Trường THPT Ngô Sĩ Liên Sáng kiến kinh nghiệm
GVTH: Khổng Thị Thu Hà

TRƯỜNG THPT NGÔ SĨ LIÊN

(Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi)
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“BƯỚC ĐẦU SỬ DỤNG CÔNG CỤ MẠNG XÃ HỘI ĐỂ HỖ TRỢ DẠY
HỌC DỰ ÁN MỘT SỐ BÀI TRONG CHƯƠNG TRÌNH SINH HỌC PHỔ
THÔNG”
 !"#$"%&'(
)*"+ "," -&
./&0"123456  
.78"9395:;< =>?@""<  
.)*"+ A3 
Trường THPT Ngô Sĩ Liên Sáng kiến kinh nghiệm
MỤC LỤC
NỘI DUNG Trang
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1
II. CƠ SỞ LÍ LUẬN 1
II.1.

Dạy

học

theo

dự

án 1

III.1. Tiến hành tổ chức dự án 4
III.1.1. Lập kế hoạch giới thiệu về dự án 4
III.1
.2. Xây dựng kế hoạch bài học 5
III.1.
3. Xây dựng kế hoạch đánh giá 7
III.1.
3.1. Phiếu giao nhiệm vụ 7
III.1.
3. 2. Phiếu đánh giá hoạt động nhóm 8
III.1.
3. 3. Phiếu đánh giá bài báo cáo của từng nhóm 9
III.1.4
. Xây dựng nhóm “Sức khoẻ tim mạch” trên trang cá nhân facebook

III.2.
Tổ chức tiết dạy và báo cáo bài 19
III.3.
Phản hồi trên Proprofs sau buổi báo cáo
III.3.1.
GV tạo một tài khoản trên Proprofs
GVTH: Khổng Thị Thu Hà
Trường THPT Ngô Sĩ Liên Sáng kiến kinh nghiệm
III.3.2. Học sinh tham gia bài kiểm tra trực tuyến mà GV đưa ra 23
IV. HIỆU QUẢ ĐỀ TÀI 26
IV.1. Kết quả đề tài 26
IV.2. Tích cực 27
IV.3. Hạn chế 27
V.ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG 28
VI.TÀI LIỆU THAM KHẢO 28


người

không

chỉ

giỏi

về

kiến
thức,

lí

luận

mà

bên

cạnh

đó

cần

có



đó,

kiến thức giáo khoa THPT

hiện

hành

được
tăng

cường

khá

nhiều

bài

gắn liền với các vấn đề trong cuộc sống,

đặc

biệt

đối

với
môn


này

cũng

được

HS
hưởng

ứng

nhiệt

tình,

thích

thú

vì

qua
kiến thức học trên lớp các em có thể áp dụng
nó vào trong cuộc sống của mình, chính vì thế
các

em

chủ động học


dụng

phương

pháp

dạy học

theo

dự

án

cho một số bài trong
chương trình sinh học phổ thông,

với

sự

hỗ

trợ

đặc

biệt


Dạy

học

theo

dự

án
II.1.1.

Dạy

học

theo

dự

án là gì?
GVTH: Khổng Thị Thu Hà
Trường THPT Ngô Sĩ Liên Sáng kiến kinh nghiệm
Dạy

học

theo

dự



Nó

giúp

HS

phát

triển

kiến

thức

và

các

kĩ

năng

liên

quan

thông

qua

kiến

thức

đã

học

trong
quá

trình

thực

hiện

và

tạo

ra

những

sản

phẩm

của

HS và GV cũng như với các lực lượng xã hội khác tham gia trong dự án. Đặc điểm này còn
được gọi là học tập mang tính xã hội.
- Định hướng sản phẩm: Trong quá trình thực hiện dự án, các sản phẩm được tạo ra.
GVTH: Khổng Thị Thu Hà
Trường THPT Ngô Sĩ Liên Sáng kiến kinh nghiệm
Sản phẩm của dự án không giới hạn trong những thu hoạch lý thuyết, mà trong đa số trường
hợp các dự án học tập tạo ra những sản phẩm vật chất của hoạt động thực tiễn, thực hành.
Những sản phẩm này có thể sử dụng, công bố, giới thiệu.
II.2.

