PHÒNG GD&ĐT GIA LÂM
TRƯỜNG THCS DƯƠNG XÁ
DẠY HỌC CHỦ ĐỀ:
“GIÁO DỤC NÂNG CAO Ý THỨC BẢO VỆ HỆ SINH THÁI TRONG DI
TÍCH LỊCH SỬ CỦA ĐỊA PHƯƠNG: ĐỀN THỜ NGUYÊN PHI Ỷ LAN”
(2 tiết).
Môn : Sinh học 9
Tên tác giả : Phùng Thị Bích Phượng
Giáo viên môn : Sinh - Công nghệNĂM HỌC: 2014 - 2015
Chủ đề: Giáo dục nâng cao ý thức bảo vệ hệ sinh thái trong di tích lịch sử của
địa phương: đền thờ Nguyên Phi Ỷ Lan”
MỤC LỤC
Phần A: Đặt vấn đề
1.Lído chọn chủ đề
2. Phạm vi , mục đích, đối tượng áp dụng
Phần B: Nội dung
I. Cơ sở lí luận khoa học
1. Vai trò dạy học theo chủ đề tich hợp liên môn ở trường
THCS
2. Ưu điểm của dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn…….
3. Vai trò của dạy học chủ đề trong môn sinh học ở trường
THCS:
II.Phiếu mô tả dự án dự thi của GV:
III. Kết quả:…………………………………………………………
Phần C: Kết luận, kiến nghị
Trang 1
1
2

b/ Thực tiễn :
- Xu hướng tích hợp các môn khoa học tự nhiên trên thế giới.
- Thực tế giáo dục Việt Nam: quan điểm tích hợp đã được thể hiện
trong một số môn học ở bậc tiểu học từ thời Pháp thuộc và ngày nay
vẫn được định hướng ở nhiều cấp học.
- Chương trình Sinh học trong nhà trường phổ thông có nhiều tiềm
năng, cơ hội để xác định, xây dựng các nội dung, chủ đề tích hợp trong
môn học hoặc với các môn khoa học liên quan như Toán, Lý, Hóa
- Kinh nghiệm dạy học dự án là hình thức tích hợp liên môn ở một số
nước trên thế giới.
- Định hướng vận dụng quan điểm tích hợp trong giáo dục giai đoạn
sau năm 2015 của bộ Giáo dục - Đào tạo.
Ở Việt Nam, trước những yêu cầu có tính pháp lý về đổi mới căn
bản, toàn diện giáo dục giáo dục phổ thông sau năm 2015 đã được thể
hiện trong các văn bản, nghị quyết của đại hội Đảng. Đặc biệt mới nhất
là trong Nghị quyết 29/NQ-TW với mục tiêu thay đổi “phương pháp
dạy học từ truyền thụ kiến thức sang tổ chức hướng dẫn định hướng
phát triển năng lực nhận thức học sinh”, đang đặt ra thách thức lớn đối
với đội ngũ giáo viên ở trường phổ thông. Theo đề án đổi mới căn bản,
toàn diện giáo dục, dạy học tích hợp là định hướng về nội dung và
phương pháp dạy học, trong đó giáo viên tổ chức hướng dẫn để học
sinh biết huy động tổng hợp kiến thức, kỹ năng thuộc nhiều lĩnh vực
khác nhau nhằm giải quyết các nhiệm vụ học tập, th ông qua đó hình
thành những kiến thức, kỹ năng mới, phát triển được những năng lực
cần thiết, nhất là năng lực giải quyết vấn đề trong học tập và thực tiễn
cuộc sống, nhằm đào tạo những con người có năng lực phát triển và
giải quyết các vấn đề đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế - xã hội thời kỳ
GV: Phùng Thị Bích Phượng Trường THCS Dương Xá
3
Chủ đề: Giáo dục nâng cao ý thức bảo vệ hệ sinh thái trong di tích lịch sử của

