Công pháp quốc tế Bài tập cá nhân tuần 1
o Ì
BỘ TƯ PHÁP
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
***

BÀI TẬP CÁ NHÂN TUẦN 1
MÔN : CÔNG PHÁP QUỐC TẾ
Đề tài số 15 :
Phân tích các yếu tố cấu thành và con đường hình
thành tập quán quốc tế
Họ và tên: Nguyễn Thị Ngọc Mai
Khoa : Pháp luật kinh tế
Lớp : KT32E
MSSV: KT32E031
Hà Nội, 09/2009

Nguyễn Thị Ngọc Mai – KT32E031
1
Công pháp quốc tế Bài tập cá nhân tuần 1
Trong thực tiễn quan hệ quốc tế tồn tại rất nhiều quy tắc xử sự được các
quốc gia áp dụng. Tuy nhiên, không phải quy tắc nào cũng được coi là tập
quán quốc tế.
I/ Tập quán quốc tế
Theo khoản 1 Điều 38 Quy chế Tòa án công lý quốc tế quy định: “Các tập
quán quốc tế như là một chứng cứ thực tiễn chung được thừa nhận là một tiêu
chuẩn pháp lý”. Có thể hiểu tập quán quốc tế là hình thức pháp lý chứa đựng
các quy tắc xử sự chung, hình thành trong thực tiễn quan hệ quốc tế và được
các chủ thể luật quốc tế thừa nhận là luật.
Tập quán pháp được thừa nhận rộng rãi với tư cách là một loại nguồn luật
bất thành văn của Luật quốc tế. Có nội dung chứa đựng các quan hệ pháp luật

Ngoài yếu tố vật chất nêu trên thì cần phải có yếu tố tinh thần (yếu tố chủ
quan) thì một quy tắc xử sự mới có thể được công nhận là tập quán quốc tế.
Đó là sự thừa nhận của chủ thể luật quốc tế đối với các quy tắc xử sự đã hình
thành là quy phạm luật quốc tế. Các quốc gia thừa nhận hiệu lực pháp lý ràng
buộc đối với mình, tuân thủ và áp dụng một cách tự nguyện. Có thể là sự mặc
thị, các chủ thể luật quốc tế thấy quy tắc này hợp lý và thừa nhận nó. Các chủ
thể nhận thấy nếu thực hiện theo đó thì phù hợp với Luật quốc tế.
Như vậy, không phải mọi quy tắc xử sự đều trở thành tập quán quốc tế mà
nó phải chứa đựng cả 2 yếu tố trên.
III/ Con đường hình thành tập quán quốc tế
Tập quán quốc tế có thể được hình thành từ thực tiễn hoạt động của chủ
thể Luật quốc tế cũng như từ sự đồng tình với các nghị quyết mà nội dung của
nó tuyên bố về sự tồn tại thực tế của quy phạm luật quốc tế. Có nhiều con
đường hình thành tập quán quốc tế khác nhau như từ điều ước quốc tế, từ
phán quyết của tòa án quốc tế Liên hiệp quốc….Dưới đây là một số con
đường hình thành tập quán quốc tế.
1. Hình thành từ thực tiễn thực hiện các nghị quyết của tổ chức quốc tế
Từ nửa sau thế kỷ XX, xuất hiện các tập quán quốc tế được hình thành
từ Nghị quyết của tổ chức quốc tế, đặc biệt là tổ chức Liên Hợp Quốc. Đa
phần, các quy phạm tập quán hình thành từ con đường này, là trong lĩnh vực
duy trì hòa bình và an ninh quốc tế cũng như trong việc bảo vệ chủ quyền
quốc gia.
Ví dụ: Trong vụ Nicaragoa kiện Mỹ năm 1986, Tòa đã quyết định rằng
việc các bên đồng tình với Nghị quyết 2625(XXV) của Liên Hợp Quốc:
“Tuyên bố về các nguyên tắc của Luật quốc tế” là thể hiện sự công nhận hiệu
lực pháp lý đối với các nguyên tắc này. Trong đó có nguyên tắc cấm sử dụng
vũ lực với tư cách là nguyên tắc của luật tập quán quốc tế.
2. Hình thành từ một tiền lệ duy nhất
Nguyễn Thị Ngọc Mai – KT32E031
3

sử dụng phương pháp này sẽ làm cho lãnh thổ Nauy hẹp đi. Nên Nauy đã lựa
chọn phương pháp áp dụng đường cơ sở thẳng. Anh – Nauy đưa ra tòa án
quốc tế thì cách xác định này của Nauy được Tòa án chấp nhận. Sau này, các
quốc gia áp dụng cách xác định này như một tập quán quốc tế.
Nguyễn Thị Ngọc Mai – KT32E031
4
Công pháp quốc tế Bài tập cá nhân tuần 1
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình Luật Quốc tế , Hà Nội, năm 2004
Nxb CAND.
2. Lê Mai Anh và Trần Văn Thắng, Luật quốc tế - Lí luận và thực tiễn, Nxb.
Giáo dục. Hà Nội, năm 2001.
3. Lê Mai Anh, Luật biển quốc tế hiện đại, Nxb Lao động xã hội, Hà Nội,
năm 2005.
4. Các văn bản công pháp quốc tế và văn bản pháp luật Việt Nam có liên
quan, Nxb. CTQG, Hà Nội, năm 2006.
Nguyễn Thị Ngọc Mai – KT32E031
5