BÀI THU HOẠCH THỰC ĐỊA
Tuyến Đồng Tháp – An Giang – Kiên Giang – Cà Mau Tháng 12/2008
LỜI NÓI ĐẦU
. Thực địa là một phần rất quan trọng trong học tập và nghiên cứu Địa lý. Sách vỡ, giáo
trình hay bất cứ một phương tiện truyền thông nào khác cũng không thể phản ánh được sự
muôn hình, muôn vẻ của thực tế khách quan. Chính vì vậy, sau khi đã được học những kiến
thức nền tảng về Địa lý đất nước, chúng tôi, tập thể lớp Địa 2005 được sự tổ chức của khoa và
sự hỗ trợ kinh phí của Nhà trường, đã có một chuyến đi thực địa tổng hợp, nà đặc biệt là về
kinh tế - xã hội của vùng Đồng bằng Sông Cửu Long.
Đây là chuyến đi thực địa lần thứ ba của lớp chúng tôi trong bốn năm học cảu ngành Sư
phạm Địa lý. Lần này, đoàn chúng tôi đi từ vùng Đồng Tháp Mười - Tứ giác Long Xuyên –
Bán đảo Cà Mau và qua hầu hết các tỉnh của vùng Đồng bằng Sông Cửu Long.
Đúng là “Đi một ngày đàng, học một sàng khôn”. Qua 6 ngày đi thực địa, chúng tôi đã
được tận mắt nhìn thấy và cãm nhận được các vấn đề kinh tế - xã hội diễn ra ở các tỉnh của
vùng như: cách tổ chức đời sống - sản xuất, cơ sở vật chất kỹ thuật, các điểm du lịch cũng như
cách làm du lịch của từng địa phương. Thấy được sự khác nhau giữa các tỉnh trong cùng một
vùng kinh tế - xã hội. Và nó đã bổ sung một phần kiến thức rất lớn và bổ ích, rất cần thiết cho
quá trình học tập, nghiên cứu cũng như giảng dạy Địa lý sau này, mà chúng tôi chưa được tiếp
cận. Sau đây là những kết quả thu hoạch của tôi qua chuyến đi này.
SVTH: Nguyễn Minh Quốc Lớp Địa 2005
1
BÀI THU HOẠCH THỰC ĐỊA
Tuyến Đồng Tháp – An Giang – Kiên Giang – Cà Mau Tháng 12/2008
PHẦN I. LỊCH TRÌNH CẢ TUYẾN
 Ngày 06/12/2008
• 5h30’ khởi hành tại cổng trường Đại Học Đồng Tháp.
• 9h – 10h Viếng Miếu bà Chúa Xứ Núi Sam.
• 11h – 14h tham quan và khảo sát khu du lịch Núi Cấm.
• 14h50’ – 16h tham qua và mua sấm ở chợ biên giới Tịnh Biên.
• 16h30’ đến khách sạn Thuận Lợi – TX. Châu Đốc – An Giang.
 Ngày 07/12/2008

• 19h15’ về đến trường Đại học Đồng Tháp.
 Kết thúc chuyến khảo sát.
PHẦN I. KẾT QUẢ THU HOẠCH
SVTH: Nguyễn Minh Quốc Lớp Địa 2005
2
BÀI THU HOẠCH THỰC ĐỊA
Tuyến Đồng Tháp – An Giang – Kiên Giang – Cà Mau Tháng 12/2008
Chương I. TỈNH AN GIANG
TỔNG QUAN VỀ AN GIANG
I. Đặc điểm về tự nhiên
An Giang là một tỉnh miền Tây Nam Bộ, bắt đầu từ chỗ sông Mê Kông chảy vào nước ta
được chia làm đôi. Phía đông An Giang giáp Đồng Tháp, phía đông nam giáp Tp. Cần Thơ,
phía tây nam giáp Kiên Giang, phía tây và tây bắc giáp nước Cam-pu-chia.
Khác với các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, bên cạnh vùng đồng bằng phù sa, An Giang
còn có một miền núi nhỏ, dài 30km, rộng 13km. Đó là dãy Bảy Núi (Thất Sơn) ở các huyện
Tịnh Biên, Tri Tôn. Phía tây tỉnh, chạy song song với biên giới là kênh Vĩnh Tế, được đào
năm 1823 nối từ Châu Đốc đến Hà Tiên.