thành một môn tổng hợp mới hoặc lồng ghép các nội dung cần thiết vào
những nội dung vốn có của môn học ví như lồng ghép nội dung dân số
vào môn Sinh học, môn Địa lí; nội dung giáo dục môi trường môn Sinh
học, môn Công dân… Như vậy thông qua dạy học tích hợp liên môn thì
những kiến thức, kỹ năng học được ở môn này có thể sử dụng như
những công cụ để nghiên cứu, học tập các môn học khác: chẳng hạn sử
dụng Toán học như những công cụ đắc lực để nghiên cứu Sinh học hay
Tin học được sử dụng như một công cụ để mô hình hóa các quá trình
sinh học, các thí nghiệm sinh học…
*Mục tiêu của dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn:
- Làm cho quá trình học tập có ý nghĩa hơn: Hình thành ở người học
những năng lực rõ ràng.
- Giúp học sinh phân biệt cái cốt yếu với cái ít quan trọng hơn: Do dự
tính được những điều cần thiết cho học sinh.
- Quan tâm đến việc sử dụng kiến thức trong tình huống cụ thể: Giúp
học sinh hòa nhập vào thực tiễn cuộc sống.
- Giúp người học xác lập mối quan hệ giữa các khái niệm đã học.
* Đặc điểm của dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn:
- Lấy người học làm trung tâm.
- Định hướng, phân hóa năng lực người học.
- Dạy và học các năng lực thực tiễn.
=> Dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn giúp học sinh trở thành
người học tích cực, người công dân có năng lực giải quyết tốt các
tình huống có vấn đề mang tính tích hợp trong thực tiễn cuộc sống.
Dạy học tích hợp liên môn cho phép rút ngắn được thời gian dạy học
đồng thời vẫn tăng được khối lượng và chất lượng thông tin.
2. Ưu điểm của dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn.
So với dạy học đơn môn hiện nay thì dạy học tích hợp liên môn
không có nhiều khác biệt về phương pháp tổ chức và hình thức dạy học
bởi: Cho dù dạy học liên môn hay đơn môn thì đều đòi hỏi chúng ta

học khác để giải quyết các vấn đề đặt ra trong quá trình học tập bộ
môn, quan điểm dạy học này hiện nay cần được áp dụng ở nhiều cấp
học. Thực hiện dạy học tích hợp liên môn sẽ mang lại nhiều lợi ích
trong việc hình thành và phát triển năng lực hành động, năng lực
giải quyết vấn đề cho học sinh. Sinh học là môn khoa học ứng dụng,
thực nghiệm, là môn khoa học của sự sống, kiến thức của môn sinh học
gắn liền với các yếu tố tự nhiên, xã hội… Trong dạy học môn Sinh học
có thể tích hợp giáo dục với nội dung như: giáo dục ý thức BVMT,
giáo dục kỹ năng sống… đặc biệt là những vấn đề mang tính thời sự
như: sự biến đổi khí hậu toàn cầu, sự ô nhiễm môi trường, sự cạn kiệt
tài nguyên, sự già hóa dân số, hậu quả của nó với việc giải quyết các
vấn đề phúc lợi xã hội, vấn đề y tế và chăm sóc sức khỏe…
Trong chương trình môn Sinh học ở trường THCS, học sinh có
thể sử dụng kiến thức ở nhiều môn học “liên quan” để giải quyết một
số vấn đề: tích hợp kiến thức môn Toán để hình thành kỹ năng tính
toán, xử lý số liệu; môn Hóa học để giải quyết về vấn đề liên kết hóa
học, đo đạc mức độ ô nhiễm môi trường, môn Vật lý để giải quyết về
đặc tính, tính chất vật lý của các chất, các tia, vấn đề về năng lượng,
trao đổi vật chất hay để giải thích dễ dàng cơ chế tác động của các chất
đến sự sống; môn Địa lý để hiểu về các vấn đề về dân số, khí hậu giúp
học sinh dễ dàng giải thích cơ chế của sự thích nghi, tiến hóa, mối
quan hệ giữa sinh học và môi trường; môn Văn học để đọc - hiểu văn
bản một cách chính xác và viết cho đúng ngữ pháp; môn Tin để mô
hình hóa các quá trình sinh học, các thí nghiệm …
Với những thuận lợi trên, chúng tôi nhận thấy so với các môn
học trong nhà trường hiện nay thì môn Sinh học có nhiều cơ hội hơn
GV: Phùng Thị Bích Phượng Trường THCS Dương Xá
6
Chủ đề: Giáo dục nâng cao ý thức bảo vệ hệ sinh thái trong di tích lịch sử của
địa phương: đền thờ Nguyên Phi Ỷ Lan”

