Khãa luËn tèt nghiÖp Trêng §HSP Hµ Néi 2
NguyÔn ThÞ Liªn K33A- - Gi¸o dôc TiÓu häc
1
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC
**************
NGUYỄN THỊ LIÊN ĐẶC SẮC CỦA NGHỆ THUẬT MIÊU TẢ
BỨC TRANH QUÊ TRONG TẬP THƠ
GÓC SÂN VÀ KHOẢNG TRỜI
CỦA TRẦN ĐĂNG KHOA KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Văn học thiếu nhi
Người hướng dẫn khoa học
GVC. ThS NGUYỄN VĂN MỲ
Nguyễn Thị Liên
Khóa luận tốt nghiệp Trờng ĐHSP Hà Nội 2
Nguyễn Thị Liên K33A- - Giáo dục Tiểu học
3
Lời Cam Đoan Dới sự chỉ bảo tận tình của Th. S Nguyễn Văn Mỳ và kế thừa kết quả
nghiên cứu của các nhà khoa học đi trớc, tôi đã hoàn thành khóa luận tốt
nghiệp của mình. Tôi xin cam đoan khóa luận này là công trình nghiên
cứu của tôi, kết quả nghiên cứu không trùng lặp với kết quả của các tác giả
khác. Hà Nội, tháng 5 năm 2011
Sinh viên thực hiện
Nguyễn thị Liên
Khóa luận tốt nghiệp Trờng ĐHSP Hà Nội 2
Nguyễn Thị Liên K33A- - Giáo dục Tiểu học
4
2.5. Một số biện pháp tu từ 56
2.5.1. Nhân hóa 56
2.5.2. So sánh 61
Kết luận 65
Phụ lục 67
Tài liệu tham khảo 74 Khóa luận tốt nghiệp Trờng ĐHSP Hà Nội 2
Nguyễn Thị Liên K33A- - Giáo dục Tiểu học
6
Phần mở đầu
1. Lí do chọn đề tài
1.1. Lí do khách quan
Thơ ca là dòng chảy vô tận, không bao giờ ngừng bồi đắp phù sa cho
cuộc đời. Thơ ca gắn với con ngời ngay từ thuở lọt lòng. Qua lời ru à ơi ngọt
ngào của bà và mẹ, hòa cùng nhịp đa của cánh võng chiếc nôi:
Thơ là muôn vạn cánh chim
Đa em bay bổng đi tìm giấc mơ.
Từ lâu tuổi thơ và thơ rất dễ gặp nhau bởi lẽ thơ rất phù hợp với tuổi
thơ. Nhà văn Ga-ma-ra đã từng nói: Ngời ta nói là chỉ trẻ em và nhà thơ
mới biết làm thơ, mới hiểu và biết thật sự cuộc sống. (Ga-ma-ra, Cuốn sách
và trẻ em). Trần Đăng Khoa là một minh chứng cho điều đó. Những rung
cảm chân thật cùng năng khiếu thi ca bẩm sinh trác Việt đã tạo nên một Trần
Đăng Khoa- thần đồng thơ ca với những dòng thơ hồn nhiên, ấm áp tình
ngời, làm xôn xao lòng ngời thuộc nhiều lứa tuổi. Không phải ngẫu nhiên
Vân Thanh nhận xét: Thơ Trần Đăng Khoa một thời đã làm rung động cả trẻ
em lẫn ngời lớn với những bài Đánh thức trầu, Đám ma bác giun, Ma,
ò ó o (Bàn về văn học thiếu nhi, nhiều tác giả - NXB Kim Đồng).
những vần thơ ngọt ngào, đằm thắm, giản dị, trong sáng, giàu nhạc điệu.
Là một giáo viên Tiểu học tơng lai, việc nghiên cứu đề tài Đặc sắc
của nghệ thuật miêu tả bức tranh quê trong tập thơ Góc sân và khoảng trời
của Trần Đăng Khoa có ý nghĩa rất lớn, nhằm nâng cao năng lực cảm thụ
văn học, bồi dỡng chuyên môn nghiệp vụ cho bản thân. Đồng thời hiểu đợc
giá trị thơ của Trần Đăng Khoa là cơ sở vững chắc cho công tác dạy tốt bộ
môn Tiếng Việt và giáo dục học sinh sau này. Nhng quan trọng hơn cả là
góp phần tác động đến niềm yêu thích thơ ca của tuổi thơ để từ đó các em tìm
đến thơ, đọc và cảm thụ nó. Đối với học sinh lớp 4, 5 đề tài này giúp ích cho
quá trình phân tích tác phẩm của các em, tìm ra những cái hay, cái đẹp từ
những gì gần gũi, giản dị xung quanh mình qua các tứ thơ, hình ảnh thơ.