Công

cụ

mạng xã hội
Mạng xã hội, hay gọi là xã hội ảo là dịch vụ nối kết các thành viên cùng sở thích
trên Internet lại với nhau với nhiều mục đích khác nhau không phân biệt không gian và thời
gian.
Mạng xã hội có những tính năng như trò chuyện, e-mail, phim ảnh, chia sẻ file, blog và
xã luận. Mạng xã hội liên tục có thêm nhiều công cụ mới giúp mọi người ở khắp mọi nơi liên
kết với nhau và nó trở thành một phần tất yếu của mỗi ngày cho hàng trăm triệu thành viên
khắp thế giới. Các công cụ này có nhiều tính năng để các thành viên tìm kiếm bạn bè, đối tác:
dựa theo group (ví dụ như tên trường hoặc tên thành phố), dựa trên thông tin cá nhân (như địa
chỉ e-mail hoặc screen name), hoặc dựa trên sở thích cá nhân (như thể thao, phim ảnh, sách
báo, hoặc ca nhạc), lĩnh vực quan tâm: giáo dục, kinh doanh, mua bán,
Hiện nay thế giới có hàng trăm mạng mạng xã hội khác nhau như MySpace, Facebook ,
ZingMe, Tamtay Nhưng tùy vào cách sử dụng và mục đích mà mỗi cá nhân có thể lựa chọn
cho mình một công cụ thích hợp. Trong đề tài này, tôi sử dụng loại công cụ là Face và proprofs
II.2.
1 . Facebook

II.3. Một số bài học dự kiến dạy học dự án trong chương trình sinh học phổ thông
•
Bài 24 – sinh học 10: “THỰC HÀNH: LÊN MEN ETYLIC VÀ LÊN MEN
LACTIC”
•
Bài 19 – sinh học 11: “TUẦN HOÀN MÁU (TT)”
•
Bài 47 – sinh học 11: “ĐIỀU KHIỂN SINH SẢN Ở ĐỘNG VẬT VÀ SINH ĐẺ CÓ
KẾ HOẠCH Ở NGƯỜI”.
•
Bài 20 – sinh học 12: “TẠO GIỐNG NHỜ CÔNG NGHỆ GEN”.
Các bài học trên gắn liền với đời sống và sức khoẻ của các em, cho nên ngoài mục tiêu
nắm được kiến thức còn đòi hỏi các em vận dụng kiến thức học được vào cuộc sống để bảo vệ
sức khoẻ cho mình và cộng đồng, bên cạnh đó cần trang bị cho các em một số kĩ năng sống. Vì
vậy, chúng tôi tiến hành dạy các bài trên theo phương pháp dạy học theo dự án, với sự hỗ trợ
của mạng xã hội để có thể đồng hành cùng các em trong suốt quá trình thực hiện dự án. Trong
đề tài tôi đã chọn thực hiện dự án ở bài 19 – sinh học 11: “TUẦN HOÀN MÁU (TT)”
III.
TỔ CH`C THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

III.1. Tiến hành tổ chức dự án.
III.1.1. Lập kế hoạch giới thiệu về dự án
Trước

khi

bắt

đầu



cho

mình

một

kế

hoạch

để

có

được

một

dự

án

chất

lượng,

thu

hút


bài

19

“TUẦN HOÀN MÁU (TT)”

(Sinh

học
GVTH: Khổng Thị Thu Hà
Trường THPT Ngô Sĩ Liên Sáng kiến kinh nghiệm
lớp

11 ban

cơ

bản)

