ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT NGUYỄN THỊ QUỲNH NGA
THẨM QUYỀN CỦA TÒA ÁN TRONG GIẢI QUYẾT
YÊU CẦU PHÁ SẢN DOANH NGHIỆP
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Hà Nội - 2012
NGUYỄN THỊ QUỲNH NGA LUẬT KINH TẾ Hà Nội - 2012

1

MỞ ĐẦU 7
CHƢƠNG 1: KHI LUẬN VỀ PH SẢN V THẨM QUYỀN CỦA
TA N TRONG GIẢI QUYẾT YÊU CẦU PH SẢN 13
1.1. Khi qut về ph sản doanh nghiệp 13
1.1.1. Gii quyt yêu cu ph sn doanh nghip – Th tc thanh ton n 13
1.1.1.1. Th tc ph sn l th tc thanh ton n tp th 17
1.1.1.2. Th tc thanh toán n trong phá sn đưc tiến hành thông
qua cơ quan đại diện có thẩm quyền 19
1.1.1.3. Th tc thanh toán n trong v phá sn đưc tiến hành trên
cơ sở số tài sn còn lại ca doanh nghiệp 20
1.1.1.4. Th tc thanh toán n trong gii quyết yêu cầu phá sn chỉ đưc tiến
hành sau khi có quyết định ca cơ quan nh nước có thẩm quyền 21
1.1.1.5. Thanh toán n trong phá sn là th tc pháp lý có tính chất tổng hp 22
1.1.2. Các ch thể tham gia quan h tố tng phá sn 23
1.1.2.1. Ch th yêu cầu gii quyết phá sn 23
1.1.2.2. Ch th có thẩm quyền gii quyết yêu cầu phá sn doanh nghiệp 32
1.1.3. Cc giai đoạn ca gii quyt phá sn 40
1.2. Khái quát về thẩm quyền của Tòa án trong giải quyết yêu cầu phá sản
doanh nghiệp 43
1.2.1. Cơ sở xác định thẩm quyền ca Tòa án trong gii quyt yêu cu phá
sn doanh nghip 43

3
1.2.1.1. Xuất phát từ bn chất ca hiện tưng phá sn 44
1.2.1.2. Xuất phát từ chức năng, nhiệm v ca Tòa án trong hệ thống cơ quan
nh nước 45
1.2.2. Những yu tố nh hưởng đn vic quy định thẩm quyền ca Tòa án
trong gii quyt yêu cu phá sn doanh nghip 46
1.2.2.1. Điều kiện kinh tế 46
1.2.2.2. Trình độ văn hóa v ý thức pháp lut ca các ch n và con n khi

2.1.5. Thẩm quyền ca Tòa n trong giai đoạn tuyên bố doanh nghip phá sn 84
2.2. Thực tiễn áp dụng cc quy định của pháp luật về thẩm quyền của Tòa
án trong giải quyết yêu cầu phá sản doanh nghiệp 87
2.2.1. Áp dng quy định pháp luật về thẩm quyền ca Tòa án trong gii
quyt yêu cu phá sn doanh nghip 87
2.2.2. Những hạn ch, thiu sót trong vic áp dng quy định pháp luật về
thẩm quyền ca Tòa án trong gii quyt yêu cu phá sn doanh nghip 92
CHƢƠNG 3: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN VÀ NÂNG
CAO HIỆU QUẢ THỰC THI PHÁP LUẬT VỀ THẨM QUYỀN
CỦA TÒA ÁN TRONG GIẢI QUYẾT YÊU CẦU PHÁ SẢN
DOANH NGHIỆP 105
3.1. Yêu cầu của việc hoàn thiện quy định pháp luật về thẩm quyền của
Tòa án trong giải quyết yêu cầu phá sản doanh nghiệp 105
3.2. Một số giải pháp cụ thể 108
3.2.1. Sửa đổi, bổ sung cc quy định pháp luật về phá sn doanh nghip nói
chung và Thẩm quyền ca Tòa án trong gii quyt yêu cu phá sn doanh
nghip nói riêng 108

