B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM TRN NGC PHÚC
PHÂN TÍCH CH S TÀI CHÍNH
 PHÁT HIN GIAN LN, SAI SÓT
TRONG BÁO CÁO TÀI CHÍNH CA
CÁC DOANH NGHIP NIÊM YT TRÊN
TH TRNG CHNG KHOÁN VIT NAM

LUN VN THC S KINH T

CÁC DOANH NGHIP NIÊM YT TRÊN
TH TRUNG CHNG KHOÁN VIT NAM

Chuyên ngành: K toán
Mã s: 62.34.30.01

LUN VN THC S KINH T

NGUI HUNG DN KHOA HC: PGS.TS NGUYN VIT TP.HCM NM 2013MC LC

CHNG II. THC TRNG GIAN LN VÀ PHÂN TÍCH CH S TÀI
CHÍNH   PHÁT HIN GIAN LN TRÊN CÁC BÁO CÁO TÀI
CHÍNH CA CÁC DOANH NGHIP NIÊM YT TI VIT NAM : 37
2.1. Thc trng gian ln và sai sót trên BCTC ti các công ty niêm yt: 37
2.1.1 Các phng pháp gian ln trên BCTC ti các công ty niêm yt  Vit Nam
thng gp: 37
2.1.2 Thc trng s dng ch s tài chính/thc hin th tc phân tích trong các
công ty kim toán: 42
2.2. S dng k thut khai phá d liu đ phát hin gian ln trong trình bày
báo cáo tài chính: 43
2.2.1 Môi trng thc nghim: 43
2.2.1.1 La chn công c h tr cho khai phá d liu: 44
2.2.1.2 Tin x lý d liu: 45
2.2.1.3 Mô hình hóa công vic: 48
2.2.2 Tính hu ích khi s dng t s tài chính phân tích BCTC gian ln: 49
2.2.2.1 S dng mô hình Bayesian Network: 49
2.2.2.2 S dng mô hình cây quyt đnh 51
2.2.2.3 S dng mô hình Multilayer Perceptron 60
2.2.3 Áp dng các lut phân lp tìm đc đ phân lp báo cáo tài chính mi: 64
Kt lun chng 2: 67
CHNG III: GII PHÁP NÂNG CAO TÍNH HU ÍCH KHI VN
DNG T S TÀI CHÍNH  PHÁT HIN GIAN LN, SAI SÓT
TRONG BCTC 69
3.1. Gii pháp nâng cao tính hu ích khi vn dng t s tài chính đ phát
hin gian ln, sai sót trong BCTC:: 69
3.1.1 Tng cng, b sung công c cho các th tc kim toán tiêu chun truyn
thng: 69
3.1.2 S dng hiu qu ngun c s d liu ngày càng nhiu đ cnh tranh: 70
3.1.3 ng dng khoa hc công ngh, nâng cao trình đ kim toán viên: 72
3.1.4 Khai phá d liu h tr thêm cho dch v, ngành ngh mi: 74

Bng tng hp kt qu kho sát xxii
1

PHN M U
1. Tính cp thit ca đ tài:
Báo cáo tài chính (BCTC) là mt công c nhm duy trì tính minh bch trong các
hot đng kinh doanh, là mt b phn bt buc phi công khai đi vi công ty niêm
yt và công ty đi chúng.
Tm quan trng ca báo cáo tài chính đi vi ngi qun lý, nhà đu t, nhà cung
cp, ngân hàng hay bt k bên tham gia th trng vn nào là quá rõ. Tuy nhiên, mt
vn đ tn ti t lâu trên th gii cng nh Vit Nam, đó là các Báo cáo tài chính
công b có nhng gian ln, sai sót, đây là mt vn đ nghiêm trng ca xã hi và
nh hng ln ti nn kinh t. Nhiu trng hp gian ln báo cáo tài chính đã làm
suy yu nim tin vào các th trng vn ca Vit Nam cng nh th gii. c bit là
hàng lot các công ty hàng đu trên th gii b phá sn hoc b đy đn b vc phá
sn do các bê bi k toán, gian ln trong công b thông tin trên Báo cáo tài chính
trong thi gian gn đây nh: AIG, BusinessWeek, Lucent, Xerox, Rite Aid, Waste
Management, Micro Strategy, Raytheon, Sunbeam, Enron, Worldcom, Global
Crossing, Adelphia, Qwest, Satyam (n ).
Gian ln luôn là mt nguy c ln đi vi các doanh nghip trên toàn th gii.
Không có cách nào đ d đoán nhng ngi s gian ln. Hn na, vì gian ln là
hành vi c ý che du bi các th thut thông minh và tinh vi nên nó thng rt khó
phát hin trong mt thi gian. Gian ln làm tiêu tn rt nhiu chi phí ca xã hi.
Theo thng kê ca Hip hi kim tra chng nhn gian ln (ACFE) trong nm 2009-
2010, các t chc mt trung bình 5% doanh thu vì gian ln. Và trong đó gian ln báo
cáo tài chính là loi gian ln chim chi phí cao nht (86,3% trên tng chi phí ca
gian ln trong nm 2010 theo ACFE). Cuc kho sát gian ln toàn cu ln th 11 ca
Ernst&Young tin hành cng trong thi gian này đã phát hin rng, v tng th, các
gian ln trng yu trong 2 nm đã tng lên 3% (16% tr li có gian ln nm 2009, s
liu này ca nm 2008 là 13%).