An Giang nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, nhiệt độ trung bình năm 27ºC, cao
nhất 35ºC - 36ºC vào tháng 4 - 5, thấp nhất từ 20ºC - 21ºC vào tháng 12 và tháng 1. Lượng
mưa trung bình 1400 - 1500mm, có 2 mùa rõ rệt: mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11, mùa khô
từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau.
II. Đặc điển về kinh tế - xã hội
An Giang là tỉnh đứng đầu cả nước về sản lượng lúa (trên 2 triệu tấn), ngoài cây lúa còn
trồng bắp, đậu nành và nuôi (trồng) thuỷ sản nước ngọt như cá, tôm... An Giang còn nổi tiếng
với các nghề thủ công truyền thống như lụa Tân Châu, mắm Châu Đốc, mộc Chợ Thủ, bánh
phồng (Phú Tân), khô bò và các mặt hàng tiêu dùng. Đặc biệt là nghề dệt vải thủ công lâu đời
của đồng bào Chăm và nghề nuôi cá bè đặc trưng của vùng sông nước.
An Giang được nhiều du khách biết đến với các lễ hội độc đáo như lễ hội miếu Bà Chúa
Xứ, Chôl Chnam Thmây, Dolta và hội đua bò..., các danh lam thắng cảnh: núi Sam, miếu Bà
Chúa Xứ, Núi Cấm và hệ thống hang động Thủy Đài Sơn, Anh Vũ Sơn, Sơn viên Cô Tô, đồi

Bên trong Miếu Bà Chúa Xứ
Các nhà chuyên môn cho biết tượng Bà Chúa được tạo vào khoảng cuối thế kỷ 6 đầu thế
kỷ thứ 7, bằng đá son, có giá trị nghệ thuật cao. Khi xưa, tượng Bà ngự trên đỉnh núi Sam,
gần Pháo Đài. Chứng minh cho điều này là bệ đá Bà ngồi vẫn còn tồn tại. Bệ đá có chiều
ngang 1,60m; dài 0,3m, chính giữa có lỗ vuông cạnh 0,34m, loại trầm tích thạch màu xanh
đen, hạt nhuyễn.Tượng thờ này thuộc nền văn hóa Óc Eo, mang mô típ mỹ thuật Bà-la-môn
SVTH: Nguyễn Minh Quốc Lớp Địa 2005
4
BÀI THU HOẠCH THỰC ĐỊA
Tuyến Đồng Tháp – An Giang – Kiên Giang – Cà Mau Tháng 12/2008
giáo có nguồn gốc từ Ấn Độ, tương tự tượng Phật Bốn Tay ở chùa Linh Sơn ( thị trấn Óc
Eo, huyện Thoại Sơn, An Giang). Và thực ra đây không phải là tượng người phụ nữ mà là
tượng nam thần đang ngồi trầm tư, nghĩ ngợi, thường gặp trong các tín ngưỡng chịu ảnh
hưởng của Bà-la-môn giáo.
. Miếu Bà Chúa Xứ và lễ hội vía Bà hàng năm (24 -27/04 ÂL) đã được Nhà nước công
nhận là di sản văn hóa phi vật thể cảu quốc gia. Hàng năm, khu di tích này thu hút hang trăm
nghìn lượt khách trong và ngoài nước đến đây thăm viếng, đem lại nguồn thu lớn cho An
Giang. Và có thể nói đây là khu du lịch nổi tiếng nhất của An Giang.
Chúng tôi đến đây không phải là “mùa du lịch” nhưng chúng tôi vẫn thấy hang trăm lượt
khách ở đây. Ngoài hình thức thăm viếng các ngôi chùa thì ở đây còn có một hoạt động rất
hấp dẫn nữa là leo Núi Sam.
Khu du lịch này này đang là diểm đến hấp dẫn của du khách trong và ngoài nước. Nhưng
nó vẫn chưa thực sự phát triển như tiềm năng mình. Do các dịch vụ du lịch ở đây chưa có sự
quy hoạch, đầu tư đúng mức của Nhà nước, mà phấn lớn là do người dân tự đầu tư nên thiếu
đồng bộ, yếu kém, không giữ chân được du khách..
Đến 10h cùng ngày chúng tôi rời khu du lịch Núi Sam.