Khóa luận tốt nghiệp Trờng ĐHSP Hà Nội 2
Nguyễn Thị Liên K33A- - Giáo dục Tiểu học
8
Chính bởi những lẽ trên đã thôi thúc tôi chọn đề tài Đặc sắc của nghệ
thuật miêu tả bức tranh quê trong tập thơ Góc sân và khoảng trời của Trần
Đăng Khoa với hy vọng giúp các em hiểu biết phần nào về nghệ thuật thơ,
hình thành và bồi dỡng cho các em tình yêu quê hơng, đất nớc mình.
2. Lịch sử vấn đề
Trần Đăng Khoa làm thơ từ rất nhỏ (8 tuổi với bài thơ Con bớm
vàng). Tài năng thơ của Trần Đăng Khoa thực sự đợc thăng hoa khi anh mới
ở tuổi niên thiếu. Nhà thơ Xuân Diệu đã không ngần ngại coi Khoa là ngời
đứng đầu trong số thi sĩ tí hon cùng thời đại khi ông ví hàng vạn em nhỏ cất
tiếng gáy ò ó o ở khắp nơi; Khoa ở trung tâm của cuộc đồng ca vang tơng
lai ấy.(Một em nhỏ làm thơ, Góc sân và Khoảng trời, NXB Kim Đồng).
Vậy mà cha có một công trình lớn nào nghiên cứu thơ của Trần Đăng Khoa,
có chăng chỉ dừng lại ở những bài viết, những lời nhận xét, khen ngợi tài năng
thơ anh.
Nhà phê bình Lại Nguyên Ân nói: Hồi ấy qua báo chí ta thấy có rất
hơng vị của thế giới bên ngoài, của thiên nhiên hoa cỏ, của sinh hoạt quê
hơng đồng nội. Em biết lắng nghe, nhìn kỹ những gì đã xảy ra xung quanh
mình. Cảnh vật dới ngòi bút của Khoa có hình nét và có cả tâm hồnThế
giới loài vật trong thơ Khoa thật đa dạng với những nét độc đáo. Chỉ có con
mắt trẻ thơ mới có những nhận xét đến kì lạ (ủy ban KH_XH Nhà thơ Việt
Nam hiện đại, NXB KH_XH, Hà Nội - 1984).
Đúng nh nhận xét của nhà nghiên cứu Nguyễn Đăng Mạnh: Làng quê
đã tạo nên thơ Khoa từ màu sắc đến linh hồn. Với tập thơ đầu tay của mình,
ta thấy rõ tuổi thơ Khoa đã gắn bó khăng khít với Góc sân và khoảng trời.
Khoa đã nhìn, đã cảm, đã nghe, đã đa vào thơ những hình ảnh, âm thanh hết
sức quen thuộc của làng quê Việt Nam: một mảnh vờn, một góc sân, một
dòng sông, bình dị mà vẫn gây nhiều ngạc nhiên hứng thú. Bởi Khoa thổi vào
chúng vẻ hồn nhiên, tinh nghịch của tâm hồn những cậu bé lớn lên cùng
Khóa luận tốt nghiệp Trờng ĐHSP Hà Nội 2
Nguyễn Thị Liên K33A- - Giáo dục Tiểu học
10
những trò chơi chăn trâu, thả diều, bắt cá nhng nếu thiếu sự độc đáo mới
lạ, vẻ riêng của mình thì có lẽ thơ Khoa không thể có sức sống bền lâu nh
vậy.