nhiễm. (Kiến thức bài 54 Sinh học 9: Ô nhiễm môi trường)
- Nắm được tại sao khi trồng nhiều cây xanh lại hạn chế ô nhiễm môi trường.
(Kiến thức bài 52 Hóa học 9: Tinh bột và xenlulozơ)
- Giải thích được tại sao cần phải bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên
(Kiến thức bài 14 trong GDCD 7 là Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên
và bài 38 Bảo vệ tài nguyên sinh vật Việt Nam Địa Lí 8).
* Học sinh nêu vai trò của hệ sinh thái đối với đời sống con người, qua đó nâng
cao ý thức bảo vệ các hệ sinh thái, từ đó có ý thức bảo vệ hệ sinh thái ở địa
phương.
GV: Phùng Thị Bích Phượng Trường THCS Dương Xá
7
Chủ đề: Giáo dục nâng cao ý thức bảo vệ hệ sinh thái trong di tích lịch sử của
địa phương: đền thờ Nguyên Phi Ỷ Lan”
2.2. Về kỹ năng:
- Kỹ năng thu thập thông tin SGK, quan sát và trình bày 1 vấn đề.
- Kĩ năng ra quyết định khi vận dụng kiến thức vào thực tế
- Kỹ năng lắng nghe, hoạt động nhóm.
- Rèn kỹ năng khai thác tranh, khai thác thông tin.
- Rèn kĩ năng vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các vấn đề về môi
trường.
- Kĩ năng liên kết các kiến thức giữa các phân môn…
2.3. Thái độ:
* Qua chuyên đề:
- Giáo dục học sinh bảo vệ các hệ sinh thái của địa phương. Yêu quê hương đất
nước và trân trọng quá khứ.
- Giúp HS thêm yêu thiên nhiên và có ý thức bảo vệ thiên nhiên.
- Rèn ý thức, tinh thần tham gia môn học.
- Yêu thích môn Sinh học cũng như các môn khoa học khác như: Địa lí, Giáo
dục công dân, lịch sử…
3. Đối tượng dạy học của dự án:

- Tiến hành soạn nội dung bài vào các Slide và chọn cách trình chiếu thích hợp.
Bước 3: Yêu cầu chung cho việc chuẩn bị bài giảng trình chiếu bằng các Slide:
- Yêu cầu chung:
+ Vận dụng CNTT phải đúng lúc, đúng chỗ, bảo đảm đặc trưng bộ môn nhằm
tạo hiệu quả cao cho giờ học. Kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin thành thạo,
hợp lí.
+ Bài giảng trình chiếu không thể thay thế giáo án truyền thống mà đó chỉ là
phương tiện hỗ trợ cho GV trong việc thực hiện các phương pháp dạy học theo
hướng đổi mới phương pháp, các khâu của quá trình dạy học.
+ Bài giảng trình chiếu giúp GV tiết kiệm thời gian, góp phần thể hiện đồ dùng
dạy học, thay thế hệ thống bảng phụ cồng kềnh cho GV, trình chiếu các tư liệu
dạy học mà GV dùng để minh hoạ cho bài học.
+ Không lạm dụng CNTT vào giờ dạy mà làm mất đi sự lôgic của một giờ Sinh
học.
5.2. Đối với học sinh (HS):
* Chuẩn bị bút dạ.
* Sách giáo khoa.
* Tìm hiểu thông tin về hệ sinh thái và biện pháp bảo vệ các hệ sinh thái trong
các môn học: Sinh 9, Địa lí 8 và 6, Giáo dục công dân 8 và 7, Lịch sử 6.
6. Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học.
6.1. Ổn dịnh tổ chức:
6.2. Bài mới:
Đền Bà Tấm- đền thờ hoàng thái hậu Ỷ Lan nằm trên địa bàn xã Dương
Xá- Gia Lâm- Hà Nội không những là khu di tích có ý nghĩa lịch sử to lớn
của đất nước mà khuôn viên của khu đền còn là hệ sinh thái rộng lớn góp
phần làm tăng thêm vẻ đẹp tự nhiên và có ý nghĩa đối với đời sống của
nhân dân địa phương. Vậy để làm cho hệ sinh thái này ngày càng đa dạng
và phong phú hơn mỗi học sinh chúng ta cần phải làm gì? Cô và các con
cùng suy nghĩ và hành động thông qua chủ đề : “GIÁO DỤC NÂNG CAO
Ý THỨC BẢO VỆ HỆ SINH THÁI CÓ Ý NGHĨA LỊCH SỬ CỦA ĐỊA