với

kế

hoạch

dự

án



và

thu

nhập

bình

quân

đầu

người

cũng

đang
ngày

càng

tăng

lên,
nhu cầu
cuộc

sống


- Nguyên nhân nào gây ra các bệnh huyết áp
- Cần làm gì để phòng tránh bệnh huyết áp
NHÓM 3: HS đóng vai là một bác sĩ chuyên khoa tim mạch. Nhiệm vụ phải thiết kế được
một bài báo cáo cho buổi hội thảo để trả lời câu hỏi:
- Kể tên một số bệnh tim mạch
- Hãy cho biết nguyên nhân, biểu hiện và cách phòng tránh bệnh tim mạch
Lĩnh vực bài dạy: Sinh học, Dinh dưỡng, Y học, Hóa học, Vật lí
Cấp / lớp : Lớp 11 – THPT
Thời gian dự kiến : 3 tuần
Tuần 1:
GVTH: Khổng Thị Thu Hà
Trường THPT Ngô Sĩ Liên Sáng kiến kinh nghiệm
- Lập kế hoạch dạy học dự án và khởi tạo nhóm dự án “sức khoẻ tim mạch” trên facebook
- Chia nhóm và phân công nhiệm vụ cho mỗi nhóm
- Giao cho HS phiếu đánh giá để giúp các em định hướng trong quá trình thực hiện dự án
Tuần 2: giải đáp các thắc mắc của các nhóm qua facebook hoặc trực tiếp trong tiết học trên lớp
Tuần 3: HS báo cáo, GV nhận xét buổi báo cáo và rút kinh nghiệm cho HS
Chuẩn kiến thức cơ bản
- Trình bày được khái niệm và nguyên nhân về tính tự động của tim .
- Nêu được khái niệm, các pha trong chu kì hoạt động của tim.
- Trình bày được cấu trúc của hệ mạch.
- Nêu được một số bệnh tim mạch, biểu hiện và cách phòng tránh bệnh tim mạch.
- Nêu được khái niệm huyết áp và giải thích được sự tăng, giảm của huyết áp.
- Trình bày được nguyên nhân gây huyết áp, các bệnh huyết áp và cách phòng tránh các bệnh
huyết áp.
- Nêu được khái niệm vận tốc của máu và các yếu tố ảnh hưởng đến vận tốc máu.
Bộ câu hỏi định hướng
Câu hỏi nội dung
- Hệ mạch có cấu trúc như thế nào?
- Các thành phần của hệ mạch có chức năng gì?

nên

bên

cạnh

việc

nhắc

nhở,

theo

dõi

và
đôn

đốc

các

em

thực

hiện

các

tác

dụng

kích

thích

sự

tham

gia

của

HS.

Đồng

thời

GV

có

thể

nhận


được một bài báo cáo cho buổi hội thảo để trả lời câu hỏi:
- Hệ mạch có cấu trúc như thế nào?
- Vận tốc máu là gì? Các yếu tố ảnh hưởng đến sự thay đổi vận tốc máu.
- Các thành phần của hệ mạch có chức năng gì?
- Huyết áp là gì?
- Huyết áp có những trị số nào?
NHÓM 2: HS đóng vai là một bác sĩ chuyên khoa tim mạch. Nhiệm vụ phải thiết kế
được một bài báo cáo cho buổi hội thảo để trả lời câu hỏi:
- Có những bệnh huyết áp nào?
- Nguyên nhân nào gây ra các bệnh huyết áp
- Cần làm gì để phòng tránh bệnh huyết áp
NHÓM 3: HS đóng vai là một bác sĩ chuyên khoa tim mạch. Nhiệm vụ phải thiết kế
được một bài báo cáo cho buổi hội thảo để trả lời câu hỏi:
- Kể tên một số bệnh tim mạch
- Hãy cho biết nguyên nhân, biểu hiện và cách phòng tránh bệnh tim mạch
III.1.
3. 2. Phiếu đánh giá hoạt động nhóm
(giao cho HS để định hướng cho hoạt động nhóm)
Phân chia công việc cho các thành viên
Nhóm
trưởng
1.
2.
3.
4.
5.
6.
BIÊN BẢN HỌP NHÓM
GVTH: Khổng Thị Thu Hà
Trường THPT Ngô Sĩ Liên Sáng kiến kinh nghiệm

hoạ rõ ràng, cụ
thể, hiệu ứng hợp
lí
(có một số sai sót)
- Bố cục rõ ràng. - Bố cục rõ ràng. - Bố cục rõ ràng.
GVTH: Khổng Thị Thu Hà
Trường THPT Ngô Sĩ Liên Sáng kiến kinh nghiệm
Huyết áp - Trả lời được các nội dung
- Hình ảnh minh hoạ rõ
ràng, cụ thể, hiệu ứng hợp
lí
(có một số nội dung gợi
mở)
- Trả lời được các nội dung
- Hình ảnh minh hoạ rõ
ràng, cụ thể, hiệu ứng hợp
lí
- Trả lời được các
nội dung
- Hình ảnh minh
hoạ rõ ràng, cụ
thể, hiệu ứng hợp
lí
(có một số sai sót)
Bài thuyết
trình
- Phong cách tự tin, giọng
nói cuốn hút rõ ràng.
- Đóng đúng vai trò được
giao dự án (minh hoạ,

