nội dung, hình thức và thời lượng kiểm tra thực
hiện như sau:
TT Nội dung kiểm tra Hình thức kiểm tra Thời gian kiểm tra
Kiến thức kỹ năng nghề
1 Kiến thức nghề Vấn đáp, hoặc trắc nghiệm Không quá 60 phút
2 Kỹ năng nghề Bài thực hành kỹ năng nghề Không quá 12 giờ
3. Các chú ý khác
Nên tổ chức lớp học ngay tại địa phương, cơ sở trồng xoài, ổi, chôm chôm

đã được quy hoạch vùng trồng. Thời gian thích hợp nhất để tiến hành giảng dạy và
học tập mô đun này là trước thời vụ trồng xoài, ổi, chôm chôm.
II. MỤC TIÊU MÔ ĐUN
1. Kiến thức
- Liệt kê được các bước trong kế hoạch trồng xoài, ổi, chôm chôm.
- Trình bày được cách chuẩn bị đất để trồng xoài, ổi, chôm chôm;
2. Kỹ năng
- Lập được kế hoạch để trồng xoài, ổi, chôm chôm;
- Chuẩn bị đất, cây giống để trồng xoài, ổi, chôm chôm đúng yêu cầu kỹ thuật
3. Thái độ
- Tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật khi thực hiện công việc.
III. NỘI DUNG MÔ ĐUN
1. Nội dung tổng quát và phân phối thời gian
Số
TT
Tên các bài trong mô đun
Thời gian (giờ chuẩn)
Tổng số Lý
thuyết
Thực
hành
Kiểm
tra*
1 Khảo sát thị trường 16 5 10 1
2 Chuẩn bị đất trồng 20 5 14 1
3 Chuẩn bị cây giống 24 6 16 2
Kiểm tra hết mô đun 4 4
Cộng 64 16 40 8
Ghi chú: *Thời gian kiểm tra tích hợp giữa lý thuyết với thực hành được tính
vào giờ thực hành.

1.8. Bón phân lót
1.10. Đắp đê bao và trồng cây chắn gió
Bài 3 : Chuẩn bị cây giống Thời gian: 24
giờ
Mục tiêu:
- Chuẩn được vườn ươm cây giống xoài, ổi, chôm chôm đúng yêu cầu kỹ thuật;
- Nêu được cách chuẩn bị hạt giống cách chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh và
huấn luyện cây con;
- Thực hiện được các việc chọn cây mẹ, chọn cành chiết và chiết cành, chăm
sóc cành sau khi chiết, xử lý cành chiết sau ra rễ và chăm sóc cành chiết trong
vườn ươm đạt tỷ lệ xuất vườn ≥ 80%;
- Chọn được gốc ghép, chăm sóc gốc ghép, chọn cành ghép, mắt ghép,
chăm sóc sau ghép, cắt, tỉa, thay bầu cây giống đúng yêu cầu kỹ thuật.
1.1. Chuẩn bị vườn ươm
1.1.1. Thiết kế vườn ươm
1.1.2. Làm đất
1.1.3. Lên luống
1.2. Tìm hiểu và lựa chọn các phương pháp nhân giống
1.2.1. Phương pháp nhân giống hữu tính
1.2.2. Phương pháp nhân giống vô tính
1.2.3. Lựa chọn phương pháp nhân cây giống
1.3. Vệ sinh vườn
1.3.1. Thu dọn cỏ dại và tàn dư thực vật
1.3.2. Xử lý cỏ dại và tàn dư thực vật
1.4. Làm hàng rào và giàn che cây con
1.4.1. Làm hàng rào
1.4.2. Làm giàn che cây con
1.5. Nhân cây giống bằng hạt
1.5.1. Chuẩn bị hạt giống
1.5.2. Xác định tỷ lệ nẩy mầm