thái nước ngọt, hệ
sinh thái nước mặn?
GV gọi 1-2 HS trả lời,
HS khác nhận xét bổ
sung.
GV đánh giá phần
trình bày của HS và
bổ sung:
- Mỗi hệ sinh thái đều
được đặc trưng bởi khí
hậu, động vật, thực
vật.
GV: Với các đặc điểm
hệ động thực vật và
đặc trưng khí hậu, hệ
sinh thái trong đền thờ
Nguyên Phi Ỷ Lan là
-HS xem
hình ảnh.
-HS kể tên
các hệ sinh
thái.
I. Sự đa dạng của các
hệ sinh thái.
- Các hệ sinh thái trên
cạn: Hệ sinh thái
rừng, hệ sinh thái
nông nghiệp vùng
đồng bằng…
- Các hệ sinh thái

Nguyên Phi Ỷ Lan.
HĐGV HĐHS Nội dung Tích hợp liên
môn
GV chiếu yêu cầu:
Theo dõi đoạn băng
hình giới thiệu về khu
hệ sinh thái trong đền
thờ Nguyên Phi Ỷ Lan
( có thể xem 2-3 lần).
Thảo luận nhóm trong
5 phút hoàn thành các
yêu cầu sau:
- Nhóm 1+2 : Tìm hiểu
các thành phần trong hệ
sinh thái quan sát.
Hoàn thành bảng
51.1.SGK- 154.
- Nhóm 3: Tìm hiểu
thành phần thực vật
trong hệ sinh thái quan
sát. Hoàn thành bảng
51.2.SGK- 155.
- Nhóm 3: Tìm hiểu
thành phần động vật
trong khu vực thực
hành. Hoàn thành bảng
51.3.SGK- 155.
GV yêu cầu các nhóm
trình bày kết quả thảo
luận của nhóm mình.

Phi Ỷ Lan học
sinh hiểu hơn
về lịch sử dân
tộc, lịch sử địa
phương.( Kiến
thức môn lịch
sử).
GV: Phùng Thị Bích Phượng Trường THCS Dương Xá
11
Chủ đề: Giáo dục nâng cao ý thức bảo vệ hệ sinh thái trong di tích lịch sử của
địa phương: đền thờ Nguyên Phi Ỷ Lan”
HS các nhóm khác
nhận xét, bổ sung.
GV: Như vậy là chúng
ta đã vừa được đi tham
quan tìm hiểu khu hệ
sinh thái trong đền thờ
Nguyên Phi Ỷ Lan. Các
nhóm đã xác định được
các thành phần vô sinh,
hữu sinh, hệ động thực
vật trong khu vực quan
sát. Về nhà các nhóm
tiếp tục tìm hiểu và
chuẩn bị cho cho bài
thuyết trình của nhóm
về các biện pháp để bảo
vệ cho hệ sinh thái này:
Gợi ý:
- Số lượng các loài

thờ hoang thái hậu
Ỷ Lan. Đây là 1
khu đền vừa có ý
nghĩa lịch sử, tín
ngưỡng của nhân
dân địa phương
vừa có ý nghĩa về
mặt sinh thái.
Việc bảo vệ hệ
sinh thái trong khu
đền là việc làm
hết sức cần thiết
và cấp bách. Các
nhóm đã sẵn sàng
cho buổi thuyết
trình ngày hôm
nay chưa?
GV lần lượt mời
đại diện của các
nhóm lên trình
bày phần chuẩn bị
của nhóm mình.
GV tổ chức cho
các nhóm cùng
thảo luận đưa ra
những biện pháp
khả thi nhất trong
việc bảo vệ hệ
Đại diện các nhóm
lên trình bày về