2. Khu du lịch Núi Cấm
11h ngày 06/12/2008 đoàn chúng tôi đến khu du lịch Núi Cấm. Lúc này, nhiệt độ rất nóng
bức (35 – 37
0

Chợ Tịnh Biên có quy mô 510 ki-ốt ngay cạnh tuyến đường chính (quốc lộ 91) ra cửa
khẩu Tịnh Biên, cách biên giới Việt Nam-Campuchia khoảng 500m. Điều thuận lợi là chợ
nằm ngay trên quốc lộ 91 nối liền với quốc lộ 2 Campuchia, cách thủ đô Phnôm Pênh khoảng
110km, góp phần thúc đẩy phát triển giao thương giữa các vùng kinh tế trọng điểm của An
Giang với Tà Keo, Phnôm Pênh... Vương quốc Campuchia. Chợ vừa xây xong, cửa khẩu quốc
gia Tịnh Biên được nâng cấp lên thành cửa khẩu quốc tế.
Chợ Tịnh Biên mới đưa vào hoạt động đã bắt đầu sôi động hẳn lên, không chỉ cư dân hai
tỉnh Tà Keo và An Giang, mỗi năm chợ Tịnh Biên còn thu hút hàng trăm ngàn lượt khách du
lịch từ lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam (Châu Đốc) đến tham quan mua sắm, doanh số bán
hàng của chợ tăng vọt lên vài chục tỷ đồng.
Hơn 1 giờ tham quan, mua sắm ở đây thì đến 16h đoàn chúng tôi lên xe về TX. Châu Đốc.
4. Khu di tích lịch sử Ba Chúc
SVTH: Nguyễn Minh Quốc Lớp Địa 2005
6
BÀI THU HOẠCH THỰC ĐỊA
Tuyến Đồng Tháp – An Giang – Kiên Giang – Cà Mau Tháng 12/2008
9h ngày 07/12/2008 đoàn chúng tôi dừng chân tham qua khu di tích lịch sử Ba
Chúc. Đây là khu di tích ghi lại tội ác diệt chủng của bọn Pôn Pốt đối với đồng bào ta.
Quần thể chứng tích tội ác, bao gồm 7 hạng mục: Nhà Mồ, Bia Căm thù, Nhà Truyền thống,
Nhà Thủy tạ, Hồ sen, Nhà khách và vòng rào.
Nhà Mồ, công trình chính, có hình lục giác. Chính giữa nhà Mồ là một khung hộp kiếng
tám cạnh bằng nhau, chứa đựng 1159 nạn nhân trong cuộc thảm sát.Nhà nước Việt Nam đã
công nhận Cụm Di tích Căm thù ở Ba Chúc (hay còn được gọi là Khu chứng tích tội ác diệt
chủng Pôn Pốt, tại Ba Chúc), bao gồm ba điểm tiêu biểu là: Nhà Mồ, chùa Tam Bửu, chùa
Phi Lai.
Sau một giờ viếng thăm, đến 10h chúng tôi rời khỏi khu di tích này và thẳng tiến đến Kiên
Giang.
Chương II. TỈNH KIÊN GIANG
TỔNG QUAN VỀ AN GIANG
I. Đặc điểm về tự nhiên

rừng vàng, biển bạc, có hải đảo và đồi núi với nguồn tài nguyên phong phú và đa dạng về
nông sản, hải sản, khoáng sản và du lịch. Nằm ven vịnh Thái Lan, Kiên Giang lưu thông với
quốc tế bằng đường biển rất thuận lợi. Nghề chính của tỉnh là nghề nông, nhưng nghề cá cũng
rất phát triển. Biển Kiên Giang có những bãi tôm và luồng cá rất lớn với nhiều loại cá ngon:
thu, chim, nhám, bạc má, chép, he, cá thiều. Kiên Giang còn nổi tiếng về nghề làm nước mắm.
Kiên Giang có nhiều địa danh nổi tiếng đi vào lịch sử là rừng U Minh, Hòn Đất, Hà Tiên,
Phú Quốc... Thiên nhiên đã ưu đãi cho Kiên Giang nhiều danh lam thắng cảnh như "Non
nước Hà Tiên", "Biển trời Phú Quốc". Địa danh Hà Tiên (cách Rạch Giá 90km về hướng tây
bắc) được đánh giá là nơi có nhiều cảnh đẹp (chỉ sau Hạ Long) với nhiều núi non hang động,
chùa chiền, lăng mộ và nhiều hòn đảo gần xa.