1.7.2. Tạo gốc ghép và chăm sóc gốc ghép
1.7.2.1. Tạo gốc để ghép
1.7.2.2. Chăm sóc gốc ghép
1.7.3. Lấy cành ghép, mắt ghép
1.7.3.1. Lấy cành ghép
1.7.3.2. Lấy mắt ghép
1.7.4. Ghép cành (mắt)
1.7.4.1. Ghép cành
1.7.4.2. Ghép mắt
1.7.5. Chăm sóc sau ghép
1.7.5.1. Tước nước
1.7.5.2. Bón phân
1.7.5.3. Phòng trừ sâu bệnh
1.7.6. Cắt, tỉa cây giống, tháo dây ghép
1.7.6.1. Cắt, tỉa cây giống
1.7.6.2. Tháo dây ghép
1.8. Mua cây giống
IV. ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN MÔ ĐUN
1. Tài liệu giảng dạy: Giáo trình dạy nghề mô đun Chuẩn bị trước khi trồng
trồng xoài, ổi, chôm chôm trong chương trình dạy nghề trình độ sơ cấp nghề của
nghề Trồng xoài, ổi, chôm chôm. Các tài liệu về nội quy, quy định về an toàn, vệ
sinh lao động.
2. Điều kiện về thiết bị dạy học và phụ trợ: Máy tính, máy chiếu, phim tài
liệu, băng đĩa, tranh ảnh hướng dẫn chuẩn bị trước khi trồng xoài, ổi, chôm chôm.
3. Điều kiện về cơ sở vật chất: 01 Phòng học có đủ bảng, bàn giáo viên và
bàn ghế cho lớp học 30 người. Từ 0,1- 0,5 ha vườn để trồng xoài, ổi, chôm chôm
(liên hệ trước để mượn hoặc thuê vườn của các cơ sở gần nơi tổ chức lớp học). Các
loại máy làm đất, bơm nước phù hợp với diện tích vườn, máy cắt cỏ, dụng cụ để xẻ
mương, lên liếp, đắp để bao, đặt cống bọng … các dụng cụ, trang thiết bị này có thể
liên kết hay thuê, mướn ở các cơ sở trồng xoài, ổi, chôm chôm gần nơi tổ chức lớp

theo vùng, miền cần chú ý một số từ địa phương, ví dụ: bùn = sình, xẻng = leng,
quả = trái
- Ngoài người lao động nông thôn, có thể giảng dạy nhằm nâng cao kiến thức,
kỹ năng nghề cho các lao động khác có nhu cầu.
- Là mô đun tích hợp cả lý thuyết và thực hành đòi hỏi tỷ mỉ, cẩn thận và bố
trí phòng học phù hợp với phương pháp dạy (có đủ các trang thiết bị phục vụ giảng
dạy và thực hành).
2. Hướng dẫn một số điểm chính về phương pháp giảng dạy mô đun đào
tạo
Mô đun này có cả phần lý thuyết và thực hành, nên tiến hành song song vừa
học lý thuyết vừa học thực hành để học viên dễ nhớ và tiếp thu bài học tốt.
- Phần lý thuyết
+ Giáo viên sử dụng nhiều phương pháp giảng dạy, nhưng chú trọng phương
pháp giảng dạy tích cực như: Nêu vấn đề, đàm thoại, chuyển giao phương pháp
phát triển công nghệ có sự tham gia (PTD), lớp học hiện trường (FFS) và khuyến
nông thị trường… để phát huy tính tích cực của học viên.
+ Giáo viên sử dụng các học cụ trực quan như: Mô hình, bảng biểu, tranh ảnh,
băng đĩa hướng dẫn Chuẩn bị trước khi trồng trước khi trồng xoài, ổi, chôm chôm
để học viên nắm bắt kiến thức một cách dễ dàng.
- Phần thực hành: Hướng dẫn thực hành theo cách lấy ví dụ thực tế
+ Giáo viên hướng dẫn làm mẫu hay mời học viên nào đó trong lớp đã thành
thạo thao tác của bài thực hành làm mẫu cách vệ sinh vườn trồng và chuẩn bị đất
trồng (xẻ mương, lên liếp, đắp mô, đào hố, bón phân lót và xử lý hố trước trồng).
Sau đó chia học viên của lớp thành các nhóm để thực hiện cho đến khi đạt yêu cầu
đề ra trong khoảng thời gian cho phép;
+ Giáo viên khuyến khích thái độ tự tin và mạnh dạn của học viên trong thực
hành và giúp học viên tự kiểm tra việc thực hiện của chính bản thân họ;
+ Giáo viên nhận xét kỹ năng thực hành của học viên, nêu ra những trở ngại, sai
sót đã hoặc có thể gặp phải trong khi thực hiện công việc và cách khắc phục.
3. Những trọng tâm chương trình cần chú ý

