ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
KHOA BÁO CHÍ
NIÊN LUẬN
VỊ THÀNH NIÊN VÀ SỨC KHỎE SINH SẢN VỊ THÀNH NIÊN TRÊN
BÁO CHÍ
(Qua khảo sát trên báo Tiền Phong)

1
MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Theo thống kê mới nhất của ủy ban Dân số - Gia đình và Trẻ em, hiện nay tại
Việt Nam trong tổng số 80 triệu dân có hơn 17 triệu vị thành niên (VTN), chiếm
khoảng 22% cơ cấu dân số (12/2003). VTN là độ tuổi chuyển tiếp giữa tuổi thơ ấu
và tuổi trưởng thành. Đây là thời kì phát triển mạnh mẽ về thể chất và trí tuệ; là giai
đoạn có ý nghĩa quyết định trong việc định hình nhân cách con người
VTN thoát dần từ phạm vi gia đình để hòa nhập vào tập thể và hoạt động của
những người cùng trang lứa. Với đặc điểm về giới tính, VTN rất cần sự chăm sóc
giúp đỡ và tạo điều kiện để rèn luyện
Trong những năm qua, thanh thiếu niên được dành sự quan tâm đặc biệt
trong xã hội. Chúng ta đã chứng kiến nhiều hoạt động của toàn xã hội nhằm tác
động đến lứa tuổi này như: Các chương trình, hội thảo về học tập, sức khỏe, sinh
sản, đời sống tình cảm… của các em. Tuy nhiên sự tác động của những hoạt động
như đã nêu trên vẫn chưa đạt được hiệu quả sâu sắc và hệ thống, công tác tuyên
truyền giáo dục về sức khỏe sinh sản VTN tuy đã có nhiều cố gắng nhưng rõ ràng
chưa được tổ chức tốt trên các phương tiện thông tin đại chúng và trong hoạt động
của các đoàn thể quần chúng. Nam nữ VTN đang đứng trước sự đe dọa và thách
thức nhiều mặt: Đó là bệnh tật, sự tổn thương về thể trạng và tinh thần, sự thiếu
hiểu biết về thông tin giới tính, an toàn tình dục và kế hoạch hóa gia đình. Rất
nhiều chuyện đau lòng đã xảy ra như tự tử, mại dâm, ma túy, tảo hôn, yêu kiểu
"trào lưu"….Thực trạng này đã và đang trở thành mối quan tâm của gia đình, nhà

được những nét chính của đề tài nghiên cứu và những điều có tính gợi mở để tiếp
tục nghiên cứu
Trong phạm vi khả năng của mình, trong niên luận này, tôi chỉ mong muốn
thông qua đề tài mới mẻ này nêu lên một thực trạng đang còn nhiều bức xúc có tác
động mạnh mẽ tới toàn xã hội, đồng thời tìm ra một vài kiến nghị và giải pháp
nhằm tăng cường công tác tuyên truyền sức khỏe sinh sản cho lứa tuổi VTN, xây
dựng một thế hệ tương lai đầy triển vọng và hữu ích cho xã hội.
IV. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
"Đề tài Vị thành niên và sức khỏe sinh sản Vị thành niên trên Báo chí" được
nghiên cứu theo phương pháp nhận thức chủ nghĩa duy vật biên chứng là gốc, kết
hợp với phương pháp tổng hợp, phân tích nghiên cứu, đánh giá trên các quan điểm
cơ bản, toàn diện, thực tiễn, rồi rút ra bài học bổ ích từ những tác phẩm tiêu biểu ở
nhiều thể loại đăng trên Báo Tiền Phong
V. Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
Do nghiên cứu trên báo Tiền Phong - tờ báo dành cho bạn đọc trẻ, "Đề tài Vị
thành niên và sức khỏe sinh sản Vị thành niên trên Báo chí" đã đạt được ý nghĩa
thực tiễn sau đây:
- Đề tài đi sâu tìm hiểu về lứa tuổi VTN, vấn đề sức khỏe sinh sản vị thành
niên, và sơ lược sự ra đời và phát triển của Báo Tiền Phong
4
- Phương pháp tiếp cận hệ thống, nhìn vấn đề trong mối quan hệ đa dạng,
phức tạp tác động đến các yếu tố hình thành nhận thức và phương pháp tuyên
truyền trên các phương tiện truyền thông của người làm báo
- Đề tài cũng đi sâu tìm hiểu, phân tích một số tác phẩm tiêu biểu về vấn đề
VTN, qua đó tìm hiểu phương pháp tiếp cận, cách xử lý thông tin, qua điểm của tờ
báo trong tình hình hiện nay
5
NỘI DUNG
CHƯƠNG I
THÔNG TIN, GIÁO DỤC SỨC KHỎE SINH SẢN VỊ THÀNH NIÊN TRÊN

