Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TÂY NINH
TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRUNG TRỰC

Đề tài:
NÂNG CAO KẾT QUẢ HỌC TẬP
MÔN LỊCH SỬ 10 QUA THIẾT KẾ
VỞ BÀI HỌC DẠNG ĐIỀN KHUYẾT
Nghên
cứu
Khoa
học
Nhóm thực hiện: Nguyễn Thò
lương Yên
Phương Cương
Nhóm thực hiện: Nguyễn Thò Lương Yên – Phương Cương Trang 1
Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng
Tây Ninh, tháng 3 năm 2015
MỤC LỤC
1. Tóm tắt đề tài trang 1
2. Giới thiệu trang 2
3. Phương pháp trang 4
3.1. Khách thể nghiên cứu
3.2. Thiết kế nghiên cứu
3.3. Qui trình nghiên cứu
3.4. Đo lường và thu thập dữ liệu
4. Phân tích dữ liệu và bàn luận kết quả trang 6
5. Kết luận và khuyến nghị trang 8
Tài liệu tham khảo trang 10
Phụ lục trang 11
1. Phụ lục 1 (Thiết kế vở bài học)

của sự khám phá và trưởng thành thêm một bước về năng lực tư duy lơgic, sáng tạo.
Với tầm quan trọng đó chúng tơi chọn đề tài nghiên cứu: “Nâng cao kết quả
học tập mơn Lịch sử lớp 10 qua thiết kế vở bài học dạng điền khuyết”. Với mong
muốn của đề tài từng bước dạy cho học sinh cách tự học, tự nghiên cứu, tìm hiểu và
chuẩn bị bài trước ở nhà theo định hướng của giáo viên, bằng cách thiết kế vở bài
học dạng điền khuyết cho học sinh. Qua đó giúp các em tiếp thu bài học tốt hơn,
Nhóm thực hiện: Nguyễn Thò Lương Yên – Phương Cương Trang 3
Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng
nâng cao chất lượng giảng dạy bộ mơn, góp phần đáp ứng u cầu đổi mới phương
pháp dạy học.
Nghiên cứu được tiến hành trên hai nhóm tương đương là hai lớp 10C1, 10C2
trường THPT Nguyễn Trung Trực. Lớp thực nghiệm là lớp 10C1 được thực hiện
giải pháp thay thế khi dạy Chương II: phần Lịch sử Việt Nam“Việt Nam từ thế kỉ X
đến thế kỉ XV” (Thuộc lớp 10 chương trình chuẩn), tức là có sử dụng vở bài học
dạng điền khuyết theo thiết kế của giáo viên. Lớp đối chứng là lớp 10C2 khơng
dùng vở bài học theo thiết kế.
Với việc sử dụng vở bài học theo thiết kế dạng điền khuyết trong dạy - học đã
có ảnh hưởng rất rõ rệt đến kết quả học tập của học sinh. Lớp thực nghiệm thơng
qua bài kiểm tra đánh giá đạt kết quả cao hơn lớp đối chứng. Điểm số trung bình bài
kiểm tra sau tác động của lớp thực nghiệm là 7.39 lớp đối chứng là 6.39. Kết quả
phép kiểm chứng T-test p = 0.0002 < 0.05 có nghĩa là có sự khác biệt lớn giữa điểm
trung bình của lớp thực nghiệm và lớp đối chứng. Kết quả cho thấy sự chênh lệch
giữa nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng rất có ý nghĩa, khơng phải do ngẫu
nhiên. Điều đó chứng minh rằng, việc sử dụng vở bài học theo thiết kế dạng điền
khuyết trong dạy - học làm tăng kết quả học tập của học sinh lớp 10.
2.Giới thiệu:
Trong Chương II “Việt Nam từ thế kỉ X đến thế kỉ XV” (Thuộc lớp 10 chương
trình chuẩn) có đặc điểm là phần đầu của chương học sinh được nghiên cứu q
trình hình thành và phát triển của nhà nước phong kiến từ thế kỉ X đến thế kỉ XV.
Phần tiếp theo, học sinh vận dụng để học về những cuộc kháng chiến chống ngoại