3

nhà phân tích chng khoán, quyt đnh ca doanh nghip có nên phá sn sm đ
không gây tác đng tiêu cc đn nn kinh t - đc bit là trong điu kin nn kinh t
bt n (lm phát và chi phí vay) nh hin nay.
Báo cáo tài chính gian ln có th khó đ phát hin nhng không phi là không th,
vì vy vic hoàn thin các tiêu chun đ phát hin gian ln, sai sót trong báo cáo tài
chính là mt yêu cu cp thit, đc bit là  các doanh nghip niêm yt. Các công ty
kim toán ca Vit Nam đa phn là các công ty nh, nng lc nhân s và vic s
dng phn mm có hn ch. Các nghiên cu này nu hu hiu đ áp dng trong th
trng niêm yt  Vit Nam s giúp ích rt nhiu cho kim toán.
Tuy nhiên bn thân ngi vit nhn thy vic phân tích trên có nên ph thuc quá
nhiu vào các ch s này và có còn chính xác không khi mà thi gian gn đây, gian
ln trong báo cáo tài chính ngày càng b phát hin nhiu; và nh hng nh th nào
nu s dng chính nhng ch s này đ phát hin gian ln, sai sót trong các báo cáo
tài chính.
Ngi vit mong mun áp dng các phng pháp đã đc thc nghim trong các
nghiên cu trên th gii vào th trng Vit Nam – mà tp trung vào các doanh
nghip niêm yt – đ xem tính hu ích khi áp dng, t đó phát hin nhng kinh
nghim và bài hc cho vic phân tích ch s tài chính đ phát hin gian ln, sai sót
trong BCTC nhm nâng cao hiu qu ca cht lng Báo cáo kim toán.
2. Mc tiêu nghiên cu:
Trên phng din nghiên cu, khai phá d liu và ng dng ca nó vào lnh vc
kinh t và kim toán vn còn là mt ni dung cha đc quan tâm nhiu. Trong
nghiên cu này, tác gi tp trung nghiên cu đánh giá vic ng dng khai phá d
liu s dng ch s tài chính đ phát hin gian ln trong Báo cáo tài chính. C th
hn, lun vn s gii quyt các mc tiêu nghiên cu sau:
1. Kh nng ng dng khai phá d liu trong phát hin gian ln trong Báo
cáo tài chính.
4