trước khi trồng, có thể học song song các mô Trồng và chăm sóc ổi, Trồng và chăm
sóc chôm chôm. Học trước mô đun Thu hoạch và bảo quản, Tiêu thụ sản phẩm.
2. Tính chất: Là mô đun tích hợp giữa kiến thức và kỹ năng thực hành nghề
Trồng xoài, ổi, chôm chôm, một trong các mô đun trọng tâm trong chương trình
dạy nghề trình độ sơ cấp nghề của nghề, thực hiện chủ yếu ở ngoài thực địa.
II. MỤC TIÊU MÔ ĐUN
1. Kiến thức
- Mô tả các bước thao tác kỹ thuật của quá trình trồng cây xoài;
- Trình bày được cách tưới nước, bón phân, tỉa cành-tạo tán cho xoài;
- Mô tả được triệu chứng gây hại và hình thái của một số loại dịch hại chính;
- Nêu được kỹ thuật xử lý ra hoa, tỉa hoa, tỉa quả cho xoài.
2. Kỹ năng
- Tính đúng số cây giống xoài cần trồng và trồng cây đúng yêu cầu kỹ thuật;
- Nhận biết được triệu chứng gây hại và hình thái của một số loại dịch hại chính;
- Thực hiện được các bước phòng trừ dịch hại hiệu quả trên cây xoài;
- Tưới nước, bón phân, tỉa cành-tạo tán cho xoài đúng yêu cầu kỹ thuật;
- Xử lý ra hoa, tỉa hoa, tỉa quả cho xoài đúng kỹ thuật.
3. Thái độ
- Tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật khi thực hiện công việc. Có ý thức
bảo vệ môi trường.
III. NỘI DUNG MÔ ĐUN
1. Nội dung tổng quát và phân phối thời gian
Số
TT
Tên các bài trong mô đun
Thời gian
Tổng
số
Lý
thuyết

1.1. Đặc điểm của cây xoài
1.1.1. Nguồn gốc và phân bố
1.1.2. Yêu cầu sinh thái đối với cây xoài
1.1.3. Giá trị kinh tế và dinh dưỡng của cây xoài
1.1.4. Tình hình sản xuất xoài
1.1.5. Giới thiệu một số giống xoài trồng phổ biến
1.1.5.1. Xoài cát Hòa Lộc
1.1.5.2. Xoài cát chu
1.1.5.3. Xoài bưởi
1.1.5.4. Xoài Khiêu sa vơi
1.1.5.5. Xoài tượng
1.1.5.6. Một số giống xoài khác
1.2. Đặc tính thực vật của cây xoài
1.2.1. Rễ cây xoài
1.2.2. Thân cây xoài
1.2.3. Lá, tán lá cây xoài
1.2.4. Hoa và quả xoài
1.3. Thực hiện trồng xoài
1.3.1. Xử lý hố trồng
1.3.2. Đảo phân trong hố trước khi trồng
1.3.3. Kiểm tra cây giống trước khi đặt
1.3.4. Đặt cây vào hố
1.3.5. Lấp đất
1.4. Cắm cọc giữ cho cây đứng vững
1.5. Tưới nước giữ ẩm cho cây sau trồng
1.6. Che nắng cho cây sau trồng
1.7. Phủ (tủ) gốc cho cây mới trồng
Bài 2: Tưới và tiêu nước cho xoài Thời gian: 10 giờ
Mục tiêu:
- Trình bày được cách xác định độ ẩm đất, thời điểm tưới và tiêu nước cho cây

1.2.1.3. Trừ cỏ dại bằng máy
1.2.1.4. Trừ cỏ dại bằng phương pháp hóa học
3. Xác định nhu cầu dinh dưỡng của cây xoài
4. Xác định loại và lượng phân bón
4.1. Xác định các loại phân bón cho xoài
4.2. Tính lượng phân bón
5. Chuẩn bị trước khi bón
1.6. Bón phân cho xoài
1.6.1. Bón phân giai đoạn kiến thiết cơ bản
1.6.2. Bón phân giai đoạn kinh doanh
Bài 4: Tỉa cành, tạo tán Thời gian: 10 giờ
Mục tiêu:
- Trình bày được đặc điểm của tán lá cây xoài ;
- Xác định được các cành lá của tán cây xoài cần để tạo tán cần cắt tỉa và
cách vệ sinh vết cắt;
- Cắt tỉa và tạo tán cây xoài đúng yêu cầu kỹ thuật;
1.1. Mục đích tỉa cành, tạo tán
1.2. Định hình tán cây xoài
1.3. Tỉa cành
1.3.1. Xác định cành cần tỉa
1.3.2. Chuẩn bị dụng cụ tỉa cành
1.3.3. Thực hiện tỉa cành
1.4. Vệ sinh và chăm sóc sau tỉa cành
1.5. Tạo tán cho xoài
Bài 5: Xử lý ra hoa trái vụ Thời gian: 16
giờ
Mục tiêu:
- Trình bày được đặc điểm ra hoa kết quả của cây xoài ;
- Nêu được cách xử lý ra hoa trái vụ cho cây xoài
- Xử lý ra hoa đúng yêu cầu kỹ thuật.