và các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
2. Thực trạng vấn đề sức khỏe sinh sản VTN ở Việt Nam và trên thế giới
* Việt Nam
Hiện nay ở Việt Nam, trong tổng số 80 triệu dân có hơn 17 triệu VTN, chiếm
khoảng 22% cơ cấu dân số. Mặc dù chúng ta đã rất cố gắng trong việc tuyên
truyền, phổ biến và giáo dục sức khỏe sinh sản VTN, nhưng về tổng thể vấn đề sức
khỏe sinh sản VTN vẫn còn là một vấn đề mới, khó và phức tạp. Nó không chỉ đơn
thuần là vấn đề sức khỏe, vấn đề xã hội, mà còn là vấn đề kinh tế, văn hóa, đạo
đức lối sống, là vấn đề liên quan đến tương lai nòi giống của đất nước, là nhân tố
quan trọng dẫn đến tình trạng có thai và sinh con ngoài ý muốn, nạo phá thai không
an toàn, mắc các bệnh lây qua đường tình dục, lây nhiễm HIV/ AIDS
Tuy Đảng và Nhà nước đã quan tâm đầu tư cho vấn đề sức khỏe sinh sản
VTN, nhưng về tổng thể hiệu quả các hoạt động cho vấn đề sức khỏe sinh sản VTN
vẫn còn rất hạn chế. Chúng ta chưa có một chính sách toàn diện, một cơ quan điều
phối riêng về vấn đề này; chưa có một công trình nghiên cứu toàn diện và đầy đủ
cũng như chưa có được hệ thống số liệu hay kết quả điều tra tin cậy, phản ánh tổng
thể về tình hình sức khỏe sinh sản VTN. Mặt khác, công tác tuyên truyền, giáo dục
về giới tính chưa được thực hiện tốt trên các phương tiện thông tin đại chúng.
Trong điều kiện hiện nay, VTN đang đứng trước những khó khăn và thử thách lớn:
- Tệ nạn mại dâm và hiếp dâm trẻ em ngày càng tăng, từ 2,1% năm 1989 lên
12% năm 1996 ( đối với mại dâm VTN), từ 4,6% năm 1993 lên 36,3% năm 1995
(đối với hiếp dâm trẻ em). 6 tháng đầu năm 1999 trong tổng số 774 vụ liên quan
7
đến mại dâm thì có tới 338 vụ mà nạn nhan trực tiếp là trẻ em và VTN. Những năm
gần đây chưa thống kê được số liệu cụ thể.
- Tỷ lệ nạo phá thai và sinh con trước tuổi 18 còn rất cao, khoảng 28%. Điều
đáng nói ở đâu là trên 80% VTN có thai mà không biết hoặc không hiểu mình có
thai. Số ca tử vong và các tổn thất về tinh thần đối với VTN do nạo phá thai và sinh
con ngoài ý muốn là vô cùng to lớn
- Hàng năm có trên nửa triệu đôi nam nữ kết hôn, hàng triệu thanh niên thực

toàn xã hội, VTN trở thành đối tượng độc giả ngày càng được quan tâm của báo
chí. Báo chí tham gia phát triển VTN một cách toàn diện, bồi dưỡng cả về tri thức
lẫn tinh thần
Sức khỏe sinh sản VTN liên quan đến một loạt vấn đề: kinh tế, văn hóa, xã
hội, đạo đức sống, nếp nghiệp của cả một thế hệ. Bởi vậy công tác tuyên truyền
giáo dục sức khỏe sinh sản VTN đóng vai trò rất quan trọng trong việc hình thành
và giáo dục lối sống, nhân cách cho lứa tuổi VTN. Việc tuyên truyền, giáo dục đòi
hỏi phải có phương pháp nghiệp vụ cụ thể và phù hợp, thông qua nhiều hình thức
phong phú, tạo sức hút đối với giới trẻ VTN.
Trong các tờ báo, tạp chí, phát thanh, truyền hình thì nội dung đề cập đến
vấn đề sức khỏe nói chung còn chiếm tỷ lệ ít, nội dung về giáo dục sức khỏe sinh
sản VTN càng ít hơn. Bên cạnh đó, ở Việt Nam nội dung về sức khỏe sinh sản
VTN như quan hệ tình dục an toàn, phòng tránh các bệnh lây nhiễm qua đường tình
dục, phòng tránh việc có thai ngoài ý muốn là những nội dung còn bị ngăn cấm vô
hình do quan niệm xã hôi và phong tục. Hiện nay báo chí đang cố gắng nỗ lực đáp
ứng nhu cầu của VTN về những tri thức cần biết của tâm lý tuổi dậy thì
Khá nhiều chương trình trên các tờ báo, phát thanh, truyền hình cả nước đã
được thiết lập nhằm tìm hiểu lứa tuổi VTN và giáo dục sức khỏe sinh sản cho lứa
tuổi VTN:
9
- Đầu tiên phải kể đén chương trình phát thanh thanh niên "Cửa sổ tình yêu"
của Đài Tiếng Nói Việt Nam (do Đoàn thanh niên phụ trách). Có thể nói chuyên
mục "Cửa sổ tình yêu" của phát thanh thanh niên là chương trình đầu tiên đề cập
đến một vấn đề hết sức mới mẻ của tuổi trẻ với hình thức mới nhất của phát thanh
hiện đai. Và chính chương trình đã tạo nên một sự kiện phát thanh có tiếng vang
trong hệ thống truyền thông trong nước và quốc tế
- Chương trình "Hành trình cùng bạn" của Đài PT - TH Hà Nội cũng là một
chuyên mục thu hút đông đảo thính giả ở lứa tuổi thanh thiếu niên
- Chương trình "Alô chúng tôi nghe" trên sóng Đài Tiếng Nói Nhân Dân
thành phố Hồ Chí Minh