+ Các phng pháp thc hin:
5

 gii quyt các ni dung nghiên cu nêu trên, tác gi đã s dng phng pháp
đnh tính nh kho sát thc tin và phng vn trc tip các kim toán viên hành
ngh, k toán nhm đánh giá thc trng và thu thp thông tin phc v nghiên cu.
ng thi tác gi s dng phng pháp đnh lng da trên s dng Data mining
vi các k thut khai thác d liu đc th nghim ng dng đ phát hin gian ln
qun lý: cây quyt đnh, Neural Networks và Bayesian Belief Networks đ có đc
nhng kt qu tài chính các mô hình. Vic trin khai quá trình ng dng Data
mining trong phát hin gian ln trong BCTC trên th trng chng khoán Vit Nam
đc da trên quy trình đ xut 6 bc ca nhà nghiên cu R Gupta. Ngoài ra quá
trình th nghim Data mining đc thc hin da trên phn mm h tr x lý d
liu Weka 3.7.
5. Kh nng ng dng (tính thc t) ca đ tài:
Có th ng dng hng đn vic áp dng Data mining trong kim toán: quá trình
mô hình hóa d liu đ phát hin gian ln trong báo cáo tài chính bng thng kê
(statistical), máy hc (machine learning), mng n ron (neural network) đ suy din
v các đ tng quan khi có gian ln trong báo cáo tài chính xy ra.
Kt qu này là nn tng đ giúp phát trin các công c đ giúp vic kim toán
hiu qu hn. Ngoài ra, kt lun ca lun vn cng giúp các nhà nghiên cu, chính
ph xây dng chun mc kim toán phù hp
6. Kt cu đ tài:
Chng 1: Gian ln Báo cáo tài chính và khai phá d liu trên t s tài chính:
Chng 2: Thc trng gian ln và s dng ch s tài chính dùng
k thut khai phá
d liu đ phát hin gian ln trên các báo cáo tài chính ca các doanh nghip niêm
yt ti Vit Nam:
Chng 3: Gii pháp nâng cao tính hu ích khi vn dng ch s tài chính đ phát
hin gian ln, sai sót trong BCTC

toán, chính sách tài chính
- C ý tính toán sai v s hc.
7

Sai sót là nhng li không c ý làm nh hng đn BCTC nh:
- Li v tính toán s hc hoc ghi chép sai
- B sót hoc hiu sai, ghi chép sai các khon mc, các nghip v kinh t
- Áp dng sai các chun mc, nguyên tc, phng pháp và ch đ k toán,
chính sách tài chính nhng không c ý.
Trong chun mc k toán VN s 29 v “Thay đi các chính sách k toán, c
tính k toán và các sai sót”, khái nim v sai sót đc trình bày trong đon 22 ca
chun mc “sai sót có th phát sinh t vic ghi nhn, xác đnh giá tr, trình bày và
thuyt minh các khon mc trên BCTC. BCTC đc coi là không phù hp vi
chun mc k toán và ch đ k toán nu có các sai sót trng yu hoc các sai sót
không trng yu nhng c ý trình bày tình hình tài chính, kt qu hot đng kinh
doanh hay các lung tin theo mt hng khác”. Nh vy, sai sót là hành vi vi
phm không phi do c ý nhng có th gây thit hi cho ngi s dng BCTC nu
đó là sai sót trng yu.
Theo chun mc kim toán Vit Nam mi (đc áp dng t ngày 01/01/2013),
vic xem xét ri ro gian ln trc ht thuc v trách nhim ca ban qun tr và ban
giám đc đn v đc kim toán. i vi trách nhim ca kim toán viên, kim
toán viên phi đt đc s đm bo hp lý v vic có nhng sai sót trng yu do
gian ln hoc nhm ln hay không, xét trên phng din tng th.
Vi nhng mc đích khác nhau, không ít các công ty dùng các th thut gian ln
trên báo cáo tài chính. Ví d nh là đ phát hành thêm c phiu mi, đ đ điu
kin niêm yt c phiu ti S Giao dch/ Trung tâm giao dch, đ thu hút các nhà
đu t, đ làm cho giá c phiu tng, nhiu công ty đã “che du” nhng thua l
trong kinh doanh.  trn thu và các khon phi np cho Ngân sách Nhà nc,
mt s công ty đã che giu li nhun.
Vào nm 1996, ACFE đã tin hành môt cuc kho sát trên phm vi toàn Hoa K


gii)
%

gian
ln
Thit hi
(USD)
%

gian
ln
Thit hi
(USD)
%

gian
ln
Thit hi
(USD)
%

gian
ln
Thit hi
(USD)
%

gian
ln

chính b bóp méo, phn nh không trung thc tình hình tài chính mt cách c ý
nhm la gt ngi s dng thông tin.
Kt qu nghiên cu ca ACFE cho thy, trong các trng hp kho sát, gian ln
liên quan đn tài sn tuy chim khong 90% trng hp nhng mc thit hi cho
nn kinh t là thp nht. Trong khi đó, các gian ln trên Báo cáo tài chính, tuy
chim t l thp nht nhng hu qu gây ra cho nn kinh t là ln nht.

Biu đ 1.1: Tn tht do các gian ln gây ra
c tính ca 1.843 chuyên gia chng gian ln rng trung bình mi t chc mt
5% doanh thu ca nó vào gian ln. Tuy nhiên con s này ch là c tính mà không
da trên bt k d liu c th hoc quan sát thc t, do không có cách nào đ tính
toán chính xác thit hi ca gian ln trên toàn cu, tuy nhiên c tính ca các
chuyên gia chng gian ln đc xem là tt nht và tiên phong mà chúng ta có th tin
cy.