5
3.2.2. Về công tc đào tạo, bồi dưỡng đối với ngành Tòa n để Tòa án thực
hin có hiu qu thẩm quyền ca mình trong gii quyt yêu cu phá sn
doanh nghip 114
3.2.3. Đối với cơ quan nhà nước 116
3.2.4. Hoàn thin quy định pháp luật liên quan giúp Tòa án gii quyt hiu
qu yêu cu phá sn doanh nghip 117
KẾT LUẬN 119
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 121

các ch n, quyn li ca doanh nghip b phá sn là v c cân nhc
sau, thm chí pháp lut phá sn còn trng phi vi doanh nghip b phá
sn. Tuy nhiên, cùng vi s phát trin ca nn kinh t th ng, 


 , 























, , 









.
Quá trình gii quyt phá s    i phc tp vi s
tham gia ca nhiu ch th khác nhau, trong s các ch th này, Tòa án c
bin t ch th có v trí trung tâm, thm quyn quan trng nh
n vic gii quyt phá sn.
  c vit tt là
LPS)   







 
 , 



 
 30 12 1993 







 , 

 







 , n15 6
2004 





 c vit tt là LPS 2004) 



8
LPSDN 1993. Tuy nhiên, 




 




, 





 


















v 






n t 



, 




















, 

 ;
 tài khoa hc cp B a Tòa án nhân dân TCơ sở
lý lun và thực tiễn áp dng cc quy định ca Lut Phá sn về th tc phá
sn” Do Ti Phó Ving Vin khoa hc xét x
Tòa án nhân dân Ti cao làm ch nhi tài.
Lun án Tit hLut phá sn doanh nghiệp Việt Nam dưới
góc độ Lut so snh v phương hướng hoàn thiệna tác gi ng
Hi bo v i hc Lut Hà Ni. Lucó nhng nghiên
cLPSDN 1993 trong mi quan h so sánh vi LPS cc
ng thi rút ra nhng kt lun v nhng hay khác bit gia
các mô hình pháp lut phá sn này.
Công trình nghiên cPháp lut phá sn ca Việt Nam”, ca PGS.TS
 là công trình nghiên c và
toàn din v các v n phá s n
các ch th tham gia th tc phá sn. Tuy nhiên, vì là mt công trình bao quát
nên không th nghiên cu mt cách chi tit, sâu rng v Thm quyn ca Tòa
án vt ch th c bit trong t tng phá sn.
Báo cáo Đánh giá thực trạng thực hiện, nghiên cứu, phân tích đ
khuyến nghị hoàn thiện Lut Phá sn doanh nghiệp v cc quy định pháp lut
có liên quan” ca B  2009  




, t 



và hoàn thin nhnh v thm quyn ca Tòa án trong gii quyt yêu
 n vi mong mun nhà làm lut s to ra mt ch 

11
Tòa án c vai trò ca mình trong gii quyt phá sn, nhm bo v
quyn và li ích ca các ch th t t xã hi.
 thc hin mng nhim v 
- H th lý lun ca pháp lut Vit Nam v thm quyn
ca Tòa án trong gii quyt 

;
- c trng pháp lut, thc tin thi hành nh pháp lut
Vit Nam hin hành v thm quyn ca Tòa án trong gii quy
s

;
- Kin ngh nhm hoàn thinh pháp lut v thm quyn ca Tòa
án trong gii quy

.
4. Phạm vi nghiên cứu của Luận văn
LPS có nng, phc t cp rt nhiu v, nhiu quan
h t tng.  tài: Thẩm quyền ca Tòa án trong gii quyết yêu cầu phá sn
doanh nghiệp   tài hm vi nghiên cu ca Lu tp
trung nghiên cu nhng v lý lun thm quyn ca Tòa án
trong gii quyt phá sn, còn v n lut thnh ch yu tp trung
nghiên cm quyn ca Tòa án và v thc thi các quy
c t mà không nghiên cu các mi quan h t tng khác.
5. Phƣơng php nghiên cứu vấn đề
Lu dt bin chng và duy vt lch s,












 , Lu
3 



:
Tòa án 
 
 TTòa án  
 

      Tòa án       
doanh .