đền…
- Tổ chức nuôi thả
các loài cá có giá trị
dưới hồ….
-Tuyên truyền nâng
cao ý thức bảo vệ hệ
động thực vật và
môi trường sinh thái
trong khu đền (đặc
biệt là vào 2 ngày
hội đền)….
-Trong quá
trình thảo luận
thống nhất các
biện pháp, GV
cho HS giải
thích các hiện
tượng:
+Vì sao mưa
xít ăn mòn các
công trình:
tượng đài
Nguyên Phi Ỷ
Lan.( Sử dụng
kiến thức môn
hóa học)
+Vì sao phải
trồng nhiều cây
xanh? Vì sao
quá trình quang

với địa phương
mình như vậy?
GV cho HS xem
lại một số bức ảnh
về các hoạt động
trồng cây, chăm
sóc cây xanh, dọn
vệ sinh môi
trường trong đền
thờ qua các năm
học của HS
trường THCS
Dương Xá.
HS nêu những việc
đã làm được.
HS theo dõi, quan
sát.
7. Một số hình ảnh của tiết dạy:
GV: Phùng Thị Bích Phượng Trường THCS Dương Xá
14
Chủ đề: Giáo dục nâng cao ý thức bảo vệ hệ sinh thái trong di tích lịch sử của
địa phương: đền thờ Nguyên Phi Ỷ Lan”
GV: Phùng Thị Bích Phượng Trường THCS Dương Xá
15
Chủ đề: Giáo dục nâng cao ý thức bảo vệ hệ sinh thái trong di tích lịch sử của
địa phương: đền thờ Nguyên Phi Ỷ Lan”
GV: Phùng Thị Bích Phượng Trường THCS Dương Xá
16
Chủ đề: Giáo dục nâng cao ý thức bảo vệ hệ sinh thái trong di tích lịch sử của
địa phương: đền thờ Nguyên Phi Ỷ Lan”

được phương pháp tối ưu.
- Biết “tích hợp” vừa đủ kiến thức các môn “liên quan”, tránh trùng
lặp, nặng nề; cũng không xem nhẹ, bỏ qua nhưng cũng không biến giờ
học môn Sinh thành môn Toán, Lý, Hóa hay ngược lại.
- Tận dụng được sức mạnh của công nghệ thông tin vào quá trình dạy
học.
GV: Phùng Thị Bích Phượng Trường THCS Dương Xá
18
Chủ đề: Giáo dục nâng cao ý thức bảo vệ hệ sinh thái trong di tích lịch sử của
địa phương: đền thờ Nguyên Phi Ỷ Lan”
PHẦN C/ KẾT LUẬN:
Việc vận dụng dạy học tích hợp liên môn vào dạy học ở môn
Sinh học là có hiệu quả đã góp phần nâng cao một bước chất lượng dạy
và học trong nhà trường phổ thông. Những định hướng và giải pháp
chúng tôi đề ra trong báo cáo là khả thi và có hiệu quả. Trong quá trình
thực hiện, chúng tôi mạnh dạn đưa ra một số kiến nghị như sau:
1. Đối với tổ, nhóm chuyên môn tăng cường đổi mới nội dung
sinh hoạt tổ nhóm chuyên môn theo hướng tích hợp dạy học liên môn
bằng việc xây dựng các nội dung, chủ đề dạy học tích hợp để dạy thử
nghiệm, rút kinh nghiệm cả về nội dung và phương pháp tổ chức.
2. Sở, phòng giáo dục và đào tạo vận dụng quan điểm tích hợp
vào xây dựng kế hoạch chương trình bồi dưỡng giáo viên theo hướng
nâng cao năng lực dạy học tích hợp liên môn bằng việc kết hợp tổ chức
hội thảo với việc bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên và
thi giáo viên giỏi theo chủ đề dạy học tích hợp liên môn nhằm giảm tải
cho phòng, trường, giáo viên phải tổ chức, tham gia nhiều hoạt động
nhưng vẫn xác định và bồi dưỡng được các năng lực dạy học tích hợp
liên môn cho giáo viên có chất lượng, hiệu quả và tiết kiệm. Đồng thời
tăng cường tổ chức cho học sinh thi về vận dụng kiến thức liên môn để
giải quyết các tình huống thực tiễn.