10

Mc đ gian ln  loi các t chc
42.1%
32.1%
16.3%
9.6%
39.1%
28.4%
18.1%
14.3%
0.0% 10.0% 20.0% 30.0% 40.0% 50.0%
Doanh nghip t
nhân
Công ty niêm


T góc đ k toán, doanh thu, li nhun, hoc các tài sn thng phóng đi,
trong khi tn tht, chi phí, hoc n phi tr thng b bt đi. Phóng đi doanh thu,
li nhun, hoc các tài sn nhm mô t tài chính công ty mnh hn. Gim bt tn
tht, chi phí, và trách nhim pháp lý đ mô t s gia tng giá tr tài sn và vn ch
s hu. Gim bt doanh thu hoc phóng đi chi phí ch khi các công ty, nhng
ngi qun lý mun gim ngha v thu ca h. Và t các trng hp gian ln đc
bit thì doanh thu không đc công nhn, bao gm c doanh thu h cu và s khác
bit thi gian, chim khong mt na trong s tt c các gian ln báo cáo tài chính.
Mc dù không có trng hp gian ln nào là hoàn toàn ging nh nhau, nhng
tu chung li s có các loi gian ln nêu trên, t đó có th xác đnh đc mt phn
các t s tài chính nào cn quan tâm khi phân tích.
Tài liu ngoài
Tham ô Bin th tài sn
Gian ln trên BCTC
Tài chính Phi tài chính
ánh giá sai
tài sn

Phân tích t s tài chính s cung cp mt bn báo cáo tóm tt và ngn gn v tình
hình tài chính ca mt đn v. T s tài chính có th cung cp cho ngi k toán các
đu mi và các triu chng ca tình trng tài chính c bn. Mt t s ca mt công
ty cho mt nm tài chính s có ý ngha khi đc so sánh vi (1) ch s nm trc đ
kim tra xu hng, (2) vi tiêu chun ngành, và (3) là vi các công ty cnh tranh.
ó là mt công c cho phép các ch ngân hàng hoc ngi cho vay xem xét các
yu t sau ca ngi đi vay (doanh nghip) trc khi cho vay nhm đm bo an
toàn và an ninh cho các khon vay ca h
1
:
- Xác đnh tính thanh khon
- Li nhun
- Kh nng thanh toán
- n đnh tài chính
- Cht lng qun lý
Chúng là công c quan trng đ phân tích tài chính nhm thm đnh giá tr thc
s ca doanh nghip, hiu qu hot đng ca doanh nghip đó trong mt khong
thi gian và kh nng mà nó phá sn, gii thích ca báo cáo tài chính da vào mi
liên h liên gia các t s tài chính khác nhau. c bit trong c ch th trng hin
nay, PTTC phát trin nhanh chóng do nhiu nguyên nhân: nhu cu qun lý doanh
nghip và tp đoàn tng lên, s phát trin ca tp đoàn tài chính, các hot đng v
tái c cu vn, s thành lp các tp đoàn quc gia và đa quc gia…
Trong các k thut phân tích tài chính  Vit Nam hin nay, k thut phân tích t
s tài chính đc s dng nhiu nht. Tuy không là ngun thông tin mang tính
quyt đnh, nhng vn là k thut phân tích cn bn và quan trng nht, k thut