13 CHƢƠNG 1:
KHI LUẬN VỀ PH SẢN V THẨM QUYỀN CỦA TA N


14
cc t  phát tri và toàn dii mng ca
c duy trì và phát tri tr thành
cái nôi thc s chung ci và mi cá
nhân. Ngoài ra, s hn ch bt t do ý chí trong giao dch dân s, kinh doanh
i còn do nhu cu phát trin kinh t có trt t ng theo s
la chn chung ca toàn th quc gia.
Mt khác, theo Ch  nh thì cái ý chí
c nâng lên thành lut không phi t trên trng hay t t
mc lên u các nhà làm lut mt cách ngu nhiên, tùy tin mà bn thân
nh bu kin sinh hot vt cht ca giai cp thng tr
i din trc tip ca nó là nhà lu này gii thích ti sao, cùng
nh v vic Tòa án có thm quyi dic trong gii
quyt yêu cu phá sn doanh nghi   i, ch m v,
quyn hn ca Tòa án  c có nn kinh t nh là
khác nhau.
Ngoài nhng lý do trên thì s can thip cc trong gii quyt
phá sn doanh nghip còn xut phát t v

  phá sn doanh
nghip là v rt phc tp, n nhic kinh t, xã hi
khác nhau. c:
+ Doanh nghip, hp tác xã b phá sn gây nên tình trng tht nghip
ca nh các doanh nghip b phá sn ng thi
vic doanh nghip b phá sn còn gây ra rt nhiu hu qu xu cho xã hi.
Mi khi doanh nghip b phá sn thì các doanh nghi doanh
nghip phá s nh ng theo phn ng dây chuyn.
+ Bên cn xut, kinh doanh mi khi thiu vn
thì doanh nghip phi vay tin ca ngân hàng, phi th chp tài sn, chính vì

Thứ nhất           
 có
Tòa án không
, m chi phí làm tiêu
  và 
 
Thứ hai, 


 





 



 




d 
t



   


, t







 


















 
 . 








 






   a các ch n này  




 .
Thứ hai, th tc thanh toán n trong phá s c thc hin vi s
tham gia ca mt t chc có tính tp th -  Hi ngh ch n.
 , 
 




, 


, khi mt doanh nghip b tuyên b phá sn là vic ng mt vic








  , 







 Vì
vy, 









 cùng nhau tìm kim gii pháp  gii quyt khó













 thì c c pháp lu    có th rút lui khi th
ng, 



 i mi. Pháp lut Phá snh
Hi ngh ch n có quy c  i din tham gia vào T qun lý,
thanh lý tài sn; có quyn thông qua hoc
hi hong sn xut kinh doanh ca doanh nghip. y, pháp lut phá
sn không ch  bm vic thu hi n mt cách t
bng cùng lúc cho nhiu ch n mà còn phm b
mi quan h gia ch n và con n.
Thứ ba, vic thanh toán n cho các ch n trong gii quyt yêu cu phá
sn doanh nghip không phi là vic thanh toán riêng l mà là vic thanh toán
chung. 























 a trên s tài sn
còn li ca con n, tt c các ch n t
t l ng vi khon n ca tng ch n vi mm bo quyn
li ca các ch n trên nguyên tc công bng và hp lý.
1.1.1.2. Th tc thanh toán n trong phá sn đưc tiến hành thông qua cơ
quan đại diện có thẩm quyền

 









,  
.

ch 



 

và  . Có s khác bi
v phá sng là n  t kh 
nu c s d t kt qu,

20
vic m thm quyng ra gii quyt vic
 và thanh toán n là cn thit.
Bên c há sn không ch bao gm trình t thu hi tài sn và
thanh toán theo mt th t nhnh cho các ch n mà th tc phá sn còn
ti mc n và ch n tha thun, tái t chc kinh doanh và
lp mt k hoch tr n phù hp nên th tc thanh toán n trong phá sn cn
c tin hành bi i din có thm quyn.
 Viu hc trên th gii vic gii quyt
yêu cu phá sn doanh nghip ng u thuc thm
quyn ca Tòa án. Th tc phá sn bu k t khi Tòa án th 
cu m th tc phá sn, trong quá trình gii quyt phá sn Tòa án ra quyt
nh thành lp T qun lý, thanh lý tài s làm nhim v qun lý, thanh lý