Các bệnh
huyết áp
- Bố cục rõ ràng.
- phân loại được các bệnh huyết
áp
- Bố cục rõ ràng.
- phân loại được các bệnh huyết áp
(có một số sai sót)
Nguyên nhân
gây ra các
bệnh huyết áp
- Bố cục rõ ràng.
- Trình bày được các nguyên
nhân gây bệnh huyết áp
- Bố cục rõ ràng.
- Trình bày được các nguyên nhân gây bệnh
huyết áp
(có một số sai sót)
GVTH: Khổng Thị Thu Hà
Trường THPT Ngô Sĩ Liên Sáng kiến kinh nghiệm
Cách phòng
tránh
- Trình bày được cách phòng
tránh bệnh cao huyết áp.
- Trình bày được cách phòng
tránh bệnh huyết áp thấp
- Có hình ảnh minh hoạ đẹp, cụ
thể.
- Trình bày được cách phòng tránh bệnh cao
huyết áp.

…)
- Sự sáng tạo trong
báo cáo của nhóm
(nếu đạt 1 trong 3
nội dung trên)
NHÓM 3: HS đóng vai là một bác sĩ chuyên khoa tim mạch. Nhiệm vụ phải thiết kế được một
bài báo cáo cho buổi hội thảo để trả lời câu hỏi:
“KỂ TÊN MỘT SỐ BỆNH LIÊN QUAN ĐẾN TIM? HÃY CHO BIẾT NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH
PHÒNG TRÁNH MỘT SỐ BỆNH LIÊN QUAN ĐẾN HOẠT ĐỘNG CỦA TIM”
THANG ĐIỂM CHO BÀI BÁO CÁO (9đ)
Nội dung 2đ 1đ
Các bệnh liên
quan đến tim
- kể tên được 1 số bệnh liên
quan đến tim và biểu hiện của
bệnh, bố cục trình bày rõ ràng.
- kể tên được 1 số bệnh liên quan đến tim và
biểu hiện của bệnh.
Nguyên nhân
gây ra các
bệnh liên
quan đến hoạt
động của tim
- Bố cục rõ ràng.
- Trình bày được các nguyên
nhân gây bệnh liên quan đến
hoạt động của tim
- Bố cục rõ ràng.
- Trình bày được các nguyên nhân gây bệnh
liên quan đến hoạt động của tim (có một số

- Sự sáng tạo trong
báo cáo của nhóm
(nếu đạt 2 trong 3 nội
dung trên)
- Phong cách tự tin,
giọng nói cuốn hút
rõ ràng.
- Đóng đúng vai trò
được giao dự án
(minh hoạ, trang trí,
…)
- Sự sáng tạo trong
báo cáo của nhóm
(nếu đạt 1 trong 3
nội dung trên)
• Chú ý: 1 điểm cho nhóm tương tác tốt trên mạng xã hội facebook (các HS của
nhóm đều tham gia thành viên của dự án, nộp bài đúng quy định)
III.1.4
. Xây dựng nhóm “Sức khoẻ tim mạch” trên trang cá nhân facebook
Facebook là trang mạng xã hội nên bất cứ nội dung nào đưa lên đều được tất cả mọi
người tham gia. Vì thế khi khởi tạo nhóm, để HS có thể yên tâm nội dung bài của mình khi
đưa lên chỉ có thành viên trong nhóm báo cáo xem được thì GV nên lập “nhóm kín” để các em
mạnh dạn hơn khi tiếp cận với công cụ hỗ trợ này.
Bước 1: GV khởi tạo nhóm
GVTH: Khổng Thị Thu Hà
Trường THPT Ngô Sĩ Liên Sáng kiến kinh nghiệm
Bước 2: GV đặt tên cho nhóm và thêm các HS tham gia dự án vào danh sách thành viên
của nhóm; đồng thời chọn quyền riêng tư nội bộ để GV là người điều hành và quản lí nhóm, có
thể cho phép người tham gia đăng bài và xem bài của các nhóm khác; sau đó bấm chọn tạo
mới