1
RK Mohanty-Ratio analysic
13



đng và tìm ra nhng mi quan h có mâu thun vi các thông tin khác hoc có s
chênh lch ln so vi giá tr đã d kin”. Trình t phân tích ca KTV trong giai
đon làm quen vi hot đng ca doanh nghip thng bao gm các đng tác sau:
- So sánh s liu hin hành vi s liu ca k trc;
- So sánh s liu thc hin vi s liu k hoch hoc d đoán;
- So sánh s liu thc hin vi s đnh mc (hoc tiêu chun ti u);
- So sánh s liu thc t vi s bình quân chung hoc bình quân ca ngành.
Nh vy, th tc phân tích ch s dng đ đánh giá s hp lý ch không s dng
đ đánh giá s chính xác ca các ch tiêu. Mc đích ca vic áp dng trình t phân
tích nh trên là xác đnh nhng hin tng bt thng trong hot đng và trong báo
cáo ca doanh nghip. Nh vy, nu nh vic xem xét đánh giá tng quát trc tình
hình tài chính ca doanh nghip đc t chc đúng đn thì s làm gim đ sai sót
ca KTV trong quá trình kim toán.
Th tc phân tích không nhng không dng li  vic giúp kim toán viên tìm
hiu tình hình ca khách hàng mà còn dùng đ phát hin ra nhng s liu có kh
nng b sai lch. Th tc này giúp tìm kim và phát hin các gian ln sai sót trng
yu trong BCTC thông qua vic phân tích các thông tin tài chính và thông tin phi tài
chính.
Ngoài ra, phân tích tài chính cng đã tr thành mt trong các dch v ch yu ca
KTV và các công ty kim toán, dch v này chim t trng ngày càng tng trong
tng doanh thu ca các công ty kim toán và PTTC chính là mt trong các công c
h tr đc lc nht cho lnh vc kim toán.
Nm nay (2012), t kt qu ca d án Clarity, phiên bn hng dn ca AICPA
đy đ hn, có kt hp các chun mc kim toán quc t mi vào tt c các ni
dung hng dn, do đó, kim toán viên cn phi hiu rõ v các chun mc kim
toán. Nghiên cu trng hp minh ha vic s dng các th tc phân tích trong vic
lp k hoch và kim tra ni dung, s dng phân tích xu hng, phân tích t l,
kim tra tính hp lý, và phân tích hi quy. Các ph lc bao gm mt lot các ví d
15

16

1.1.4 Nhng t s tài chính đc s dng đ xác đnh phát hin gian ln sai
sót trong BCTC:
Vic chun b mt c s d liu đ thc hin khai phá đóng mt vai trò tiên
phong quan trng. Tuy nhiên vn đ then cht là phi xác đnh đc các trng
phân tích – chính là các ch s tài chính, nhm đa ra kt lun c th và hiu qu
nht, làm sáng t kh nng ng dng thc t to ln đng thi vi nhng thách thc
đi vi k thut phát hin tri thc và khai phá d liu trong bài toán phát hin gian
ln trên BCTC.
Hi đng liên hip tín dng Th Gii (WOCCU) cui nhng nm 1980 da trên
kinh nghim tng cng và hin đi hóa lnh vc tín dng đã đ ra PEARLS.
PEARLS là mt tp hp các ch tiêu tài chính thng đc s dng trong phân tích
hoc các ch s tiêu chun hóa thut ng gia các t chc. Tng cng, có 44 ch tiêu
đnh lng tài chính to điu kin thun li cho mt phân tích toàn th các điu kin
tài chính ca bt k t chc tài chính nào. Mi ch s có mt tiêu chun bo đm an
toàn hoc mc tiêu liên quan. Ngoi tr mt s ch s s dng chuyên bit cho các
t chc tài chính, tác gi đã s dng mt s ch s đ phân tích.
Theo các nghiên cu trc đây cho thy mt s tài khon trên báo cáo tài chính
có nhiu kh nng là đi tng b thao túng bi ngi qun lý. Nhng tài khon
này bao gm doanh thu, tài khon phi thu, các tài khon d phòng và hàng tn kho
(Schilit 1993; Green 1991; Loebbecke et al. 1989; Wright and Ashton 1989; Hylas
and Ashton 1982). Bn cht ch quan ca s đánh giá liên quan đn các tài khon
này làm khó khn hn trong vic kim toán.
Các gian ln ca hot đng ghi chép doanh s bán hàng trc khi nó đc thu
đc có th hin th nh là mt tài khon phi thu b sung. (Green 1991; Daroca
and Holder 1985) đã th nghim bng cách so sánh tài khon và t l các khon
phi thu vi doanh thu và (Stice 1991) so sánh các khon phi thu vi tng tài sn.
H thy có mt mi tng quan t nhiên gia các khon phi thu chim t l cao
tng tài sn và các khon phi thu trên doanh thu bán hàng.