Sau khi kt thúc th tc thanh lý tài sn (thanh toán n), Tòa án s
tuyên b doanh nghip, hp tác xã b phá sn,  i
vic chm dt s tn ti ca doanh nghip, hc xóa n i
vi doanh nghip, hp tác xã b phá s loi tr
tình trng các doanh nghic công ty hp danh li dng th tc
c bi xin gii quyt phá sn nhc xóa n và tr
v tr n ca ch doanh nghip danh công ty hp
danh, pháp lut không min tr  v tài sn ca ch doanh nghi
nhân và thành viên hp danh ca công ty hi vi ch n c
thanh toán, tr ng hp các bên có tha thun khác hoc pháp lut có quy
nh khác u 90 LPS 2004).
1.1.1.4. Th tc thanh toán n trong gii quyết yêu cầu phá sn chỉ
đưc tiến hành sau khi có quyết định ca cơ quan nh nước có thẩm quyền
Vi th t ng thì các ch n có quy bt c
khi nào mà khon n n hn theo phc hai bên la chn, ngay c
ng hp có s can thip ca Tòa án   t ca các bên v
thanh toán khon n vc Tòa án tôn trng và bo v. Th tc phá sn là
th tc pháp lý không d xy ra, nó ch c áp dng khi doanh nghip mc
n i quyc v ng gi
là tình trng phá sn, là s la chn duy nht và cui cùng ca doanh nghip

22
lâm vào tình trng phá sng thi  cui cùng mà ch n s
dc  t kt qu. Mc
a thanh toán n trong phá sn là thanh toán n cho tt c các ch n,
tránh tình tr  c tr   
c thanh toán ít hoc thanh toán do tài sn ca doanh nghip,
h ng thi, 



cu thanh toán n (tr ch n có bm), doanh nghip mc n 
c t ý thanh toán n cho ch n.
1.1.1.5. Thanh toán n trong phá sn là th tc pháp lý có tính chất
tổng hp
Khi gii quyt yêu cu phá sn, Tòa án phi x lý nhiu công vic khác
nhau v tính cht ch không ch n là các công vic có tính cht tài
s tng dân s, kinh t. Chng hn, Tòa án phi gii quyt các v
vic doanh nghip n bao nhiêu, n ai mà còn phi gii quyt v khác
c phc hi hong ca doanh nghip, qun lý tài sn ca doanh
nghip, triu tp và ch trì Hi ngh ch n v.vc phi x lý nhiu công
vi tc gii quyt yêu cu phá sn doanh nghip
khác th tc t tng dân s, kinh t v c quy mô và tính chu này lý
gii ti sao th tc gii quyt yêu cu phá sn doanh nghip không thuc
phu chnh ca Lut T tng Dân s u chnh bi h
thng pháp lut riêng  pháp lut Phá sn [32, tr.11].

23
LPS là h thng các quy phm pháp luu chnh các quan h phát
sinh trong quá trình gii quyt yêu cu phá su kin n cu
m th tc phá su kin m th tc phá s v tài sn
và các bin pháp bo toàn v tài sn, th tc phc hi  LPS có s khác
bit vi các lut khác trong h thng pháp lu

 





 .

sn ca ch s hu doanh nghic u 16), các c 
phn u 17) và thành viên hp danh ca công ty hu 18).
Thư
́
nhất, ch th yêu cu m th tc phá sn là các ch n

24
Trong LPS ca nhic thì ch n c hiu là các ch th (có th
là th nhân hay pháp nhân) có các khon n c bm tr 
hn, có rt nhiu loi ch n khác nhau tùy thu
cách ca ch n:
+ Nu xét theo mi quan h gii s dng lao
ng thì ch n có th ng khi doanh nghip không tr 
cho h;
+ Nu xét trên n quc tr thành
ch n khi doanh nghip n thu c v.v
+ c bit, nu xét theo tính bm ca các khon n thì ch n gm
có các loi sau:
Ch n có bm là ch n mà quy m bo bng tài
sn ca con n hoc ch n  c bm bng tài sn ca bên th ba, khi
ng giá tr ca tài sn bm luôn bng hoc l các khon
n ca con n; bm các khon n s  ng
hp phi x lý tài sn bm;
Ch n có bm mt phn là ch n mà các khon n ca h không
c bm toàn b  ca tài sn bm luôn th
tr các khon n và khi thanh lý tài sn thì ch n này ch c thanh toán
mt phn t tài sn bm, phn còn li s thanh toán theo th tc chung v
phá sn;
Ch n không có bm là ch n mà các khon n ca h không
c bm thanh toán bng tài sn ca con n. Các ch n không có bo