CÁC ĐIỂM KHẢO SÁT
1. Khu du lịch Mũi Nai
12h ngày 07/12/2008 chúng tôi đến với khu du lịch Mũi Nai – Hà Tiên – Kiên Giang.
Khu du lịch Mũi Nai cách TX. Hà Tiên 4km. Là một mũi đất nhô ra biển (khoảng 100m),
giống như đầu một con nai đang nghếch mõm.
Bao nhiêu năm nay, Mũi Nai không phải chứng kiến sự bi thương do biển mang đến. Vì
biển nơi đây thoai thoải và khá nông, rất an toàn để tắm. Đội ngũ bảo vệ cũng không cho phép
SVTH: Nguyễn Minh Quốc Lớp Địa 2005
8
BÀI THU HOẠCH THỰC ĐỊA
Tuyến Đồng Tháp – An Giang – Kiên Giang – Cà Mau Tháng 12/2008
những người nồng nặc mùi men rượu xuống tắm. Thêm vào đó, khu du lịch Mũi Nai đã xây
dựng một công viên nước mini ngay sát biển dành cho trẻ em. Các bé sẽ tha hồ nghịch sóng,
chơi cát, trượt nước mà phụ huynh chẳng phải lo ngại gì cả.
Mũi Nai luôn tự hào về vấn đề an ninh. Các gánh hàng rong, vé số hay những người ăn
mày không được phép xuất hiện trong khuôn viên bãi tắm. Hành lý, tư trang của khách luôn
được đặt trong tình trạng cấm sờ vào hiện vật. Đó là yếu tố quan trọng giúp bạn yên tâm khi
tắm biển.
Cạnh bãi tắm là một cái chợ nhỏ, bán đủ sản vật biển khơi. Chúng được giữ tươi sống
tuyệt đối cho đến khi khách hàng chọn mua. Nhưng thông thường, du khách thích chọn cách

Đường lên núi dài 1.049 m được chia làm hai tuyến. Tuyến 1 (đi lên) dài 772 m gồm 10
hang chính thư hang Mẹ Sanh, hang Dơi, hang Cội Hàng Da, hang Trống Ngực (đấm ngực âm
thanh vang như trống), hang Khổ Qua, hang Bồng Lai...
Ngồi ở hang Kim Quy (có khối đá giống hệt con rùa) nhìn qua Campuchia ngút ngàn
đồng ruộng và cây thốt nốt, gió thổi mát hơn cả máy lạnh. Tuyến 2 (đi xuống) dài 377 m, có 4
hang chính như hang Chỉ Huy, hang Biệt động... Từ hang Chỉ Huy tha hồ ngắm toàn cảnh Hà
Tiên.
Trong hang có nhiều khối thạch nhũ giống cá đối, rồng bay, cá voi, gấu, sư tử, chó... Vách
hang còn dấu vết các loại vỏ hàu, vỏ sò như cố chứng minh nguồn gốc xa xưa vốn là nơi đầm
lầy nước lợ. Hàng triệu năm trước núi Đá Dựng có lẽ là hòn đảo nhỏ giữa một sân chim ven
biển.
Nguyên nhân làm cho khối núi này lại có nhiều hang động và trong mỗi hang lại có những
hình thù khác nhau như vậy là do: đây là những dải núi sót, cấu tạo chủ yếu từ đá vôi, bị sự
xâm thực của nước mưa, gió và đặc biệt nữa là do song biển.
Thãm thực vật chủ yếu là những cây bụi và dây leo không có cây gỗ lớn. Thực vật ở đây
có bộ rễ rất dài và bám sâu vào vách đá.
3. Thạch Động
10h15’ ngày 08/12/2008 đoàn chúng tôi đến Thạch Động.
Thạch Động còn được gọi là Thạch Động Thôn Vân (động đá nuốt mây) vì động ở độ cao
50m.
Đứng trước cửa động nhìn lên đỉnh Thạch Động trông giống một con đại bàng đang tung
cánh rất oai phong. Xung quanh Thạch Động có những hòn đá nhô ra giống như đầu của chim
đại bàng.
SVTH: Nguyễn Minh Quốc Lớp Địa 2005
10