SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CẦU GIẤY
TRƯỜNG TIỂU HỌC VÀ THPT NGUYỄN SIÊU
Địa chỉ: Tổ 59-Phố Trung Kính-Yên Hòa-Cầu Giấy-Hà Nội
Điện thoại: 04 3784 4889
Email:
BÀI THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ GIẢI
QUYẾTCÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄNDÀNH CHO HỌC SINH
TRUNG HỌC
Tên tình huống :
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BỘT SẮN DÂY ĐƯỢCCHẾ BIẾN
BẰNG PHƯƠNG PHÁP TRUYỀN THỐNG VÀ TẠO RA SẢN
PHẨM MỚI CÓ GIÁ TRỊ KINH TẾ CAO TỪ SẮN DÂY
Môn học chính được vận dụng trong giải quyết tình huống:
- Công nghệ
Các môn học tích hợp:
- Sinh học
- Địa lí
- Ngữ văn
THÔNG TIN VỀ NHÓM HỌC SINH
1. Họ và tên: Đặng Thu Hà
Ngày sinh: 27/6/2002 Lớp: 7A5
2. Họ và tên: Nguyễn Minh Thảo
Ngày sinh: 12/11/2002 Lớp: 7A5
1
1. TÊN TÌNH HUỐNG
Trong một dịp tổ chức Festival ẩm thực của Trường THPT Nguyễn Siêu, có
một tiết mục được rất đông các thầy cô và bạn bè yêu thích và đánh giá cao, đó là
phần trình bày về cách chế biến bột sắn dây hương hoa bưởi. Trong phần trình bày
này, bột sắn dây được chế biến bằng phương pháp truyền thống sau đó dùng kỹ
thuật ướp hương hoa bưởi để tăng thêm mùi vị thơm ngon cho sản phẩm. Chúng

3.1. Kiến thức liên môn đã sử dụng
Để giải quyết tình huống đặt ra, chúng em đã vận dụng kiến thức của môn
Công nghệ trong việc tìm hiểu cách chế biến bột sắn dây, kiến thức của môn Sinh
học trong việc tìm hiểu các đặc điểm thực vật của cây, kiến thức của môn Địa lí
trong việc tìm hiểu về phân bố thực vật. Kiến thức của môn Ngữ văn giúp chúng
em trong việc diễn đạt các ý tưởng của mình một cách sinh động, khoa học và gây
hứng thú cho người đọc. Do học song song chương trình Cambridge cùng với
chương trình của Bộ Giáo dục, chúng em còn được học cả môn Science. Kiến thức
của môn Science đã giúp chúng em rất nhiều trong việc tìm hiểu các tính chất hóa
học của một chất. Môn học này còn cung cấp cho chúng em nhiều thuật ngữ khoa
học bằng Tiếng Anh mà nhờ đó chúng em có thể tham khảo được các tài liệu nước
ngoài về những vấn đề mình đang quan tâm.
3.2. Vài nét về cây sắn dây
Phân bố thực vật:Sắn dây là cây họ đậu, trồng
rất phổ biến trên khắp nước ta, chủ yếu được sử
dụng làm nguyên liệu để sản xuất tinh bột sắn dây
và làm thuốc trong đông y (được gọi là vị thuốc cát
căn). Sắn dây còn phổ biến ở nhiều nước chấu Á
khác như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc.
3
Tên khoa học: Pueraria thomsonii Benth. Các tên gọi khác:Bạch cát, Khau
cáu (Tày), Bẳn mắm kéo (Thái).Tên nước ngoài: Kudzu bean, Kudzu vine (Anh),
Koudzou (Pháp).
Đặc điểm thực vật: Sắn dây là loài dây leo, dài có
thể đến 10 m, lá kép gồm 3 lá chét. Cuống lá chét
giữa dài, cuống lá chét 2 bên ngắn. Lá chét có thể
phân thành 2-3 thùy. Về mùa hạ trổ hoa màu xanh
tím, mọc thành chùm ở kẽ lá. Quả loại đậu có nhiều
lông. Củ dài to, nặng có thể tới 20 kg, nhiều xơ.
Muốn trồng sắn dây người ta đào