+ Khái niệm, các giá trị, các yếu tố ảnh hưởng dến huyết áp.
+ Các bệnh về huyết áp, nguyên nhân và biện pháp phòng tránh bệnh huyết áp.
+ Các bệnh về tim mạch, nguyên nhân và biện pháp phòng tránh bệnh về tim mạch.
- Phát hiện và giải quyết vấn đề: dựa vào kiến thức khoa học về các bệnh tim, mạch để giải quyết tình
huống được đặt ra.
- Năng lực làm việc nhóm- quan hệ với các bạn trong cùng nhóm để giải quyết được yêu cầu riêng của
mỗi nhóm.
- Năng lực giao tiếp, làm chủ ngôn ngữ để truyền đạt có hiệu quả và nêu được các ý tưởng rõ ràng trong
bài báo cáo và khi các em thuyết trình về nội dung của nhóm.
- Năng lực công nghệ thông tin- truyền thông để khai thác thông tin từ các nguồn trên và soạn bài trình
chiếu cho bài thuyết trình của nhóm.
GVTH: Khổng Thị Thu Hà
Trường THPT Ngô Sĩ Liên Sáng kiến kinh nghiệm
c. Thái độ:
Có ý thức giữ gìn vệ sinh tim mạch cho bản thân , tuyên truyền cho người thân để phòng tránh một số
bệnh về tim mạch.
2. TRỌNG TÂM KIẾN TH`C:
Tính chu kỳ của tim, sự biến đổi huyết áp và vận tốc máu trong hệ mạch
3. PHƯƠNG PHÁP:
- Dạy học theo dự án kết hợp với trực quan hỏi đáp, giảng giải.
4. CHUẨN BỊ:
a. Giáo viên:
- Về dụng cụ, thiết bị học tập: Máy chiếu, phiếu học tập.
- Về chuẩn bị cho dự án:
+ Xác định chủ đề dạy học: dựa vào nội dung chuẩn kiến thức kỹ năng về bài 19 : TUẦN HOÀN MÁU (
tt), những vấn đề về bảo vệ sức khỏe tim mạch đều rất thiết thực với mỗi cá nhân và có ý nghĩa với người
thân nên nhóm đã chọn chủ đề: “ Sức khỏe tim mạch”
+ Xây dựng nhóm học tập: chia lóp thành các nhóm nhỏ 6 HS một nhóm, hai nhóm độc lập cùng làm
một nội dung trong các nội dung ( được thể hiện trong phần: tổng quan về bài dạy)
+ Sử dụng mạng xã hội Facebook và gặp trực tiếp nhằm thường xuyên tương tác với HS để hướng dẫn,

gì?
- Nguyên nhân nào gây ra
tính tự động của tim?
GV yêu cầu HS quan sát
H19.1 và điền lên vị trí cấu
trúc 1, 2, 3, 4 trên hình.
GV y/c quan sát hình động về
hệ dẫn truyền tim kết hợp với
nghiên cứu mục III.1 và cho
biết hệ dẫn truyền tim hoạt
động như thế nào?
HS quan sát thí nghiệm và đưa ra
dự đoán.
HS trả lời : tính tự động của tim là
khả co dãn tự động theo chu kì
của tim
HS : do hệ dẫn truyền tim
HS quan sát hình và điền vào vị trí
1:Nút xoang nhĩ
2:Nút nhĩ thất
3:Bó His
4:Mạng Puôckin
HS quan sát tranh, đọc mục III. 1
, trả lời
+ Nút xoang nhĩ tự phát xung
điện, truyền xung điện đến nhĩ
thất và cơ tâm nhĩ co.
+ Nút nhĩ thất nhận xung điện từ
nút xoang nhĩ truyền đến bó His.
+ Bó His dẫn truyền xung điện