Chính vì lẽ đó, vấn đề cá tính sáng tạo trong thơ Khoa đã đợc đề cập
đến với nhiều ý kiến khác nhau. Lại Nguyên Ân và Trần Đình Sử cho rằng:
Khoa làm thơ vào lúc còn rất bé, nghĩa là vào lúc cá tính còn cha hình
thành. Thế mà thơ lại hay. Nghĩa là có thể thơ hay khi cha hình thành cá
tính sáng tạo (Trần Đăng Khoa trớc con đờng hình thành một cá tính
thơ, báo văn nghệ 15/03/1986). Cùng bàn về vấn đề này, Lại Nguyên Ân viết:
ở cậu bé này nếu ta nói đến cá tính chỉ là hai cá tính phổ quát, tức là một cá
thể ngời nói chung với hành vi và ý nghĩa lặp lại các chuẩn mực mà môi
trờng giáo dục xung quanh đang truyền thụ và định hớng để hình thành nên
ở các em chứ cha phải là hành vi và ý nghĩa thực thụ của mình (Lại
sâu vào khai thác nét đặc sắc của nghệ thuật miêu tả bức tranh quê trong tập
thơ Góc sân và khoảng trời của Trần Đăng Khoa. Đề tài khóa luận: Đặc
sắc của nghệ thuật miêu tả bức tranh quê trong tập thơ Góc sân và khoảng
trời của Trần Đăng Khoa là một đề tài mới, cha có ai đi sâu vào khai thác.
Nghệ thuật - cách thức thể hiện (tuy không phải là toàn bộ) bức tranh quê
quen mà lạ sẽ đợc khai thác cụ thể trong đề tài này.
3. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu đề tài trên nhằm giúp học sinh hiểu và phát hiện đợc:
Đặc sắc của nghệ thuật miêu tả Bức tranh quê trong tập thơ Góc sân và
khoảng trời của Trần Đăng Khoa
4. Đối tợng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tợng nghiên cứu
Trong khuôn khổ một bài khóa luận, tôi xin đợc tìm hiểu bức tranh
quê và một số nét đặc sắc của nghệ thuật miêu tả bức tranh quê ấy trong tập
thơ Góc sân và khoảng trời của Trần Đăng Khoa.
Khóa luận tốt nghiệp Trờng ĐHSP Hà Nội 2
Nguyễn Thị Liên K33A- - Giáo dục Tiểu học
12
4.2. Phạm vi nghiên cứu
Tập thơ Góc sân và khoảng trời của Trần Đăng Khoa, NXB Văn hóa
- Thông tin 2002.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
Xuất phát từ mục đích, đối tợng và phạm vi nghiên cứu của đề tài.
Nghiên cứu của tôi nhằm thực hiện những nhiệm vụ sau:
- Tìm hiểu cơ sở lý luận của việc hình thành thần đồng thơ Trần Đăng
Khoa.
- Tìm hiểu nét đặc sắc của nghệ thuật miêu tả bức tranh quê trong tập
thơ Góc sân và khoảng trời của Trần Đăng Khoa.
6. Phơng pháp nghiên cứu
Trần Đăng Khoa dù có làm thơ, có nổi tiếng cũng không thể đạt cỡ Trần
Đăng Khoa. Các nhà thơ ngời lớn đã thành danh lại càng không thể viết nh
em Khoa, cháu Khoa đợc nữa. Hiện tợng Trần Đăng Khoa là hiện tợng
không chỉ của riêng Việt Nam mà còn là hiện tợng hiếm hoi của thế giới
[6;11] . Vậy điều gì đã làm nên thần đồng thơ ấy? có thể lý giải điều đó ở một
số điểm sau:
1.1. Quê hơng
Nam Sách, Hải Dơng miền quê vùng đồng bằng chiêm trũng là nơi
thần đồng thơ sinh ra và lớn lên. Chính miền quê nghèo khó đó đã ơm mầm
cho tài năng Khoa nảy nở. Nhà nghiên cứu Nguyễn Đăng Mạnh đã khẳng định
làng quê đã tạo nên thơ Khoa từ màu sắc đến linh hồn. Quả thật, đọc Góc
sân và khoảng trời ta có thể thấy rõ đợc điều đó. Chẳng phải những vần
thơ hay nhất, những hình ảnh đẹp nhất trong tập thơ đều là những câu thơ,
những hình ảnh viết về cảnh vật và con ngời nông thôn đó sao? Tập thơ in
đậm dấu ấn tuổi thơ - tuổi thơ làng quê, tuổi thơ của một thời chiến tranh. ở
Khóa luận tốt nghiệp Trờng ĐHSP Hà Nội 2
Nguyễn Thị Liên K33A- - Giáo dục Tiểu học
14
đây hồn thơ tuổi thơ xôn xao trong từng câu chữ. Và hồn thơ ấy gắn bó với
Góc sân và khoảng trời- nơi chôn rau cắt rốn của Khoa. Cho nên chúng ta
hiểu vì sao tập thơ có tựa đề Góc sân và khoảng trời và mở đầu tập thơ
cũng là Góc sân và khoảng trời
Góc sân nho nhỏ mới xây
Chiều chiều em đứng nơi này em trông
Thấy trời xanh biếc mênh mông
Cánh cò chớp trắng trên sông Kinh Thầy.