− Phương pháp giảng dạy của giáo viên chưa phù hợp, chưa linh hoạt.
Để thay đổi hiện trạng trên, đề tài nghiên cứu này sẽ sử dụng vở bài học dạng
điền khuyết thay cho tiết dạy thuyết trình của giáo viên với vai trò chủ động và học
sinh thụ động lắng nghe.
2.3.Giải pháp thay thế:
Việc sử dụng vở bài học theo thiết kế dạng điền khuyết trong dạy – học bộ
mơn sẽ chuyển trọng tâm từ các hoạt động của thầy sang các hoạt động tự học của
học sinh. Kiến thức bài mới được các em chuẩn bị trước ở nhà theo dàn bài đã được
thiết kế, khi soạn các em ghi bằng bút chì vào những chỗ trống để khi vào lớp thầy,
cơ giảng dễ chỉnh sửa, bổ sung. Do vậy trong tiết học, học sinh khơng phải mất
nhiều thời gian để ghi bài, chỉ tập trung nghe giảng, tích cực phát biểu xây dựng bài.
Sự chuẩn bị nội dung bài học ở nhà của học sinh sẽ kích thích tư duy, tạo sự hứng
thú học tập, giúp các em làm chủ tiết học, mạnh dạn phát biểu, trình bày suy nghĩ
Nhóm thực hiện: Nguyễn Thò Lương Yên – Phương Cương Trang 5
Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng
của mình, nêu câu hỏi thắc mắc đã chuẩn bị bài trước và cùng với tập thể lớp, giáo
viên giải đáp, tạo động lực tự học với tinh thần tích cực, tự giác, sáng tạo của các
em, để các em thấy rõ sự liên quan giữa các bài trong chương góp phần làm nên tâm
thế tốt trong q trình dạy học nhằm cải thiện chất lượng bộ mơn.
(Thể hiện ở phần phụ lục)
Xuất phát từ thực tế trên, việc sử dụng vở bài học theo thiết kế dạng điền
khuyết ở một số bài học lớp 10 đã tạo điều kiện cho các em chủ động tìm ra kiến
thức mới làm tăng khả năng tiếp thu bài học.
Vấn đề nghiên cứu:
Việc sử dụng vở bài học theo thiết kế dạng điền khuyết trong dạy – học có làm
tăng kết quả học tập mơn Lịch sử trường THPT Nguyễn Trung Trực hay khơng?
Giả thuyết nghiên cứu:
Việc sử dụng vở bài học theo thiết kế dạng điền khuyết trong dạy – học có làm
tăng kết quả học tập mơn Lịch sử lớp 10C1 trường THPT Nguyễn Trung Trực.
3.Phương pháp:

sau tác
động
Lớp 10C1
(Thực nghiệm)
O1
Sử dụng vở bài học theo thiết kế dạng
điền kkhuyết trong dạy – học.
O3
Lớp 10C2
(Đối chứng)
O2
Khơng sử dụng vở bài học theo thiết kế
dạng điền khuyết trong dạy – học.
O4
Ở thiết kế này, tơi sử dụng phép kiểm chứng T-test độc lập.
3.3.Quy trình nghiên cứu:
* Cách thức tiến hành:
Lớp thực nghiệm: thiết kế kế hoạch bài học có sử dụng vở bài học theo thiết kế
dạng điền khuyết và tham khảo các bài giảng đồng nghiệp.
Mục đích của phương pháp này là nâng cao chất lượng giờ học bằng cách tăng
cường sự tập trung của các em vào bài giảng, hạn chế sự ghi chép trên lớp. Các tiến
trình lên lớp khác vẫn hoạt động bình thường, chú trọng nội dung bài soạn điền
khuyết của học sinh ở nhà và các câu hỏi thắc mắc, chưa hiểu mà học sinh đã chuẩn
bị. Giáo viên sưu tầm các tài liệu, hình ảnh ở các website thuvienlichsu.com,
giaovien.net, baigiangbachkim.com,…
Lớp đối chứng: thiết kế kế hoạch bài học khơng sử dụng vở bài học theo thiết
kế dạng điền khuyết trong dạy – học, qui trình chuẩn bị bài bình thường.
* Thời gian thực hiện:
Thời gian tiến hành thực nghiệm (dạy lớp 10C1) vẫn tn theo kế hoạch dạy
học của nhà trường và theo thời khóa biểu để đảm bảo tính khách quan.

động.
Chênh lệch giá trị trung bình chuẩn (SMD): SMD = 0,92 nên mức độ ảnh
hưởng của tác động khi sử dụng phương pháp điền khuyết trong dạy học Chương
II“Việt Nam từ thế kỉ X đến thế kỉ XV” là trung bình. Giả thuyết được kiểm chứng:
“Nâng cao kết quả học tập mơn Lịch sử 10 qua thiết kế vở bài học dạng điền
khuyết”.
Tổng hợp phần trăm kết quả theo thang bậc: kém, yếu, trung bình, khá, giỏi kết
quả của lớp thực nghiệm 10C1:

Dưới TB Trên TB
Kém Yếu Cộng TB Khá Giỏi Cộng
SL % SL % SL % SL % SL % SL % SL %
Trước
TĐ
0 0 09 23.6 09 23.6 18 43.4 07 18.5 04 10.5 29 76.4
Sau
TĐ
0 0 0 0 0 0 08 21.1 11 28.9 19 50.0 38 100
Nhóm thực hiện: Nguyễn Thò Lương Yên – Phương Cương Trang 9
Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng

Biểu đồ so sánh kết quả xếp loại trước và sau tác động của lớp thực nghiệm 10C1
* Bàn luận:
− Kết quả bài kiểm tra sau tác động của nhóm thực nghiệm điểm trung bình là
7.39, kết quả kiểm tra của nhóm đối chứng điểm trung bình là 6.39.
− Độ chênh lệch trung bình tính được SMD = 0.92 chứng tỏ mức độ ảnh
hưởng của tác động là trung bình. Điều đó cho thấy điểm trung bình của hai lớp
thực nghiệm và đối chứng đã có sự khác biệt rõ rệt, lớp được tác động có điểm
trung bình cao hơn lớp đối chứng p = 0.0002 < 0.05
− Tác động đã có ý nghĩa lớn đối với tất cả các đối tượng học sinh. Số học

học trên mạng Internet và tìm ra các biện pháp khả thi nâng cao chất lượng bộ mơn.
− Có kỹ năng sử dụng thành thạo các trang thiết bị dạy học hiện đại.
Với mức độ ảnh hưởng của đề tài này nhỏ hơn 1, mong các bạn đồng nghiệp
quan tâm, chia sẽ và có thể ứng dụng đề tài này vào việc dạy - học cho hầu hết các
mơn văn hóa trong nhà trường hiện nay.
Nhóm thực hiện: Nguyễn Thò Lương Yên – Phương Cương Trang 11
Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ GDĐT dự án Việt - Bỉ: Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng (Nhà
xuất bản Đại học Sư phạm)
2. Nguyễn Ngọc Bảo (1995), Phát triển tính tích cực, tính tự lực của học
sinh trong q trình dạy học, Vụ Giáo viên - Bộ Giáo dục và Đào tạo.
3. Tạp chí của Trung ương Hội khuyến học Việt Nam: Dạy và học ngày nay.
4. Thái Duy Tun (GS.TSKH): Giáo dục hiện đại (Nhà xuất bản Giáo dục
Hà Nội)
5. Thái Duy Tun: Phương pháp dạy học truyền thống và đổi mới (Nhà
xuất bản Giáo dục)
6. Đổi mới việc việc dạy học lịch sử lấy học sinh làm trung tâm. Hội giáo
dục lịch sử Đại Học Quốc Gia Hà Nội (Trường Đại học Sư phạm)
7. Phan Ngọc Liên: Sách giáo khoa Lịch sử 10 cơ bản, nâng cao (Nhà xuất
bản Giáo dục)
8. Phan Ngọc Liên: Sách giáo viên Lịch sử 10 cơ bản, nâng cao (Nhà xuất
bản Giáo dục.

Nhóm thực hiện: Nguyễn Thò Lương Yên – Phương Cương Trang 12
Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng
PHỤ LỤC
Phụ lục 1: Thiết kế vở bài học dạng điền khuyết
Nhóm thực hiện: Nguyễn Thò Lương Yên – Phương Cương Trang 13
TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRUNG TRỰC

− Tiếp nối nhà Đinh, nhà Tiền Lê
II.Phát triển và hồn chỉnh nhà nước PK:
1.Tổ chức bộ máy nhà nước: − Sự hồn thiện nhà nước PK thời Lê?
− Thay đổi cái cách hành chính thời Lê Thánh Tơng có ý nghĩa gì?
Nhóm thực hiện: Nguyễn Thò Lương Yên – Phương Cương Trang 15
Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng
2.Luật pháp và qn đội:
a.Luật pháp:
− Thời Lý
− Thời Lê
b.Qn đội:
− Gồm hai bộ phận:
Cấm qn? Ngoại qn?
Tuyển theo chế độ nào?
3.Hoạt động đối nội và đối ngoại:


Nhóm thực hiện: Nguyễn Thò Lương Yên – Phương Cương Trang 18
Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng
Bài 18:
CƠNG CUỘC XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ
TRONG CÁC THẾ KỶ X-XV
1.Mở rộng, phát triển nơng nghiệp:
− Tại sao bấy giờ giai cấp thống trị lại quan tâm nhiều đến sản xuất nơng nghiệp?

− Nhà nước và nhân dân Đại Việt đã làm gì để phát triển nơng nghiệp? (đắp đê, xây
đê…)hàng năm các vua đều làm lễ gì?
Nhóm thực hiện: Nguyễn Thò Lương Yên – Phương Cương Trang 20
Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng
Câu hỏi chuẩn bị của học sinh:

Năm1077

− Cách giảng hòa của Lí Thường Kiệt, Ý nghĩa bài thơ Nam Quốc Sơn HàNhóm thực hiện: Nguyễn Thò Lương Yên – Phương Cương Trang 22
Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng
− Điểm độc đáo trong nghệ thuật đánh giặc của Lí Thương Kiệt?
II.Cc kháng chiến chống xâm lược Mơng – Ngun ở TK XIII:
− Ngun nhân− Lần nhất: năm 1258 Trận đánh tiêu biểu…
− Lần hai: năm 1285 Trận đánh tiêu biểu…
− Lần ba: năm 1287-1288 Trận đánh tiêu biểu…

− Hiệu lệnh của triều đình: Giặc đến …
Giặc đóng …
Giặc chạy…
− Kế sách của ta……
− Ý nghĩa trận Bạch Đằng năm1288III.Phong trào đấu tranh chống xâm lược Minh và khởi nghĩa Lam Sơn
1.Phong trào đấu tranh chống xâm lược Minh
− Sự khác biệt khởi nghĩa Lam Sơn và các cuộc khởi nghĩa trưóc đó