Vì sao tim có thể hoạt động
liên tục trong thời gian dài
không mệt mỏi.
GV đưa ra ví dụ:
ở người lớn – 75 chu kì /
1phút
ở trẻ em – 95 chu kì / 1phút
 Nhịp tim là gì?
Gv yêu cầu HS quan sát bảng
đến mạng Puôckin.
+ Mạng Puôckin truyền xung
điện đến cơ tâm thất co.
HS: Giúp tim đập tự động cung
cấp đủ oxi và chất dinh dưỡng
cho cơ thể ngay cả khi ngủ.
HS : Là 1 lần co và giãn của tim
HS quan sát H19.2 trả lời.
Chu kì tim gồm 3 pha: tâm nhĩ
co (0,1s)  tâm thất co (0,3s)
pha dãn chung (0,4s).
Do thời gian co tim và dãn tim là
hợp lý.
(Tâm nhĩ nghỉ 0,7s. tâm thất nghỉ
0,5s)
HS: Nhịp tim là số chu kì tim
2. Chu kì hoạt động của
tim:
Gồm 3 pha: tâm nhĩ co 
tâm thất co  pha dãn chung
.

trong 1 phút
HS quan sát bảng 19.1 trả lời:
ĐV càng nhỏ thì tỉ lệ S/V càng
lớn. Khi S/V càng lớn thì nhiệt
lượng mất vào môi trường càng
nhiều, nhu cầu oxi phải nhiều.
1 HS đóng vai trò làm MC để
mời đại diện các nhóm lên thuyết
trình bài của mình, các HS bên
dưới lắng nghe và đặt câu hỏi
cho nhóm báo cáo.

Nhịp tim là số chu kì tim
trong 1 phút.
Động vật có khối lượng càng
nhỏ tim đập càng nhanh.
IV/ HOẠT ĐỘNG CỦA
HỆ MẠCH:
1. Cấu trúc của hệ mạch
Gồm: động mạch, tĩnh mạch
và mao mạch
2. Huyết áp:
- Khái niệm : Là áp lực tác
dụng lên thành mạch.
- Huyết áp giảm dần trong
hệ mạch.
- Các trị số của huyết áp:
+ Huyết áp tối đa (tâm thu)
+ Huyết áp tối thiểu (tâm
trương)

+ Khái niệm nội môi và ý nghĩa của cân bằng nội môi , cơ chế duy trì cân bằng nội môi.
GVTH: Khổng Thị Thu Hà
Trường THPT Ngô Sĩ Liên Sáng kiến kinh nghiệm
+ Vai trò của gan thận trong cân bằng áp suất thẩm thấu.
+ Vai trò của hệ đệm trong cân bằng nội môi.
+ GV đặt vấn đề : Tại sao khi chạy HA tăng cao, khi nghỉ ngơi HA trở lại bình thường? Hoặc sau khi ăn
huyết áp thường tăng cao?
GVTH: Khổng Thị Thu Hà
Trường THPT Ngô Sĩ Liên Sáng kiến kinh nghiệm
• Một số hình ảnh HS báo cáo tại lớp
Hình 1. HS dựng tình huống báo cáo Hình 2. HS báo cáo bằng bảng tương tác
Hình 3. HS tham gia đặt câu hỏi Hình 4. HS trả lời câu hỏi
III.3.
Phản hồi trên Proprofs sau buổi báo cáo
III.3.1.
GV tạo một tài khoản trên Proprofs
• B1: Vào trang  Chọn Sign up Free  chọn đăng nhập
bằng Facebook
GVTH: Khổng Thị Thu Hà
Trường THPT Ngô Sĩ Liên Sáng kiến kinh nghiệm
B2: GV chọn Create a quiz  Create a Scored Quiz  giao diện để nhập tạo câu hỏi trực tuyến
(Proprofs có nhiều dạng câu hỏi để GV có thể lựa chọn phù hợp với nội dung mình đưa
ra)
B3:
GV đưa hệ thống câu hỏi cần kiểm tra đánh giá HS lên trang Proprofs trực tuyến
Chọn mẫu câu hỏi  GV đưa nội dung câu hỏi và đáp án khi hoàn tất chọn Done.
Lưu ý: GV có thể đưa ra những phản hồi giải thích cho đáp án hoặc câu hỏi ở mục Feedback
GVTH: Khổng Thị Thu Hà