Nghĩa là hồn thơ này không phải từ trên trời rơi xuống, hồn thơ ấy gắn
chặt với quê hơng, đất nớc mình. Hay nói khác đi, nó gắn với hiện thực đời
sống xung quanh. Đúng nh Thủ tớng Phạm Văn Đồng đã từng nói về kinh
Cây dừa
Sải tay
Bơi
Ngọn mùng tơi
Nhảy múa
(Ma)
Và đây một cánh đồng chiều với cánh diều tuổi thơ :
Cánh diều no gió
Sáo nó thổi vang
Sao trời trôi qua
Diều thành trăng vàng
Cánh diều no gió
Tiếng nó trong ngần
Diều hay chiếc thyền
Trôi trên sông Ngân
Cánh diều no gió
Khóa luận tốt nghiệp Trờng ĐHSP Hà Nội 2
Nguyễn Thị Liên K33A- - Giáo dục Tiểu học
16
Tiếng nó chơi vơi
Diều là hạt cau
Phơi trên nong trời
Trời nh cánh đồng
Xong mùa gặt hái
Diều em lỡi liềm
Ai quên bỏ lại
(Hạt gạo làng ta)
Quê hơng với tất cả những con ngời, những sự vật rất đỗi quen thuộc
đã cho Khoa những ý nghĩ sâu xa, lay động nhất:
Mái gianh ơi hỡi mái gianh
Ngấm bao ma nắng mà thành quê hơng
(Về thăm cô Bởi)
Có yêu quê, hiểu quê mới thấm thía và có cảm nhận tinh tế, sâu sắc đến
vậy.
Có thể nói, chính quê hơng đã chắp cánh cho thơ Khoa bay cao bay
xa. Qua những vần thơ đó, ngời đọc không chỉ thấy hình ảnh một nông thôn
Việt Nam, mà còn thấy đợc một tình yêu sâu nặng của Khoa dành cho quê
hơng với cách viết đầy sáng tạo.
1.2. Gia đình
Lớn lên trong gia đình mọi ngời đều yêu thơ văn nên Khoa cũng yêu
thơ văn từ nhỏ. ảnh hởng trực tiếp từ ngời mẹ, ngời bà - một kho văn hóa
dịu dàng với những truyện cổ tích, những bài ca dao, những truyện nôm, các
làn điệu chèoTrần Đăng Khoa đã lớn lên bằng nguồn sữa mẹ, và hồn thơ em
phong phú dạt dào nhờ nguồn sữa thơ ca dân gian. Theo lời kể của mẹ Khoa:
từ lúc nó hơi biết nó đã bắt tôi đọc ca dao. Nó lại bảo kể chuyện cổ tích,
chuyện nọ xọ chuện kia, chuyện nào nó cũng thích. Nó chỉ khoái hỏi văn, chả
có sức đâu mà giải thích cho nó. Và tối nào mẹ Khoa cũng kể. Thơ ca dân
Khóa luận tốt nghiệp Trờng ĐHSP Hà Nội 2
Nguyễn Thị Liên K33A- - Giáo dục Tiểu học
18
gian, những câu chuyện cổ tích đã ngấm sâu vào con ngời Khoa, nên hồn thơ
đó in đậm dấu ấn của chúng là điều tự nhiên.
Trần Đăng Khoa làm thơ khi mới biết ít chữ, sức đọc chẳng đợc mấy.