thng kê có ý ngha đáng k. Ngoài ra còn các t s tim nng đ phát hin các báo
18

cáo tài chính gian ln nh: T s Dòng tin t hot đng / Tng n, T s Dòng
tin t hot đng / Tng n dài hn, Ch s xp hng tín dng,
2
…
T các công trình nghiên cu trên đây, tác gi s dng các tài liu tham kho này
đ làm c s cho nghiên cu và phân tích v các phng pháp phát hin gian ln
trên báo cáo tài chính hay v mi quan h ca qun tr, kim toán viên và gian ln
da vào h thng t s bao gm các nhóm t s sau:
Nhóm t s: Vit tt:
KH NNG THANH KHON
1. T s thanh toán ngn hn (Tài sn ngn hn/ N phi tr ngn hn) CACL
2. T s thanh toán nhanh (Tài sn kh dng ngn hn/ N phi tr ngn
hn)
QACL
HIU SUT S DNG TÀI SN
3. T s đu t TSC (TSC/ Tng tài sn) NFATA
4. T s đu t tài chính dài hn (TS tài chính dài hn/ Tng tài sn) B1
5. T s Doanh thu/ Tng tài sn SALTA
6. T s Giá vn / Tng tài sn B2
C CU VN VÀ KH NNG LUÂN CHUYN VN
7. T s Tin mt/ Tài sn CASHTA
8. T s N phi tr/ Vn ch s hu DEBTEQ
9. T s TSC/ Vn ch s hu FAEQ
10.

T s c cu n (N phi thu/ N phi tr) RECLIB
11.

17.

T s li nhun gp (=Li nhun gp/ Doanh thu thun) COSAL
18.

T s li nhun ròng (=Li nhun ròng/ Doanh thu thun) NPSAL
19.

T s Li nhun/ Tài sn c đnh NIFA
20.

T s Li nhun gp/ Tài sn GPTA
21.

T s Li nhun/ Tài sn NPTA
22.

T s sinh li trên vn dài hn (=Tng EBIT/ Tng tài sn – Tng N
ngn hn)
ROCE
23.

S vòng quay khon phi thu (=Khon phi thu/ Doanh thu) RECSAL
CH TIÊU TNG TRNG
24.

T s tng trng bn vng (=Li nhun gi li (li nhun sau thu -
c tc + LNCPP đu k)/ Vn ch s hu)
REINV
25.

kh nng gian ln xy ra. Các phng pháp đ xut không th đm bo phát hin tt
c 100% gian ln. Tuy nhiên, nó cung cp mt li th hn các mô hình nguy c
truyn thng vì nó tp trung vào nhng nguyên nhân c bn cho gian ln, nên h tr
kim toán viên trong c phòng nga và phát hin gian ln bng cách xác đnh các
du hiu cnh báo sm.
i vi các ngành ngh khác nhau, các hình thc gian ln báo cáo tài chính
thng gp cng khác nhau. Ví d nh trong ngành ngân hàng th thut hay đc
s dng là phân loi sai các khon vay theo mc đ ri ro nhm gim chi phí d
phòng và tng thu nhp t tin lãi. Th thut th hai là không lp hoc lp d phòng
không đ cho các khon đu t chng khoán, đc bit là chng khoán trên th
trng t do và nhng khon đu t dài hn vào các công ty. Mt th thut na là
bán nhng khon đu t cho các bên liên quan vi giá cao hn giá th trng nhm
đt ch tiêu li nhun.
i vi các công ty sn xut, gian ln báo cáo tài chính ph bin là đy chi phí
sn xut vào sn phm d dang nhm tng giá tr hàng tn kho, gim giá vn hàng
bán và tng li nhun; lp d phòng không đy đ đi vi hàng hng và hàng chm
luân chuyn; kéo dài thi gian khu hao ca tài sn c đnh. Chia tách công ty đ
tng giá tr tài sn thông qua vic đánh giá li tài sn theo giá tr th trng cng là
mt cách gian ln.
i vi doanh nghip bán l, hình thc gian ln thng gp là không lp đ d
phòng cho hàng chm luân chuyn và li thi; không ghi nhn các khon chit khu
đc hng t nhà cung cp; không ghi nhn đ doanh s bán hàng bng tin mt.
3

H thng ngành kinh t ca Vit Nam (Ban hành kèm theo Quyt đnh s
10/2007/Q-TTg ngày 23 tháng 01 nm 2007 ca Th tng Chính ph) phân loi
thành 21 ngành ngh (bao gm tt c các ngành kinh t, hành chính, hot đng
ng, tr giúp xã hi,…). Theo H thng ngành này: các doanh nghip đang niêm
yt trên sàn xp vào 47 mã ngành cp 2 và 69 mã ngành cp 3. H thng mã ngành
cp 1 cng da trên tiêu chun ngành toàn cu. Và nhm mc đích đn gin, tác gi