chỉ còn chứa một lượng vết các hợp chất này.
4. GIẢI PHÁP GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
Từ những thông tin khoa học tìm hiểu được ở trên, chúng em đề xuất một
phương pháp chế biến bột sắn dây mới. Phương pháp này có thêm một công đoạn
là thu lại các hợp chất isoflavonoid từ nước rửa dưới dạng cao rồi phân tán lại vào
bột sắn dây để làm tăng hàm lượng của các chất này trong bột sắn dây. Chi tiết của
quá trình thực hiện được đề xuất ở mục 5.
Bột sắn dây được dùng chủ yếu vào mùa hè với tác dụng giải khát. Nay nếu bổ
sung thêm chất isoflavonoid thì bột sắn dây sẽ có thêm tác dụng chống oxy hóa
(thanh nhiệt tiêu độc…) khá mạnh. Như vậy chỉ bằng cách làm đơn giản chúng ta
đã làm tăng giá trị sử dụng của bột sắn dây lên rất nhiều.
Vào mùa lạnh, theo tập quán người dân ít khi sử dụng bột sắn dây để uống,
hơn nữa nếu cần một lượng lớn chất chống oxy hóa thì sẽ phải dùng một lượng rất
nhiều bột sắn dây. Chúng em đã từng đọc một tài liệu nói rằng, mỗi quả cam chứa
mg vitamin C. Như vậy, khi bị sốt, nếu cần 500 mg vitamin C thì bệnh nhân phải
dùng đến X quả cam. Việc này rõ ràng là không khả thi. Vì thế, mặc dù có nhiều
5
Dịch sau vắt
Bột nhão
- Rửa sạch đất, vỏ đen bên ngoài
- Để ráo nước
Xay nhỏ
- Hòa vào nước
- Vắt loại bã xơ
Cân xác định khối lượng
hoa quả chứa vitamin C nhưng khi đau ốm cần phải điều trị bệnh một cách tích cực
thì người ta vẫn phải cần đến thuốc. Xuất phát từ suy nghĩ đó, chúng em đề xuất
một biện pháp “làm giàu” hợp chất isoflavonoid trong củ sắn dây bằng cách điều
chế cao khô sắn dây. Việc này vềhình thức giống như chúng ta điều chế viên
vitamin C để sử dụng cho bệnh nhân. Cao khô chứa isoflavonoid của củ sắn dây có

dụng cụ trong công nghiệp thường hay dùng cho mục đích này.
Hệ thống cô tuần hoàn để tạo các
loại cao đặc từ dịch chiết
Hệ thống phun sấy để tạo các loại cao
khô từ cao đặc
Các loại thiết bị này dùng trong sản xuất với lượng lớn. Ở quy mô sản xuất
của hộ gia đình, có thể gò hàn các thiết bị tương tự với kích thước nhỏ hơn và công
suất suất thấp hơn để phù hợp với điều kiện kinh tế hộ gia đình. TS. Nguyễn Văn
Hân còn giới thiệu cho chúng em một số loại vỏ nang bán trên thị trường có thể
7
Dịch gạn sau để lắng
mua về để đóng cao khô vào nang.
Các loại vỏ nang rỗng có thể sử dụng để đóng cao đặc
Các đề xuất ở trên mới dừng lại ở ý tưởng. Việc này có khả thi hay không
còn phải kiểm tra bằng thực nghiệm. Chúng em dự kiến trong thời gian nghỉ hè, với
sự giúp đỡ của các thầy cô bộ môn Công nghệ và TS. Nguyễn Văn Hân, chúng em
sẽ thực hiện các kế hoạch trên tại Bộ môn Công nghiệp dược, Trường Đại học
Dược Hà Nội.
6. Ý NGHĨA CỦA VIỆC GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
Mô tả ý nghĩa, vai trò của việc giải quyết tình huống được lựa chọn đối với thực
tiễn học tập và thực tiễn đời sống kinh tế - xã hội./.
Từ một dự định đơn giản ban đầu là tự sản xuất bột sắn dây để sử dụng trong
gia đình, qua quá trình tìm hiểu tài liệu chúng em đã phát hiện ra nhiều thông tin
khoa học vô cùng lí thú. Những thông tin trên đã thúc đẩy chúng em đề xuất một
phương pháp chế biến bột sắn dây mới. Nếu thực hiện theo phương pháp này, chỉ
bằng cách đơn giản chúng ta đã nâng cao giá trị sử dụng và giá trị kinh tế cho một
sản phẩm nông nghiệp truyền thống được sử dụng rất rộng rãi và quen thuộc đối
với người dân Việt Nam. Không dừng lại ở đó, ý tưởng này còn tiếp tục phát triển
để tạo ra một sản phẩm mới từ nguồn nguyên liệu sẵn có trong nước mà trước đây
bị bỏ phí. Điều làm chúng em cảm thấy tâm huyết nhất là những cách làm trên rất