Vốn liếng chủ yếu trông cậy vào năng khiếu và những gì mà gia đình cung
cấp cho em qua những khúc hát ru, những trò chơi dân gian, những câu
Khi cơn ma đen rầm đằng Đông
Khi cơn ma đen rầm đằng Tây
Khi cơn ma đen rầm đằng Nam, đằng Bắc
Em thấy
Con cò
Trắng muốt
Bay ra đón cơn ma
(Con cò trắng muốt)
Nh vậy, từ những khúc hát ru, những câu chuyện đợc mẹ và bà kể
Khoa đã có một kho t liệu quý báu làm chất liệu cho những sáng tác của
mình. Và điều quan trọng hơn là Khoa đã biết sử dụng chúng một cách sáng
tạo, hấp dẫn lôi cuốn ngời đọc.
Ngoài mẹ và bà thì anh Minh - anh cả của Khoa là giáo viên cấp hai
(sau là nhà thơ sinh hoạt và làm việc ở hội văn học Nghệ thuật Quảng Ninh)
cũng đã tác động đến Khoa rất nhiều. Khoa luôn đợc anh động viên em cứ
học đi biết chữ thì tha hồ mà đọc. Học xong lớp vỡ lòng (lớp 1) bấy giờ
Khoa đã bắt đầu đọc sách và đợc anh Minh cho vài quyển làm tủ sách riêng.
Việc gia đình Khoa có sách và đặt báo là một hiện tợng rất đặc biệt so với bà
con cùng thời đó. Anh Minh lại có tài xuất khẩu thành thơ. Mỗi khi đội sản
xuất hoặc Hợp tác xã phát động một phong trào gì đấy thờng nhờ anh đặt
giúp mấy bài thơ cổ động dễ nhớ, dễ thuộc. Anh thờng đáp ứng chẳng mấy
khó khăn. Anh Minh đã trở thành một tấm gơng để Khoa học hỏi và ganh
đua. Nhà thơ nhí đã bí mật viết rất nhiều và độc giả đầu tiên là bé Giang.
Những bài thơ Khoa viết xong đều đọc cho bé Giang nghe, bé Giang thuộc thơ
của anh và lại đọc cho lũ trẻ trong xóm nghe. Bởi vần điệu dễ thuộc, dễ nhớ
Khóa luận tốt nghiệp Trờng ĐHSP Hà Nội 2
Nguyễn Thị Liên K33A- - Giáo dục Tiểu học
20
bọn trẻ thích thú nghe và thuộc rất nhiều thơ Khoa. Và điều đó càng làm Khoa
Nguyễn Thị Liên K33A- - Giáo dục Tiểu học
21
Gửi ra tiền tuyến,
Gửi về phơng xa.
Đáng lẽ tuổi thơ là tuổi yêu thơng, của sự nâng niu chiều chuộng,
nhng tuổi thơ trong bom đạn thì sớm biết, sớm từng trải niềm căm thù và
không phải niềm căm thù bản năng mà là một tình cảm có chỉ dẫn lý chí, một
nhận thức có phân tích. Do vậy đi sâu đợc vào bản chất của sự vật nhng
không làm theo cách của ngời lớn mà vẫn giữ nguyên vẹn giọng điệu trẻ con.
Những gì em viết là tình cảm trí tuệ của tâm hồn ngây thơ trong sáng, viết hồn
nhiên ca ngợi với tất cả niềm tin vào chiến thắng.
Trong nhiều trờng hợp có thể nói sự bừng nở tài năng thơ ở tuổi thiếu
niên cùng đồng nghĩa với sự thăng hoa của một đời nghệ sĩ. Khoa đã viết
những điều xúc động nhất, sâu sắc nhất, những rung cảm sâu xa nhất để rồi
sau này tiếp tục làm thơ cũng khó lòng vợt qua đợc chính mình thời thơ ấu.