1.2.1. Bệnh thán thư
1.2.2. Bệnh phấn trắng
1.2.3. Bệnh cháy lá
1.2.4. Bệnh đốm đen vi khuẩn
IV. ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN MÔ ĐUN
1. Tài liệu giảng dạy
Giáo trình dạy nghề mô đun Trồng và chăm sóc xoài trong chương trình dạy
nghề trình độ sơ cấp nghề của nghề Trồng xoài, ổi, chôm chôm.
2. Điều kiện về thiết bị dạy học và phụ trợ
Máy tính, máy chiếu, phim tài liệu, tranh ảnh, băng, dĩa hướng dẫn chăm sóc
xoài .
3. Điều kiện về cơ sở vật chất
- Phòng học có đủ bảng, bàn ghế cho lớp học có 30 người.
- Cần có 0,1 ha xoài từ sau trồng, 1 năm, 5 năm, đang ra hoa và đang có quả.
Cần 0,1 ha, có thể mượn (thuê, mướn) vườn của các cơ sở trồng xoài ở gần nơi tổ
chức lớp học.
- Các loại dụng cụ tưới nước, phun thuốc, bón phân, tỉa cành tạo tán, xử lý ra
hoa, tỉa hoa, quả xoài và dụng cụ chiếu sáng, thang trèo, dây bảo hiểm. Các loại
dụng cụ, trang thiết bị này cũng có thể liên kết hay mượn các cơ sở trồng xoài ở
gần nơi tổ chức lớp học.
- Phân urê; phân supperlân; phân cloruakali; phân chuồng; Thuốc xử lý ra
hoa… Mỗi loại đủ dùng cho 0,1 ha xoài .
- Các dụng cụ để trèo cây, lấy phấn, thụ phấn cho hoa và tỉa hoa, quả … đủ
dùng cho cá nhân học viên hay nhóm học viên của lớp học (có thể mượn của cơ sở
trồng xoài ở gần lớp học).
4. Điều kiện khác
Các dụng cụ bảo hộ lao động, giáo viên hỗ trợ dạy thực hành và một nông
dân lành nghề về lĩnh vực cụ thể như xử lý ra hoa, tỉa cành tạo tán… hỗ trợ làm
mẫu.
V. PHƯƠNG PHÁP VÀ NỘI DUNG ĐÁNH GIÁ

2. Hướng dẫn một số điểm chính về phương pháp giảng dạy mô đun đào
tạo
Mô đun này có cả phần lý thuyết và thực hành, nên tiến hành song song vừa
học lý thuyết vừa học thực hành để học viên dễ nhớ và tiếp thu bài học tốt.
- Phần lý thuyết
+ Giáo viên sử dụng nhiều phương pháp giảng dạy, nhưng chú trọng phương
pháp giảng dạy tích cực như: Nêu vấn đề, đàm thoại, chuyển giao phương pháp
phát triển công nghệ có sự tham gia (PTD), lớp học hiện trường (FFS) và khuyến
nông thị trường… để phát huy tính tích cực của học viên.
+ Giáo viên sử dụng các học cụ trực quan như: Mô hình, bảng biểu, tranh ảnh,
băng đĩa về Chăm sóc xoài để học viên nắm bắt kiến thức một cách dễ dàng.
- Phần thực hành: Hướng dẫn thực hành theo phương pháp làm mẫu
+ Giáo viên mời một học viên trong lớp đã thạo bài thực hành hiện làm mẫu
từng bước, cả lớp chú ý theo dõi, sau đó mỗi học viên tự thực hiện lại nhiều lần cho
đến khi đạt yêu cầu kỹ thuật trong phạm vi thời gian quy định;
+ Giáo viên khuyến khích thái độ tự tin và mạnh dạn của học viên trong thực
hành và giúp học viên tự kiểm tra việc thực hiện của chính bản thân họ;
+ Giáo viên nhận xét kỹ năng thực hành của học viên, nêu ra những trở ngại, sai
sót đã hoặc có thể gặp phải trong khi thực hiện công việc và cách khắc phục.
3. Những trọng tâm chương trình cần chú ý
- Phần lý thuyết: Cách bón phân cho cây xoài ; Cách tỉa cành, tạo tán, xử lý ra
hoa xoài .
- Phần thực hành:
+ Bón phân; Tỉa cành tạo tán cho cây xoài
+ Xử lý ra hoa, tỉa quả cho xoài
+ Phòng trừ dịch hại
4. Tài liệu cần tham khảo
1. Nguyễn Phước Tuyên và Võ Hùng Nhiệm, 2001. Kỹ Thuật trồng xoài.
NXBNN.