1.4. Tài năng bẩm sinh và sự không ngừng học hỏi của Trần Đăng Khoa
Có thể nói, ngoài cơ sở hình thành tài năng thơ ca Trần Đăng Khoa là
quê hơng, gia đình, thời đại còn thấy dấu hiệu của một tài năng bẩm sinh. Có
nhiều bài thơ Khoa nh buột miệng nói ra. Trong một buổi chiều nấu cơm
trớc cảnh con bớm vàng dập dờn bay lợn Khoa nh thích thú reo lên:
Con bớm vàng
Con bớm vàng
Bay nhẹ nhàng
Trên bờ cỏ
(Con bớm vàng)
Khi đó Khoa không có ý thức làm nghệ thuật mà chỉ ghi lại những điều
chợt nhìn thấy, ghi lại bằng chất giọng đầy trẻ thơ. Chỉ có điều tính trẻ thơ ấy
khác các trẻ thơ khác ở chỗ Trần Đăng Khoa có một sự rung cảm, một cái
nhìn tinh tế độc đáo. Trong bài Đêm Côn Sơn, Khoa có một câu thơ mà
khiến ai cũng phải ngạc nhiên:
riêng mình. Những cuốn sách mà ngời anh đã chọn cho em đã giúp em rất
Khóa luận tốt nghiệp Trờng ĐHSP Hà Nội 2
Nguyễn Thị Liên K33A- - Giáo dục Tiểu học
23
nhiều, nhng một điều không kém phần quan trọng là sự tự nhận thức thế giới
thông qua quan sát trực tiếp. Vì vậy, Khoa luôn khiến ai tiếp chuyện cũng
phải ngạc nhiên vì những hiểu biết tờng tận văn chơng nghệ thuật của mình.
Với tài năng thiên bẩm và sự nỗ lực học hỏi của bản thân, Trần Đăng
Khoa đã viết lên những vần thơ giàu tính nghệ thuật đầy cảm nhận sâu sắc về
cuộc sống khiến tất cả mọi ngời đều bị hấp dẫn và không khỏi thán phục tài
năng của cậu bé. Khóa luận tốt nghiệp Trờng ĐHSP Hà Nội 2
Nguyễn Thị Liên K33A- - Giáo dục Tiểu học
24
CHƯƠNG 2
ĐặC SắC CủA NGHệ THUậT MIÊU Tả BứC TRANH
QUÊ TRONG TậP THƠ GóC SÂN Và KHOảNG TRờI CủA
TRầN ĐĂNG KHOA
2.1. Một vài nét về nghệ thuật và sự sáng tạo nghệ thuật
Nghệ thuật ngay từ thời kỳ sơ sinh của nó đã tồn tại và phát triển trong
sự gắn bó mật thiết với đời sống lao động. Những nét chạm khắc trong hang
động nguyên thủy, những điệu nhảy, những bài ca hồn nhiên trong sinh hoạt
tính muôn vẻ của cuộc sống. Do đó hiện thực cũng luôn đòi hỏi những hình
thái phản ánh nó phải có tính đa dạng, tính phong phú nh chính bản thân nó.
Trong khi đó, văn học là một hình thái cao quý và tinh vi cho nên văn học
lại càng đòi hỏi cần có những sản phẩm cao quý, tinh vi và muôn màu sắc.
Nh vậy, văn học nghệ thuật, không chỉ đơn thuần là hoạt động phản ánh mà
còn là hoạt động sáng tạo. Vấn đề sáng tạo vừa là mục đích, vừa là bản chất
của nhận thức nghệ thuật. Riêng đối với thơ ca, yêu cầu sáng tạo có một ý
nghĩa đặc biệt quan trọng. Sáng tạo là phát hiện và khẳng định cái mới trong
nội quy cũng nh trong hình thức mà cơ sở của nó là cái mới nảy sinh trong
đời sống xã hội. Thủ tớng Phạm Văn Đồng cũng chỉ ra rằng: Cái mới là cái
đẹp, cái mới là đối tợng, là nội dung, là mục đích của ngời nghệ sĩ . Thơ
ca luôn giữ đợc phẩm chất đẹp và sức sống thanh xuân của mình nhờ ở sự
sáng tạo. Sự sáng tạo đảm bảo cho sự tồn tại và phát triển của thơ nếu so với
các thể loại khác, nó ít đợc sự tiếp sức, ít vay mợn trực tiếp hơn cái mới mẻ
của cuộc sống. Bản chất cuộc sống không lặp lại mình. Ngời viết tiểu thuyết,
kí, kịch nơng nhờ rất nhiều vào cái mới của cuộc sống. Nhng cái mới trong
đời sống muốn trở thành cái mới trong thơ ca thì phải đợc tái tạo qua phần
mới mẻ nhất của tâm hồn và xúc cảm. Viên Mai cũng nhấn mạnh: Làm thơ
quý nhất là lật đổ cái án cũ mới hay. Một phơng diện quan trọng và có ý
nghĩa nhiều khi quyết định hoạt động sáng tạo trong thơ là thuộc về vai trò
Copyright: Tài liệu đại học ©